Shatapatha Brahmana · Chapter 5.3.4

५.३.४ abhiṣecanīyānāmapāṃ saṃbharaṇam
sa vā apaḥ sambharati / tadyadapaḥ sambharati vīryaṃ vā āpo vīryamevaitadrasamapāṃ sambharati -

audumbare pātre / annaṃ vā ūrgudumbara ūrjo'nnādyasyāvaruddhyai tasmādaudumbare pātre -

sa sārasvatīreva prathamā gṛhṇāti / apo devā madhumatīragṛbhṇannityapo devā rasavatīragṛhṇannityevaitadāhorjasvatī rājasvaścitānā iti rasavatīrityevaitadāha yadāhorjasvatīriti rājasvaścitānā iti yāḥ prajñātā rājasva ityevaitadāha yābhirmitrāvaruṇāvabhyaṣiñcannityetābhirhi mitrāvaruṇāvabhyaṣiñcanyābhirindramanayannatyarātīrityetābhirhīndraṃ nāṣṭrā rakṣāṃsyatyanayaṃstābhirabhiṣiñcati vāgvai sarasvatī vācaivainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

athādhvaryuḥ / caturgṛhītamājyaṃ gṛhītvāpo'bhyavaiti tadyā ūrmī vyardataḥ paśau vā puruṣe vābhyavete tau gṛhṇāti -

sa yaḥ prāṅgudardati / taṃ gṛhṇāti vṛṣṇa ūrmirasi rāṣṭradā rāṣṭraṃ me dehi svāhā vṛṣṇa ūrmirasi rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai dehīti -

atha yaḥ pratyaṅṅudardati / taṃ gṛhṇāti vṛṣaseno'si rāṣṭradā rāṣṭraṃ me dehi svāhā vṛṣaseno'si rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai dehīti tābhirabhiṣiñcati vīryaṃ vā etadapāmudardati paśau vā puruṣe vābhyavete vīryeṇaivainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha syandamānā gṛhṇāti / artheta stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhārtheta stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati vīryeṇa vā etāḥ syandante tasmādenāḥ syandamānā na kiṃcana pratidhārayate vīryeṇaivainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha yāḥ syandamānānāṃ pratīpaṃ syandante / tā gṛhṇātyojasvatī stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhaujasvatī stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati vīryeṇa vā etāḥ syandamānānāṃ pratīpaṃ syandante vīryeṇaivainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

athāpayatīrgṛhṇāti / āpaḥ parivāhiṇī stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcatyetasyai vā eṣāpacchidyaiṣaiva punarbhavatyapi ha vā asyānyarāṣṭrīyo rāṣṭre bhavatyapyanyarāṣṭrīyamavaharate tathāsminbhūmānaṃ dadhāti bhūmnaivainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha nadīpatiṃ gṛhṇāti / apāṃ patirasi rāṣṭradā rāṣṭraṃ me dehi svāhā'pāṃ patirasi rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai dehīti tābhirabhiṣiñcatyapāṃ vā eṣa patiryannadīpatirviśāmevainametatpatiṃ karotyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha niveṣyaṃ gṛhṇāti / apāṃ garbho'si rāṣṭradā rāṣṭraṃ me dehi svāhāpāṃ garbho'si rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai dehīti tābhirabhiṣiñcati garbhaṃ vā'etadāpa upaniveṣṭante viśāmevainametadgarbhaṃ karotyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha yaḥ syandamānānāṃ sthāvaro hrado bhavati / pratyātāpe tā gṛhṇāti sūryatvacasa stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā sūryatvacasa stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmaidatteti tābhirabhiṣiñcati varcasaivainametadabhiṣiñcati sūryatvacasamevainametatkaroti varuṇyā vā etā āpo bhavanti yāḥ syandamānānāṃ na syandante varuṇasavo vā eṣa yadrājasūyaṃ tasmādetābhirabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha yā ātapati varṣanti / tā gṛhṇāti sūryavarcasa stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā sūryavarcasa stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati varcasaivainametadabhiṣiñcati sūryavarcasamevainametatkaroti medhyā vā etā āpo bhavanti yā ātapati varṣantyaprāptā hīmāṃ bhavantyathainā gṛhṇāti medhyamevainametatkarotyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha vaiśantīrgṛhṇāti / māndā stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā māndā stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati viśamevāsmā etatsthāvarāmanapakramiṇīṃ karotyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha kūpyā gṛhṇāti / vrajakṣita stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā vrajakṣita stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati tadyā imāṃ pareṇāpastā evaitatsambharatyapāmu caiva sarvatvāya tasmādetābhirabhiścatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha pruṣvā gṛhṇāti / vāśā stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā vāśā stha rāṣṭradā
rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcatyannādyenaivainametadabhiṣiñcatyannādyamevāsminnetaddadhātīdaṃ vā asāvāditya udyanneva yathāyamagnirnirdahedevamoṣadhīrannādyaṃ nirdahati tadetā āpo'bhyavayatyaḥ śamayanti na ha vā ihānnādyaṃ pariśiṣyate yadetā āpo nābhyaveyurannādyenaivainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha madhu gṛhṇāti / śaviṣṭā stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā śaviṣṭhā stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcatyapāṃ caivainametadoṣadhīnāṃ ca rasenābhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha gorvijāyamānāyā ulbyā gṛhṇāti / śakvaro stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā
śakvarī stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati paśubhirevainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha payo gṛhṇāti / janabhṛta stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā janabhṛta stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati paśubhirevainametadabhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha ghṛtaṃ gṛhṇāti / viśvabhṛta stha rāṣṭradā rāṣṭraṃ me datta svāhā viśvabhṛta stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai datteti tābhirabhiṣiñcati paśūnāmevainametadrasenābhiṣiñcatyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

atha marīcīḥ / añjalinā saṃgṛhyāpisṛjatyāpaḥ svarāja stha rāṣṭradā rāṣṭramamuṣmai dattetyetā vā āpaḥ svarājo yanmarīcayastā yatsyandanta ivānyo'nyasyā evaitacchriyā atiṣṭhamānā uttarādharā iva bhavantyo yanti svārājyamevāsminnetaddadhātyetā vā ekā āpastā evaitatsambharati -

tā vā etāḥ / saptadaśāpaḥ sambharati saptadaśo vai prajāpatiḥ prajāpatiryajñastasmātsaptadaśāpaḥ sambharati -

ṣoḍaśa tā āpo yā abhijuhoti / ṣoḍaśāhutīrjuhoti tā dvātriṃśaddvayīṣu na juhoti
sārasvatīṣu ca marīciṣu ca tāścatustriṃśattrayastriṃśadvai devāḥ prajāpatiścatustriṃśastadenaṃ prajāpatiṃ karoti -

atha yaddhutvāhutvā gṛhṇāti / vajro vā ājyaṃ vajreṇaivaitadājyena spṛtvāspṛtvā svīkṛtya gṛhṇāti -

atha yatsārasvatīṣu na juhoti / vāgvai sarasvatī vajra ājyaṃ nedvajreṇājyena vācaṃ hinasānīti tasmātsārasvatīṣu na juhoti -

atha yanmarīciṣu na juhoti / nedanaddhe vai tāmāhutiṃ juhavānīti tasmānmarīciṣu na juhoti -

tāḥ sārdhamaudumbare pātre samavanayati / madhumatīrmadhumatībhiḥ pṛcyantāmiti rasavatī rasavatībhiḥ pṛcyantāmityevaitadāha mahi kṣatraṃ kṣatriyāya vanvānā iti tatparo'kṣaṃ yajamānāyāśiṣamāśāste yadāha mahi kṣatraṃ kṣatriyāya vanvānā iti -

tā agreṇa maitrāvaruṇasya dhiṣṇyaṃ sādayati / anādhṛṣṭāḥ sīdata sahaujasa ityanādhṛṣṭāḥ sīdata rakṣobhirityevaitadāha sahaujasa iti savīryā ityevaitadāha mahi kṣatraṃ kṣatriyāya dadhatīriti tatpratyakṣaṃ kṣatraṃ yajamānāyāśiṣamāśāste yadāha mahi kṣatraṃ kṣatriyāya dadhatīriti -