Shatapatha Brahmana · Chapter 3.9.3

tāntsamprabodhayanti / te'pa upaspṛśyāgnīdhramupasamāyanti ta ājyāni gṛhṇate gṛhītvājyānyāyantyāsādyājyāni -

atha rājānamupāvaharati / iyaṃ vai pratiṣṭhā janūrāsāmprajānāmimāmevaitatpratiṣṭhāmabhyupāvaharati tamasyai tanute tamasyai janayati -

antareṇeṣa upāvaharati / yajño vā anastannveva yajñānna bahirddhā karoti grāvasu sammukheṣvadhinidadhāti kṣatraṃ vai somo viśo grāvāṇaḥ kṣatramevaitadviśyadhyūhati tadyatsammukhā bhavanti viśamevaitatsammukhāṃ kṣatriyamabhyavivādinīṃ karoti tasmātsammukhā bhavanti -

sa upāvaharati / hṛde tvā manase tveti yajamānasyaitatkāmāyāha hṛdayena hi manasā yajamānastaṃ kāmaṃ kāmayate yatkāmyā yajate tasmādāha hṛde tvā manase tveti -

dive tvā sūryāya tveti / devalokāya tvetyevaitadāha yadāha dive tveti sūryāya tveti devebhyastvetyevaitadāhordhvamimamadhvaraṃ divi deveṣu hotrā yacchetyadhvaro vai yajña ūrdhvamimaṃ yajñaṃ dive deveṣu dhehītyevaitadāha -

soma rājanviśvāstvaṃ prajā upāvaroheti / tadenamāsāṃ prajānāmādhipatyāya rājyāyopāvaharati -

athānusṛjyopatiṣṭhate / viśvāstvāṃ prajā upāvarohantvityayathāyathamiva vā etatkaroti yadāha viśvāstvaṃ prajā upāvaroheti kṣatraṃ vai somastatpāpavasyasaṃ karoti taddhedamanu pāpavasyasaṃ kriyate'thātra yathāyathaṃ karoti yathāpūrvaṃ yadāha viśvāstvāṃ prajā upāvarohantviti tadenamābhiḥ prajābhiḥ pratyavarohayati tasmādu kṣatriyamāyantamimāḥ prajā viśaḥ pratyavarohanti tamadhastādupāsata upasanno hotā prātaranuvākamanuvakṣyanbhavati -

atha samidhamabhyādadhadāha / devebhyaḥ prātaryāvabhyo'nubrūhīti chandāṃsi vai devāḥ prātaryāvāṇaśchandāṃsyanuyājā devebhyaḥ preṣya devānyajeti vā anuyājaiścaranti -

tadu haika āhuḥ / devebhyo'nubrūhīti tadu tathā na brūyācchandāṃsi vai devāḥ prātaryāvāṇaśchandāṃsyanuyājā devebhyaḥ preṣya devānyajeti vā anuyājaiścaranti tasmādu brūyāddevebhyaḥ prātaryāvabhyo'nubrūhītyeva -

atha yatsamidhamabhyādadhāti / chandāṃsyevaitatsaminddhe'tha yaddhotā prātaranuvākamanvāha chandāṃsyevaitatpunarāpyāyayatyayātayāmāni karoti yātayāmāni vai devaiśchandāṃsi chandobhirhi devāḥ svargaṃ lokaṃ samāśnuvata na vā atra stuvate na śaṃsanti tacchandāṃsyevaitatpunarāpyāyayatyayātayāmāni karoti tairayātayāmairyajñaṃ tanvate tasmāddhotā prātaranuvākamanvāha -

tadāhuḥ / kaḥ prātaranuvākasya pratigara iti jāgraddhaivādhvaryurupāsīta sa yannimiṣati sa haivāsya pratigarastadu tathā na kuryādyadi nidrāyādapi kāmaṃ svapyātsa yatra hotā prātaranuvākaṃ paridadhāti tatpracaraṇīti srugbhavati tasyāṃ caturgṛhītamājyaṃ gṛhītvā juhoti -

yatra vai yajñasya śiro'cchidyata / tasya raso drutvāpaḥ praviveśa tamadaḥ pūrvedyurvasatīvarībhirāharatyatha yo'tra yajñasya rasaḥ pariśiṣṭastamevaitadacchaiti -

yaddhaivaitāmāhutiṃ juhoti / etamevaitadyajñasya rasamabhiprastṛṇīte tamārunddhe yābhya u caivaitāṃ devatābhya āhutiṃ juhoti tā evaitatprīṇāti tā asmai tṛptāḥ prītā etaṃ yajñasya rasaṃ saṃnamanti -

sa juhoti / śṛṇotvagniḥ samidhā havaṃ ma iti śṛṇotu ma idamagniranu me jānātvityevaitadāha śṛṇvantvāpo dhiṣaṇāśca devīriti śṛṇvantu ma idamāpo'nu me jānantvityevaitadāha śrotā grāvāṇo viduṣo na yajñamiti śṛṇvantu ma idaṃ grāvāṇo'nu
me jānantvityevaitadāha viduṣo na yajñamiti vidvāṃso hi grāvāṇaḥ śṛṇotu devaḥ savitā havaṃ me svāheti śṛṇotu ma idaṃ devaḥ savitānu me jānātvityevaitadāha savitā vai devānāṃ prasavitā tatsavitṛprasūta evaitadyajñasya rasamacchaiti -

athāparaṃ caturgṛhītamājyaṃ gṛhītvā / udaṅprayannāhāpa iṣya hotarityapa iccha hotarityevaitadāha tadyadato hotānvāhaitamevaitadyajñasya rasamabhiprastṛṇīte tamārunddha etānu caivaitadanutiṣṭhate nedenānantarā nāṣṭrā rakṣāṃsi hinasanniti -

atha sampreṣyati / maitrāvaruṇasya camasādhvaryavehi neṣṭaḥ patnīrudānayaikadhanina etāgnīccātvāle vasatīvarībhiḥ pratyupatiṣṭhāsai hotṛcamasena ceti sampraiṣa evaiṣaḥ -

ta udañco niṣkrāmanti / jaghanena cātvālamagreṇāgnīdhraṃ sa yasyāṃ tato diśyāpo bhavanti tadyanti te vai saha patnībhiryanti tadyatsaha patnībhiryanti -

yatra vai yajñasya śiro'cchidyata / tasya raso drutvāpaḥ praviveśa tamete gandharvāḥ somarakṣā jugupuḥ -

te ha devā ūcuḥ / iyamu nveveha nāṣṭrā yadime gandharvāḥ kathaṃ nvimamabhaye'nāṣṭre yajñasya rasamāharemeti -

te hocuḥ / yoṣitkāmā vai gandharvāḥ saha patnībhirayāma te patnīṣveva gandharvā garddhiṣyantyathaitamabhaye'nāṣṭre yajñasya rasamāhariṣyāma iti -

te saha patnībhirīyuḥ / te patnīṣveva gandharvā jagṛdhurathaitamabhaye'nāṣṭre yajñasya rasamājahruḥ -

tatho 'evaiṣa etat / sahaiva patnībhireti te patnīṣveva gandharvā gṛdhyantyathaitamabhaye'nāṣṭre yajñasya rasamāharati -

so'po'bhijuhoti / etāṃ ha vā āhutiṃ hṛtāmeṣa yajñasya rasa upasameti tāmpratyuttiṣṭhati tamevaitadāviṣkṛtya gṛhṇāti -

yadvevaitāmāhutiṃ juhoti / etamevaitadyajñasya rasamabhiprastṛṇīte tamārunddhe tamapo yācati yābhya u caivaitāṃ devatābhya āhutiṃ juhoti tā evaitatprīṇāti tā asmai tṛptāḥ prītā etaṃ yajñasya rasaṃ saṃnamanti -

sa juhoti / devīrāpo apāṃnapāditi devyo hyāpastasmādāha devīrāpo apāṃ'napāditi yo va ūrmirhaviṣya iti yo va ūrmiryajñiya ityevaitadāhendriyāvānmadintama iti vīryavānityevaitadāha yadāhendriyāvāniti madintama iti svādiṣṭha ityevaitadāha taṃ devebhyo devatrā dattetyetadenā ayāciṣṭa yadāha taṃ devebhyo devatrā datteti śukrapebhya iti satyaṃ vai śukraṃ satyapebhya ityevaitadāha yeṣāṃ bhāga stha svāheti teṣāmu hyeṣa bhāgaḥ -

atha maitrāvaruṇacamasenaitāmāhutimapaplāvayati / kārṣirasīti yathā vā aṅgāro'gninā psātaḥ syādevameṣāhutiretayā devatayā psātā bhavati rājānaṃ vā etābhiradbhirupasrakṣyanbhavati yā etā maitrāvaruṇacamase vajro vā ājyaṃ retaḥ somo nedvajreṇājyena retaḥ somaṃ hinasānīti tasmādvā apaplāvayati -

atha gṛhṇāti / samudrasya tvākṣityā 'unnayāmītyāpo vai samudro'psvevaitadakṣitiṃ dadhāti tasmādāpa 'etāvati bhoge bhujyamāne na kṣīyante tadanvekadhanānunnayanti tadanu pānnejanān -

tadyanmaitrāvaruṇacamasena gṛhṇāti / yatra vai devebhyo yajño'pākrāmattametaddevāḥ praiṣaireva praiṣamaicchanpurorugbhiḥ prārocayannividbhirnyavedayaṃstasmānmaitrāvaruṇacamasena gṛhṇāti -

ta āyanti / pratyupatiṣṭhate'gnīccātvāle vasatīvarībhiśca hotṛcamasena ca sa uparyupari cātvālaṃ saṃsparśayati vasatīvarīśca maitrāvaruṇacamasaṃ ca samāpoadbhiragmata samoṣadhībhiroṣadhīriti yaścāsau pūrvedyurāhṛto yajñasya raso yaścādyāhṛtastamevaitadubhayaṃ saṃsṛjati -

taddhaike / aiva maitrāvaruṇacamase vasatīvarīrnayantyā maitrāvaruṇacamasādvasatīvarīṣu yaścāsau pūrvedyurāhṛto yajñasya raso yaścādyāhṛtastamevaitadubhayaṃ saṃsṛjāma iti vadantastadu tathā na kuryādyadvā ādhavanīye samavanayati tadevaiṣa ubhayo yajñasya rasaḥ saṃsṛjyate'tha hotṛcamase vasatīvarīrgṛhṇāti nigrābhyābhyastadyaduparyupari cātvālaṃ saṃsparśayatyato vai devā divamupodakrāmaṃstadyajamānamevaitatsvargyampanthānamanusaṃkhyāpayati
-

ta āyanti / taṃ hotā pṛcchatyadhvaryo'verapā ityavido'pā ityevaitadāha tampratyāhoteva nannamurityavidamatho me'naṃsatetyevaitadāha -

sa yadyagniṣṭomaḥ syāt / yadi pracaraṇyāṃ saṃsravaḥ pariśiṣṭo'laṃ homāya syāttaṃ juhuyādyadyu nālaṃ homāya syādaparaṃ caturgṛhītamājyaṃ gṛhītvā juhoti yamagne pṛtsu martyamavā vājeṣu yaṃ junāḥ sa yantā śaśvatīriṣaḥ svāhetyāgneyyā juhotyagnirvā agniṣṭomastadagnāvagniṣṭomaṃ pratiṣṭhāpayati martavatyā puruṣasammito vā agniṣṭoma evaṃ juhuyādyadyagniṣṭomaḥ syāt -

yadyukthyaḥ syāt / madhyamaṃ paridhimupaspṛśettrayaḥ paridhayastrīṇyukthānyetairu hi tarhi yajñaḥ pratitiṣṭhati yadyu atirātro vā ṣoḍaśī vā syānnaiva juhuyānna madhyamaṃ paridhimupaspṛśetsamudyaiva tūṣṇīmetya prapadyeta tadyathāyathaṃ yajñakratūnvyāvartayati -

ayuṅgāayuṅgā ekadhanā bhavanti / trayo vā pañca vā pañca vā sapta vā nava vā nava vaikādaśa vaikādaśa vā trayodaśa vā trayodaśa vā pañcadaśa vā dvandvamaha mithunaṃ prajananamatha ya eṣa eko'tiricyate sa yajamānasya śriyamabhyatiricyate sa vā eṣāṃ sadhanaṃ yo yajamānasya śriyamabhyatiricyate tadyadeṣāṃ sadhanaṃ tasmādekadhanā nāma -

File:ekadhanā Single Wealth Jugs.jpg|thumb|ekadhanā.