Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 2.4.2

2.4.2.2.4.2.1

२.४.२.
prajāpatiṃ vai bhūtānyupāsīdan / prajā vai bhūtāni vi no dhehi yathā jīvāmeti tato devā yajñopavītino bhūtvā dakṣiṇaṃ jānvācyopāsīdaṃstānabravīdyajño vo'nnamamṛtatvaṃ va ūrgvaḥ sūryo vo jyotiriti -

2.4.2.2.4.2.2

athainaṃ pitaraḥ / prācīnāvītinaḥ savyaṃ jānvācyopāsīdaṃstānabravīnmāsimāsi vo'śanaṃ svadhā vo manojavo vaścandramā vo jyotiriti -

2.4.2.2.4.2.3

athainaṃ manuṣyāḥ / prāvṛtā upasthaṃ kṛtvopāsīdaṃstānabravītsāyaṃ prātarvo'śanaṃ prajā vo mṛtyurvo'gnirvo jyotiriti -

2.4.2.2.4.2.4

athainaṃ paśava upāsīdan / tebhyaḥ svaiṣameva cakāra yadaiva yūyaṃ kadā ca labhādhvai yadi kāle yadyanākāle'thaivāśnātheti tasmādete yadaiva kadā ca labhante yadi kāle yadyanākāle'thaivāśnanti -

2.4.2.2.4.2.5

atha hainaṃ śaśvadapyasurā upasedurityāhuḥ / tebhyastamaśca māyāṃ ca pradadāvastyahaivāsuramāyetīva parābhūtā ha tveva tāḥ prajāstā imāḥ prajāstathaivopajīvanti yathaivābhyaḥ prajāpatirvyadadhāt -

2.4.2.2.4.2.6

naiva devā atikrāmanti / na pitaro na paśavo manuṣyā evaike'tikrāmanti tasmādyo manuṣyāṇāṃ medyatyaśubhe medyati vihūrcchati hi na hyayanāya cana bhavatyanṛtaṃ hi kṛtvā medyati tasmādu sāyamprātarāśyeva syātsa yo haivaṃ vidvāntsāyamprātarāśī bhavati sarvaṃ haivāyureti yadu ha kiṃ ca vācā vyāharati tadu haiva bhavatyetaddhi devasatyaṃ gopāyati taddhaitattejo nāma brāhmaṇaṃ ya etasya vrataṃ śaknoti caritum -

2.4.2.2.4.2.7

tadvā etat / māsi māsyeva pitṛbhyo dadato yadaivaiṣa na purastānna paścāddadṛśe'thaibhyo dadātyeṣa vai somo rājā devānāmannaṃ yaccandramāḥ sa etāṃ rātriṃ kṣīyate tasminkṣīṇe dadāti tathaibhyo samadaṃ karotyatha yadakṣīṇe dadyātsamadaṃ ha kuryāddevebhyaśca pitṛbhyaśca tasmādyadaivaiṣa na purastānna paścāddadṛśe'thaibhyo dadāti -

2.4.2.2.4.2.8

sa vā aparāhṇe dadāti / pūrvāhṇo vai devānāṃ madhyandino manuṣyāṇāmaparāhṇaḥ pitṝṇāṃ tasmādaparāhṇe dadāti -

2.4.2.2.4.2.9

sa jaghanena gārhapatyam / prācīnāvītī bhūtvā dakṣiṇāsīna etaṃ grṛhṇāti sa tata evopotthāyottareṇānvāhāryapacanaṃ dakṣiṇā tiṣṭhannavahanti sakṛtphalīkaroti sakṛdu hyeva parāñcaḥ pitarastasmātsakṛtphalīkaroti -

2.4.2.2.4.2.10

taṃ śrapayati / tasminnadhiśrita ājyaṃ pratyānayatyagnau vai devebhyo juhvatyuddharanti manuṣyebhyo'thaiva pitṝṇāṃ tasmādadhiśrita ājyaṃ pratyānayati -

2.4.2.2.4.2.11

sa udvāsyāgnau dve āhutī juhoti devebhyaḥ / devānvā eṣa upāvartate ya āhitāgnirbhavati yo darśapūrṇamāsābhyāṃ yajate'thaitatpitṛyajñenevācārīttadu nihnute sa devaiḥ prasūto'thaitatpitṛbhyo dadāti tasmādudvāsyāgnau dve āhutī juhoti devebhyaḥ -

2.4.2.2.4.2.12

sa vā agnaye ca somāya ca juhoti / sa yadagnaye juhoti sarvatra hyevāgniranvābhakto 'tha yatsomāya juhoti pitṛdevatyo vai somastasmādagnaye ca somāya ca juhoti -

2.4.2.2.4.2.13

sa juhoti / agnaye kavyavāhanāya svāhā somāya pitṛmate svāhetyagnau mekṣaṇamabhyādadhāti tatsviṣṭakṛdbhājanamatha dakṣiṇenānvāhāryapacanaṃ sakṛdullikhati tadvedibhājanaṃ sakṛdu hyeva parāñcaḥ pitarastasmātsakṛdullikhati -

2.4.2.2.4.2.14

atha parastādulmukaṃ nidadhāti / sa yadanidhāyolmukamathaitatpitṛbhyo dadyādasurarakṣasāni haiṣāmetadvimathnīraṃstatho haitatpitṝṇāmasurarakṣasāni na vimathnate tasmātparastādulmukaṃ nidadhāti -

2.4.2.2.4.2.15

sa nidadhāti / ye rūpāṇi pratimuñcamānā asurāḥ santaḥ svadhayā caranti parāpuro nipuro ye bharantyagniṣṭāṃllokātpraṇudātyasmādityagnirhi rakṣasāmapahantā tasmādevaṃ nidadhāti -

2.4.2.2.4.2.16

athodapātramādāyāvanejayati / asāvavanenikṣvetyeva yajamānasya pitaramasāvavanenikṣveti pitāmahamasāvavanenikṣveti prapitāmahaṃ tadyathāśiṣyate'bhiṣiñcedevaṃ tat -

2.4.2.2.4.2.17

atha sakṛdācchinnānyupamūlaṃ dināni bhavanti / agramiva vai devānāṃ madhyamiva manuṣyāṇāṃ mūlamiva pitṝṇāṃ tasmādupamūlaṃ dināni bhavanti sakṛdācchinnāni bhavanti sakṛdu hyeva parāñcaḥ pitarastasmātsakṛdācchinnāni bhavanti -

2.4.2.2.4.2.18

tāni dakṣiṇopastṛṇāti / tatra dadāti sa vā iti dadātītīva vai devebhyo juhvatyuddharanti manuṣyebhyo'thaivaṃ pitṝṇāṃ tasmāditi dadāti -

2.4.2.2.4.2.19

sa dadāti / asāvetatta ityeva yajamānasya pitre ye ca tvāmanvityu haika āhustadu tathā na brūyātsvayaṃ vai teṣāṃ saha yeṣāṃ saha tasmādu brūyādasāvetatta ityeva yajamānasya pitre'sāvetatta iti pitāmahāyāsāvetatta iti prapitāmahāya tadyaditaḥ parāgdadāti sakṛdu hyeva parāñcaḥ pitaraḥ -

2.4.2.2.4.2.20

tatra japati / atra pitaro mādayadhvaṃ yathābhāgamāvṛṣāyadhvvamiti yathābhāgamaśnītetyevaitadāha -

2.4.2.2.4.2.21

atha parāṅparyāvartate / tira iva vai pitaro manuṣyebhyastira ivaitadbhavati sa vā ātamitorāsītetyāhuretāvānhyasuriti sa vai muhūrtamevāsitvā -

2.4.2.2.4.2.22

athopapalyayya japati / amīmadanta pitaro yathābhāgamāvṛṣāyiṣateti yathābhāgamāśiṣurityevaitadāha -

2.4.2.2.4.2.23

athodapātramādāyāvanejayati / asāvavanenikṣvetyeva yajamānasya pitaramasāvavanenikṣveti pitāmahamasāvavanenikṣveti prapitāmahaṃ tadyathā jakṣuṣe'bhiṣiñcedevaṃ tat -

2.4.2.2.4.2.24

atha nīvimudvṛhya namaskaroti / pitṛdevatyā vai nīvistasmānnīvimudvṛhya namaskaroti yajño vai namo yajñiyānevainānetatkaroti ṣaṭkṛtvo namaskaroti ṣaḍvā ṛtava ṛtavaḥ pitarastasmātṣaṭkṛtvo namaskaroti gṛhānnaḥ pitaro datteti gṛhāṇāṃ ha pitara īśata eṣo etasyāśīḥ karmaṇo'thāvajighrati pratyavadhāya piṇḍāntsa yajamānabhāgo'gnau sakṛdācchinnānyabhyādadhāti punarulmukamapi sṛjati -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0