શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 6.1.3

પ્રજાપતિર્વા ઇદમગ્ર આસીત્ । એક એવ સોઽકામયત સ્યાં પ્રજાયેયેતિ સોઽશ્રામ્યત્સ તપોઽતપ્યત તસ્માચ્છ્રાન્તાત્તેપાનાદાપોઽસૃજ્યન્ત તસ્માત્પુરુષાત્તપ્તાદાપો જાયન્તે -

આપોઽબ્રુવન્ । ક્વ વયં ભવામેતિ તપ્યધ્વમિત્યબ્રવીત્તા અતપ્યન્ત તાઃ ફેનમસૃજન્ત તસ્માદપાં તપ્તાનાં ફેનો જાયતે -

ફેનોઽબ્રવીત્ । ક્વાહં ભવાનીતિ તપ્યસ્વેત્યબ્રવીત્સોઽતપ્યત સ મૃદમસૃજતૈતદ્વૈ ફેનસ્તપ્યતે યદપ્સ્વાવેષ્ટમાનઃ પ્લવતે સ યદોપહન્યતે મૃદેવ ભવતિ -

મૃદબ્રવીત્ । ક્વાહં ભવાનીતિ તપ્યસ્વેત્યબ્રવીત્સાઽતપ્યત સા સિકતા અસૃજતૈતદ્વૈ મૃત્તપ્યતે યદેનાં વિકૃષન્તિ તસ્માદ્યદ્યપિ સુમાર્ત્સ્નં વિકૃષન્તિ સૈકતમિવૈવ ભવત્યેતાવન્નુ તદ્યત્ક્વાહં ભવાનિ ક્વાહં ભવાનીતિ -

સિકતાભ્યઃ શર્કરામસૃજત । તસ્માત્સિકતાઃ શર્કરૈવાન્તતો ભવતિ શર્કરાયા અશ્માનં તસ્માચ્છર્કરાશ્મૈવાન્તતો ભવત્યશ્મનોઽયસ્તસ્માદશ્મનોઽયો ધમન્ત્યયસો હિરણ્યં તસ્માદયો બહુધ્માતં હિરણ્યસંકાશમિવૈવ ભવતિ -

તદ્યદસૃજ્યતાક્ષરત્ તદ્યદક્ષરત્તસ્માદક્ષરં યદષ્ટૌ કૃત્વોઽક્ષરત્સૈવાષ્ટાક્ષરા ગાયત્ર્ય ભવત્ -

અભૂદ્વા ઇયં પ્રતિષ્ઠેતિ । તદ્ભૂમિરભવત્તામપ્રથયત્સા પૃથિવ્યભવત્તસ્યામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયાં ભૂતાનિ ચ ભૂતાનાં ચ પતિઃ સંવત્સરાયાદીક્ષન્ત ભૂતાનાં પતિર્ગૃહપતિરાસીદુષાઃ પત્ની -

તદ્યાનિ તાનિ ભૂતાનિ । ઋતવસ્તેઽથ યઃ સ ભૂતાનાં પતિઃ સંવત્સરઃ સોઽથ યા સોષાઃ પત્ન્યૌષસી સા તાનીમાનિ ભૂતાનિ ચ ભૂતાનાં ચ પતિઃ સંવત્સર ઉષસિ રેતોઽસિઞ્ચન્ત્સ સંવત્સરે કુમારોઽજાયત સોઽરોદીત્ -

તં પ્રજાપતિરબ્રવીત્ । કુમાર કિં રોદિષિ યચ્છ્રમાત્તપસોઽધિ જાતોઽસીતિ સોઽબ્રવીદનપહતપાપ્મા વા અસ્મ્યહિતનામા નામ મે ધેહીતિ તસ્માત્પુત્રસ્ય જાતસ્ય નામ કુર્યાત્પાપ્માનમેવાસ્ય તદપહન્ત્યપિ દ્વિતીયમપિ તૃતીયમભિપૂર્વમેવાસ્ય તત્પાપ્માનમપહન્તિ -

તમબ્રવીદ્રુદ્રોઽસીતિ । તદ્યદસ્ય તન્નામાકરોદગ્નિસ્તદ્રૂપમભવદગ્નિર્વૈ રુદ્રો યદરોદીત્તસ્માદ્રુદ્રઃ સોઽબ્રવીજ્જ્યાયાન્વા અતોઽસ્મિ ધેહ્યેવ મે નામેતિ -

તમબ્રવીત્સર્વોઽસીતિ । તદ્યદસ્ય તન્નામાકરોદાપસ્તદ્રૂપમભવન્નાપો વૈ સર્વોઽદ્ભ્યો હીદં સર્વં જાયતે સોઽબ્રવીજ્જ્યાયાન્વા અતોઽસ્મિ ધેહ્યેવ મે નામેતિ -

તમબ્રવીત્પશુપતિરસીતિ । તદ્યદસ્યતન્નામાકરોદોષધયસ્તદ્રૂપમભવન્નોષધયો વૈ પશુપતિસ્તસ્માદ્યદા પશવ ઓષધીર્લભન્તેઽથ પતીયન્તિ સોઽબ્રવીજ્જ્યાયાન્વા અતોઽસ્મિ ધેહ્યેવ મે નામેતિ -

તમબ્રવીદુગ્રોઽસીતિ । તદ્યદસ્ય તન્નામાકરોદ્વાયુસ્તદ્રૂપમભવદ્વાયુર્વા ઉગ્રસ્તસ્માદ્યદા બલવદ્વાયુગ્રો વાતીત્યાહુઃ સોઽબ્રવીજ્જ્યાયાન્વા અતોઽસ્મિ ધેહ્યેવ મે નામેતિ -

તમબ્રવીદશનિરસીતિ । તદ્યદસ્ય તન્નામાકરોદ્વિદ્યુત્તદ્રૂપમભવદ્વિદ્યુદ્વા અશનિસ્તસ્માદ્યં વિદ્યુદ્ધન્ત્યશનિરવધીદિત્યાહુઃ સોઽબ્રવીજ્જ્યાયાન્વા અતોઽસ્મિ ધેહ્યેવ મે નામેતિ -

તમબ્રવીદ્ભવોઽસીતિ । તદ્યદસ્ય તન્નામાકરોત્પર્જન્યસ્તદ્રૂપમભવત્પર્જન્યો વૈ ભવઃ પર્જન્યાદ્ધીદં સર્વં ભવતિ સોઽબ્રવીજ્જ્યાયાન્વા અતોઽસ્મિ ધેહ્યેવ મે નામેતિ -

તમબ્રવીન્મહાન્દેવોઽસીતિ । તદ્યદસ્ય તન્નામાકરોચ્ચન્દ્રમાસ્તદ્રૂપમભવત્પ્રજાપતિર્વૈ ચન્દ્રમાઃ પ્રજાપતિર્વૈમહાન્દેવઃ સોઽબ્રવીજ્જ્યાયાન્વા અતોઽસ્મિ ધેહ્યેવ મે નામેતિ-

તમબ્રવીદીશાનોઽસીતિ । તદ્યદસ્ય તન્નામાકરોદાદિત્યસ્તદ્રૂપમભવદાદિત્યો વા ઈશાન આદિત્યો હ્યસ્ય સર્વસ્યેષ્ટે સોઽબ્રવીદેતાવાન્વા અસ્મિ મા મેતઃ પરો નામ ધા ઇતિ -

તાન્યેતાન્યષ્ટાવગ્નિરૂપાણિ । કુમારો નવમઃ સૈવાગ્નેસ્ત્રિવૃત્તા -

યદ્વેવાષ્ટાવગ્નિરૂપાણિ । અષ્ટાક્ષરા ગાયત્રી તસ્માદાહુર્ગાયત્રોઽગ્નિરિતિ સોઽયં કુમારો રૂપાણ્યનુપ્રાવિશન્ન વા અગ્નિં કુમારમિવ પશ્યન્ત્યેતાન્યેવાસ્ય રૂપાણિ પશ્યન્ત્યેતાનિ હિ રૂપાણ્યનુપ્રાવિશત્ -

તમેતં સંવત્સર એવ ચિનુયાત્ । સંવત્સરેઽનુબ્રૂયાદ્દ્યોરિત્યુ હૈક આહુઃ સંવત્સરે વૈ તદ્રેતોઽસિઞ્ચન્ત્સ સંવત્સરે કુમારોઽજાયત તસ્માદ્દ્યોરેવ ચિનુયાદ્દ્વયોરનુબ્રૂયાદિતિ સંવત્સરે ત્વેવ ચિનુયાત્સંવત્સરેઽનુબ્રૂયાદ્યદ્વાવ રેતઃ સિક્તં તદેવ જાયતે તત્તતો વિક્રિયમાણમેવ વર્ધમાનં શેતે તસ્માત્સંવત્સર એવ ચિનુયાત્સંવત્સરેઽનુબ્રૂયાત્તસ્ય ચિતસ્ય નામ કરોતિ પાપ્માનમેવાસ્ય તદપહન્તિ ચિત્રનામાનં કરોતિ ચિત્રોઽસીતિ સર્વાણિ હિ ચિત્રાણ્યગ્નિઃ -