Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 3.8.2

3.8.2.3.8.2.1

३.८.२ saṃjñapanāntarabhāviprayogakathanam
yadā prāha saṃjñaptaḥ paśuriti / athādhvaryurāha neṣṭaḥ patnīmudānayetyudānayati neṣṭā patnīṃ pānnejanaṃ bibhratīm -

3.8.2.3.8.2.2

tāṃ vācayati / namasta 'ātāneti yajño vā 'ātāno yajñaṃ hi tanvate tena yajña ātāno jaghanārddho vā eṣa yajñasya yatpatnī tāmetatprācīṃ yajñaṃ prasādayiṣyanbhavati tasmā evaitadyajñāya nihnute tatho haināmeṣa yajño na hinasti tasmādāha namasta 'ātāneti --

3.8.2.3.8.2.3

anarvā prehīti / asapatnena prehītyevaitadāha ghṛtasya kulyā 'upa ṛtasya pathyā 'anviti sādhūpetyevaitadāha devīrāpaḥ śuddhā voḍhvaṃ supariviṣṭā deveṣu supariviṣṭā vayaṃ pariveṣṭāro bhūyāsmetyapa evaitatpāvayati -

3.8.2.3.8.2.4

atha paśoḥ prāṇānadbhiḥ patnyupaspṛśati / tadyadadbhiḥ prāṇānupaspṛśati jīvaṃ vai devānāṃ haviramṛtamamṛtānāmathaitatpaśuṃ ghnanti yatsaṃjñapayanti yadviśāsatyāpo vai prāṇāstadasminnetānprāṇāndadhāti tathaitajjīvameva devānāṃ havirbhavatyamṛtamamṛtānām -

3.8.2.3.8.2.5

atha yatpatnyupaspṛśati / yoṣā vai patnī yoṣāyai vā imāḥ prajāḥ prajāyante
tadenametasyai yoṣāyai prajanayati tasmātpatnyupaspṛśati -

3.8.2.3.8.2.6

sopaspṛśati / vācaṃ te śundhāmīti mukhaṃ prāṇaṃ te śundhāmīti nāsike cakṣuste śundhāmītyakṣyau śrotraṃ te śundhāmīti karṇau nābhiṃ te śundhāmīti yo'yamaniruktaḥ prāṇo meḍhraṃ te śundhāmīti vā pāyuṃ te śundhāmīti yo'yaṃ paścātprāṇastatprāṇāndadhāti tatsamīrayatyatha saṃhṛtya padaścaritrāṃste śundhāmīti padbhirvai pratitiṣṭhati pratiṣṭhityā eva tadenaṃ pratiṣṭhāpayati -

3.8.2.3.8.2.7

atha yā āpaḥ pariśiṣyante / ardhā vā yāvatyo vā tābhirenaṃ yajamānaśca śīrṣato'gre
'nuṣiñcatastatprāṇāṃścaivāsmiṃstattau dhattastaccainamataḥ samīrayataḥ -

3.8.2.3.8.2.8

tadyatkrūrīkurvanti / yadāsthāpayanti śāntirāpastadadbhiḥ śāntyā śamayatastadadbhiḥ saṃdhattaḥ -

3.8.2.3.8.2.9

tāvanuṣiñcataḥ / manasta āpyāyatāṃ vākta āpyāyatāṃ prāṇasta āpyāyatāṃ cakṣusta
āpyāyatāṃ śrotraṃ ta āpyāyatāmiti tatprāṇāndhattastatsamīrayato yatte krūraṃ yadāsthitaṃ tatta āpyāyatāṃ niṣṭyāyatāmiti -

3.8.2.3.8.2.10

tadyatkrūrīkurvanti / yadāsthāpayanti śāntirāpastadadbhiḥ śāntyā śamayatastadadbhiḥ saṃdhattastatte śudhyatviti tanmedhyaṃ kurutaḥ śamahobhya iti jaghanena paśuṃ ninayataḥ -

3.8.2.3.8.2.11

tadyatkrūrīkurvanti / yadāsthāpayanti nedetadanvaśāntānyahorātrāṇyasanniti tasmācchamahobhya iti jaghanena paśuṃ ninayataḥ -

3.8.2.3.8.2.12

athottānaṃ paśuṃ paryasyanti / sa tṛṇamantardadhātyoṣadhe trāyasveti vajro vā asistatho hainameṣa vajro'sirna hinastyathāsinābhinidadhāti svadhite mainaṃ hiṃsīriti vajro vā asistatho hainameṣa vajro'sirna hinasti -

3.8.2.3.8.2.13

sā yā prajñātāśriḥ / tayābhinidadhāti sā hi yajuṣkṛtā medhyā tadyadagraṃ tṛṇasya tatsavye prāṇau kurute'tha yadbudhnaṃ taddakṣiṇenādatte -

3.8.2.3.8.2.14

sa yatrācchyati / yata etallohitamutpatati tadubhayato'nakti rakṣasāṃ bhāgo'sīti rakṣasāṃ hyeṣa bhāgo yadasṛk -

3.8.2.3.8.2.15

tadupāsyābhitiṣṭhati / idamahaṃ rakṣo'bhitiṣṭhāmīdamahaṃ rakṣo'vabādha idamahaṃ rakṣo'dhamaṃ tamo nayāmīti tadyajñenaivaitannāṣṭrā rakṣāṃsyavabādhate tadyadamūlamubhayataḥ paricchinnaṃ bhavatyamūlaṃ vā idamubhayataḥ paricchinnaṃ rakṣo'ntarikṣamanucarati yathāyaṃ puruṣo'mūla ubhayataḥ paricchinno'ntarikṣamanucarati tasmādamūlamubhayataḥ paricchinnambhavati -

3.8.2.3.8.2.16

atha vapāmutkhidanti / tayā vapāśrapaṇyau prorṇauti ghṛtena dyāvāpṛthivī prorṇuvāthāmiti tadime dyāvāpṛthivī ūrjā rasena bhājayatyanayorūrjaṃ rasaṃ dadhāti te rasavatyā upajīvanīye imāḥ prajā upajīvanti -

3.8.2.3.8.2.17

kārṣmaryamayyau vapāśrapaṇyau bhavataḥ / yatra vai devā agre paśumālebhire tadudīcaḥ kṛṣyamāṇasyāvāṅmedhaḥ papāta sa eṣa vanaspatirajāyata tadyatkṛṣyamāṇasyāvāṅapatattasmātkārṣmaryastenaivainametanmedhena samardhayati kṛtsnaṃ karoti tasmātkārṣmaryamayyau vapāśrapaṇyau bhavataḥ -

3.8.2.3.8.2.18

tāṃ parivāsayati / tāṃ paśuśrapaṇe pratapati tatho hāsyātrāpi śṛtā bhavati punarulmukamagnīdādatte te jaghanena cātvālaṃ yanti ta āyantyāgacchantyāhavanīyaṃ sa etattṛṇamadhvaryurāhavanīye prāsyati vāyo vai stokānāmiti stokānāṃ haiṣā samit -

3.8.2.3.8.2.19

athottaratastiṣṭhanvapāṃ pratapati / atyeṣyanvā eṣo'gniṃ bhavati dakṣiṇataḥ parītya śrapayiṣyaṃstasmā evaitannihnute tatho hainameṣo'tiyantamagnirna hinasti tasmāduttaratastiṣṭhan vapāṃ pratapati -

3.8.2.3.8.2.20

tāmantareṇa yūpaṃ cāgniṃ ca haranti / tadyatsamayā na haranti yenānyāni havīṃṣi haranti nedaśṛtayā samayā yajñaṃ prasajāmeti yadu bāhyena na harantyagreṇa yūpambahirddhā yajñātkuryustasmādantareṇa yūpaṃ cāgniṃ ca haranti dakṣiṇataḥ parītya pratiprasthātā śrapayati -

3.8.2.3.8.2.21

atha sruveṇopahatyājyam / adhvaryurvapāmabhijuhotyagnirājyasya vetu svāheti tatho hāsyaite stokāḥ śṛtāḥ svāhākṛtā āhutayo bhūtvāgniṃ prāpnuvanti -

3.8.2.3.8.2.22

athāha stokebhyo'nubrūhīti / sa āgneyī stokebhyo'nvāha tadyadāgneyī stokebhyo'nvāhetaḥ pradānā vai vṛṣṭirito hyagnirvṛṣṭiṃ vanute sa etai stokairetāntstokānvanute ta ete stokā varṣanti tasmādāgneyī stokebhyo'nvāha yadā śṛtā bhavati -

3.8.2.3.8.2.23

athāha pratiprasthātā śṛtā pracareti / srucāvādāyādhvaryuratikramyāśrāvyāha svāhākṛtibhyaḥ preṣyeti vaṣaṭkṛte juhoti -

3.8.2.3.8.2.24

hutvā vapāmevāgre'bhighārayati / atha pṛṣadājyaṃ tadu ha carakādhvaryavaḥ pṛṣadājyamevāgre'bhighārayanti prāṇaḥ pṛṣadājyamiti vadantastadu ha yājñavalkyaṃ carakādhvaryuranuvyājahāraivaṃ kurvantaṃ prāṇaṃ vā ayamantaragādadhvaryuḥ prāṇa enaṃ hāsyatīti -

3.8.2.3.8.2.25

sa ha sma bāhū anvavekṣyāha / imau palitau bāhū kva svidbrāhmaṇasya vaco babhūveti na tadādriyetottamo vā eṣa prayājo bhavatīdaṃ vai haviryajña uttame prayāje dhruvāmevāgre'bhighārayati tasyai hi prathamāvājyabhāgau hoṣyanbhavati vapāṃ vā atra prathamāṃ hoṣyanbhavati tasmādvapāmevāgre'bhighārayedatha pṛṣadājyamatha yatpaśuṃ nābhighārayati nedaśṛtamabhighārayāṇītyetadevāsya sarvaḥ paśurabhighārito bhavati yadvapāmabhighārayati tasmādvapāmevāgre'bhighārayedatha pṛṣadājyam -

3.8.2.3.8.2.26

athājyamupastṛṇīte / atha hiraṇyaśakalamavadadhātyatha vapāmavadyannāhāgnīṣomābhyāṃ chāgasya vapāyai medaso'nubrūhītyatha hiraṇyaśakalamavadadhātyathopariṣṭāddvirājyasyābhighārayati -

3.8.2.3.8.2.27

tadyaddhiraṇyaśakalāvabhito bhavataḥ / ghnanti vā etatpaśuṃ yadagnau juhvatyamṛtamāyurhiraṇyaṃ tadamṛta āyuṣi pratitiṣṭhati tathāta udeti tathā saṃjīvati tasmāddhiraṇyaśakalāvabhito bhavata āśrāvyāhāgnīṣomābhyāṃ chāgasya vapāṃ medaḥ preṣyeti na prasthitamityāha prasute prasthitamiti vaṣaṭkṛte juhoti -

3.8.2.3.8.2.28

hutvā vapāṃ samīcyau / vapāśrapaṇyau kṛtvānuprāsyati svāhākṛte ūrdhvanabhasammārutaṃ gacchatamiti nedime amuyā sato yābhyāṃ vapāmaśiśrapāmeti -

3.8.2.3.8.2.29

tadyadvapayā caranti / yasyai vai devatāyai paśumālabhante tāmevaitaddevatāmetena medhena prīṇāti saiṣā devataitena medhena prītā śāntottarāṇi havīṃṣi śrapyamāṇānyuparamati tasmādvapayā caranti -

3.8.2.3.8.2.30

atha cātvāle mārjayante / krūrī vā etatkurvanti yatsaṃjñapayanti yadviśāsati śāntirāpastadadbhiḥ śāntyā śamayante tadadbhiḥ saṃdadhate tasmāccātvāle mārjayante -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc