Shatapatha Brahmana · Chapter 6.4.2

atha mṛtpiṇḍamabhimṛśati / purīṣyo'sīti paśavyo'sītyetadviśvaṃbharā ityeṣa hīdaṃ sarvaṃ bibhartyatharvā tvā prathamo niramanthadagna iti prāṇo vā atharvā prāṇo vā etamagre niramanthattadyo'sāvagre'gnirasṛjyata so'sīti tadāha tamevainametatkaroti -

athainaṃ parigṛhṇāti / abhryā ca dakṣiṇato hastena ca hastenaivottaratastvāmagne puṣkarādadhyatharvā niramanthatetyāpo vai puṣkaraṃ prāṇo'tharvā prāṇo vā etamagre'dbhyo niramanthanmūrdhno viśvasya vāghata ityasya sarvasya mūrdhna ityetat -

tamu tvā dadhyaṅṅṛṣiḥ / putra īdhe atharvaṇa iti vāgvai dadhyaṅṅātharvaṇaḥ sa enaṃ tata ainddha vṛtrahaṇaṃ puraṃdaramiti pāpmā vai vṛtraḥ pāpmahanaṃ puraṃdaramityetat -

tamu tvā pāthyo vṛṣā / samīdhe dasyuhantamamiti mano vai pāthyo vṛṣā sa enaṃ tata ainddha dhanaṃjayaṃ raṇeraṇa iti yathaiva yajustathā bandhuḥ -

gāyatrībhiḥ / prāṇo gāyatrī prāṇamevāsminnetaddadhāti tisṛbhistrayo vai prāṇāḥ prāṇa udāno vyānastānevāsminnetaddadhāti tāsāṃ navapadāni nava vai prāṇāḥ sapta śīrṣannavāñco dvau tānevāsminnetaddadhāti -

athaite triṣṭubhā uttare bhavataḥ / ātmā vai triṣṭubātmānamevāsyaitābhyāṃ saṃskaroti sīda hota sva u loke cikitvānityagnirvai hotā tasyaiṣa svo loko yatkṛṣṇājinaṃ cikitvāniti vidvānityetatsādayā yajñaṃ sukṛtasya yonāviti kṛṣṇājinaṃ vai sukṛtasya yonirdevāvīrdevānhaviṣā yajāsīti devaḥ sandevānavanhaviṣā yajāsītyetadagne bṛhadyajamāne vayo dhā iti yajamānāyāśiṣamāśāste -

ni hotā hotṛṣadane vidāna iti / agnirvai hotā kṛṣṇājinaṃ hotṛṣadanaṃ vidāna iti vidvānityetattveṣo dīdivāṃ asadatsudakṣa iti tveṣo dīpyamāno'sadatsudakṣa ityetadadabdhavratapramatirvasiṣṭha ityadabdhavratapramatirhyeṣa vasiṣṭhaḥ sahasrambharaḥ śucijihvo agniriti sarvaṃ vai sahasraṃ sarvambharaḥ śucijihvo'gnirityetaddvābhyāmāgneyībhyāṃ triṣṭubbhyāṃ tasyokto bandhuḥ -

athaiṣā bṛhatyuttamā bhavati / bṛhatīṃ vā eṣa saṃcito'bhisampadyate yādṛgvaiyonau retaḥ sicyate tādṛgjāyate tadyadetāmatra bṛhatīṃ karoti tasmādeṣa saṃcito bṛhatīmabhisampadyate -

saṃsīdasva mahāṃ asīti / idamevaitadretaḥ siktaṃ saṃsādayati tasmādyonau retaḥ siktaṃ saṃsīdati śocasva devavītama iti dīpyasva devavītama ityetadvi dhūmamagne aruṣaṃ miyedhya sṛja praśasta darśatamiti yadā vā eṣa samidhyate'thaiṣa dhūmamaruṣaṃ visṛjate darśatamiti dadṛśa iva hyeṣaḥ -

tāḥ ṣaṭsampadyante / ṣadṛtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavati yadveva saṃvatsaramabhisampadyate tadbṛhatīmabhisampadyate bṛhatī hi saṃvatsaro dvādaśa paurṇamāsyo dvādaśāṣṭakā dvādaśāmāvāsyāstatṣaṭtriṃśatṣaṭtriṃśadakṣarā bṛhatī taṃ dakṣiṇata udañcamāharati dakṣiṇato vā udagyonau retaḥ sicyata eṣo asyaitarhi yoniravicchedamāharati retaso'vicchedāya -