Shatapatha Brahmana · Chapter 5.1.4

५.१.४ mādhyandinesavane kartavye prayogaḥ
taṃ vai mādhyandine savane'bhiṣiñcati / mādhyandine savana ājiṃ dhāvantyeṣa vai prajāpatirya eṣa yajñastāyate yasmādimāḥ prajāḥ prajātā etamvevāpyetarhyanu prajāyante tanmadhyata evaitatprajāpatimujjayati -

agṛhīte māhendre / eṣa vā indrasya niṣkevalyo graho yanmāhendro'pyasyaitanniṣkevalyameva stotraṃ niṣkevalyaṃ śastramindro vai yajamānastadenaṃ sva evāyatane'bhiṣiñcati tasmādagṛhīte māhendre -

atha rathamupāvaharati / indrasya vajro'sīti vajro vai ratha indro vai yajamānastasmādāhendrasya vajro'sīti vājasā iti vājasā hi rathastvayā'yaṃ vājaṃ sedityannaṃ vai vājastvayā'yamannamujjayatvityevaitadāha -

taṃ dhūrgṛhītamantarvedyabhyavavartayati / vājasya nu prasave mātarammahīmityannaṃ vai vājo'nnasya nu prasave mātaraṃ mahīmityevaitadāhāditiṃ nāma vacasā karāmahā itīyaṃ vai pṛthivyaditistasmādāhāditiṃ nāma vacasā karāmaha iti yasyāmidaṃ viśvaṃ bhuvanamāviveśetyasyāṃ hīdaṃ sarvaṃ bhuvanamāviṣṭaṃ tasyāṃ no devaḥ savitā dharma sāviṣaditi tasyāṃ no devaḥ savitā yajamānaṃ suvatāmityevaitadāha -

athāśvānadbhirabhyukṣati / snapanāyābhyavanīyamānāntsnapitānvodānītānadbhyo ha vā agre'śvaḥ sambabhūva so'dbhyaḥ sambhavanna sarvaḥ samabhavadasarvo hi vai samabhavattasmānna sarvaiḥ padbhiḥ pratitiṣṭhatyekaikameva pādamudacya tiṣṭhati tadyadevāsyātrāpsvahīyata tenaivainametatsamardhayati kṛtsnaṃ karoti tasmādaśvānadbhirabhyukṣati snapanāyābhyavanīyamānāntsnapitānvodānītān -

so'bhyukṣati / apsvantaramṛtamapsu bheṣajamapāmuta praśastiṣvaśvā bhavata vājina ityanenāpi devīrāpo yo va ūrmiḥ pratūrtiḥ kakunmānvājasāstenāyaṃ vājaṃ sedityannaṃ vai vājastenāyamannamujjayatvityevaitadāha -

atha rathaṃ yunakti / sa dakṣiṇāyugyamevāgre yunakti savyāyugyaṃ vā agre mānuṣe'thaivaṃ devatrā -

sa yunakti / vāto vā mano veti na vai vātātkiṃ canāśīyo'sti na manasaḥ kiṃ canāśīyo'sti tasmādāha vāto vā mano veti gandharvāḥ saptaviṃśatiste'gre'śvamayuñjanniti gandharvā ha vā agre'śvaṃ yuyujustadye'gre'śvamayuñjaṃste tvā yuñjantvityevaitadāha te asminjavamādadhuriti tadye'sminjavamādadhuste tvayi javamādadhatvityevaitadāha -

atha savyāyugyaṃ yunakti / vātaraṃhā bhava vājinyujyamāna iti vātajavo bhava vājinyujyamāna ityevaitadāhendrasyeva dakṣiṇaḥ śriyaidhīti yathendrasya dakṣiṇaḥ śriyaivaṃ yajamānasya śriyaidhītyevaitadāha yuñjantu tvā maruto viśvavedasa iti yuñjantu tvā devā ityevaitadāhā te tvaṣṭā patsu javaṃ dadhātviti nātra tirohitamivāstyatha dakṣiṇāpraṣṭiṃ yunakti savyāpraṣṭiṃ vā agre mānuṣe'thaivaṃ devatrā -

sa yunakti / javo yaste vājinnihito guhā yaḥ śyene parītto acaracca vāta iti javo yaste vājinnapyanyatrāpanihitastena na imaṃ yajñaṃ prajāpatimujjayetyevaitadāha tena no vājinbalavānbalena vājajicca bhava samane ca pārayiṣṇurityannaṃ vai vājo'nnajicca na edhyasmiṃśca no yajñe devasamana imaṃ yajñaṃ prajāpatimujjayetyevaitadāha -

te vā eta eva trayo yuktā bhavanti / trivṛddhi devānāṃ taddhi devatrā'dhipraṣṭiyuga eva caturtho'nveti mānuṣā hi sa taṃ yatra dāsyanbhavati taccaturthamupayujya dadāti tasmādapītarasminyajña eta eva trayo yuktā bhavanti trivṛddhi devānāṃ taddhi devatrā'dhipraṣṭiyuga eva caturtho'nveti mānuṣo hi sa taṃ yatra dāsyanbhavati taccaturthamupayujya dadāti -

atha bārhaspatyaṃ caruṃ naivāraṃ saptadaśaśarāvaṃ nirvapati annaṃ vā eṣa ujjayati yo vājapeyena yajate'nnapeyaṃ ha vai nāmaitadyadvājapeyaṃ tadyadevaitadannamudajaiṣīttadevāsmā etatkaroti -

atha yadbārhaspatyo bhavati / bṛhaspatirhyetamagra udajayattasmādbārhaspatyo bhavati -

atha yannaivāro bhavati / brahma vai bṛhaspatirete vai brahmaṇā pacyante yannīvārāstasmānnaivāro bhavati saptadaśaśarāvo bhavati saptadaśo vai prajāpatistatprajāpatimujjayati -

tamaśvānavaghrāpayati / vājina iti vājino hyaśvāstasmādāha vājina iti vājajita ityannaṃ vai vājo'nnajita ityevaitadāha vājaṃ sariṣyanta ityājiṃ hi sariṣyanto bhavanti bṛhaspaterbhāgamavajighrateti bṛhaspaterhyeṣa bhāgo bhavati tasmādāha bṛhaspaterbhāgamavajighrateti tadyadaśvānavaghrāpayatīmamujjayānīti tasmādvā aśvānavaghrāpayati -