Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Verses 1.7-4

1.7-4.1.7.1.1

१.७.१ sānnāyyasaṃpādanam
sa vai parṇaśākhayā vatsānapākaroti / tadyatparṇaśākhayā vatsānapākaroti yatra vai gāyatrī somamacchāpatattadasyā āharantyā apādastābhyāyatya parṇaṃ praciccheda gāyatryai vā somasya vā rājñastatpatitvā parṇo'bhavattasmātparṇo nāma tadyadevātra somasya nyaktaṃ tadihāpyasaditi tasmātparṇaśākhayā vatsānapākaroti -

1.7-4.1.7.1.2

tamācchinatti / iṣe tvorje tveti vṛṣṭyai tadāha yadāheṣe tvetyūrje tveti yo vṛṣṭādūrgraso jāyate tasmai tadāha -

1.7-4.1.7.1.3

atha mātṛbhirvatsāntsamavārjanti / sa vatsaṃ śākhayopaspṛśati vāyava sthetyayaṃ vai vāyuryo'yaṃ pavata eṣa vā idaṃ sarvaṃ prapyāyati yadidaṃ kiṃ ca varṣatyeṣa vā etāsāṃ prapyāyayitā tasmādāha vāyava sthetyupāyava sthetyu haika āhurupa hi dvitīyo'yatīti tadu tathā na brūyāt -

1.7-4.1.7.1.4

atha mātṝṇāmekāṃ śākhayopaspṛśati / vatsena vyākṛtya devo vaḥ savitā prārpayatviti savitā vai devānāṃ prasavitā savitṛprasūtā yajñaṃ sambharāniti tasmādāha devo vaḥ savitā prārpayatviti -

1.7-4.1.7.1.5

śreṣṭhatamāya karmaṇa iti / yajño vai śreṣṭhatamaṃ karma yajñāya hi tasmādāha śreṣṭhatamāya karmaṇa iti -

1.7-4.1.7.1.6

āpyāyadhvamaghnyā indrāya bhāgamiti / tadyathaivādo devatāyai havirgṛhṇannādiśatyevamevaitaddevatāyā ādiśati yadāhāpyāyadhvamaghnyā indrāya bhāgamiti -

1.7-4.1.7.1.7

prajāvatīranamīvā ayakṣmā iti / nātra tirohitamivāsti mā va stena īśata māghaśaṃsa iti mā vo nāṣṭrā rakṣāṃsīśatetyevaitadāha dhruvā asmingopatau syāta bahvīrityanapakramiṇyo'sminyajamāne bahvyaḥ syātetyevaitadāha -

1.7-4.1.7.1.8

athāhavanīyāgārasya vā purastāt / gārhapatyāgārasya vā śākhāmupagūhati yajamānasya paśūnpāhīti tadbrahmaṇaivaitadyajamānasya paśūnparidadāti guptyai -

1.7-4.1.7.1.9

tasyāṃ pavitraṃ karoti / vasoḥ pavitramasīti yajño vai vasustasmādāha vasoḥ pavitramasīti -

1.7-4.1.7.1.10

atha yavāgvaitāṃ rātrimagnihotraṃ juhoti / ādiṣṭaṃ vā etaddevatāyai havirbhavati yatpayaḥ sa yatpayasā juhuyādyathānyasyai devatāyai havirgṛhītaṃ tadanyasyai juhuyādevaṃ tattasmādyavāgvaitāṃ rātrimagnihotraṃ juhoti juhvatyagnihotramupakḷptokhā bhavatyathāhopasṛṣṭāṃ prabrūtādeti yadā prāhopasṛṣṭeti -

1.7-4.1.7.1.11

athokhāmādatte dyaurasi pṛthivyasītyupastautyevaināmetanmahayatyeva yadāha dyaurasi pṛthivyasīti mātariśvano gharmo'sīti yajñamevaitatkaroti yathā gharmampravṛñjyādevaṃ pravṛṇakti viśvadhā asi parameṇa dhāmnā dṛṃhasva mā hvāriti dṛṃhatyevaināmetadaśithilāṃ karoti mā te yajñapatirhvārṣīditi yajamāno vai yajñapatistadyajamānāyaivaitadahvalāmāśāste -

1.7-4.1.7.1.12

atha pavitraṃ nidadhati / tadvai prāṅnidadhyātprācī hi devānāṃ digatho udagudīcī hi manuṣyāṇāṃ digayaṃ vai pavitraṃ yo'yaṃ pavate so'yamimāṃllokāṃstiryaṅṅanupavate tasmādudaṅnidadhyāt -

1.7-4.1.7.1.13

tadyathaivādaḥ / somaṃ rājānaṃ pavitreṇa sampāvayantyevamevaitatsampāvayatyudīcīnadaśaṃ vai tatpavitraṃ bhavati yena tatsomaṃ rājānaṃ sampāvayanti tasmādudaṅnidadhyāt -

1.7-4.1.7.1.14

tannidadhāti / vasoḥ pavitramasīti yajño vai vasustasmādāha vasoḥ pavitramasīti śatadhāraṃ sahasradhāramityupastautyevainadetanmahayatyeva yadāha śatadhāraṃ sahasradhāramiti -

1.7-4.1.7.1.15

atha vācaṃyamo bhavati ā tisṛṇāṃ dogdhorvāgvai yajño'vikṣubdho yajñaṃ tanavā iti -

1.7-4.1.7.1.16

tadānīyamānamabhimantrayate / devastvā savitā punātu vasoḥ pavitreṇa śatadhāreṇa supveti tadyathaivādaḥ somaṃ rājānaṃ pavitreṇa sampāvayantyevamevaitatsampāvayati -

1.7-4.1.7.1.17

athāha kāmadhukṣa iti amūmiti sā viśvāyurityatha dvitīyāṃ pṛcchati kāmadhukṣa ityamūmiti sā viśvakarmetyatha tṛtīyāṃ pṛcchati kāmadhukṣa ityamūmiti sā viśvadhāyā iti tadyatpṛcchati vīryāṇyevāsvetaddadhāti tisro dogdhi trayo vā ime lokā ebhya evainadetallokebhyaḥ sambharatyatha kāmaṃ vadati -

1.7-4.1.7.1.18

athottamāṃ dohayitvā / yena dohayati pātreṇa tasminnudastokamānīya palyaṅya pratyānayati yadatra payaso'hāyi tadihāpyasaditi rasasyo caiva sarvatvāyedaṃ hi yadā varṣatyathauṣadhayo jāyanta oṣadhīrjagdhvāpaḥ pītvā tata eṣa rasaḥ sambhavati tasmādu rasasyo caiva sarvatvāya tadudvāsyātanakti tīvrīkarotyevainadetattasmādudvāsyātanakti -

1.7-4.1.7.1.19

ātanakti / indrasya tvā bhāgaṃ somenātanacmīti tadyathaivādo devatāyai havirgṛhṇannādiśatyevamevaitaddevatāyā ādiśati yadāhendrasya tvā bhāgamiti somenātanacmīti svadayatyevainadetaddevebhyaḥ -

1.7-4.1.7.1.20

athodakavatottānena pātreṇāpidadhāti / nedenadupariṣṭānnāṣṭrā rakṣāṃsyavamṛśāniti vajro vā āpastadvajreṇaivaitannāṣṭrā rakṣāṃsyato'pahanti tasmādudakavatottānena pātreṇāpidadhāti -

1.7-4.1.7.1.21

so'pidadhāti / viṣṇo havyaṃ rakṣeti yajño vai viṣṇustadyajñāyaivaitaddhaviḥ paridadāti guptyai tasmādāha viṣṇo havyaṃ rakṣeti -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0