Shatapatha Brahmana · Chapter 14.5.1

ajātaśatrubrāhmaṇaṃ vā paryaṃkavidyābrāhmaṇam
dṛptabālākirhānūcāno gārgya āsa/ sa hovācājātaśatruṃ kāśyaṃ brahma te bravāṇīti sa hovācājātaśatruḥ sahasrametasyāṃ vāci dadmo janako janaka iti vai janā dhāvantīti -

sa hovāca gārgyo ya evāsāvāditye puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā atiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrddhā rājeti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste'tiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāmmūrddhā rājā bhavati -

sa hovāca gārgyo ya evāsau candre puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā bṛhanpāṇḍaravāsāḥ somo rājeti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste'haraharha sutaḥ prasuto bhavati nāsyānnaṃ kṣīyate -

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ vidyuti puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhāstejasvīti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste tejasvī ha bhavati tejasvinī hāsya prajā bhavati -

sa hovāca gārgyo ya evāyamākāśe puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhāḥ pūrṇamapravartīti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste pūryate prajayā paśubhirnāsyāsmāllokātprajodvartate -

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ vāyau puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā indro vaikuṇṭho'parājitā seneti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste jiṣṇurhāparājiṣṇurbhavatyanyatastyajāyī -

sa hovāca gārgyo ya evāyamagnau puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā viṣāsahiriti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste viṣāsahirha bhavati viṣāsahirhāsya prajā bhavati -

sa hovāca gārgyo ya evāyamapsu puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhāḥ pratirūpa iti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste pratirūpaṃ haivainamupagacchati nāpratirūpamatho pratirūpo'smājjāyate -

sa hovāca gārgyo ya evāyamādarśe puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā rociṣṇuriti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste rociṣṇurha bhavati rociṣṇurhāsya prajā bhavatyatho yaiḥ saṃnigacchati sarvāṃstānatirocate -

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ dikṣu puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā dvitīyo'napaga iti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste dvitīyavānha bhavati nāsmādgaṇaśchidyate -

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ yantaṃ paścācchabdo'nūdaityetamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā asuriti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste sarvaṃ haivāsmiṃloka āyureti nainaṃ purā kālātprāṇo jahāti -

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ chāyāmayaḥ puruṣaḥ etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā mṛtyuriti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāste sarvaṃ haivāsmiṃloka āyureti nainaṃ purā kālānmṛtyurāgacchati -

sa hovāca gārgyo ya evāyamātmani puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti sa hovācājātaśatrurmā maitasmintsaṃvadiṣṭhā ātmanvīti vā ahametamupāsa iti sa ya etamevamupāsta ātmanvī ha bhavatyātmanvinī hāsya prajā bhavati sa ha tūṣṇīmāsa gārgyaḥ -

sa hovācājātaśatruḥ/ etāvannū३ ityetāvaddhīti naitāvatā viditaṃ bhavatīti sa hovāca gārgya upa tvāyānīti -

sa hovācājātaśatruḥ/ pratilomaṃ vai tadyadbrāhmaṇaḥ kṣatriyamupeyādbrahma me vakṣyatīti vyeva tvā jñapayiṣyāmīti taṃ pāṇāvādāyottasthau tau ha puruṣaṃ suptamājagmatustametairnāmabhirāmantrayāṃcakre bṛhanpāṇḍaravāsaḥ somarājanniti sa nottasthau taṃ pāṇinā''peṣaṃ bodhayāṃcakāra sa hottasthau -

sa hovācājātaśatruḥ/ yatraiṣa etatsupto'bhūdya eṣa vijñānamayaḥ puruṣaḥ kvaiṣa tadābhūtkuta etadāgāditi tadu ha na mene gārgyaḥ -

sa hovācājātaśatruḥ/ yatraiṣa etatsupto'bhūdya eṣa vijñānamayaḥ puruṣastadeṣāmprāṇānāṃ vijñānena vijñānamādāya ya eṣo'ntarhṛdaya ākāśastasmiñchete -

tāni yadā gṛhṇāti/ atha haitatpuruṣaḥ svapiti nāma tadgṛhīta eva prāṇo bhavati gṛhītā vāggṛhītaṃ cakṣurgṛhītaṃ śrotraṃ gṛhītaṃ manaḥ -

sa yatraitatsvapnyayā carati/ te hāsya lokāstaduteva mahārājo bhavatyuteva mahābrāhmaṇa utevoccāvacaṃ nigacchati -

sa yathā mahārājo jānapadāngṛhītvā/ sve janapade yathākāmamparivartetaivamevaiṣa etatprāṇāngṛhītvā sve śarīre yathākāmaṃ parivartate -

atha yadā suṣupto bhavati/ yadā na kasya cana veda hitā nāma nāḍyo dvāsaptatiḥ sahasrāṇi hṛdayātpurītatamabhipratiṣṭhante tābhiḥ pratyavasṛpya purītati śete -

sa yathā kumāro vā mahābrāhmaṇo vā/ 'tighnīmānandasya gatvā śayītaivamevaiṣa etacchete -

sa yathorṇavābhistantunoccaret/ yathāgneḥ kṣudrā viṣphuliṅgā vyuccarantyevamevāsmādātmanaḥ sarve prāṇāḥ sarve lokāḥ sarve devāḥ sarvāṇi bhūtāni sarva eta ātmāno vyuccaranti tasyopaniṣatsatyasya satyamiti prāṇā vai satyaṃ teṣāmeṣa satyam -