Shatapatha Brahmana · Chapter 14.4.3

saptānnabrāhmaṇaṃ vā saṃvargavidyābrāhmaṇam
yatsaptānnāni medhayā tapasā'janayatpitā/ ekamasya sādhāraṇaṃ dve devānabhājayattrīṇyātmane'kuruta paśubhya ekaṃ prāyacchat tasmintsarvaṃ pratiṣṭhitaṃ yacca prāṇiti yacca na kasmāttāni na kṣīyante'dyamānāni sarvadā yo vai tāmakṣitiṃ veda so'nnamatti pratīkena sa devānapigacchati sa ūrjamupajīvatīti ślokāḥ - १४.४.३.
yatsaptānnāni medhayā tapasā'janayatpiteti/ medhayā hi tapasā'janayatpitaikamasya sādhāraṇamitīdamevāsya tatsādhāraṇamannaṃ yadidamadyate sa ya etadupāste na sa pāpmano vyāvartate miśraṃ hyetat - १४.४.३.
dve devānabhājayaditi/ hutaṃ ca prahutaṃ ca tasmāddevebhyo juhvati ca pra ca juhvatyatho āhurdarśapūrṇamāsāviti tasmānneṣṭiyājukaḥ syāt - १४.४.३.
paśubhya ekaṃ prāyacchaditi/ tatpayaḥ payo hyevāgre manuṣyāśca paśavaścopajīvanti tasmātkumāraṃ jātaṃ ghṛtaṃ vaivāgre pratilehayanti stanaṃ vā'nudhāpayanti - १४.४.३.
atha vatsaṃ jātamāhuḥ/ atṛṇāda iti tasmintsarvaṃ pratiṣṭhitaṃ yacca prāṇiti yacca neti payasi hīdaṃ sarvaṃ pratiṣṭhitaṃ yacca prāṇiti yacca na - १४.४.३.
tadyadidamāhuḥ/ samvatsaraṃ payasā juhvadapa punarmṛtyuṃ jayatīti na tathā vidyādyadahareva juhoti tadahaḥ punarmṛtyumapajayatyevaṃ vidvāntsarvaṃ hi devebhyo'nnādyaṃ prayacchati kasmāttāni na kṣīyante'dyamānāni sarvadeti - १४.४.३.
puruṣo vā akṣitiḥ/ sa hīdamannaṃ punaḥpunarjanayate yo vai tāmakṣitiṃ vedeti puruṣo vā akṣitiḥ sa hīdamannaṃ dhiyā dhiyā janayate karmabhiryaddhaitanna kuryātkṣīyeta ha so'nnamatti pratīkeneti mukhaṃ pratīkaṃ mukhenetyetatsa devānapigacchati sa ūrjamupajīvatīti praśaṃsā - १४.४.३.
trīṇyātmane'kuruteti/ mano vācaṃ prāṇaṃ tānyātmane'kurutānyatramanā abhūvaṃ nādarśamanyatramanā abhūvaṃ nāśrauṣamiti manasā hyeva paśyati manasā śṛṇoti - १४.४.३.
kāmaḥ saṅkalpo vicikitsā śraddhā'śraddhā dhṛtiradhṛtirhrīrdhīrbhīrityetatsarvammana eva tasmādapi pṛṣṭhata upaspṛṣṭo manasā vijānāti - १४.४.३.
yaḥ kaśca śabdo vāgeva saiṣā hyantamāyattaiṣā hi na prāṇo'pāno vyāna udānaḥ samāno'na ityetatsarvaṃ prāṇa evaitanmayo vā ayamātmā vāṅmayo manomayaḥ prāṇamayaḥ - १४.४.३.
trayo lokā eta eva/ vāgevāyaṃ loko mano'ntarikṣalokaḥ prāṇo'sau lokaḥ - १४.४.३.
trayo vedā eta eva vāgevargvedo mano yajurvedaḥ prāṇaḥ sāmavedaḥ - १४.४.३.
devāḥ pitaro manuṣyā eta eva/ vāgeva devā manaḥ pitaraḥ prāṇo manuṣyāḥ - १४.४.३.
pitā mātā prajaita eva/ mana eva pitā vāṅgmātā prāṇaḥ prajā - १४.४.३.
vijñātaṃ vijijñāsyam avijñātameta eva/ yatkiṃ ca vijñātaṃ vācastadrūpaṃ vāgghi vijñātā vāgenaṃ tadbhūtvā'vati - १४.४.३.
yatkiṃ ca vijijñāsyam/ manastadrūpaṃ mano hi vijijñāsyaṃ mana enaṃ tadbhūtvā'vati - १४.४.३.
yatkiṃ cāvijñātam/ prāṇasya tadrūpaṃ prāṇo hyavijñātaḥ prāṇa eva tadbhūtvā'vati - १४.४.३.
tasyai vācaḥ pṛthivī śarīram/ jyotīrūpamayamagnistadyāvatyeva vāktāvatī pṛthivī
tāvānayamagniḥ - १४.४.३.
athaitasya manaso dyauḥ śarīraṃ/ jyotīrūpamasāvādityastadyāvadeva manastāvatī dyaustāvānasāvādityastau mithunaṃ samaitāṃ tataḥ prāṇo'jāyata sa indraḥ sa eṣo'sapatno dvitīyo vai sapatno nāsya sapatno bhavati ya evaṃ veda - १४.४.३.
athaitasya prāṇasyāpaḥ śarīraṃ/ jyotīrūpamasau candrastadyāvāneva prāṇastāvatya āpastāvānasau candraḥ - १४.४.३.
ta ete sarva eva samāḥ/ sarve'nantāḥ sa yo haitānantavata upāste'ntavantaṃ sa lokaṃ jayatyatha yo haitānanantānupāste'nantaṃ sa lokaṃ jayati - १४.४.३.
sa eṣa saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ ṣoḍaśakalastasya rātraya eva pañcadaśa kalā dhruvaivāsya ṣoḍaśī kalā sa rātribhirevā ca pūryate'pa ca kṣīyate so'māvāsyāṃ rātrimetayā ṣoḍaśyā kalayā sarvamidaṃ prāṇabhṛdanupraviśya tataḥ prātarjāyate tasmādetāṃ rātriṃ prāṇabhṛtaḥ prāṇaṃ na vicchindyādapi kṛkalāsasyaitasyā eva devatāyā apacityai - १४.४.३.
yo vai sa saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ ṣoḍaśakalo'yameva sa yo'yamevaṃvitpuruṣastasya vittameva pañcadaśa kalā ātmaivāsya ṣoḍaśī kalā sa vittenaivā ca pūryate'pa ca kṣīyate tadetannabhyaṃ yadayamātmā pradhirvittaṃ tasmādyadyapi sarvajyāniṃ jīyata ātmanā cejjīvati pradhinā''gādityāhuḥ - १४.४.३.
atha trayo vāva lokāḥ/ manuṣyalokaḥ pitṛloko devaloka iti so'yaṃ manuṣyalokaḥ putreṇaiva jayyo nānyena karmaṇā pitṛloko vidyayā devaloko devaloko vai lokānāṃ śreṣṭhastasmādvidyāṃ praśaṃsanti - १४.४.३.
athātaḥ samprattiḥ/ yadā praiṣyanmanyate'tha putramāha tvaṃ brahma tvaṃ yajñastvaṃ loka iti sa putraḥ pratyāhāhaṃ brahmāhaṃ yajño'haṃ loka iti - १४.४.३.
yadvai kiṃ cānūktam/ tasya sarvasya brahmetyekatā ye vai ke ca yajñāsteṣāṃ sarveṣāṃ yajña ityekatā ye vai ke ca lokāsteṣāṃ sarveṣāṃ loka ityekataitāvadvā idaṃ sarvametanmā sarvaṃ sannayamito 'bhunajaditi tasmātputramanuśiṣṭaṃ lokyamāhustasmādenamanuśāsati sa yadaivaṃvidasmāllokātpraityathaibhireva prāṇaiḥ saha putramāviśati sa yadyanena kiṃcidakṣṇayā'kṛtaṃ bhavati tasmādenaṃ sarvasmātputro muñcati tasmātputro nāma sa putreṇaivāsmiṃloke pratitiṣṭhatyathainamete daivāḥ prāṇā amṛtā āviśanti - १४.४.३.
pṛthivyai cainamagneśca daivī vāgāviśati/ sā vai daivī vāgyayā yadyadeva vadati tattadbhavati - १४.४.३.
divaścainamādityācca daivaṃ mana āviśati tadvai daivaṃ mano yenānandyeva bhavatyatho na śocati - १४.४.३.
adbhyaścainaṃ candramasaśca daivaḥ prāṇa āviśati/ sa vai daivaḥ prāṇo yaḥ saṃcaraṃścāsaṃcaraṃśca na vyathate'tho na riṣyati sa eṣa evaṃvitsarveṣāmbhūtānāmātmā bhavati yathaiṣā devataivaṃ sa yathaitāṃ devatāṃ sarvāṇi bhūtānyavantyevaṃ haivaṃvidaṃ sarvāṇi bhūtānyavanti yadu kiṃ cemāḥ prajāḥ śocantyamaivāsāṃ tadbhavati puṇyamevāmuṃ gacchati na ha vai devānpāpaṃ gacchati - १४.४.३.
athāto vratamīmāṃsā/ prajāpatirha karmāṇi sasṛje tāni sṛṣṭānyanyo'nyenāspardhanta vadiṣyāmyevāhamiti vāgdadhre drakṣyāmyahamiti cakṣuḥ śroṣyāmyahamiti śrotramevamanyāni karmāṇi yathākarma - १४.४.३.
tāni mṛtyuḥ śramo bhūtvopayeme/ tānyāpnottānyāptvā mṛtyuravārunddha tasmācchrāmyatyeva vākchrāmyati cakṣuḥ śrāmyati śrotramathemameva nāpnodyo'yammadhyamaḥ prāṇaḥ - १४.४.३.
tāni jñātuṃ dadhrire/ 'yaṃ vai naḥ śreṣṭho yaḥ saṃcaraṃścāsaṃcaraṃśca na vyathate'tho na riṣyati hantāsyaiva sarve rūpaṃ bhavāmeti ta etasyaiva sarve rūpamabhavaṃstasmādeta etenākhyāyante prāṇā iti tena ha vāva tatkulamākhyāyate yasminkule bhavati ya evaṃ veda ya u haivaṃvidā spardhate'nuśuṣya haivāntato mriyata ityadhyātmam - १४.४.३.
athādhidevataṃ/ jvaliṣyāmyevāhamityagnirdadhre tapsyāmyahamityādityo bhāsyāmyahamiti candramā evamanyā devatā yathādevataṃ sa yathaiṣāṃ prāṇānāmmadhyamaḥ prāṇa evametāsāṃ devatānāṃ vāyurmlocanti hyanyā devatā na vāyuḥ saiṣānastamitā devatā yadvāyuḥ - १४.४.३.
athaiṣa śloko bhavati/ yataścodeti sūryo'staṃ yatra ca gacchatīti prāṇādvā eṣa udeti

prāṇe'stameti taṃ devāścakrire dharmaṃ sa evādya sa u śva iti yadvā ete'murhyadhriyanta tadevāpyadya kurvanti tasmādekameva vrataṃ caretprāṇyāccaivāpānyācca nenmā pāpmā mṛtyurāpnavaditi yadyu caretsamāpipayiṣetteno etasyai devatāyai sāyujyaṃ salokatāṃ jayati ya evaṃ veda - १४.४.३.