Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 12.5

brāhmaṇa १
१-proṣitasyāgnihotriṇo maraṇe śrute tanmṛtadehasyāsthnāmāgamanaṃ yāvattāvadgṛhe sāyamprātarhomayorviśeṣetikartavyatāyā abhidhānaṃ, tatraikeṣāṃ matena yāvadasthnāmāgamanaṃ tāvadagnihotraṃ hotavyamitipunarekeṣāṃ matena homavelāyāṃ samupasthitāyāṃ kevalamagnayaḥ sandīpanīyā na tu hotavyāḥ kiñcāsthnāmāgamanakālaṃ pratīkṣya sthātavyamiti-punarekeṣāṃ matenāraṇyoragnī samārohyāgnihotraṃ sthagitavyamāhṛte cāsthani punarnirmanthediti-evaṃ vibhinnaikadeśīyaṃ pakṣatrayaṃ pratipādya tatpakṣatrayamapi sakāraṇaṃ pratyākhyāya nīvānyāṃ dugdhvā tena payasā yāvadasthnāmāgamanaṃ tāvatpratyahaṃ sāyamprātarhomau hotavyāviti svamatasya sakāraṇaṃ sārthavādaṃ sopamaṃ nirūpaṇaṃ, prācīnāvītinā doho na tu yajñopavītinā-nāṅgāreṣvadhiśrayaṇaṃ kintugārhapatyāduṣṇaṃ bhasma dakṣiṇato niruhya tasminnadhiśrayaṇaṃ-sakṛdudvāsanaṃ na triḥnopariṣṭātsamidhaṃ dhārayitvā sruco haraṇaṃ kintvadhastātsamidhaṃ dhārayitvā sruco haraṇam-āharaṇaṃ ca gārhapatyamuttareṇa na kintu gārhapatyaṃ dakṣiṇena-paristaraṇārthāni kuśatṛṇānyudīcīnāgrāṇi na kintu dakṣiṇāgrāṇi-āhavanīye samidhamabhyādhāya savyaṃ jānvācya sakṛdeva tūṣṇīṃ nyakparyasanaṃ-ityādimṛtakāgnihotropacārāṇāṃ pradarśanam , avajyotanāpaḥpratyānayanonnayanapraiṣacaturunnayanādi udiṅganopamārjanaprāsanodukṣaṇasamidādhānādi ca jīvadagnihotropacārāśca na kartavyā iti niṣedhakathanaṃ, proṣitasya mṛtasyāgnihotriṇo'dagdhvā''haraṇamāhṛtasya cāgnibhiḥ saṅghrāpaṇamityekīyaṃ mataṃ sakāraṇaṃ pratyākhyāya svamatena taṃ proṣitaṃ mṛtamagnihotriṇaṃ laukikāgninā dagdhvā tadīyāsthīnyāhṛtya kṛṣṇājine nyupya puruṣavidhiṃ vidhāyorṇābhiḥ pracchādyājyenābhighārya tatastaṃ svāgnibhirdahediti dāhakalpavidhānaṃ, tatra dāhe keṣāñcana matena grāmāgninā dāhaḥ-keṣāñcana matena pradavyenāgninā dāhaḥ-keṣāñcana matenolmukyenāgninā dāhaḥ - keṣāñcana matenāntareṇāgnīṃścitiṃ ca citvā tamagnibhiḥ sandahediti vibhinnaikadeśīyamatacatuṣṭayasya kimapi kimapyaniṣṭaphalaṃ pradarśya tena tena kāraṇena nirākaraṇapradarśanaṃ cetyādi.
brāhmaṇa २ aproṣitasya pretasyāgnihotriṇo'ntyakarma
२-aproṣitasya pretasyāgnihotriṇo'ntyakarma - tatrādau preto'gnihotrī samārūḍhanirmathitairagnibhirdagdhavya ityamuṃ nākarṣisammataṃ pakṣaṃ saprakārakamupanyasya tasya kāraṇanirdeśapuraḥsaraṃ nirasanaṃ, saprakārakaṃ santāpajāgnīnāmutpādanaṃ pratipādya taireva santāpajāgnibhirenaṃ pretamagnihotriṇaṃ sandahediti svasammatapakṣasya nirūpaṇam, ukte'rthe mantrabrāhmaṇayorubhayoḥ sammatirastīti pradarśanaṃ, tata enaṃ mṛtamagnihotriṇaṃ vipurīṣaṃ kuryāditīmaṃ pakṣaṃ sārthavādaṃ sakāraṇamupanyasya taṃ sakāraṇameva nirasya ca taṃ mṛtaṃ yajamānamantarataḥ prakṣālyājyenāktvā medhyaṃ kuryāditi svakīyapakṣasya pratiṣṭhāpanam, asya mṛtasyāgnihotriṇaḥ saptasu prāṇāyataneṣu sapta hiraṇyaśakalānpratyasyediti sārthavādaṃ vidhānam, asya mṛtasyāgnihotriṇaḥ pratyaṅgeṣu pātraviśeṣapratipatteḥ saprakārakamabhidhānam ,uktāyāḥ pātrapratipatteḥ phalakathanaṃ, santāpajairagnibhirdāhe ca phalakathanaṃ, tatra yadi gārhapatyaḥ pūrvaḥ prāpnuyāttadā yatphalaṃ labdhaṃ bhavati tasyābhidhānaṃ, yadā cāhavanīyaḥ pūrvaḥ prāpnuyāttadā yatphalaṃ bhavettasya nirūpaṇaṃ, yadi cānvāhāryapacanaḥ pūrvaḥ prāpnuyāttadā yatphalaṃ labhyeta tasya pratipādanaṃ, yadi ca sarve sakṛtprāpnuyustadā yatphalamutpadyate tasyābhidhānaṃ, citau huyamāne yajamānaśarīre āhutitvamāropya tayā''hutyā'sya svargo loko jito bhavatyamṛtamayaśca sambhavatīti phalopavarṇanaṃ, yānyaśmamayāni mṛnmayāni ca pātrāṇi tāni brāhmaṇāya dadyāditīmaṃ pakṣamabhidhāyāsmiṃśca pakṣe pratigrahītāraṃ śavodvahaṃ janā vadiṣyantītyaniṣṭatvaṃ darśayitvā 'psu teṣāṃ sarveṣāṃ pātrāṇāmavaharaṇaṃ vidheyamiti pakṣāntaranirūpaṇaṃ, tataḥ putreṇa bhrātrā'nyena kenacidbrāhmaṇena vā ekāssjyāhutiḥ “ asmāttvamadhi jāto'si" ityanena mantreṇa hotavyeti nirūpaṇam, anapekṣametyāpa upaspṛśeyurityetannirūpaṇaṃ cetyādi,

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc