Shatapatha Brahmana · Chapter 12.8.3
१२.८.३
tvaṣṭā hataputro'bhicaraṇīyamapendraṃ somamāharat/ tasyendro yajñaveśasaṃ kṛtvā prāsahā somamapibat/ sa viṣvaṅ vyārcchat/ tasya mukhāt prāṇebhyaḥ śrīyaśasānyūrdhvānyudakrāman/ tāni paśūn prāviśan/ tasmātpaśavo yaśaḥ/ yaśo ha bhavati/ ya evaṃ vidvān sautrāmaṇyā'bhiṣicyate
tato'smā etamaśvinau ca sarasvatī ca yajñaṃ samabharan sautrāmaṇīṃ bhaiṣajyāya/ tayainamabhyaṣiṃcan/ tato vai sa devānāṃ śreṣṭho'bhavat/ śreṣṭhaḥ svānāṃ bhavati/ ya enayā'bhiṣicyate
kṛṣṇājine'bhiṣiṃcati/ yajño vai kṛṣṇājinam/ yajña evainametadabhiṣiṃcati/ lomataḥ/ chandāṃsi vai lomāni/ chandassvevainametadabhiṣiṃcati
āsaṃdyāmabhiṣiṃcati/ āsaṃdīsadvai sāmrājyam/ sāmrājyenaivainaṃ sāmrājyaṃ gamayati
audumbarī bhavati/ ūrgvā udumbaraḥ/ ūrjyevādhyabhiṣicyate/ jānusaṃmitā bhavati/ jānusaṃmito vā ayaṃ lokaḥ/ asmā u vai lokāya kṣatriyo'bhiṣicyate/ kṣattramu vā eṣa bhavati/ yaḥ sautrāmaṇyā'bhiṣicyate/ tasmāt jānusaṃmitā/ parimitā tiraścī
rāṣṭraṃ vā āsaṃdī/ aparimitasamṛddhamu vai rāṣṭram/ muṃjavivayanā bhavati/ yajñiyā hi muṃjāḥ/ dvā uttarasyāṃ vedyāṃ pādau bhavataḥ/ dvau dakṣiṇasyām/ ayaṃ vai loka uttaravediḥ/ dakṣiṇā pitṛlokaḥ/ tadenamubhayorlokayoradhyabhiṣiṃcati
etaddha sma vai tadvidvānāha gorīvītiḥ śāktyaḥ/ kṣattramivāha kila vayamamuṣmin loke bhavitāsma iti/ śaśvaddhāsmā ṛṣabho yājñaturaḥ provāca śviknānāṃ rājā
sa āsaṃdīmāstṛṇāti/ kṣattrasya yonirasi kṣattrasya nābhirasi iti/ kṣattrasya vā eṣā yoniḥ/ kṣattrasya nābhiḥ
athaināṃ kṛṣṇājinenāstṛṇāti/ mā tvā hiṃsīnmā mā hiṃsīḥ iti/ yajño vai kṛṣṇājinam/ yajñasya caivātmanaścāhiṃsāyai
athādhirohati vāruṇyarcā/ varuṇo vai devānāṃ rājā/ svayaivainametaddevatayā'bhiṣiṃcati/ niṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsvā/ sāmrājyāya sukratuḥ iti
atha suvarṇarajatau rukmau vyupāsyati/ mṛtyoḥ pāhi vidyotpāhi iti/ vṛṣṭirvai virāṭ/ tasyā ete ghore tanvau/ vidyucca – hrāduniśca/ tataḥ suvarṇa eva rukmo vidyuto rūpam/ rajato hrāduneḥ/ tābhyāmevāsmai devatābhyāṃ śarma yacchati/ tasmāt sautrāmaṇyejānasyaitābhyāṃ devatābhyāṃ na śaṃkā bhavati/ atho ya evametadveda
paśūnāṃ vasayā'bhiṣiṃcati/ śrīrvai paśūnāṃ vasā/ śriyaivainametat paśūnāṃ rasenābhiṣiṃcati/ atho paramaṃ vā etadannādyam/ yadvasā/ parameṇaivainametadannādyenābhiṣiṃcati
śaphagrahā bhavaṃti/ śaphairvai paśavaḥ pratitiṣṭhaṃti/ pratiṣṭhāmevainaṃ gamayati/ trayastriṃśat grahā bhavaṃti/ trayastriṃśadvai sarvā devatāḥ/ sarvābhirevainametaddevatābhirabhiṣiṃcati/ jagatībhirjuhoti/ jāgatā vai paśavaḥ/ jagatyaivāsmai paśūnavaruṃdhe/ ṣoḍaśabhirṛgbhirjuhoti/ ṣoḍaśakalā vai paśavaḥ/ anukalamevāsmin śriyaṃ dadhāti
sīsena taṃtraṃ manasā manīṣiṇaḥ iti dvau dvau samāsaṃ hutvā/ sate saṃsravān samavanayati/ ahorātrāṇyevaitadardhamāsān māsān ṛtūn saṃvatsare pratiṣṭhāpayati/ tānīmānyahorātrāṇyarddhamāsā māsā ṛtavaḥ saṃvatsare pratiṣṭhitāḥ
vaitasaḥ tato bhavati/ apsuyonirvai vetasaḥ/ āpo vai sarvā devatāḥ/ sarvābhirevainametaddevatābhirabhiṣiṃcati
sarvasurabhyunmarddanaṃ bhavati/ paramo vā eṣa gaṃdhaḥ/ yatsarvasurabhyunmarddanam/ gaṃdhenaivainametadabhiṣiṃcati
purastātpratyaṅṅabhiṣiṃcati/ purastāddhi pratyagannamadyate śīrṣataḥ/ śīrṣato hyannamadyate/ ā mukhādanvavasrāvayati/ mukhena hyannamadyate/ sarvataḥ parikrāmam/ sarvābhya evāsminnetaddigbhyo'nnādyaṃ dadhāti/ tasmātsautrāmaṇyejānasya sarvāsu dikṣvannādyamavaruddhaṃ bhavati/ atho ya evametadveda
āśvinena prathamena yajuṣā'bhiṣiṃcati/ atha sārasvatena/ athaindreṇa etābhirevainametaddevatābhirabhiṣiṃcati/ taṃ haike – etābhiśca devatābhirabhiṣiṃcanti/ bhūrbhuvaḥ svarityetābhiru ca vyāhṛtibhiḥ/ etā vai vyāhṛtaya idaṃ sarvam/ tadenamanena sarveṇābhiṣiṃcāma iti/ na tathā kuryāt/ etābhirevainaṃ devatābhirabhiṣiṃcet/ etā u hyeva devatā idaṃ sarvam
purastāt sviṣṭakṛto'bhiṣiṃcati/ kṣatraṃ vai sviṣṭakṛt/ kṣattreṇaivainametadabhiṣiṃcati/ aṃtarā vanaspatiṃ ca sviṣṭakṛtaṃ cābhiṣiṃcati/ somo vai vanaspatiḥ/ agniḥ sviṣṭakṛt/ agnīṣomābhyāmevainametatparigṛhyābhiṣiṃcati/ tasmāt ye caitadviduḥ/ ye ca na/ ta āhuḥ/ kṣatriyo vāva kṣatriyasyābhiṣekteti
athainaṃ jānumātre dhārayaṃti/ atha nābhimātre/ atha mukhamātre/ eṣvevāsmā etallokeṣvāyatanāni kalpayati/ abhiṣeko vā eṣaḥ/ yat vājapeyam/ abhiṣekaḥ sautrāmaṇī/ tadyathaivādo vājapeye yūpaṃ rohati/ tadevaitat rūpaṃ kriyate
tadāhuḥ – preva vā eṣo'smāllokāccyavate/ yaḥ sautrāmaṇyā'bhiṣicyata 'iti/ kṛṣṇājine pratyavarohati/ yajño vai kṛṣṇājinam/ yajña evāṃtataḥ pratitiṣṭhati
prati kṣattre pratitiṣṭhāmi rāṣṭre iti/ kṣattra eva rāṣṭre pratitiṣṭhati/ kṣattrāt rāṣṭrādaprabhraṃśāya/ pratyaśveṣu pratitiṣṭhāmi goṣu iti/ go'śva eva pratitiṣṭhati/ go'śvādaprabhraṃśāya/ pratyaṃgeṣu pratitiṣṭhāmyātman iti/ aṅgeṣvevātmanpratitiṣṭhati/ aṃgebhya ātmano'prabhraṃśāya/ prati prāṇeṣu pratitiṣṭhāmi puṣṭe iti/ prāṇeṣveva puṣṭe pratitiṣṭhati/ prāṇebhyaḥ puṣṭādaprabhraṃśāya/ prati dyāvāpṛthivyoḥ pratitiṣṭhāmi yajñe iti/ tadanayordyāvāpṛthivyoḥ pratitiṣṭhati/ yayoridaṃ sarvamadhi
atha sāma gāyati/ kṣattraṃ vai sāma/ kṣattreṇaivainametadabhiṣiṃcati/ atho sāmrājyam vai sāma/ sāmrājyenaivainaṃ sāmrājyaṃ gamayati/ sarveṣāṃ vā eṣa vedānāṃ rasaḥ/ yatsāma/ sarveṣāmevainametad vedānāṃ rasenābhiṣiṃcati
bṛhatyāṃ gāyati/ bṛhatyāṃ vā asāvādityaḥ śriyāṃ pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhitastapati/ bṛhatyāmevainametacchriyāṃ pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhāpayati
aiṃdryāṃ bṛhatyāṃ gāyati/ aiṃdro vā eṣa yajñaḥ/ yatsautrāmaṇī/ iṃdrāyatana eṣa etarhi/ yo yajate/ sva evainametadāyatane'bhiṣiṃcati
atha yasmāt saṃśānāni nāma/ etairvai sāmabhirdevā iṃdramiṃdriyāya vīryāya samaśyan/ tatho evaitamṛtvijo yajamānametaireva sāmabhiriṃdriyāya vīryāya saṃśyaṃti/ saṃśravase viśravase satyaśravase śravasa iti sāmāni bhavaṃti/ eṣvevainametallokeṣu śrāvayaṃti/ caturnidhanaṃ bhavati/ catasro vai diśaḥ/ sarvāsvevainametaddikṣu pratiṣṭhāpayaṃti/ sarve nidhanamupāvayaṃti/ saṃvidānā evāsmin śriyaṃ dadhati
tadāhuḥ – yadetat sāma gīyate/ atha kvaitasya sāmna uktham/ kā pratiṣṭhā/ vyṛddhaṃ hi tat/ yat stutam ananuśastam iti
trayā devā ekādaśeti/ etadvā etasya sāmna uktham/ eṣā pratiṣṭhā
atho trayā devā ekādaśa iti trayastriṃśaṃ grahaṃ juhoti/ trayā hi devā ekādaśa trayastriṃśāḥ surādhasaḥ iti/ trayastriṃśaddhi devāḥ/ bṛhaspatipurohitāḥ iti/ brahma vai bṛhaspatiḥ/ brahmapurohitāḥ ityevaitadāha/ devasya savituḥ save iti/ devena savitrā prasūtā ityevaitadāha/ devā devairavaṃtu mā iti/ devā hyetaṃ devairabhiṣiṃcanti
prathamā dvitīyaiḥ iti/ prathamā hyetaṃ dvitīyairabhiṣiṃcanti/ dvitīyāstṛtīyaiḥ iti/ dvitīyā hyetaṃ tṛtīyairabhiṣiṃcanti/ tṛtīyāḥ satyena iti/ tṛtīyā hyetaṃ satyenābhiṣiṃcanti/ satyaṃ yajñena iti/ satyaṃ hyetaṃ yajñenābhiṣiṃcati/ yajño yajurbhiḥ iti/ yajño hyetaṃ yajurbhirabhiṣiṃcati/ yajūṃṣi sāmabhiḥ iti/ yajūṃṣi hyetaṃ sāmabhirabhiṣiṃcanti/ sāmāni ṛgbhiḥ iti/ sāmāni hyetamṛgbhirabhiṣiñcanti/ ṛcaḥ puro'nuvākyābhiḥ iti/ ṛco hyetaṃ puro'nuvākyābhirabhiṣiṃcanti/ puro'nuvākyā yājyābhiḥ iti/ puro'nuvākyā hyetaṃ yājyābhirabhiṣiṃcanti/ yājyā vaṣaṭkāraiḥ iti/ yājyā hyetaṃ vaṣaṭkārairabhiṣiṃcanti/ vaṣaṭkārā āhutibhiḥ iti/ vaṣaṭkārā hyetamāhutibhirabhiṣiṃcanti/ āhutayo me kāmān samarddhayantu bhūḥ svāhā iti/ tadenametābhirdevatābhiḥ paro'varamabhiṣicya athāsmā āhutibhiḥ sarvān kāmān samarddhayanti/ athartvikṣūpahavamiṣṭvā bhakṣayati/ ṛtavo vā ṛtvijaḥ/ ṛtuṣvevaitadupahavamicchate
sa bhakṣayati/ lomāni prayatirmama tvaṅma ānatirāgatiḥ/ māṃsaṃ ma upanatirvasvasthi majjā ma ānatiḥ iti/ preva vā eṣa lokāṃśca devatāśca viśati/ yaḥ sautrāmaṇyā'bhiṣicyate/ tadetadavāṃtarāmātmānamupahvayate/ tathā kṛtsna eva sarvatanūḥ sāṃgaḥ saṃbhavati
Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0