Shatapatha Brahmana · Chapter 12.8.1

१२.८.१
indrasya vai yatrendriyāṇi vīryāṇi vyudakrāman/ tāni devā etenaiva yajñena punaḥ samadadhuḥ/ yatpayograhāśca surāgrahāśca gṛhyante/ indriyāṇyevāsmin tadvīryāṇi sandadhāti/ uttare'gnau payograhān juhvati/ śukreṇaivainaṃ tatsomapīthena samarddhayati

sa juhoti – surāvantaṃ barhiṣadaṃ suvīram iti/ surāvānvā eṣa barhiṣadyajño yatsautrāmaṇī/ barhiṣaivainaṃ yajñena samarddhayati/ yajñena yajamānam/ dadhānāḥ somam iti/ somapīthamevāsmin dadhati/ divi devatāsu iti/ divyevainaṃ devatāsu dadhati/ mademendram iti/ madāya vāva somaḥ/ madāya surā/ ubhāveva somamadaṃ ca surāmadaṃ cāvarundhe/ yajamānāḥ svarkāḥ iti/ arko vai devānāmannam/ annaṃ yajñaḥ/ yajñenaivainamannādyena samarddhayati/ hutvā bhakṣayanti/ samṛddhamevāsya tad varddhayanti

sa bhakṣayati – yamaśvinā namucerāsurādadhi iti/ aśvinau hyetannamuceradhyāharatām/ sarasvatyasunodiṃdriyāya iti/ sarasvatī hyetamasunot iṃdriyāya/ imantaṃ śukraṃ madhumaṃtamiṃdum iti/ śukro vā eṣa madhumāninduḥ yatsomaḥ/ somaṃ rājānamiha bhakṣayāmi iti/ soma evāsya rājā bhakṣito bhavati/ dakṣiṇe'gnau surāgrahān juhvati/ pāpmanaivainaṃ tad vyāvartayaṃti

sa juhoti/ yaste rasaḥ saṃbhṛta oṣadhīṣu iti/ apāṃ ca vā eṣa oṣadhīnāṃ ca rasaḥ/ yatsurā/ apāṃ caivainametadoṣadhīnāṃ ca rasena samarddhayati/ somasya śuṣmaḥ surayā sutasya iti/ ya eva some śuṣmaḥ/ yaḥ surāyām/ tamevāvaruṃdhe/ tena jinva yajamānaṃ madena iti/ tena prīṇīhi yajamānaṃ madena ityevaitadāha/ sarasvatīmaśvināviṃdramagnim iti/ devatābhireva yajñaṃ samarddhayati/ devatābhiryajñena yajamānam/ hutvā bhakṣayaṃti/ vyṛddhamevāsya tatsamarddhayati

sa bhakṣayati/ yadatra riptaṃ rasinaḥ sutasya iti/ sutāsutayoreva rasamavaruṃdhe/yadiṃdro apibacchacībhiḥ iti/ iṃdro hyetadapibat śacībhiḥ/ ahaṃ tadasya manasā śivena iti/ aśiva iva vā eṣa bhakṣaḥ/ yatsurā brāhmaṇasya/ śivamevainametat kṛtvā''tmandhatte/ somaṃ rājānamiha bhakṣayāmi iti/ soma evāsya rājā bhakṣito bhavati

taddhaitat anye'dhvaryavaḥ rājānyaṃ vā vaiśyaṃ vā parikrīṇaṃti/ sa etat bhakṣayiṣyatīti/ tadu tathā na kuryāt/ yo ha vā etad bhakṣayati/ tasya haiva pitṝn pitāmahān eṣa somapītho'nveti/ dakṣiṇasyaivāgnestrīnaṃgārānnirvartya bahiṣparidhi/ tadetābhirvyāhṛtibhirjuhuyāt

pitṛbhyaḥ svadhāyibhyaḥ svadhā namaḥ iti/ pitṝneva pitṛloke svadhāyāṃ dadhāti/ pitāmahebhyaḥ svadhāyibhyaḥ svadhā namaḥ iti/ pitāmahāneva pitāmahaloke svadhāyāṃ dadhāti/ prapitāmahebhyaḥ svadhāyibhyaḥ svadhā namaḥ iti/ prapitāmahāneva prapitāmahaloke svadhāyāṃ dadhāti

apa ānīya ninayati/ akṣanpitaraḥ iti/ annādyamevaiṣu dadhāti/ amīmadanta pitaraḥ iti/ madayatyevainān/ atītṛpanta pitaraḥ iti/ tarpayatyevainān/ pitaraḥ śuṃdhadhvam iti/ anupūrvamevainān sarvānpāvayati/ pavitraṃ vai sautrāmaṇī

tribhiḥ pavitraiḥ pāvayanti/ trayo vā ime lokāḥ/ ebhirevainaṃ lokaiḥ punanti

pāvamānībhiḥ pāvayanti/ pavitraṃ vai pāvamānyaḥ/ pavitreṇaivainaṃ punanti

tisṛbhistisṛbhiḥ pāvayanti/ trayo vai prāṇāḥ/ prāṇa udāno vyānaḥ/ tairevainaṃ punanti

navabhiḥ pāvayanti/ nava vai prāṇāḥ/ prāṇairevainaṃ punanti/ prāṇeṣu punaḥ pūtaṃ pratiṣṭhāpayanti

pavitreṇa pāvayanti/ ajāvikasya vā etad rūpam/ yat pavitram/ ajāvikenaivainaṃ punanti

vālena pāvayanti/ gośvasya vā etad rūpam/ yadvālaḥ/ gośvenaivainaṃ punanti

hiraṇyena pāvayanti/ devānāṃ vā etadrūpam/ yaddhiraṇyam/ devānāmevainaṃ rūpeṇa punanti

surayā pāvayanti/ surā hi pūtā/ pūtayaivainaṃ punanti/ tadyathā surā pūyamānā valkasena vivicyate/ evamevaitad yajamānaḥ sarvasmāt pāpmano nirmucyate/ ya evaṃ vidvān sautrāmaṇyā yajate/ yo vaitadevaṃ veda

tadāhuḥ –yājayitavyaṃ sautrāmaṇyā ३ na yājayitavyā३miti/ anantarāyaṃ hyevāsya sarvaṃ pāpmānamapaghnantīti/ tadu ha smāha revottarāsthapatiḥ pāṭavaścākro'pi/ pradānaṃ pradāya yājayitavyameva/ ātmā vai yajñasya yajamānaḥ/ aṃgāni ṛtvijaḥ/ yatra vā ātmā pūtaḥ/ pūtāni tatrāṃgāni/ ubhaya eva punate/ ubhaye pāpmānamapaghnate/ tasmādapi pradānaṃ pradāya yājayitavyameveti

pitṛlokaṃ vā eta'nvavayanti/ ye dakṣiṇe'gnau caranti/ ājyāhutiṃ juhoti/ yajño vā ājyam/ yajñādeva yajñe pratitiṣṭhanti

sa juhoti/ ye samānāḥ samanasaḥ pitaro yamarājye/ teṣāṃ lokaḥ svadhā namo yajño deveṣu kalpatām iti/ pitṝneva yame paridadhāti/ atho pitṛlokameva jayati/ sarve yajñopavītāni kṛtvā uttaramagnimupasamāyanti/ ayaṃ vai loka uttaro'gniḥ/ asminneva loke pratitiṣṭhanti/ ājyāhutiṃ juhoti/ yajño vā ājyam/ yajñādeva yajñe pratitiṣṭhanti

sa juhoti/ ye samānāḥ samanaso jīvā jīveṣu māmakāḥ/ teṣāṃ śrīrmayi kalpatāmasmin loke śataṃ samāḥ iti/ svānāmeva śriyamavarundhe atho jyog jīvātumevaiṣu dadhāti/ payaḥ samanvārabdheṣu juhoti/ prāṇo vā annaṃ payaḥ/ prāṇa eva annādye'ntataḥ pratitiṣṭhanti

sa juhoti/ dve sṛtī aśṛṇavaṃ pitṛṇāmaham iti dve vāva sṛtī ityāhuḥ devānāṃ caiva pitṝṇāṃ ceti/ tābhyāmidaṃ viśvamejat sameti iti/ tābhyāṃ hīdaṃ sarvamejatsameti/ yadantarā pitaraṃ mātaraṃ ca iti/ asau vai pitā/ iyaṃ mātā/ ābhyāmeva pitṝn devalokamapinayati/ ekākī hutocchiṣṭaṃ bhakṣayati/ ekadheva śriyamātman dhatte/ śrīrhi payaḥ

sa bhakṣayati/ idaṃ haviḥ prajananaṃ me astu iti/ prajananaṃ hi/ yadi payo yadi somaḥ/ daśavīram iti / prāṇā vai daśa vīrāḥ/ prāṇānevātmandhatte/ sarvagaṇam iti / aṅgāni vai sarve gaṇāḥ/ aṃgānyevātman dhatte/ svastaya ātmasani iti/ ātmānameva sanoti/ prajāsani iti/ prajāmeva sanoti/ paśusani iti/ paśūneva sanoti/ lokasani iti/ lokāya vai yajate/ tameva jayati/ abhayasani iti/ svargo vai loko'bhayam/ svarga eva loke'ntataḥ pratitiṣṭhati/ agniḥ prajāṃ bahulāṃ me karotvannaṃ payo reto asmāsu dhatta iti/ hiraṇyena mārjayante/ amṛtaṃ vai hiraṇyam/ amṛta evāṃtataḥ pratitiṣṭhanti