Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 3.1.2

3.1.2.3.1.2.1

३.१.२. dīkṣāsaṃskārāḥ
aparāhṇe dīkṣeta / purā keśaśmaśrorvapanādyatkāmayeta tadaśnīyādyadvāsampadyeta vrataṃ hyevāsyāto'śanaṃ bhavati yadyu nāśiśiṣedapi kāmaṃ nāśnīyāt -

3.1.2.3.1.2.2

athottareṇa śālāṃ pariśrayanti / tadudakumbhamupanidadhāti tannāpita upatiṣṭhate tatkeśaśmaśru ca vapate nakhāni ca nikṛntate'sti vai puruṣasyāmedhyaṃ yatrāsyāpo nopatiṣṭhante keśaśmaśrau ca vā asya nakheṣu cāpo nopatiṣṭhante tadyatkeśaśmaśru ca vapate nakhāni ca nikṛntate medhyo bhūtvā dīkṣā iti -

3.1.2.3.1.2.3

taddhaike / sarva eva vapante sarva eva medhyā bhūtvā dīkṣiṣyāmaha iti tadu tathā na kuryādyadvai keśaśmaśru ca vapate nakhāni ca nikṛntate tadeva medhyo bhavati tasmādu keśaśmaśru caiva vapeta nakhāni ca nikṛnteta -

3.1.2.3.1.2.4

sa vai nakhānyevāgre nikṛntate / dakṣiṇasyaivāgre savyasya vā agre mānuṣe'thaivaṃ devatrāṅguṣṭhayorevāgre kaniṣṭhikayorvā agre mānuṣe'thaivaṃ devatrā -

3.1.2.3.1.2.5

sa dakṣiṇamevāgre godānaṃ vitārayati / savyaṃ vā agre mānuṣe'thaivaṃ devatrā -

3.1.2.3.1.2.6

sa dakṣiṇamevāgre godānamabhyunatti / imā āpaḥ śamu me santu devīriti sa yadāhemā āpaḥ śamu me santu devīriti vajro vā āpo vajro hi vā āpastasmādyenaitā yanti nimnaṃ kurvanti yatropatiṣṭhante nirdahanti tattadetamevaitadvajraṃ śamayati tatho hainameṣa vajraḥ śānto na hinasti tasmādāhemā āpaḥ śamu me santu devīriti -

3.1.2.3.1.2.7

atha darbhataruṇakamantardadhāti / oṣadhe trāyasveti vajro vai kṣurastatho hainameṣa vajraḥ kṣuro na hinastyatha kṣureṇābhinidadhāti svadhite mainaṃ hiṃsīriti vajro vai kṣurastatho hainameṣa vajraḥ kṣuro na hinasti -

3.1.2.3.1.2.8

pracchidyodapātre prāsyati / tūṣṇīmevottaraṃ godānamabhyunatti tūṣṇīṃ darbhataruṇakamantardadhāti tūṣṇīṃ kṣureṇābhinidhāya pracchidyodapātre prāsyati -

3.1.2.3.1.2.9

atha nāpitāya kṣuraṃ prayacchati / sa keśaśmaśru vapati sa yadā keśaśmaśru vapati-

3.1.2.3.1.2.10

atha snāti / amedhyo vai puruṣo yadanṛtaṃ vadati tena pūtirantarato medhyā vā āpo medhyo bhūtvā dīkṣā iti pavitraṃ vā āpaḥ pavitrapūto dīkṣā iti tasmādvai snāti -

3.1.2.3.1.2.11

sa snāti / āpo asmānmātaraḥ śundhayantviti ghṛtena no ghṛtapvaḥ punantviti tadvai supūtaṃ yaṃ ghṛtenāpunaṃstasmādāha ghṛtena no ghṛtapvaḥ punantviti viśvaṃ hi ripraṃ pravahanti devīriti yadvai viśvaṃ sarvaṃ tadyadamedhyaṃ ripraṃ tatsarvaṃ hyasmādamedhyaṃ pravahanti tasmādāha viśvaṃ hi ripraṃ pravahanti devīriti -

3.1.2.3.1.2.12

atha prāṅivodaṅṅutkrāmati / udidābhyaḥ śucirā pūta emītyuddhyābhyaḥ śuciḥ pūta eti -

3.1.2.3.1.2.13

atha vāsaḥ paridhatte / sarvatvāyaiva svāmevāsminnetattvacaṃ dadhāti yā ha vā iyaṃ gostvakpuruṣe haiṣāgra āsa -

3.1.2.3.1.2.14

te devā abruvan / gaurvā idaṃ sarvaṃ bibharti hanta yeyaṃ puruṣe tvaggavyetāṃ dadhāma tayaiṣā varṣantaṃ tayā himaṃ tayā ghṛṇiṃ titikṣiṣyata iti -

3.1.2.3.1.2.15

te'vacchāya puruṣam / gavyetāṃ tvacamadadhustayaiṣā varṣantaṃ tayā himaṃ tayā ghṛṇiṃ titikṣate -

3.1.2.3.1.2.16

avacchito hi vai puruṣaḥ / tasmādasya yatraiva kva ca kuśo vā yadvā vikṛntati tata eva lohitamutpatati tasminnetāṃ tvacamadadhurvāsa eva tasmānnānyaḥ puruṣādvāso bibhartyetāṃ hyasmiṃstvacamadadhustasmādu suvāsā eva bubhūṣetsvayā tvacā samṛdhyā iti tasmādapyaślīlaṃ suvāsasaṃ didṛkṣante svayā hi tvacā samṛddho bhavati -

3.1.2.3.1.2.17

no hānte gornagnaḥ syāt / veda ha gaurahamasya tvacaṃ bibharmīti sā bibhyatī trasati tvacaṃ ma ādāsyata iti tasmādu gāvaḥ suvāsasamupaiva niśrayante -

3.1.2.3.1.2.18

tasya vā etasya vāsasaḥ / agneḥ paryāso bhavati vāyoranucchādo nīviḥ pitṝṇāṃ sarpāṇāmpraghāto viśveṣāṃ devānāṃ tantava ārokā nakṣatrāṇāmevaṃ hi vā etatsarve devā anvāyattāstasmāddīkṣitavasanaṃ bhavati -

3.1.2.3.1.2.19

tadvā ahataṃ syāt / ayātayāmatāyai tadvai niṣpeṣṭavai brūyādyadevāsyātrāmedhyā kṛṇatti vā vayati vā tadasya medhyamasaditi yadyu ahataṃ syādadbhirabhyukṣenmedhyamasadityatho yadidaṃ snātavasyaṃ nihitamapalyūlanakṛtaṃ bhavati teno hāpi dīkṣeta -

3.1.2.3.1.2.20

tatparidhatte / dīkṣātapasostanūrasītyadīkṣitasya vā asyaiṣāgre tanūrbhavatyathātra dīkṣātapasostasmādāha dīkṣātapasostanūrasīti tāṃ tvā śivāṃ śagmāṃ paridadha iti tāṃ tvā śivāṃ sādhvīṃ paridadha ityevaitadāha bhadraṃ varṇaṃ puṣyanniti pāpaṃ vā eṣo'gre varṇaṃ puṣyati yamamumadīkṣito'thātra bhadraṃ tasmādāha bhadraṃ varṇaṃ puṣyanniti -

3.1.2.3.1.2.21

athainaṃ śālāṃ prapādayati / sa dhenvai cānaḍuhaśca nāśnīyāddhenvanaḍuhau vā idaṃ sarvaṃ bibhṛtaste devā abruvandhenvanaḍuhau vā idaṃ sarvaṃ bibhṛto hanta yadanyeṣāṃ vayasāṃ vīryaṃ taddhenvanaḍuhayordadhāmeti sa yadanyeṣāṃ vayasāṃ vīryamāsīttaddhenvanaḍuhayoradadhustasmāddhenuścaivānaḍvāṃśca bhūyiṣṭhambhuṅktastaddhaitatsarvāśyamiva yo dhenvanaḍuhayoraśnīyādantagatiriva taṃ hādbhutamabhijanitorjāyāyai garbhaṃ niravadhīditi pāpamakaditi pāpīkīrtistasmāddhenvanaḍuhayornāśnīyāttadu hovāca yājñavalkyo'śnāmyevāhamaṃsalaṃ cedbhavatīti -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0