Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 4.2.5

4.2.5.4.2.5.1

४.२.५ vipruḍhomam
grahāngṛhītvā / upaniṣkramya vipruṣāṃ homaṃ juhoti tadyadvipruṣāṃ homaṃ juhoti yā evāsyātra vipruṣa skandanti tā evaitadāhavanīye svagākarotyāhavanīyo hyāhutīnāṃ pratiṣṭhā tasmādvipruṣāṃ homaṃ juhoti -

4.2.5.4.2.5.2

sa juhoti / yaste drapsa skandati yaste aṃśuriti yo vai stoka skandati sa drapsastattamāha yaste aṃśuriti tadaṃśumāha grāvacyuto dhiṣaṇayorupasthāditi grāvṇā hi cyuto'dhiṣavaṇābhyāṃ skandatyadhvaryorvā pari vā yaḥ pavitrādityadhvaryorvā hi pāṇibhyāṃ skandati pavitrādvā taṃ te juhomi manasā vaṣaṭkṛtaṃ svāheti tadyathā vaṣaṭkṛtaṃ hutamevamasyaitadbhavati -

4.2.5.4.2.5.3

atha stīrṇāyai vedeḥ / dve tṛṇe adhvaryurādatte tāvadhvaryū prathamau pratipadyete prāṇodānau yajñasyātha prastotā vāgeva yajñasyāthodgātātmaiva prajāpatiryajñasyātha pratihartā bhiṣagvā vyāno vā -

4.2.5.4.2.5.4

tānvā etān / pañcartvijo yajamāno'nvārabhata etāvānvai sarvo yajño yāvanta ete pañcartvijo bhavanti pāṅkto vai yajñastadyajñamevaitadyajamāno'nvārabhate -

4.2.5.4.2.5.5

athānyatarattṛṇam / cātvālamabhiprāsyati devānāmutkramaṇamasīti yatra vai devā yajñena svargaṃ lokaṃ samāśnuvata ta etasmāccātvālādūrdhvāḥ svargaṃlokamupodakrāmaṃstadyajamānamevaitatsvargyaṃ panthānamanusaṃkhyāpayati -

4.2.5.4.2.5.6

athānyatarattṛṇam / purastādudgātṝṇāmupāsyati tūṣṇīmeva stomo vā eṣa prajāpatiryadudgātāraḥ sa idaṃ sarvaṃ yuta idaṃ sarvaṃ sambhavati tasmā evaitattṛṇamapidadhāti tatho hādhvaryuṃ na yute nainaṃ sambhavatyatha yadā japanti japanti hyatrodgātāraḥ -

4.2.5.4.2.5.7

atha stotramupākaroti / somaḥ pavata iti sa vai parāgeva stotramupākaroti parāñca stuvate devānvā etāni stotrāṇyabhyupāvṛttāni yatpavamānāḥ parāñco hyetairdevāḥ svargaṃ lokaṃ samāśnuvata tasmātparāgeva stotramupākaroti parāñca stuvate -

4.2.5.4.2.5.8

upāvartadhvamiti vā anyāni stotrāṇi / abhyāvartaṃ dhuryai stuvata imā vai prajā etāni stotrāṇyabhyupāvṛttāstasmādimāḥ prajāḥ punarabhyāvartaṃ prajāyante -

4.2.5.4.2.5.9

atha yadatra bahiṣpavamānena stuvate / atra ha vā asāvagra āditya āsa tamṛtavaḥ parigṛhyaivāta ūrdhvāḥ svargaṃ lokamupodakrāmantsa eṣa ṛtuṣu pratiṣṭhitastapati tatho evaitadṛtvijo yajamānaṃ parigṛhyaivāta ūrdhvāḥ svargaṃ lokamupotkrāmanti tasmādatra bahiṣpavamānena stuvate -

4.2.5.4.2.5.10

naurha vā eṣā svargyā / yadbahiṣpavamānaṃ tasyā ṛtvija eva sphyāścāritrāśca svargasya lokasya sampāraṇāstasyā eka eva majjayitā ya eva nindyaḥ sa yathā pūrṇāmabhyāruhya majjayedevaṃ haināṃ sa majjayati tadvai sarva eva yajño nauḥ svargyā tasmādu sarvasmādeva yajñānnindyaṃ paribibādhiṣeta -

4.2.5.4.2.5.11

atha stuta etāṃ vācaṃ vadati / agnīdagnīnvihara barhi stṛṇīhi puroḍāśāṃ alaṃkuru paśunehīti viharatyagnīdagnīntsaminddha evainānetatstṛṇāti barhiḥ stīrṇe barhiṣi samiddhe devebhyo juhavānīti puroḍāśāṃ alaṃkurvite puroḍāśairhi pracariṣyanbhavati paśunehīti paśuṃ hyupākariṣyanbhavati -

4.2.5.4.2.5.12

atha punaḥ prapadya / āśvinaṃ grahaṃ gṛhṇātyāśvinaṃ grahaṃ gṛhītvopaniṣkramya yūpaṃ parivyayati parivīya yūpaṃ paśumupākaroti rasamevāsminnetaddadhāti -

4.2.5.4.2.5.13

sa prātaḥsavana ālabdhaḥ / ā tṛtīyasavanācchrapyamāṇa upaśete sarvasminnevaitadyajñe rasaṃ dadhāti sarvaṃ yajñaṃ rasena prasajati -

4.2.5.4.2.5.14

tasmādāgneyamagniṣṭoma ālabhate / taddhi saloma yadāgneyamagniṣṭoma ālabheta yadyukthyaḥ syādaindrāgnaṃ dvitīyamālabhetaindrāgnāni hyukthāni yadi ṣoḍaśī syādaindraṃ tṛtīyamālabhetendro hi ṣoḍaśī yadyatīrātraḥ syātsārasvataṃ caturthamālabheta vāgvai sarasvatī yoṣā vai vāgyoṣā rātristadyathāyathaṃ yajñakratūnvyāvartayati -

4.2.5.4.2.5.15

atha savanīyaiḥ puroḍāśaiḥ pracarati / devo vai somo divi hi somo vṛtro vai soma āsīttasyaitaccharīraṃ yadgirayo yadaśmānastadeṣośānā nāmauṣadhirjāyata iti ha smāha
śvetaketurauddālakistāmetadāhṛtyābhiṣuṇvantīti -

4.2.5.4.2.5.16

sa yatpaśumālabhate / rasamevāsminnetaddadhātyatha yatsavanīyaiḥ puroḍāśaiḥ pracarati medhamevāsminnetaddadhāti tatho hāsyaiṣa soma eva bhavati -

4.2.5.4.2.5.17

sarva aindrā bhavanti / indro vai yajñasya devatā tasmātsarva aindrā bhavanti -

4.2.5.4.2.5.18

atha yatpuroḍāśaḥ dhānāḥ karambho dadhyāmikṣeti bhavati yā yajñasya devatāstāḥ suprītā asanniti -

4.2.5.4.2.5.19

idaṃ vā apūpamaśitvā kāmayate / dhānāḥ khādeyaṃ karambhamaśnīyāṃ dadhyaśnīyāmāmikṣāmaśnīyāmiti te sarve kāmā yā yajñasya devatāstāḥ suprītā asannityatha yadeṣā prātaḥsavana eva maitrāvaruṇī payasyāvakḷptā bhavati netarayoḥ savanayoḥ -

4.2.5.4.2.5.20

gāyatrī vai prātaḥsavanaṃ vahati / triṣṭummādhyandinaṃ savanaṃ jagatī tṛtīyasavanaṃ tadvā anekākinyeva triṣṭummādhyandinaṃ savanaṃ vahati gāyatryā ca bṛhatyā cānekākinī jagatī tṛtīyasavanaṃ gāyatryoṣṇihakakubbhyāmanuṣṭubhā -

4.2.5.4.2.5.21

gāyatryevaikākinī prātaḥsavanaṃ vahati / saitābhyāṃ paṅktibhyāṃ stotrapaṅktyā ca haviṣpaṅktyā ca catvāryājyāni bahiṣpavamānaṃ pañcamaṃ pañcapadā paṅktiḥ saitayā stotrapaṅktyānekākinī gāyatrī prātaḥsavanaṃ vahati -

4.2.5.4.2.5.22

indrasya puroḍāśaḥ / haryordhānāḥ pūṣṇaḥ karambhaḥ sarasvatyai dadhi mitrāvaruṇayoḥ payasyā pañcapadā paṅktiḥ saitayā haviṣpaṅktyānekākinī gāyatrī prātaḥsavanaṃ vahatyetasyā eva paṅkteḥ sampadaḥ kāmāya prātaḥsavana evaiṣā maitrāvaruṇī payasyāvakḷptā bhavati netarayoḥ savanayoḥ -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0