Shatapatha Brahmana · Chapter 4.3.2
४.३.२ mādhyaṃdinasavanagrahāḥ
gṛṇāti ha vā etaddhotā yacchaṃsati / tasmā etadgṛṇate pratyevādhvaryurāgṛṇāti tasmātpratigaro nāma -
taṃ vai prāñcamāsīnamāhvayate / sarve vā anya udgātuḥ prāñca ārtvijyaṃ kurvanti tatho hāsyaitatprāgevārtvijyaṃ kṛtaṃ bhavati -
prajāpatirvā udgātā / yoṣargghotā sa etatprajāpatirudgātā yoṣāyāmṛci hotari retaḥ siñcati yatstute taddhotā śastreṇa prajanayati tacchyati yathāyaṃ puruṣaḥ śitastadyadenacchyati tasmācchastraṃ nāma -
tadupapalyayya pratigṛṇāti / idamevaitadretaḥ siktamupanimadatyatha yatparāṅtiṣṭhanpratigṛṇīyātparāgu haivaitadretaḥ siktaṃ praṇaśyettanna prajāyeta samyañcā u caivaitadbhūtvaitadretaḥ siktaṃ prajanayataḥ -
yātayāmāni vai devaiśchandāṃsi / cchandobhirhi devāḥ svargaṃ lokaṃ samāśnuvata mado vai pratigaro yo vā ṛci mado yaḥ sāmanraso vai sa tacchandaḥ svevaitadrasaṃ dadhātyayātayāmāni karoti tairayātayāmairyajñaṃ tanvate -
tasmādyadyardharcaśaḥ śaṃset / ardharce'rdharce pratigṛṇīyādyadi pacchaḥ śaṃsetpadepade pratigṛṇīyādyatra vai śaṃsannavāniti tadasurarakṣasāni yajñamanvavacaranti tatpratigareṇa saṃdadhāti nāṣṭrāṇāṃ rakṣasāmananvavacārāya yajamānasyo caivaitadbhrātṛvyalokaṃ chinatti -
caturakṣarāṇi ha vā agre cchandāṃsyāsuḥ / tato jagatī somamacchāpatatsā trīṇyakṣarāṇi
hitvā jagāma tatastriṣṭupsomamacchāpatatsaikamakṣaraṃ hitvā jagāma tato gāyatrī somamacchāpatatsaitāni cākṣarāṇi harantyāgacchatsomaṃ ca tato'ṣṭākṣarā gāyatryabhavattasmādāhuraṣṭākṣarā gāyatrīti -
tayā prātaḥsavanamatanvata / tasmādgāyatraṃ prātaḥsavanaṃ tayaiva mādhyandinaṃ savanamatanvata tāṃ ha triṣṭubuvācopa tvāhamāyāni tribhirakṣarairupa mā hvayasva mā mā yajñādantargā iti tatheti tāmupāhvayata tata ekādaśākṣarā triṣṭubabhavattasmādāhustraiṣṭubhaṃ mādhyandinaṃ savanamiti -
tayaiva tṛtīyasavanamatanvata / tāṃ ha jagatyuvācopa tvāhamāyānyekenākṣareṇopa mā hvayasva mā mā yajñādantargā iti tatheti tāmupāhvayata tato dvādaśākṣarā jagatyabhavattasmādāhurjāgataṃ tṛtīyasavanamiti -
tadāhuḥ / gāyatrāṇi vai sarvāṇi savanāni gāyatrī hyevaitadupasṛjamānaiditi tasmātsaṃsiddhaṃ prātaḥsavane pratigṛṇīyātsaṃsiddhā hi gāyatryāgacchatsakṛnmadvanmādhyandine savana ekaṃ hi sā'kṣaraṃ hitvā''gacchattenaivaināmetatsamardhayati kṛtsnāṃ karoti -
yatra triṣṭubhaḥ śasyante / trimadvattṛtīyasavane trīṇi hi sā'kṣarāṇi hitvā''gacchattairevaināmetatsamardhayati kṛtsnāṃ karoti -
yatra dyāvāpṛthivyaṃ śasyate / ime ha vai dyāvāpṛthivī imāḥ prajā upajīvanti tadanayorevaitaddyāvāpṛthivyo rasaṃ dadhāti te rasavatyā upajīvanīye imāḥ prajā upajīvanti sa vā omityeva pratigṛṇīyāttaddhi satyaṃ taddevā viduḥ -
taddhaike / othāmo daiva vāgiti pratigṛṇanti vākpratigara etadvācamupāpnuma iti vadantastadu tathā na kuryādyathā vai kathā ca pratigṛṇātyupāptaivāsya vāgbhavati vācā hi pratigṛṇāti tasmādomityeva pratigṛṇīyāttaddhi satyaṃ taddevā viduḥ -
Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0