Shatapatha Brahmana · Chapter 14.4.1

udgītha brāhmaṇaṃ vairājabrāhmaṇaṃ vā
dvayā ha prājāpatyāḥ/ devāścāsurāśca tataḥ kānīyasā eva devā jyāyasā asurāsta eṣu lokeṣvaspardhanta -

te ha devā ūcuḥ/ hantāsurānyajña udgīthenātyayāmeti -

te ha vācamūcuḥ/ tvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyo vāgudagāyadyo vāci bhogastaṃ
devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ vadati tadātmane te'viduranena vai na udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ vadati sa eva sa pāpmā -

atha ha prāṇamūcuḥ/ tvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyaḥ prāṇa udagāyadyaḥ prāṇe bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ jighrati tadātmane te'viduranena vai na'udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ jighrati sa eva sa pāpmā -

atha ha cakṣurūcuḥ/ tvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyaścakṣurudagāyadyaścakṣuṣi bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ paśyati tadātmane te'viduranena vai na'udgātrātyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ paśyati sa eva sa pāpmā -

atha ha śrotramūcuḥ/ tvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyaḥ śrotramudagāyadyaḥ śrotre bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ śṛṇoti tadātmane te'viduranena vai na'udgātrātyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ śṛṇoti sa eva sa pāpmā-

atha ha mana ūcuḥ/ tvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyo mana udagāyadyo manasi bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ saṅkalpayati tadātmane te'viduranena vai na'udgātrātyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyantsa yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ saṅkalpayati sa eva sa pāpmaivamu khalvetā devatāḥ pāpmabhirupāsṛjannevamenāḥ pāpmanā'vidhyan -

atha hemamāsanyaṃ prāṇamūcuḥ/ tvaṃ na udgāyeti tatheti tebhya eṣa prāṇa'udagāyatte'viduranena vai na udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vivyatsantsa yathā'śmānamṛtvā loṣṭo vidhvaṃsetaivaṃ haiva vidhvaṃsamānā viṣvañco vineśustato devā abhavanparā'surā bhavatyātmanā parāsya dviṣanbhrātṛvyo bhavati ya evaṃ veda -

te hocuḥ/ kva nu so'bhūdyo na itthamasaktetyayamāsye'ntariti so'yāsya āṅgiraso'ṅgānāṃ hi rasaḥ -

sā vā eṣā devatā dūḥ nāma/ dūraṃ hyasyā mṛtyurdūraṃ ha vā asmānmṛtyurbhavati ya evaṃ veda -

sā vā eṣā devatā/ etāsāṃ devatānāṃ pāpmānaṃ mṛtyumapahatya yatrāsāṃ diśāmantastadgamayāñcakāra tadāsāṃ pāpmano vinyadadhāttasmānna janamiyānnāntamiyānnetpāpmānaṃ mṛtyumanvavāyānīti -

sā vā eṣā devatā/ etāsāṃ devatānāṃ pāpmānaṃ mṛtyumapahatyāthainā mṛtyumatyavahat -

sa vai vācameva prathamāmatyavahat/ sā yadā mṛtyumatyamucyata so'gnirabhavatso'yamagniḥ pareṇa mṛtyumatikrānto dīpyate -

atha prāṇamatyavahat/ sa yadā mṛtyumatyamucyata sa vāyurabhavatso'yaṃ vāyuḥ pareṇa mṛtyumatikrāntaḥ pavate -

atha cakṣuratyavahat/ tadyadā mṛtyumatyamucyata sa ādityo'bhavatso'sāvādityaḥ pareṇa mṛtyumatikrāntastapati -

atha śrotramatyavahat/ tadyadā mṛtyumatyamucyata tā diśo'bhavaṃstā imā diśaḥ pareṇa mṛtyumatikrāntāḥ -

atha mano'tyavahat/ tadyadā mṛtyumatyamucyata sa candramā abhavatso'sau candraḥ pareṇa mṛtyumatikrānto bhātyevaṃ ha vā enameṣā devatā mṛtyumativahati ya evamveda -

athātmane'nnādyamāgāyat/ yaddhi kiṃ cānnamadyate'nenaiva tadadyata iha pratitiṣṭhati -

te devā abruvan/ etāvadvā idaṃ sarvaṃ yadannaṃ tadātmana āgāsīranu no'sminnanna'ābhajasveti te vai mā'bhisamviśateti tatheti taṃ samantaṃ pariṇyaviśanta tasmādyadanenānnamatti tenaitāstṛpyantyevaṃ ha vā enaṃ svā abhisamviśanti bhartā svānāṃ śreṣṭhaḥ pura'etā bhavatyannādo'dhipatirya evaṃ veda -

ya u haivamvidam sveṣu prati pratirbubhūṣati/ na haivālaṃ bhāryebhyo bhavatyatha ya evaitamanu bhavati yo vaitamanu bhāryānbubhūrṣati sa haivālaṃ bhāryebhyo bhavati -

so'yāsya āṅgiraso aṅgānāṃ hi rasaḥ prāṇo vā aṅgānāṃ rasaḥ prāṇo hi vā aṅgānāṃ rasastasmādyasmātkasmāccāṅgātprāṇa utkrāmati tadeva tacchuṣyatyeṣa hi vā aṅgānāṃ rasaḥ -

eṣa u eva bṛhaspatiḥ/ vāgvai bṛhatī tasyā eṣa patistasmādu bṛhaspatiḥ -

eṣa u eva brahmaṇaspatiḥ/ vāgvai brahma tasyā eṣa patistasmādu brahmaṇaspatiḥ -

eṣa u eva sāma/ vāgvai sā'maiṣa sā cāmaśceti tatsāmnaḥ sāmatvaṃ yadveva samaḥ pluṣiṇā samo maśakena samo nāgena sama' ebhistribhirlokaiḥ samo'nena sarveṇa tasmādveva sāmāśnute sāmnaḥ sāyujyaṃ salokatāṃ ya evametatsāma veda -

eṣa u vā udgīthaḥ/ prāṇo vā utprāṇena hīdaṃ sarvamuttabdhaṃ vāgeva gīthocca gīthā ceti sa udgīthaḥ -

taddhāpi brahmadattaścaikitāneyo rājānaṃ bhakṣayannuvācāyaṃ tyasya rājā mūrddhānaṃ vipātayatādyadito'yāsya āṅgiraso'nyenodagāyaditi vācā ca hyeva sa prāṇena codagāyaditi -

tasya haitasya sāmno yaḥ svaṃ veda bhavati hāsya svaṃ tasya vai svara eva svaṃ tasmādārtvijyaṃ kariṣyanvāci svaramiccheta tayā vācā svarasampannayā''rtvijyaṃ kuryāttasmādyajñe svaravantaṃ didṛkṣanta evātho yasya svaṃ bhavati bhavati hāsya svaṃ ya evametatsāmnaḥ svaṃ veda -

tasya haitasya sāmno yaḥ suvarṇaṃ veda/ bhavati hāsya suvarṇaṃ tasya vai svara eva suvarṇaṃ bhavati hāsya suvarṇaṃ ya evametatsāmnaḥ suvarṇaṃ veda -

tasya haitasya sāmno yaḥ pratiṣṭhāṃ veda/ prati ha tiṣṭhati tasya vai vāgeva pratiṣṭhā vāci hi khalveṣa etatprāṇaḥ pratiṣṭhito gīyate'nna ityu haika āhuḥ -

athātaḥ pavamānānāmevābhyārohaḥ/ sa vai khalu prastotā sāma prastauti sa yatra prastuyāttadetāni japedasato mā sadgamaya tamaso mā jyotirgamaya mṛtyormā'mṛtaṃ gamayeti -

sa yadāhāsato mā sadgamayeti/ mṛtyurvā asatsadamṛtaṃ mṛtyormā'mṛtaṃ gamayāmṛtaṃ mā kurvityevaitadāha -

tamaso mā jyotirgamayeti/ mṛtyurvai tamo jyotiramṛtaṃ mṛtyormā'mṛtaṃ gamayāmṛtaṃ mā kurvityevaitadāha mṛtyormā'mṛtaṃ gamayeti nātra tirohitamivāsti -

atha yānītarāṇi stotrāṇi teṣvātmane'nnādyamāgāyettasmādu teṣu varaṃ vṛṇīta yam
kāmaṃ kāmayeta taṃ sa eṣa evamvidudgātā'tmane vā yajamānāya vā yaṃ kāmaṃ kāmayate tamāgāyati taddhaitallokajideva na haivālokyatāyā āśā'sti ya evametatsāma veda -