Shatapatha Brahmana · Chapter 6.6.1

bhūyāṃsi havīṃṣi bhavanti / agnicityāyāṃ yadu cānagnicityāyāmatīni ha karmāṇi santi yānyanyatkarmāti tānyatīni teṣāmagnicityā rājasūyo vājapeyo'śvamedhastadyattānyanyāni karmāṇyati tasmāttānyatīni -

āgnāvaiṣṇava ekādaśakapālaḥ / tadadhvarasya dīkṣaṇīyaṃ vaiśvānaro dvādaśakapāla' ādityaśca caruste agneḥ -

sa yadāgnāvaiṣṇavameva nirvapet / netare haviṣī adhvarasyaiva dīkṣaṇīyaṃ kṛtaṃ syānnāgneratha yaditare eva haviṣī nirvapennāgnāvaiṣṇavamagnereva dīkṣaṇīyaṃ kṛtaṃ syānnādhvarasya -

ubhayāni nirvapati / adhvarasya cāgneścobhayaṃ hyetatkarmādhvarakarma cāgnikarma cādhvarasya pūrvamathāgnerupāyi hyetatkarma yadagnikarma -

sa ya eṣa āgnāvaiṣṇavaḥ / tasya tadeva brāhmaṇaṃ yatpuraścaraṇe vaiśvānaro dvādaśakapālo vaiśvānaro vai sarve'gnayaḥ sarveṣāmagnīnāmupāptyai dvādaśakapālo dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro vaiśvānaraḥ -

yadvevaitaṃ vaiśvānaraṃ nirvapati / vaiśvānaraṃ vā etamagniṃ janayiṣyanbhavati tametatpurastāddīkṣaṇīyāyāṃ reto bhūtaṃ siñcati yādṛgvai yonau retaḥ sicyate tādṛgjāyate tadyadetamatra vaiśvānaraṃ reto bhūtaṃ siñcati tasmādeṣo'mutra vaiśvānaro jāyate -

yadvevaite haviṣī nirvapati / kṣatraṃ vai vaiśvānaro viḍeṣa ādityaścaruḥ kṣatraṃ ca tadviśaṃ ca karoti vaiśvānaraṃ pūrvaṃ nirvapati kṣatraṃ tatkṛtvā viśaṃ karoti -

eka eṣa bhavati / ekadevatya ekasthaṃ tatkṣatramekasthāṃ śriyaṃ karoti caruritaro bahudevatyo bhūmā vā eṣa taṇḍulānāṃ yaccarurbhūmo eṣa devānāṃ yadādityā viśi tadbhūmānaṃ dadhātītyadhidevatam -

athādhyātmam / śira eva vaiśvānara 'ātmaiṣa ādityaścaruḥ śiraśca tadātmānaṃ ca karoti vaiśvānaraṃ pūrvaṃ nirvapati śirastatkṛtvā''tmānaṃ karoti -

eka eṣa bhavati / ekamiva hi śiraścaruritaro bahudevatyo bhūmā vā eṣa taṇḍulānāṃ yaccarurbhūmo eṣo'ṅgānāṃ yadātmā''tmaṃstadaṅgānāṃ bhūmānaṃ dadhāti -

ghṛta eṣa bhavati / ghṛtabhājanā hyādityāḥ svenaivainānetadbhāgena svena rasena prīṇātyupāṃśvetāni havīṃṣi bhavanti reto vā atra yajña upāṃśu vai retaḥ sicyate -

athaudgrabhaṇāni juhoti / audgrabhaṇairvai devā ātmānamasmāllokātsvargaṃ lokamabhyudagṛhṇata yadudagṛhṇata tasmādaudgrabhaṇāni tathaivaitadyajamāna' audgrabhaṇairevātmānamasmāllokātsvargaṃ lokamabhyudgṛhṇīte -

tāni vai bhūyāṃsi bhavanti / agnicityāyāṃ yadu cānagnicityāyāṃ tasyākto bandhurubhayāni bhavanti tasyokto'dhvarasya pūrvāṇyathāgnestasyo evoktaḥ -

pañcādhvarasya juhoti / pāṅkto yajño yāvānyajño yāvatyasya mātrā tāvataivainametadreto bhūtaṃ siñcati saptāgneḥ saptacitiko'gniḥ sapta'rtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadreto bhūtaṃ siñcati tānyubhayāni dvādaśa sampadyante dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavati -

sa juhoti / ākūtimagniṃ prayujaṃ svāhetyākūtādvā etadagre karma samabhavattadevaitadetasmai karmaṇe prayuṅkte -

mano medhāmagniṃ prayujaṃ svāheti / manaso vā etadagre karma samabhavattadevaitadetasmai karmaṇe prayuṅkte -

cittaṃ vijñātamagniṃ prayujaṃ svāheti / cittādvā etadagre karma samabhavattadevaitadetasmai karmaṇe prayuṅkte -

vāco vidhṛtimagniṃ prayujaṃ svāheti / vāco vā etadagre karma samabhavattāmevaitadetasmai karmaṇe prayuṅkte -

prajāpataye manave svāheti / prajāpatirvai manuḥ sa hīdaṃ sarvamamanuta prajāpatirvā etadagre karmākarottamevaitadetasmai karmaṇe prayuṅkte -

agnaye vaiśvānarāya svāheti / saṃvatsaro vā agnirvaiśvānaraḥ saṃvatsaro vā etadagre karmākarottamevaitadetasmai karmaṇe prayuṅkte -

atha sāvitrīṃ juhoti / savitā vā etadagre karmākarottamevaitadetasmai karmaṇe prayuṅkte viśvo devasya neturmarto vurīta sakhyaṃ viśvo rāya iṣudhyati dyumnaṃ vṛṇīta puṣyase svāheti yo devasya savituḥ sakhyaṃ vṛṇīte sa dyumnaṃ ca puṣṭiṃ ca vṛṇīta eṣa asya sakhyaṃ vṛṇīte ya etatkarma karoti -

tānyu haike / ukhāyāmevaitānyaudgrabhaṇāni juhvati kāmebhyo vā etāni hūyanta ātmo' eṣa yajamānasya yadukhā''tmanyajamānasya sarvānkāmānpratiṣṭhāpayāma iti na tathā kuryādetasya vai yajñasya saṃsthitasyaitāsāmāhutīnāṃ yo rasastadetadarciryaddīpyate tadyatsaṃsthite yajñe huteṣvaudgrabhaṇeṣūkhāṃ pravṛṇakti tadenāmeṣa yajña ārohati taṃ yajñaṃ bibharti tasmātsaṃsthita eva yajñe huteṣvaudgrabhaṇeṣūkhāṃ pravṛñjyāt -

muñjakulāyenāvastīrṇā bhavati / ādīpyāditi nveva yadveva muñjakulāyena yonireṣāgneryanmuñjo na vai yonirgarbhaṃ hinastyahiṃsāyai yonervai jāyamāno jāyate yonerjāyamāno jāyātā iti -

śaṇakulāyamantaraṃ bhavati / ādīpyāditi nveva yadveva śaṇakulāyaṃ prajāpatiryasyai yonerasṛjyata tasyā' umā' ulbamāsañchaṇā jarāyu tasmātte pūtayo jarāyu hi tena vai
jarāyu garbhaṃ hinastyahiṃsāyai jarāyuṇo vai jāyamāno jāyate jarāyuṇo jāyamāno jāyātā iti -