Shatapatha Brahmana · Chapter 12.4.4

१२.४.४.
atha prātarbhasmānyuddhṛtya, gomayenālipya, araṇyorevāgnī samārohya pratyavasyati/ mathitvā gārhapatyam, uddhṛtyāhavanīyam, āhṛtyānvāhāryapacanam, agnaye pathikṛte'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet/ tasyāvṛt/ tā eva saptadaśa sāmidhenīranubrūyāt/ vārtraghnāvājyabhāgau/ virājau saṃyājye/ athaite yājyānuvākye – vetthā hi vedho adhvanaḥ pathaśca devāṃjasā/ agne yajñeṣu sukrato – iti/ atha yājyā – devānāmapi panthāmaganma yacchaknavāma tadanu pravoḍhum/ agnirvidvāntsa yajātsedu hotāso adhvarāntsa ṛtūnkalpayāti iti/ agnirvai pathikṛt/ pathāmapi netā/ sa evainaṃ yajñapathamapinayati/ etadeva tatra karma

tadāhuḥ – yasyāgnayaḥ saṃsṛjyeran/ ki tatra karma/ kā prāyaścittiriti/ sa yadi parastādahaṃ na bhīyāt/ tadvidyāt/ parastānmā śukramāgannupa māṃ devāḥ prābhūvan śreyān bhaviṣyāmi iti/ yadyu asya hṛdayaṃ vyeva likheta agnaye vivacaye'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet. tasyāvṛt/ tā eva saptadaśa sāmidhenīranubrūyāt/ vārtraghnāvājyabhāgau/ virājau saṃyājye/ athaite yājyā'nuvākye – vi te viṣvagvātajūtāso agne bhāmāsaḥ śuce śucayaścaranti/ tuvimrakṣāso divyā navagvā vanā vananti dhṛṣatā rujantaḥ iti/ atha yājyā – tvāmagne mānuṣīrīḍate viśo hotrāvidaṃ viviciṃ ratnadhātamam/ guhā saṃtaṃ subhaga viśvadarśataṃ tuviṣvaṇasaṃ suyujaṃ ghṛtaśriyam iti/ atho ha yo dviṣato bhrātṛvyādvyāvivṛtseta/ tatkāma etayā yajeta/ vi haivāsmādvartate/ etadeva tatra karma

yadvayamitodahaṃ na bhīyāt/ tadvidyāt/ abhi dviṣaṃtaṃ bhrātṛvyaṃ bhaviṣyāmi, śreyān bhaviṣyāmīti/ yadyu asya hṛdayaṃ vyeva likhet/ agnaye saṃvargāyāṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet/ tasyāvṛt/ tā eva saptadaśa sāmidhenīranubrūyāt/ vārtraghnāvājyabhāgau/ virājau saṃyājye/ athaite yājyānuvākye – parasyā adhi saṃvato'varām̐२' abhyātara. yatrāhamasmi tām̐२' ava iti/ atha yājyā – mā no asminmahādhane parāvargbhārabhṛdyathā/ saṃvargaṃ saṃrayiṃ jaya iti/ atho ha yo dviṣato bhrātṛvyāt saṃvivṛkṣeta/ tatkāma etayā yajeta/ saṃ haivāsmāt vṛṃkte/ etadeva tatra karma

tadāhuḥ – yasya vaidyuto dahet/ kiṃ tatra karma/ kā prāyaścittiriti/ tadvidyāt/ upariṣṭānmā śukramāgannupa māṃ devāḥ prābhūvan śreyān bhaviṣyāmi iti/ yadyu asya hṛdayaṃ vyeva likhet/ agnaye'psumate'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet. tasyāvṛt/ tā eva saptadaśa sāmidhenīranubrūyāt/ vārtraghnāvājyabhāgau/ virājau saṃyājye/ athaite yājyā'nuvākye – apsvagne sadhiṣṭava sauṣadhīranurudhyase/ garbhe sañjāyase punaḥ iti/ atha yājyā – garbho asyoṣadhīnāṃ garbho vanaspatīnām/ garbho viśvasya bhūtasyāgne garbho apāmasi iti/ śāṃtimevābhyāmetadvadati/ yajamānasya prajāyai paśūnāmahiṃsāyai/ etadeva tatra karma

tadāhuḥ - yasyāgnayo'medhyairagnibhiḥ saṃsṛjyeran/ kiṃ tatra karma/ kā prāyaścittiriti/ agnaye śucaye'ṣṭākapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapet/ tasyāvṛt/ tā eva saptadaśa sāmidhenīranubrūyāt/ vārtraghnāvājyabhāgau/ virājau saṃyājye/ athaite yājyā'nuvākye – agniḥ śucivratatamaḥ śucirvipraḥ śuciḥ kaviḥ/ śucī rocata āhutaḥ iti/ atha yājyā – udagne śucayastava śukrā bhrājaṃta īrate/ tava jyotīṃṣyarcayaḥ iti/ śāṃtimevābhyāmetadvadati/ yajamānasya prajāyai paśūnāmahiṃsāyai/ etadeva tatra karma

tadāhuḥ - yasyāhavanīyamanuddhṛtamādityo'bhyastamiyāt/ kiṃ tatra karma/ kā prāyaścittiriti/ ete vai raśmayo viśve devāḥ/ te'smādapaprayanti/ tadasmai vyṛdhyate/ yasmāddevā apaprayanti/ tāmanuvyṛddhiṃ yaśca veda/ yaśca na/ tā ubhāvāhatuḥ/ anuddhṛtamasyābhyastamagāditi/ tatretthaṃ kuryāt/ haritaṃ hiraṇyaṃ darbhe prabadhya paścāddhartavai brūyāt/ tadetasya rūpaṃ kriyate/ ya eṣa tapati/ aharvā eṣaḥ/ tadahno rūpaṃ kriyate/ pavitraṃ darbhāḥ/ pavayatyevainaṃ tat/ athedhmamādīpya prāṃcaṃ hartavai brūyāt/ brāhmaṇa ārṣa uddharet/ brāhmaṇo vā ārṣeyaḥ sarvā devatāḥ/ sarvābhirevainaṃ taddevatābhiḥ samarddhayati/ tamupasamādhāya pratiparetya gārhapatya ājyamadhiśritya udvāsyotpūyāvekṣya caturgṛhītamājyaṃ gṛhītvā samidhamupasaṃgṛhya prāṅudādravati/ athāhavanīye samidhamabhyādhāya dakṣiṇaṃ jānvācya juhoti – viśvebhyo devebhyaḥ svāhā iti/ sa yathā brāhmaṇamāvasathavāsiṃ kruddhaṃ yaṃtamukṣave hatopamantrayeta/ evamevaitat viśvāndevānupamantrayate/ jānanti hainam/ upa hainamāvartaṃte/ etadeva tatra karma

tadāhuḥ – yasyāhavanīyamanuddhṛtam ādityo'bhyudiyāt/ kiṃ tatra karma/ kā prāyaścittiriti/ ete vai raśmayo viśve devāḥ/ te'smādūṣivāṃso'paprayaṃti/ tadasmai vyṛdhyate/ yasmāddevā apaprayaṃti/ tāmanuvyṛddhiṃ yaśca veda/ yaśca na/ tā ubhāvāhatuḥ/ anuddhṛtamasyābhyudagāditi/ tatretthaṃ kuryāt/ rajataṃ hiraṇyaṃ darbhe prabadhya purastāddhartavai brūyāt/ taccaṃdramaso rūpaṃ kriyate/ rātrirvai caṃdramāḥ/ tadrātre rūpaṃ kriyate/ pavitraṃ darbhāḥ/ pavayatyevainaṃ tat/ athedhmamādīpya anvaṃcaṃ hartavai brūyāt/ brāhmaṇa ārṣeya uddharet/ brāhmaṇo vā ārṣeyaḥ sarvā devatāḥ/ karvābhirevainaṃ taddevatābhiḥ samarddhayati/ tamupasamādhāya pratiparetya gārhapatya ājyamadhiśritya udvāsyotpūyāvekṣya yathāgṛhītamājyaṃ gṛhītvā samidhamupasaṃgṛhya prāṅudādravati/ athāhavanīye samidhamabhyādhāya dakṣiṇaṃ jānvācya juhoti – viśvebhyo devebhyaḥ svāhā iti/ so'sāveva haṃdhuḥ/ na ha vai tatra kācanārtiḥ/ na riṣṭirbhavati/ yatraiṣā prāyaścittiḥ kriyate/ etadeva tatra karma