Shatapatha Brahmana · Chapter 14.7.3

atha ha yājñavalkyasya dve bhārye babhūvatuḥ/ maitreyī ca kātyāyanī ca tayorha maitreyī brahmavādinī babhūva strīprajñeva kātyāyanī so'nyadvṛttamupākariṣyamāṇaḥ - १४.७.३.
yājñavalkyo maitreyīti hovāca/ pravrajiṣyanvā are'hamasmātsthānādasmi hanta te'nayā kātyāyanyāntaṃ karavāṇīti - १४.७.३.
sā hovāca maitreyī/ yannu ma iyaṃ bhagoḥ sarvā pṛthivī vittena pūrṇā syātsyāṃ nvahaṃ tenāmṛtāho३ neti neti hovāca yājñavalkyo yathaivopakaraṇavatāṃ jīvitaṃ tathaiva te jīvitaṃ syādamṛtatvasya tu nāśāsti vitteneti - १४.७.३.
sā hovāca maitreyī/ yenāhaṃ nāmṛtā syāṃ kimahaṃ tena kuryāṃ yadeva bhagavānveda tadeva me brūhīti - १४.७.३.
sa hovāca yājñavalkyaḥ/ priyā khalu no bhavatī satī priyamavṛtaddhanta khalu bhavati te'haṃ tadvakṣyāmi vyākhyāsyāmi te vācaṃ tu me vyācakṣāṇasya nididhyāsasveti bravītu bhagavāniti - १४.७.३.
sa hovāca yājñavalkyo na vā are patyuḥ kāmāya patiḥ priyo bhavatyātmanastu kāmāya patiḥ priyo bhavati devāḥ priyā bhavanti na vā are vedānāṃ kāmāya vedāḥ priyā bhavantyātmanastu kāmāya vedāḥ priyā bhavanti na vā are yajñānāṃ kāmāya yajñāḥ priyā bhavantyātmanastu kāmāya yajñāḥ priyā bhavanti na vā are bhūtānāṃ kāmāya bhūtāni priyāṇi bhavantyātmanastu kāmāya bhūtāni priyāṇi bhavanti na vā are sarvasya kāmāya sarvaṃ priyaṃ bhavatyātmanastu kāmāya sarvaṃ priyambhavatyātmā nvare draṣṭavyaḥ śrotavyo mantavyo nididhyāsitavyo maitreyyātmani vā are dṛṣṭe śrute mate vijñāta idaṃ sarvaṃ viditam - १४.७.३.
brahma taṃ parādāt/ yo'nyatrātmano brahma veda kṣatrantamparādādyo anyatrātmanaḥ kṣatramveda lokāstamparāduryonyatrātmano lokānveda devāstamparāduḥ yo'nyatrātmano devānveda vedāstaṃ parāduryo'nyatrātmano vedānveda yajñāstaṃ parāduryonyatrātmano yajñānveda bhūtāni tamparāduryo'nyatrātmano bhūtāni veda sarvaṃ taṃ parādādyo'nyatrātmanaḥ sarvaṃ vededaṃ brahmedaṃ kṣatramime lokā ime devā ime vedā ime yajñā imāni bhūtānīdaṃ sarvaṃ yadayamātmā - १४.७.३.
sa yathā dundubherhanyamānasya/na bāhyāñchabdāñchaknuyādgrahaṇāya dundubhestu grahaṇena dundubhyāghātasya vā śabdo gṛhītaḥ - १४.७.३.
sa yathā vīṇāyai vādyamānāyai/ na bāhyāñchabdāñchaknuyādgrahaṇāya vīṇāyai tu grahaṇena vīṇāvādasya vā śabdo gṛhītaḥ - १४.७.३.
sa yathā śaṅkhasya dhmāyamānasya/ na bāhyāñchabdāñchaknuyādgrahaṇāya śaṅkhasya tu grahaṇena śaṅkhadhmasya vā śabdo gṛhītaḥ - १४.७.३.
sa yathārdraidhāgnerabhyāhitasya/ pṛthagdhūmā viniścarantyevamvā are asya mahato bhūtasya niśvasitametadyadṛgvedo yajurvedaḥ sāmavedotharvāṅgirasa itihāsaḥ purāṇamvidyā upaniṣadaḥ ślokāḥ sūtrāṇyanuvyākhyānāni vyākhyānāni dattaṃ hutamāśitampāyitamayaṃ ca lokaḥ paraśca lokaḥ sarvāṇi ca bhūtānyasyaivaitāni sarvāṇi niśvasitāni - १४.७.३.
sa yathā sarvāsāmapāṃ samudra ekāyanam/ evaṃ sarveṣāṃ sparśānāṃ tvagekāyanamevaṃ sarveṣāṅgandānānnāsike ekāyanamevaṃ sarveṣāṃ rasānāñjihvaikāyanamevaṃ sarveṣāṃ rūpāṇāṃ cakṣurekāyanamevaṃ sarveṣāṃ śabdānāṃ śrotramekāyanamevaṃ sarveṣāṃ saṅkalpānāṃ mana ekāyanamevaṃ sarveṣāṃ vedānāṃ hṛdayamekāyanamevaṃ sarveṣāṃ karmaṇāṃ hastāvekāyanamevaṃ sarveṣāmadhvanāṃ pādāvekāyanamevaṃ sarveṣāmānandānāmupastha ekāyanamevaṃ sarveṣāmvisargāṇāmpāyurekāyanamevaṃ sarvāsāmvidyānāmvāgekāyanam - १४.७.३.
sa yathā saindhavaghano anantaro'bāhyaḥ kṛtsno rasaghana eva syādevaṃ vā ara idaṃ mahadbhūtamanantamapāraṃ kṛtsnaḥ prajñānaghana evaitebhyo bhūtebhyaḥ samutthāya tānyevānuvinaśyati na pretya saṃjñāstītyare bravīmīti hovāca yājñavalkyaḥ - १४.७.३.
sā hovāca maitreyī/ atraiva mā bhagavānmohāntamāpīpadanna vā ahamidaṃ vijānāmi na pretya saṃjñāstīti - १४.७.३.
sa hovāca yājñavalkyo na vā are'haṃ mohaṃ bravīmyavināśī vā are'yamātmānucchittidharmā mātrāsaṃsargastvasya bhavati - १४.७.३.
yadvai tanna paśyati/ paśyanvai taddraṣṭavyaṃ na paśyati/ na hi draṣṭurdṛṣṭerviparilopo vidyate'vināśitvānna tu taddvitīyamasti tato'nyadvibhaktaṃ yatpaśyet - १४.७.३.
yadvai tanna jighrati/ jighranvai tadghrātavyanna jighrati na hi ghrāturghrāṇādviparilopo vidyate'vināśitvānna tu taddvitīyamasti tato'nyadvibhaktaṃ yajjighret - १४.७.३.
yadvai tanna rasayati/ vijānanvai tadrasanna rasayati na hi rasayitū rasādviparilopo vidyate'vināśitvānna tu tadadvitīyamasti tato'nyadvibhaktaṃ yadrasayet - १४.७.३.
yadvai tanna vadati/ vadanvai tadvaktavyanna vadati na hi vakturvakterviparilopo vidyate'vināśitvānna tu taddvitīyamasti tato'nyadvibhaktaṃ yadvadet - १४.७.३.
yadvai tanna śṛṇoti/ śṛṇvanvai tacchrotavyanna śṛṇoti na hi śrotuḥ śruterviparilopo vidyate'vināśitvānna tu taddvitīyamasti tato'nyadvibhaktaṃ yacchṛṇuyāt - १४.७.३.
yadvai tanna manute/ manvāno vai tat mantavyaṃ na manute na hi manturmaterviparilopo vidyate'vināśitvānna ta taddvitīyamasti tato'nyadvibhaktaṃ yanmanvīta - १४.७.३.
yadvai tanna spṛśati/ spṛśanvai tatspraṣṭavyanna spṛśati na hi spraṣṭuspṛṣṭerviparilopo vidyate'vināśitvānna taddvitīyamasti tato'nyadvibhaktaṃ yatspṛśet - १४.७.३.
yadvai tanna vijānāti/ vijānanvai tadvijñeyanna vijānāti na hi vijñāturvijñānādviparilo vidyate'vināśitvānna tu taddvitīyamasti tato'nyadvibhaktaṃ yadvijānīyāt - १४.७.३.
yatra vā anyadiva syāttatrānyo'nyatpaśyedanyo'nyajjighredanyo'nyadrasayedanyo'nyadabhivadedanyo'nyacchṛṇu yādanyo'nyanmanvītānyo'nyatspṛśedanyo'nyadvijānīyāt - १४.७.३.
yatra tvasya sarvamātmaivābhūt/ tatkena kaṃ paśyettatkena kaṃ jighrettatkena kaṃ rasayettatkena kamabhivadettatkena kaṃ śṛṇuyāttatkena kaṃ manvīta tatkena kaṃ spṛśettatkena kaṃ vijānīyādyenedaṃ sarvaṃ vijānāti taṃ kena vijānīyādvijñātāramare kena vijānīyādityuktānuśāsanā'si maitrayyetāvadare khalvamṛtatvamiti hoktvā yājñavalkyaḥ pravavrāja - १४.७.३.
atha vaṃśaḥ/ tadidaṃ vayaṃ śaurpaṇāyyācchaurpaṇāyyo gautamādgautamo vātsyādvātsyo vātsyācca pārāśaryācca pārāśaryaḥ sāṃkṛtyācca bhāradvājācca bhāradvāja audavāheśca śāṇḍilyācca śāṇḍilyo vaijavāpācca gautamācca gautamo vaijavāpāyanācca vaiṣṭapureyācca vaiṣṭapureyaḥ śāṇḍilyācca rauhiṇāyanācca rauhiṇāyanaḥ śaunākācca jaivantāyanācca raibhyācca raibhyaḥ pautimāṣyāyaṇācca kauṇḍinyāyanācca kauṇḍinyāyanaḥ kauṇḍinyābhyāṃ kauṇḍinyā aurṇavābhebhya aurṇavābhāḥ kauṇḍinyātkauṇḍinyaḥ kauṇḍinyātkauṇḍinyaḥ kauṇḍinyāccāgniveśyācca - १४.७.३.

āgniveśyaḥ saitavāt/ saitavaḥ pārāśaryātpārāśaryo jātūkarṇyājjātūkarṇyo bhāradvājādbhāradvājo bhāradvājāccāsurāyaṇācca gautamācca gautamo bhāradvājādbhāradvājo balākākauśikādbalākākauśikaḥ kāṣāyaṇātkāṣāyaṇaḥ saukarāyaṇātsaukarāyaṇastraivaṇestraivaṇiraupajandhaneraupajandhaniḥ sāyakāyanātsāyakāyanaḥ kauśikāyaneḥ kauśikāyanirghṛtakauśikādghṛtakauśikaḥ pārāśaryāyaṇātpārāśaryāyaṇaḥ pārāśaryātpārāśaryo jātūkarṇyājjātūkarṇyo bhāradvājādbhāradvājo bhāradvājāccāsurāyaṇācca yāskāccāsurāyaṇastraivaṇestraivaṇiraupajandhaneraupajandhanirāsurerāsurirbhāradvājādbhārdvāja ātreyāt - १४.७.३.
ātreyo māṇṭeḥ māṇṭirgautamādgautamo gautamādgautamo vātsyādvātsyaḥ śāṇḍilyācchāṇḍilyaḥ kaiśoryātkāpyātkaiśoryaḥ kāpyaḥ kumārahāritātkumārahārito gālavādgālavo vidarbhīkauṇḍinyādvidarbhī kauṇḍinyo vatsanapāto bābhravādvatsanapādbābhravaḥ pathaḥ saubharātpanthāḥ saubharo'yāsyādāṅgirasādayāsya āṅgirasa ābhūtestvāṣṭrādābhūtistvāṣṭro viśvarūpāttvāṣṭrādviśvarūpastvāṣṭro'śvibhyāmaśvinau dadhīca ātharvaṇāddadhyaṅṅātharvaṇo'tharvaṇo daivādatharvā daivo mṛtyoḥ prādhvaṃsanānmṛtyuḥ prādhvaṃsanaḥ pradhvaṃsanātpradhvaṃsanaekarṣerekarṣirviprajitterviprajittirvyaṣṭervyaṣṭiḥ sanāroḥ sanāruḥ sanātanātsanātanaḥ sanagātsanagaḥ parameṣṭhinaḥ parameṣṭhī brahmaṇo brahmasvayambhu brahmaṇe namaḥ - १४.७.३.