Shatapatha Brahmana · Chapter 11.2.6

śiro ha vā etadyajñasya yatpraṇītāḥ/ sa yatpraṇītāḥ praṇayati śira evaitadyajñasya saṃskaroti sa vidyācchira eva ma etatsaṃskriyata iti -

prāṇa evāsyedhmaḥ/ prāṇena hīdaṃ sarvamiddhaṃ yatprāṇabhṛnnimiṣadyadejati sa vidyādahamevaiṣa idhma iti -

anūkamevāsya sāmidhenyaḥ/ tasmāttā brūyātsaṃtanvanniva me'nubrūhīti saṃtatamiva hīdamanūkaṃ manaścaivāsya vākcāghārau sarasvāṃśca sarasvatī ca sa vidyānmanaścaiva me vākcāghārau sarasvāṃśca sarasvatī ceti -

pañca prayājāḥ/ ima evāsya te śīrṣaṇyāḥ pañca prāṇā mukhamevāsya prathamaḥ prayājo dakṣiṇā nāsikā dvitīyaḥ savyā nāsikā tṛtīyo dakṣiṇaḥ karṇaścaturthaḥ savyaḥ karṇaḥ pañcamo'tha yaccaturthe prayāje samānayati tasmādidaṃ śrotramantarataḥ saṃtṛṇṇaṃ cakṣuṣī ājyabhāgau sa vidyāccakṣuṣī eva ma etāviti -

atha ya āgneyaḥ puroḍāśaḥ/ ayamevāsya sa dakṣiṇo'rddho hṛdayamevāsyopāṃśuyājaḥ sa yattenopāṃśu caranti tasmādidaṃ guheva hṛdayam -

atha yo'gnīṣomīyaḥ puroḍāśaḥ/ ayamevāsya sa uttaro'rdha aindraṃ vā sāṃnāyyamantarāṃsamevāsya sviṣṭakṛddviṣan prāśitram -

sa yatprāśitramavadyati/ yathaiva tatprājāpaterāviddhaṃ nirakṛntannevamevaitasyaitadyadveṣṭitaṃ yadgrathitaṃ yadvaruṇyaṃ tanniṣkṛntati sa vidyādyathaiva tatprajāpaterāviddhaṃ nirakṛntannevameva ma idaṃ yadveṣṭitaṃ yadgrathitaṃ yadvaruṇyaṃ tanniṣkṛntatīti -

udaramevāsyeḍā/ tadyathaivāda iḍāyāṃ samavadyantyevamevedaṃ viśvarūpamannamudare samavadhīyate -

trayo'nuyājāḥ/ ima evāsya te'vāñcastrayaḥ prāṇā bāhū evāsya sūktavākaśca śaṃyorvākaśca catvāraḥ patnīsaṃyājāścatasro vai pratiṣṭhā ūrū dvāvaṣṭhīvantau dvau pādāvevāsya samiṣṭayajuḥ -

tā ekaviṃśatirāhutayaḥ/ dvāvāghārau pañca prayājā dvāvājyabhāgāvāgneyaḥ puroḍāśastaddaśāgnīṣomīya upāṃśuyājo'gnīṣomīyaḥ puroḍāśo'gniḥ sviṣṭakṛdiḍā trayo'nuyājāḥ sūktavākaśca śaṃyorvākaścātha yadevādaḥ patnīsaṃyājeṣu sampragṛhṇāti samiṣṭayajuśca -

tā ekaviṃśatirāhutayaḥ/ dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya pañcartavastrayo lokāstadviṃśatireṣa evaikaviṃśo ya eṣa tapati saiṣā gatireṣā pratiṣṭhā tadetāṃ gatimetāṃ pratiṣṭhāṃ gacchati -

taddha smaitadāruṇirāha ardhamāsaśo vā ahamamunādityena saloko bhavāmi tāmahaṃ darśapūrṇamāsayoḥ sampadaṃ vedeti -

tadāhuḥ/ ātmayājī śreyā३ndevayājī३ ityātmayājīti ha brūyātsa ha vā ātmayājī yo vededaṃ me'nenāṅgaṃ saṃskriyata idaṃ me'nenāṅgamupadhīyata iti sa yathāhistvaco nirmucyetaivamasmānmartyāccharīrātpāpmano nirmucyate sa ṛṅmayo yajurmayaḥ sāmamaya āhutimayaḥ svargaṃ lokamabhisambhavati -

atha ha sa devayājī yo veda/ devānevāhamidaṃ yaje devāntsaparyāmīti sa yathā śreyase pāpīyānbaliṃ haredvaiśyo vā rājñe baliṃ haredevaṃ sa sa ha na tāvantaṃ lokaṃ jayati yāvāntamitaraḥ -