Shatapatha Brahmana · Chapter 6.1.3

prajāpatirvā idamagra āsīt / eka eva so'kāmayata syāṃ prajāyeyeti so'śrāmyatsa tapo'tapyata tasmācchrāntāttepānādāpo'sṛjyanta tasmātpuruṣāttaptādāpo jāyante -

āpo'bruvan / kva vayaṃ bhavāmeti tapyadhvamityabravīttā atapyanta tāḥ phenamasṛjanta tasmādapāṃ taptānāṃ pheno jāyate -

pheno'bravīt / kvāhaṃ bhavānīti tapyasvetyabravītso'tapyata sa mṛdamasṛjataitadvai phenastapyate yadapsvāveṣṭamānaḥ plavate sa yadopahanyate mṛdeva bhavati -

mṛdabravīt / kvāhaṃ bhavānīti tapyasvetyabravītsā'tapyata sā sikatā asṛjataitadvai mṛttapyate yadenāṃ vikṛṣanti tasmādyadyapi sumārtsnaṃ vikṛṣanti saikatamivaiva bhavatyetāvannu tadyatkvāhaṃ bhavāni kvāhaṃ bhavānīti -

sikatābhyaḥ śarkarāmasṛjata / tasmātsikatāḥ śarkaraivāntato bhavati śarkarāyā aśmānaṃ tasmāccharkarāśmaivāntato bhavatyaśmano'yastasmādaśmano'yo dhamantyayaso hiraṇyaṃ tasmādayo bahudhmātaṃ hiraṇyasaṃkāśamivaiva bhavati -

tadyadasṛjyatākṣarat tadyadakṣarattasmādakṣaraṃ yadaṣṭau kṛtvo'kṣaratsaivāṣṭākṣarā gāyatrya bhavat -

abhūdvā iyaṃ pratiṣṭheti / tadbhūmirabhavattāmaprathayatsā pṛthivyabhavattasyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāṃ bhūtāni ca bhūtānāṃ ca patiḥ saṃvatsarāyādīkṣanta bhūtānāṃ patirgṛhapatirāsīduṣāḥ patnī -

tadyāni tāni bhūtāni / ṛtavaste'tha yaḥ sa bhūtānāṃ patiḥ saṃvatsaraḥ so'tha yā soṣāḥ patnyauṣasī sā tānīmāni bhūtāni ca bhūtānāṃ ca patiḥ saṃvatsara uṣasi reto'siñcantsa saṃvatsare kumāro'jāyata so'rodīt -

taṃ prajāpatirabravīt / kumāra kiṃ rodiṣi yacchramāttapaso'dhi jāto'sīti so'bravīdanapahatapāpmā vā asmyahitanāmā nāma me dhehīti tasmātputrasya jātasya nāma kuryātpāpmānamevāsya tadapahantyapi dvitīyamapi tṛtīyamabhipūrvamevāsya tatpāpmānamapahanti -

tamabravīdrudro'sīti / tadyadasya tannāmākarodagnistadrūpamabhavadagnirvai rudro yadarodīttasmādrudraḥ so'bravījjyāyānvā ato'smi dhehyeva me nāmeti -

tamabravītsarvo'sīti / tadyadasya tannāmākarodāpastadrūpamabhavannāpo vai sarvo'dbhyo hīdaṃ sarvaṃ jāyate so'bravījjyāyānvā ato'smi dhehyeva me nāmeti -

tamabravītpaśupatirasīti / tadyadasyatannāmākarodoṣadhayastadrūpamabhavannoṣadhayo vai paśupatistasmādyadā paśava oṣadhīrlabhante'tha patīyanti so'bravījjyāyānvā ato'smi dhehyeva me nāmeti -

tamabravīdugro'sīti / tadyadasya tannāmākarodvāyustadrūpamabhavadvāyurvā ugrastasmādyadā balavadvāyugro vātītyāhuḥ so'bravījjyāyānvā ato'smi dhehyeva me nāmeti -

tamabravīdaśanirasīti / tadyadasya tannāmākarodvidyuttadrūpamabhavadvidyudvā aśanistasmādyaṃ vidyuddhantyaśaniravadhīdityāhuḥ so'bravījjyāyānvā ato'smi dhehyeva me nāmeti -

tamabravīdbhavo'sīti / tadyadasya tannāmākarotparjanyastadrūpamabhavatparjanyo vai bhavaḥ parjanyāddhīdaṃ sarvaṃ bhavati so'bravījjyāyānvā ato'smi dhehyeva me nāmeti -

tamabravīnmahāndevo'sīti / tadyadasya tannāmākaroccandramāstadrūpamabhavatprajāpatirvai candramāḥ prajāpatirvaimahāndevaḥ so'bravījjyāyānvā ato'smi dhehyeva me nāmeti-

tamabravīdīśāno'sīti / tadyadasya tannāmākarodādityastadrūpamabhavadādityo vā īśāna ādityo hyasya sarvasyeṣṭe so'bravīdetāvānvā asmi mā metaḥ paro nāma dhā iti -

tānyetānyaṣṭāvagnirūpāṇi / kumāro navamaḥ saivāgnestrivṛttā -

yadvevāṣṭāvagnirūpāṇi / aṣṭākṣarā gāyatrī tasmādāhurgāyatro'gniriti so'yaṃ kumāro rūpāṇyanuprāviśanna vā agniṃ kumāramiva paśyantyetānyevāsya rūpāṇi paśyantyetāni hi rūpāṇyanuprāviśat -

tametaṃ saṃvatsara eva cinuyāt / saṃvatsare'nubrūyāddyorityu haika āhuḥ saṃvatsare vai tadreto'siñcantsa saṃvatsare kumāro'jāyata tasmāddyoreva cinuyāddvayoranubrūyāditi saṃvatsare tveva cinuyātsaṃvatsare'nubrūyādyadvāva retaḥ siktaṃ tadeva jāyate tattato vikriyamāṇameva vardhamānaṃ śete tasmātsaṃvatsara eva cinuyātsaṃvatsare'nubrūyāttasya citasya nāma karoti pāpmānamevāsya tadapahanti citranāmānaṃ karoti citro'sīti sarvāṇi hi citrāṇyagniḥ -