Shatapatha Brahmana · Chapter 14.3.2

gharmabhede prāyaścittam
sarveṣāṃ vā eṣa bhūtānām sarveṣāṃ devānāmātmā yadyajñastasya samṛddhimanuyajamānaḥ prajayā paśubhirṛdhyate vi vā eṣa prajayā paśubhirṛdhyate yasya gharmo vidīryate tatra prāyaścittiḥ -

pūrṇāhutiṃ juhoti/ sarvaṃ vai pūrṇaṃ sarveṇaivaitadbhiṣajyati yatkiṃ ca vivṛḍhaṃ yajñasya -

svāhā prāṇebhyaḥ sādhipatikebhya iti/ mano vai prāṇānāmadhipatirmanasi hi sarve prāṇāḥ pratiṣṭhitāstanmanasaivaitadbhiṣajyati yatkiṃ ca vivṛḍhaṃ yajñasya -

pṛthivyai svāheti pṛthivī vai sarveṣāṃ devānāmāyatanaṃ tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhiṣajyati yatkiṃ ca vivṛḍhaṃ yajñasya -

agnaye svāheti agnirvai sarveṣāṃ devānāmātmā tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhiṣajyati yatkiṃ ca vivṛḍhaṃ yajñasya -

antarikṣāya svāheti/ antarikṣaṃ vai sarveṣāṃ devānāmāyatanaṃ tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

vāyave svāheti/ vāyurvai sarveṣāṃ devānāmātmā tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

dive svāheti/ dyaurvai sarveṣāṃ devānāmāyatanaṃ tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

sūryāya svāheti/ sūryo vai sarveṣāṃ devānāmātmā tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

digbhyaḥ svāheti/ diśo vai sarveṣāṃ devānāmāyatanaṃ tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

candrāya svāheti/ candro vai sarveṣāṃ devānāmātmā tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

nakṣatrebhyaḥ svāheti/ nakṣatrāṇi vai sarveṣāṃ devānāmāyatanaṃ tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

adbhyaḥ svāheti/ āpo vai sarveṣāṃ devānāmāyatanaṃ tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

varuṇāya svāheti/ varuṇo vai sarveṣāṃ devānāmātmā tatsarvābhirevaitaddevatābhirbhbhiṣajjyati yatkiñca vivṛḍhaṃ yajñasya -

nābhyai svāhā pūtāya svāheti/ aniruktamanirukto vai prajāpatiḥ prajāpatiryajñastatprajāpatimevaitadyajñaṃ bhiṣajyati -

trayodaśaitā āhutayo bhavanti/ trayodaśa vai māsāḥ samvatsarasya samvatsaraḥ prajāpatiḥ prajāpatiryajñastatprajāpatimevaitadyajñaṃ bhiṣajyati -

vāce svāheti/ mukhamevāsminnetaddadhāti prāṇāya svāhā prāṇāya svāheti nāsike evāsminnetaddadhāti cakṣuṣe svāhā cakṣuṣe svāhetyakṣiṇī evāsminnetaddadhāti śrotrāya svāhā śrotrāya svāheti karṇāvevāsminnetaddadhāti -

saptaitā āhutayo bhavanti/ sapta vā ime śīrṣanprāṇāstānevāsminnetaddadhāti pūrṇāhutimuttamāṃ juhoti sarvaṃ vai pūrṇaṃ sarveṇaivaitadbhiṣajyati yatkiṃ ca vivṛḍhaṃ yajñasya -

manasaḥ kāmamākūtimiti/ manasā vā idaṃ sarvamāptaṃ tanmanasaivaitadbhiṣajyati yatkiṃ ca vivṛḍhaṃ yajñasya -

vācaḥ satyamaśīyeti/ vācā vā idaṃ sarvamāptaṃ tadvācaivaitadbhiṣajyati yatkiṃ ca vivṛḍhaṃ yajñasya/ paśūnāṃ rūpamannasya raso yaśaḥ śrīḥ śrayatāṃ mayi svāhetyāśiṣamevaitadāśāste -

atha taṃ copaśayāṃ ca piṣṭvā/ mārtsnayā mṛdā saṃsṛjyāvṛtā karotyāvṛtā pacatyutsādanārthamatha ya upaśayayordṛḍhaḥ syāttena pracaret -

pravargyastutiḥ
saṃvatsaro vai pravargyaḥ sarvaṃ vai saṃvatsaraḥ sarvaṃ pravargyaḥ sa yatpravṛktastadvasanto yadrucitastadgrīṣmo yatpinvitastadvarṣā yadā vai varṣāḥ pinvante'thaināḥ sarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupajīvanti pinvante ha vā asmai varṣā ya evametadveda -

ime vai lokāḥ pravargyaḥ/ sarvaṃ vā ime lokāḥ sarvaṃ pravargyaḥ sa yatpravṛktastadayaṃ loko yadrucitastadantarikṣaloko yatpinvitastadasau loko yadā vā asau lokaḥ pinvate'thainaṃ sarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupajīvanti pinvate ha vā asmā asau loko ya evametadveda -

etā vai devatāḥ pravargyaḥ/ agnirvāyurādityaḥ sarvaṃ vā etā devatā sarvampravargyaḥ sa yatpravṛktastadagniryadrucitastadvāyuryatpinvitastadasāvādityo yadā vā asāvādityaḥ pinvate'thainaṃ sarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupajīvanti pinvate ha vā asmā asāvādityo ya evametadveda -

yajamāno vai pravargyaḥ/ tasyātmā prajā paśavaḥ sarvaṃ vai yajamānaḥ sarvampravargyaḥ sa yatpravṛktastadātmā yadrucitastatprajā yatpinvitastatpaśavo yadā vai paśavaḥ pinvante'thaināntsarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupajīvanti pinvante ha vā asmai paśavo ya evametadveda -

agnihotraṃ vai pravargyaḥ/ sarvaṃ vā agnihotraṃ sarvaṃ pravargyaḥ sa yadadhiśritaṃ tatpravṛkto yadunnītaṃ tadrucito yaddhutaṃ tatpinvito yadā vā agnihotrampinvate'thainatsarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupajīvanti pinvate ha vā asmā agnihotraṃ ya evametadveda -

darśapūrṇamāsau vai pravargyaḥ/ sarvaṃ vai darśapūrṇamāsau sarvaṃ pravargyaḥ sa yadadhiśritaṃ tatpravṛkto yadāsannaṃ tadrucito yaddhutaṃ tatpinvito yadā vai darśapūrṇamāsau pinvete athainau sarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupajīvanti pinvete ha vā asmai darśapūrṇamāsau ya evametadveda -

cāturmāsyāni vai pravargyaḥ/ sarvaṃ vai cāturmāsyāni sarvaṃ pravargyaḥ sa yadadhiśritaṃ tatpravṛkto yadāsannaṃ tadrucito yaddhutaṃ tatpinvito yadā vai cāturmāsyāni pinvante'thaināni sarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupajīvanti pinvante ha vā asmai cāturmāsyāni ya evametadveda -

paśubandho vai pravargyaḥ sarvaṃ vai paśubandhaḥ sarvaṃ pravargyaḥ sa yadadhiśritastatpravṛkto yadāsannastadrucito yaddhutastatpinvito yadā vai paśubandhaḥ pinvate'thainaṃ sarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupajīvanti pinvate ha vā asmai paśubandho ya evametadveda -

somo vai pravargyaḥ/ sarvaṃ vai somaḥ sarvaṃ pravargyaḥ sa yadabhiṣutastatpravṛkto yadunnītastadrucito yaddhutastatpinvito yadā vai somaḥ pinvate'thainaṃ sarve devāḥ sarvāṇi bhūtānyupayuñjanti pinvate ha vā asmai somo ya evametadveda na ha vā asyāpravargyeṇa kenacana yajñeneṣṭaṃ bhavati ya evametadveda -

athaitadvai/ āyuretajjyotiḥ praviśati ya etamanu vā brūte bhakṣayati vā tasya vratacaryā yā sṛṣṭau -