Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 6.1.1

6.1.1.6.1.1.1

६.१.१ athāgnicityābrāhmaṇam
asadvā idamagra āsīt / tadāhuḥ kiṃ tadasadāsīdityṛṣayo vāva te'gre'sadāsīttadāhuḥ ke ta 'ṛṣaya iti prāṇā vā ṛṣayaste yatpurā'smātsarvasmādidamicchantaḥ śrameṇa tapasāriṣaṃstasmādṛṣayaḥ -

6.1.1.6.1.1.2

sa yo'yaṃ madhye prāṇaḥ / eṣa evendrastāneṣa prāṇānmadhyata indriyeṇainddha yadainddha tasmādindha indho ha vai tamindra ityācakṣate paro'kṣaṃ paro'kṣakāmā hi devāsta iddhāḥ sapta nānā puruṣānasṛjanta -

6.1.1.6.1.1.3

te'bruvan / na vā itthaṃ santaḥ śakṣyāmaḥ prajanayitumimāntsapta puruṣānekampuruṣaṃ karavāmeti ta etāntsapta puruṣānekaṃ puruṣamakurvanyadūrdhvaṃ nābhestau dvau samaubjanyadavāṅnābhestau dvau pakṣaḥ puruṣaḥ pakṣaḥ puruṣaḥ pratiṣṭhaika āsīt -

6.1.1.6.1.1.4

atha yaiteṣāṃ saptānāṃ puruṣāṇāṃ śrīḥ / yo rasa āsīttamūrdhvaṃ samudauhaṃstadasyaśiro'bhavadyacchriyaṃ samudauhaṃstasmācchirastasminnetasminprāṇā aśrayanta tasmādvevaitacchiro'tha yatprāṇā aśrayanta tasmādu prāṇāḥ śriyo'tha yatsarvasminnaśrayanta tasmādu śarīram -

6.1.1.6.1.1.5

sa eva puruṣaḥ prajāpatirabhavat / sa yaḥ sa puruṣaḥ prajāpatirabhavadayameva sa yo'yamagniścīyate -

6.1.1.6.1.1.6

sa vai saptapuruṣo bhavati / saptapuruṣo hyayaṃ puruṣo yacctvāra ātmā trayaḥ pakṣapucchāni catvāro hi tasya puruṣasyātmā trayaḥ pakṣapucchānyatha yadekena puruṣeṇātmānaṃ vardhayati tena vīryeṇāyamātmā pakṣapucchānyudyacchati -

6.1.1.6.1.1.7

atha yaścite'gnirnidhīyate / yaivaiteṣāṃ saptānāṃ puruṣāṇāṃ śrīryo rasastametadūrdhvaṃ samudūhanti tadasyaitacchirastasmintsarve devāḥ śritā atra hi sarvebhyo devebhyo juhvati tasmādvevaitacchiraḥ -

6.1.1.6.1.1.8

so'yaṃ puruṣaḥ prajāpatirakāmayata bhūyāntsyāṃ prajāyeyeti so'śrāmyatsa tapo'tapyata sa śrāntastepāno brahmaiva prathamamasṛjata trayīmeva vidyāṃ saivāsmai pratiṣṭhā'bhavattasmādāhurbrahmāsya sarvasya pratiṣṭheti tasmādanūcya pratitiṣṭhati pratiṣṭhā hyeṣā yadbrahma tasyāṃ pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhito'tapyata -

6.1.1.6.1.1.9

so'po'sṛjata / vāca eva lokādvāgevāsya sā'sṛjyata sedaṃ sarvamāpnodyadidaṃ kiṃ ca yadāpnottasmādāpo yadavṛṇottasmādvāḥ -

6.1.1.6.1.1.10

so'kāmayata / ābhyo'dbhyo'dhi prajāyeyeti so'nayā trayyā vidyayā sahāpaḥ prāviśattata āṇḍaṃ samavartata tadabhyamṛśadastvityastu bhūyo'stvityevatadabravīttato brahmaiva prathamamasṛjyata trayyeva vidyā tasmādāhurbrahmāsya sarvasya prathamajamityapi hi tasmātpuruṣādbrahmaiva pūrvamasṛjyata tadasya tanmukhamevāsṛjyata tasmādanūcānamāhuragnikalpa iti mukhaṃ hyetadagneryadbrahma -

6.1.1.6.1.1.11

atha yo garbho'ntarāsīt / so'grirasṛjyata sa yadasya sarvasyāgramasṛjyata tasmādagriragrirha vai tamagnirityācakṣate paro'kṣaṃ paro'kṣakāmā hi devā atha yadaśru saṃkṣaritamāsītso'śrurabhavadaśrurha vai tamaśva ityācakṣate paro'kṣamparo'kṣakāmā hi devā atha yadarasadiva sa rāsabho'bhavadatha yaḥ kapāle raso lipta āsītso'jo'bhavadatha yatkapālamāsītsā pṛthivyabhavat -

6.1.1.6.1.1.12

so'kāmayata / ābhyo'dbhyo'dhīmāṃ prajanayeyamiti tāṃ saṃkliśyāpsu prāvidhyattasyai yaḥ parāṅraso'tyakṣaratsa kūrmo'bhavadatha yadūrdhvamudaukṣyatedaṃ tadyadidamūrdhvamadbhyo'dhi jāyate seyaṃ sarvāpa evānuvyaittadidamekameva rūpaṃ samadṛśyatāpa eva -

6.1.1.6.1.1.13

so'kāmayata / bhūya eva syātprajāyeteti so'śrāmyatsa tapo'tapyata sa śrāntastepānaḥ phenamasṛjata so'vedanyadvā etadrūpaṃ bhūyo vai bhavati śrāmyāṇyeveti sa śrāntastepāno mṛdaṃ śuṣkāpamūṣasikataṃ śarkarāmaśmānamayo hiraṇyamoṣadhivanaspatyasṛjata tenemāṃ pṛthivīṃ prācchādayat -

6.1.1.6.1.1.14

tā vā etā nava sṛṣṭayaḥ / iyamasṛjyata tasmādāhustrivṛdagniritīyaṃ hyagnirasyai hi sarvo'gniścīyate -

6.1.1.6.1.1.15

abhūdvā iyaṃ pratiṣṭheti / tadbhūmirabhavattāmaprathayatsā pṛthivyabhavatseyaṃ sarvā kṛtsnā manyamānā'gāyadyadagāyattasmādiyaṃ gāyatryatho āhuragnirevāsyai pṛṣṭhe sarvaḥ kṛtsno manyamāno'gāyadyadagāyattasmādagnirgāyatra iti tasmāduhaitadyaḥ sarvaḥ kṛtsno manyate gāyati vaiva gīte vā ramate -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc