Shatapatha Brahmana · Chapter 11.5.2
prajāpatirha cāturmāsyairātmānaṃ vidadhe/ sa imameva dakṣiṇaṃ bāhuṃ vaiśvadevaṃ havirakuruta tasyāyamevāṅguṣṭha āgneyaṃ haviridaṃ saumyamidaṃ sāvitraṃ -
sa vai varṣiṣṭhaḥ puroḍāśo bhavati/ tasmādiyamāsāṃ varṣiṣṭhedaṃ sārasvatamidampauṣṇamatha ya eṣa upariṣṭāddhastasya saṃdhistanmārutamidaṃ vaiśvadevaṃ dordyāvāpṛthivīyaṃ tadvā aniruktaṃ bhavati tasmāttadaniruktam -
ayameva dakṣiṇa ūrurvaruṇapraghāsāḥ tasya yāni pañca havīṃṣi samāyīni tā imāḥ pañcāṅgulayaḥ kulphāvevaindrāgnaṃ havistadvai dvidevatyaṃ bhavati tasmādimau dvau kulphāvidaṃ vāruṇamidaṃ mārutamanūkaṃ kāyaṃ tadvā aniruktaṃ bhavati tasmāttadaniruktam -
mukhamevāsyānīkavatīṣṭiḥ/ mukhaṃ hi prāṇānāmanīkamuraḥ sāṃtapanīyorasā hi samiva tapyata udaraṃ gṛhamedhīyā pratiṣṭhā vā udaraṃ pratiṣṭhityā eva śiśnānyevāsya kraiḍinaṃ haviḥ śiśnairhi krīḍatīvāyamevāvāṅprāṇa ādityeṣṭiḥ -
ayamevottara ūrurmahāhaviḥ/ tasya yāni pañca havīṃṣi samāyīni tā imāḥ pañcāṅgulayaḥ kulphāvevaindrāgnaṃ havistadvai dvidevatyaṃ bhavati tasmādimau dvau kulphāvidaṃ māhendramidaṃ vaiśvakarmaṇaṃ tadvā aniruktaṃ bhavati tasmāttadaniruktamatha yadidamantarudare tatpitṛyajñastadvā aniruktaṃ bhavati tasmāttadaniruktam -
ayamevottaro bāhuḥ śunāsīrīyam/ tasya yāni pañca havīṃṣi samāyīni tā imāḥ pañcāṅgulayo'tha ya eṣa upariṣṭāddhastasya saṃdhistacchunāsīrīyamidaṃ vāyavyaṃ doḥ sauryaṃ tadvā aniruktaṃ bhavati tasmāttadaniruktam -
tāni vā etāni/ cāturmāsyāni triṣaṃdhīni dvisamastāni tasmādimāni puruṣasyāṅgāni triṣaṃdhīni dvisamastāni teṣāṃ vai caturṇāṃ dvayostrīṇi trīṇi havīṃṣyaniruktāni bhavanti dvedve dvayoḥ -
teṣāṃ vai caturṣvagniṃ manthanti tasmāccaturbhiraṅgairāyute dvayoḥ praṇayanti tasmāddvābhyāmetyevamu ha prajāpatiścāturmāsyairātmānaṃ vidadhe tatho evaivaṃvidyajamānaścāturmāsyairātmānaṃ vidhatte -
tadāhuḥ/ sarvagāyatraṃ vaiśvadevaṃ haviḥ syātsarvatraiṣṭubhaṃ varuṇapraghāsāḥ sarvajāgataṃ mahāhaviḥ sarvānuṣṭubhaṃ śunāsīrīyaṃ catuṣṭomasyāptyā iti tadu tathā na kuryādyattvā etānyabhisampadyante tenaivāsya sa kāma upāpto bhavati -
tāni vā etāni cāturmāsyāni dvāṣaṣṭāni trīṇi śatāni bṛhatyaḥ sampadyante tadebhiḥ saṃvatsaraṃ ca mahāvrataṃ cāpnotyatho dvipratiṣṭho vā ayaṃ yajamāno yajamānamevaitatsvarge loka āyātayati pratiṣṭhāpayati -
Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0