Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 2.4.3

2.4.3.2.4.3.1

२.४.३ āgrayaṇeṣṭiḥ
tadu hovāca kahoḍaḥ kauṣītakiḥ / anayorvā ayaṃ dyāvāpṛthivyo raso'sya rasasya hutvā devebhyo'themamaśnāmeti tasmādvā āgrayaṇeṣṭyā yajata iti -

2.4.3.2.4.3.2

tadu hovāca yājñavalkyaḥ / devāśca vā asurāścobhaye prājāpatyāḥ paspṛdhire tato'surā ubhayīroṣadhīryāśca manuṣyā upajīvanti yāśca paśavaḥ kṛtyayeva tvadviṣeṇeva tvatpralilipurutaivaṃ ciddevānabhibhavemeti tato na manuṣyā āśurna paśava āliliśiretā hemāḥ prajā anāśakena notparābabhūvuḥ -

2.4.3.2.4.3.3

tadvai devāḥ śuśruvuḥ / anāśakena ha vā imāḥ prajāḥ parābhavantīti te hocurhantedamāsāmapajighāṃsāmeti keneti yajñenaiveti yajñena ha sma vai taddevāḥ kalpayante yadeṣāṃ kalpamāsarṣayaśca -

2.4.3.2.4.3.4

te hocuḥ / kasya na idaṃ bhaviṣyatīti te mamamametyeva na sampādayāṃ cakruste hāsampādyocurājimevāsminnajāmahai sa yo na ujjeṣyati tasya na idaṃ bhaviṣyatīti tatheti tasminnājimājanta -

2.4.3.2.4.3.5

tāvindrāgnī udajayatām / tasmādaindrāgnau dvādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavatīndrāgnī hyasya bhāgadheyamudajayatāṃ tau yatrendrāgnī ujjigīvāṃsau tasthatustadviśve devā anvājagmuḥ -

2.4.3.2.4.3.6

kṣatraṃ vā indrāgnī / viśo viśve devā yatra vai kṣatramujjayatyanvābhaktā vai tatra viṭtadviśvāndevānanvābhajatāṃ tasmādeṣa vaiśvadevaścarurbhavati -

2.4.3.2.4.3.7

taṃ vai purāṇānāṃ kuryādityāhuḥ / kṣatraṃ vā indrāgnī netkṣatramabhyārohayāṇīti tau vā ubhāveva navānāṃ syātāṃ yaddhi puroḍāśa itaraścaruritarastenaiva kṣatramanabhyārūḍhaṃ tasmādubhāveva navānāṃ syātām -

2.4.3.2.4.3.8

ta u ha viśve devā ūcuḥ / anayorvā ayaṃ dyāvāpṛthivyo raso hanteme asminnābhajāmeti tābhyāmetaṃ bhāgamakalpayannetaṃ dyāvāpṛthivyamekakapālampuroḍāśaṃ tasmāddyāvāpṛthivya ekakapālaḥ puroḍāśo bhavati tasyeyameva kapālamekeva hīyaṃ tasmādekakapālo bhavati -

2.4.3.2.4.3.9

tasya paricakṣā / yasyai vai kasyai ca devatāyai havirgṛhyate sarvatraiva sviṣṭakṛdanvābhakto'thaitaṃ sarvameva juhoti na sviṣṭakṛte'vadyati sā paricakṣā/ uto hutaḥ / paryāvartate -

2.4.3.2.4.3.10

tadāhuḥ / paryābhūdvā ayamekakapālo mohiṣyati rāṣṭramiti nāsya sā paricakṣā''havanīyo vā āhutīnāṃ pratiṣṭhā sa yadāhavanīyaṃ prāpyāpi daśa kṛtvaḥ paryāvarteta na tadādriyeta yadīttvanye vadanti kastatsaṃdhamupeyāttasmādājyasyaiva yajedājyaṃ ha vā anayordyāvāpṛthivyoḥ pratyakṣaṃ rasastatpratyakṣamevaine etatsvena rasena medhena prīṇāti tasmādājyasyaiva yajet -

2.4.3.2.4.3.11

etena vai devāḥ / yajñeneṣṭvobhayīnāmoṣadhīnāṃ yāśca manuṣyā upajīvanti yāśca paśavaḥ kṛtyāmiva tvadviṣamiva tvadapajaghnustata āśnanmanuṣyā āliśanta paśavaḥ -

2.4.3.2.4.3.12

atha yadeṣa etena yajate / tannāha nvevaitasya tathā kaścana kṛtyayeva tvadviṣeṇeva tvatpralimpatīti devā akurvanniti tvevaiṣa etatkaroti yamu caiva devā bhāgamakalpayanta tamu caivaibhya eṣa etadbhāgaṃ karotīmā u caivaitadubhayīroṣadhīryāśca manuṣyā upajīvanti yāśca paśavastā anamīvā akilviṣāḥ kurute tā asyānamīvā akilviṣā imāḥ prajā upajīvanti tasmādvā eṣa etena yajate -

2.4.3.2.4.3.13

tasya prathamajo gaurdakṣiṇā / agryamiva hīdaṃ sa yadījānaḥ syāddarśapūrṇamāsābhyāṃ vā yajetāthaitena yajeta yadyu anījānaḥ syāccātuṣprāśyamevaitamodanamanvāhāryapacane paceyustaṃ brāhmaṇā aśnīyuḥ -

2.4.3.2.4.3.14

dvayā vai devā devāḥ / ahaiva devā atha ye brāhmaṇāḥ śuśruvāṃso'nūcānāste manuṣyadevāstadyathā vaṣaṭkṛtaṃ hutamevamasyaitadbhavati tatro yacchaknuyāttaddadyānnādakṣiṇāṃ haviḥ syāditi hyāhurnāgnihotre juhuyātsamadaṃ ha kuryādyadagnihotre juhuyādanyadvā āgrayaṇamanyadagnihotraṃ tasmānnāgnihotre juhuyāt -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0