Shatapatha Brahmana · Chapter 11.5.4

११.५.४ upanayanadharmābhisaṃjñakaṃ brāhmaṇam
brahmacaryamāgāmityāha/ brahmaṇa evaitadātmānaṃ nivedayati brahmacāryasānītyāha brahmaṇa evaitadātmānaṃ paridadātyathainamāha ko nāmā'sīti prajāpatirvai kaḥ prājāpatyamevainaṃ tatkṛtvopanayate -

athāsya hastaṃ gṛhṇāti/ indrasya brahmacāryasyagnirācāryastavāhamācāryastavāsāvityete vai śreṣṭhe baliṣṭhe devate etābhyāmevainaṃ śreṣṭhābhyāṃ baliṣṭhābhyāṃ devatābhyāṃ paridadāti tathā hāsya brahmacārī na kāṃ canārtimārcchati na sa ya evaṃ veda -

athainaṃ bhūtebhyaḥ paridadāti/ prajāpataye tvā paridadāmi devāya tvā savitre paridadāmītyete vai śreṣṭhe varṣiṣṭhe devate etābhyāmevainaṃ śreṣṭhābhyāṃ varṣiṣṭhābhyāṃ devatābhyāṃ paridadāti tathā hāsya brahmacārī na kāṃcanārtimārcchati na sa ya evaṃ veda -

adbhyastvauṣadhībhyaḥ paridadāmīti tadenamadbhyaścauṣadhibhyaśca paridadāti dyāvāpṛthivībhyāṃ tvā paridadāmīti tadenamābhyāṃ dyāvāpṛthivībhyāṃ paridadāti yayoridaṃ sarvamadhi viśvebhyastvā bhūtebhyaḥ paridadāmyariṣṭyā iti tadenaṃ sarvebhyo bhūtebhyaḥ paridadātyariṣṭyai tathā hāsya brahmacārī na kāṃcanārtimārcchati na sa ya evaṃ veda -

brahmacāryasītyāha/ brahmaṇa evainaṃ tatparidadātyapo'śānetyamṛtaṃ vā āpo'mṛtamaśānetyevainaṃ tadāha karma kurviti vīryaṃ vai karma vīryaṃ kurvityevainaṃ tadāha samidhamādhehīti samintsvātmānaṃ tejasā brahmavarcasenetyevainaṃ tadāha mā śuṣupthā iti mā mṛthā ityevainaṃ tadāhāpo'śānetyamṛtaṃ vā āpo'mṛtamaśānetyevainaṃ tadāha tadenamubhayato'mṛtena parigṛhṇāti tathā hāsya brahmacārī na kāṃ canārtimārcchati na sa ya evaṃ veda -

athāsmai sāvitrīmanvāha tāṃ ha smaitāṃ purā saṃvatsare'nvāhuḥ saṃvatsarasammitā vai garbhāḥ prajāyante jāta evāsmiṃstadvācaṃ dadhma iti -

atha ṣaṭsu māseṣu ṣaḍvā ṛtavaḥ saṃvatsarasya saṃvatsarasammitā vai garbhāḥ prajāyante jāta evāsmiṃstadvācaṃ dadhma iti -

atha caturviṃśatyahe/ caturviṃśatirvai saṃvatsarasyārdhamāsāḥ saṃvatsarasammitā vai garbhāḥ prajāyante jāta evāsmiṃstadvācaṃ dadhma iti -

atha dvādaśāhe/ dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya saṃvatsarasammitā vai garbhāḥ prajāyante jāta evāsmiṃstadvācaṃ dadhma iti -

atha ṣaḍahe ṣaḍvā ṛtavaḥ saṃvatsarasya saṃvatsarasammitā vai garbhāḥ prajāyante jāta evāsmiṃstadvācaṃ dadhma iti -

atha tryahe trayo vā ṛtavaḥ saṃvatsarasya saṃvatsarasammitā vai garbhāḥ prajāyante jāta evāsmiṃstadvācaṃ dadhma iti -

tadapi ślokaṃ gāyanti/ ācāryo garbhī bhavati hastamādhāya dakṣiṇam/ tṛtīyasyāṃ sa
jāyate sāvitryā saha brāhmaṇa iti sadyo ha tvāva brāhmaṇāyānubrūyādāgneyo vai brāhmaṇaḥ sadyo vā agnirjāyate tasmātsadya eva brāhmaṇāyānubrūyāt -

tāṃ haitāmeke/ sāvitrīmanuṣṭubhamanvāhurvāgvā anuṣṭuptadasminvācaṃ dadhma iti na tathā kuryādyo hainaṃ tatra brūyādā nvā ayamasya vācamadita mūko bhaviṣyatītīśvaro ha tathaiva syāttasmādetāṃ gāyatrīmeva sāvitrīmanubrūyāt -

atha haike dakṣiṇataḥ/ tiṣṭhate vā''sīnāya vā'nvāhurna tathā kuryādyo hainaṃ tatra brūyādbulbaṃ nvā ayamimamajījanata bulbo bhaviṣyatītīśvaro ha tathaiva syāttasmātpurastādeva pratīce samīkṣamāṇāyānubrūyāt -

tāṃ vai paccho'nvāha trayo vai prāṇāḥ prāṇa udāno vyānastānevāsmiṃstaddadhātyathārdharcaśo dvau vā imau prāṇau prāṇodānāveva prāṇodānāvevāsmiṃstaddadhātyatha kṛtsnāmeko vā ayaṃ prāṇaḥ kṛtsna eva prāṇamevāsmiṃstatkṛtsnaṃ dadhāti -

tadāhuḥ/ na brāhmaṇaṃ brahmacaryamupanīya mithunaṃ caredgarbho vā eṣa bhavati yo brahmacaryamupaiti nedimaṃ brāhmaṇaṃ viṣiktādretaso janayānīti -

tadu vā āhuḥ/ kāmameva careddvayyo vā imāḥ prajā daivyaścaiva manuṣyaśca tā vā imā manuṣyaḥ prajāḥ prajananātprajāyante chandāṃsi vai daivyaḥ prajāstāni mukhato janayate tata etaṃ janayate tasmādu kāmameva caret -

tadāhuḥ/ na brahmacārī sanmadhvaśnīyādoṣadhīnāṃ vā eṣa paramo raso yanmadhu nedannādyasyāntaṃ gacchānītyatha ha smāha śvetaketurāruṇeyo brahmacārī sanmadhvaśnaṃstrayyai vā etadvidyāyai śiṣṭaṃ yanmadhu sa tu raso yasyedṛkśiṣṭamiti yathā ha vā ṛcaṃ vā yajurvā sāma vā'bhivyāharettādṛktadya evaṃ vidvānbrahmacārī sanmadhvaśnāti tasmādu kāmamevāśnīyāt -