Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 3.3

prathamaṃ brāhmaṇam
१ -somakrayaṇyanugamādyupasadantaprayoganirūpaṇaṃ tatra samantraṃ somakrayaṇyā goranukramaṇa- vidhānaṃ, yajramānartvijāṃ saptame pade paryupave- śanakathanaṃ, homāya hiraṇyanidhānasya praśaṃsā, homasādhanājyasya praśaṃsā, pade samaṃtrakaṃ homavidhānaṃ, sārthavādaṃ samaṃtrakaṃ pade parilekhanavidhānaṃ, praśaṃsāsahitaṃ saprayojanaṃ parilikhitapradeśe'pāṃninayanavidhānam, adhvaryvarpitasya padapāṃso samaṃtrakaṃ pratigrahavidhānaṃ, adhvaryorātmopasparśanakathanaṃ- neṣṭrakartṛkapatnīvācanavidhānaṃ, saṃkhyāpanamaṃtrapaṭhanaṃ, somakrayaṇyā gorlakṣaṇābhidhānam, tatra viniyogasahakṛtaṃ mukhyakalpānukalpavarṇanaṃ sārthavādaṃ somakrayaṇyā garbhātprāgavasthā- vattvāṅgavaikalyarāhityayoḥ kathanaṃ cetyādi
dvitīyaṃ brāhmaṇam
२ -adhvaryoḥ pātre pāṃsuprakṣepānantaraṃ sārthavādaṃ hastaprakṣālanakathanaṃ, sārthavādamadhvaryoḥ svānāmikāyāṃ hiraṇyabandhanavidhānaṃ, somārthamadhvaryoḥ somopahanana-somaparyāṇahana-uṣṇīṣāṇāmāharaṇasampraiṣakathanaṃ tatroṣṇīṣasthāne vikalpakathanaṃ, uparavapradeśe somarājasya vivecanavidhānaṃ, krayadeśamā- yatsu ṛtvigyajamāneṣu adhvaryukartṛkaṃ yaja. mānavācanavidhānaṃ, krīyamāṇasya somasya praśaṃsā, vivecitasya somasyābhimarśana- vidhānaṃ, vivecane pakṣāntaramupanyasya tannirākaraṇam āstṛte vāsasi samaṃtraṃ somasyonmānavidhānaṃ tatra vidhīyamāno- nmānamaṃtrasya devatādvārā praśaṃsanaṃ mantra- gatacchandaḥpraśaṃsanaṃ ca', daśakṛtva unmāne eka eva mantra iti pradarśanam, aṃgulīnāṃ kramādutsarge saṃyojane ca kṛte'rthasiddhasya samañcanaprasāraṇabhāvagatamānasya bahudhā praśaṃsanaṃ, mānagatasaṃkhyāyāḥ praśaṃsanaṃ, sārthavādaṃ samaṃtramuṣṇīṣeṇa granthiṃ kuryā- ditividhānaṃ, graṃthimadhye samaṃtrakaṃ suṣirakaraṇavidhānaṃ, somapaṇanopakramaścetyādi
tṛtīyaṃ brāhmaṇam (somakrayaṇam)
३ saprakāraṃ somakrayārthaṃ vyavahāravidhānaṃ, tatprasaṅgena somavikretṛprayuktasomamahattvāpekṣayā'dhvaryoḥ samekrayasādhanabhūtāyā goradhikamahattvavarṇanaṃ tatra vyavahārapūrvakakrayyasya kalāśaphādirūpapañcavarapaṇanasya ca praśaṃsanaṃ, ekahāyanyā gavā saha deyeṣu hiraṇyādidaśadravyeṣu madhyahiraṇyadānāvasare'dhvaryukartṛkaṃ yajamānavācanavidhānaṃ, samaṃtrakaṃ somavikrayiṇo- hiraṇyenābhiprakampanavidhānaṃ tanmaṃtrābhiprāyakathanaṃ ca, krayāya dattāṃ pratyaṅgamukhīmajāmālabhyādhvaryoryajamānavācanavidhānaṃ vācanamaṃtravyākhyānaṃ ca, kramādvāmadakṣiṇabāhvorajāpradāne somādāne ca viniyogapradarśanaṃ, sārthavādaṃ savyākhyānaṃ somasyādāne nidhāne ca maṃtravidhānaṃ, sārthavādaṃ samaṃtraṃ somakrayaṇānāmanudeśanaṃ, dīkṣākāle dhṛtasya śiraḥ prāvaraṇasyāpavāraṇavidhānam, aghvaryukartṛkaṃ gṛhītasomasya yajamānasya vācanavidhānaṃ, rājāna (soma )mādāya samaṃtramutthānaśakaṭārohaṇayorvidhānaṃ tatrārohaṇamaṃtrasyākhyāyikayā praśaṃsanaṃ ca, udakumbhasamīpe krayasya tatsādhanabhūtasya daśasaṃkhyāviśiṣṭasya dravyajātasya praśaṃsanaṃ cetyādi
caturthaṃ brāhmaṇam (somānayanam)
४ somānayanaṃ tatra śakaṭamadhye somanidhānārthaṃ kṛṣṇājinastaraṇavidhānaṃ, soma- syāsādanakathanaṃ, adhvaryukartṛkaṃ somālambhanapūrvakaṃ yajamānavācanavidhānaṃ, vācanamaṃtrasya caturdhā vibhāgena vyākhyānaṃ, sārthavādaṃ samaṃtraṃ somaparyāṇahanena vāsasā paryāhananavidhānaṃ, kṛṣṇājinasya dvitvapakṣa ekatvapakṣe ca maṃtramaṃtrārthavādasahitaḥ pratināhavidhiḥ, praugādunnatayoḥ phalakayorantarā sthitasu brahmaṇyakartṛkaṃ sārthavādaṃ sābhiprāyaṃ palāśa- śākhayā'nutprājanavidhānaṃ, maṃtratadvyākhyānasahitamusrayojanavidhānam, anuḍuhorvarṇa- viśeṣasya kathanam, aicchikavikalpāśrayeṇa somāya krītāya somāya paryuhyamāṇāya vānuvācanavidhānam, adhvaryukartṛkaṃ yajamānavācanavidhānaṃ tanmaṃtravyākhyānaṃ ca, sārthavādaṃ saprakārakaṃ subrahmaṇyāhvānavidhānaṃ, sārthavādaṃ saprakārakaṃ śālāṃ pūrveṇa pratiprasthāturagnīṣomīyaṃ paśumādāya pratyupasthānavidhānama, agnīṣomīyipaśordvairūpye kāraṇanideśapūrvakaṃ pratinidhidvayasya nirdeśanaṃ, aje āgate sati tamālabhya vācanaṃ vidhānaṃ, tanmaṃtrārthavivaraṇaṃ ca, adhvaryoḥ śakaṭārohaṇavimuñcanapūrvakaṃ samaṃtraṃ śakaṭasyottaṃbhanenopastambhanavidhānaṃ, śamyayoḥ maṃtratadvyākhyānayutamuddharaṇavidhānam, adhvaryumukhānāṃ tadvargyāṇāṃ caturṇāmṛtvijāṃ sārthavādaṃ rājāsandyā ādānavidhānaṃ rājāsandyā audumbarītvaṃ vidhipūrvakaṃ praśaṃsya pramāṇakathanaṃ samaṃtrakaṃ tadabhimarśana- vidhānaṃ ca, yajamānapañcamānāṃ prāguktacaturṇāmṛtvijāṃ śālāprapādanaṃ tadavasare cādhvaryukartṛkaṃ yajamānavācanavidhānaṃ, vācana maṃtrasyārthavivaraṇaṃ tātparyanirūpaṇaṃ ca, uda pātraninayanaṃ kartavyamiti kasyacitpakṣaṃ pratipādya tannirākaraṇaṃ cetyādi.

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc