Shatapatha Brahmana · Chapter 1.4

brāhmaṇa

sāmidhenyanuvacane upāṃśuhiṅkaraṇādidharmaviśeṣavidhānaṃ, tatra hiṃkārapraṇavayo- stādātmyādyupavarṇanaṃ, sāmidhenīnāmṛcā saprayojanaṃ sodāharaṇaṃ eti- preti liṅgadvayaviśeṣavidhānaṃ, sāmidhenīṣvṛkṣu prathamadvitīyayorṛcoḥ keṣāṃcinmatena liṅgaikyamāśaṅkya tatkhaṇḍanaṃ, sāmidhenīnāmṛcāṃ krameṇa prāyaḥ padaśo vyākhyānaṃ, tatra prasaṅgānmāthavavidegharājakathāprastāvaḥ, agnerdevadūtatvetihāsaḥ devā- suranivāsanagaryabhidhānam, aṣṭamyāmṛci hotā yo viśvavedasam iti mānuṣaparikalpitapāṭhāntarasya nirāsaḥ, sāmidhenīṣvṛkṣu saptadaśa- saṃkhyāpūrakayordhāyyābhūtayoḥ ṛco sthānanirdhāraṇaṃ, samiddhavatyā daśamyā ṛcaḥ prāk-anuyājasamidvarjamavaśiṣṭusarvedhmānāmabhyādhānam, antimāyā ṛca prokṣaṇīpraiṣavatsampraiṣarūpatvaṃ, tadgatādhvarapadasya niruktipūrvakaṃ somayāge rūḍhiṃ pratipādya darśapūrṇamāse ca tadyogaṃ darśayitvā dvayoḥ samānaphalajanakatvopavarṇanamityādi.
brāhmaṇa

nigadānuvacanam, ārṣeyānuvacanaṃ, nivitpāṭhaḥ, yathādevataṃ devatāvāhanaṃ, sāmi- dhenīpuro'nuvākyayostiṣṭhatā'nuvacanaṃ, yājyāyāṃ āsīnenānuvacanamiti dharmaviśeṣavidhānaṃ ceti
brāhmaṇa

śāṃtikarma-tatra sāmidhenībhiḥ samiddho'gniḥ pradīptatamo bhavatītyataḥ sa rakṣaḥprabhṛtibhirahiṃsyaḥ spraṣṭumaśakyaśca jāyata iti kathanaṃ, sāmidhenīnāṃ tattalliṅgopanyāsena prāṇāpānādikaraṇagrāmaviśiṣṭātmasaṃskārahetutvena stutiḥ,sāmidhenyanuvacanakāle hotāraṃ pratiṃ śapato dveṣyasya pratyṛcaṃ prāṇā- pānādiviyojanahetutvena praśaṃsanaṃ ca
brāhmaṇa

āghārasaṃjñakayorhomayorvidhānaṃ, mano vāgdevatyau ca tau pūrvottarāvāghārau samiddhe'gnau hotavyau, tatra pūrvaghāra upāṃśu sruveṇa tūṣṇīmuttarata upaviṣṭena satā hotavyaḥ, uttarāghāraścoccaiḥ srucā svāhākāreṇa dakṣitastiṣṭhatā satā hotavyaḥ, pūrvāghārottaraṃ sapraiṣamagnisammārgaḥ pūrvottarāvāghārayoragnisaṃmārgasya ca devebhyo yakṣyamāṇahavirdravyaṃ vāhayitvā pradānārthaṃ śakaṭasampatyā rūpaṇaṃ, dvayorāghārayormadhye- 'grisammārjanānuṣṭhānasya praśaṃsā cetyādi.
brāhmaṇa

setikartavyatākaṃ uttarāghārahomaḥ, pratyetya jauhavenājyena dhruvāsamañjanaṃ prājāpatyasya pūrvāghārasyopāṃśu vaprāpako vāṅmanasayoḥ saṃvādastatra prajāpatikṛto nirṇayaśca,etannirṇayena viṣādādvāco garbhaḥ patitastataḥ prabhṛti prajāpatiṃ prati vāco- 'havyavāṭtvadhāraṇaṃ, garbhapatitādretaso 'trerutpattiḥ, atripadaniruktiḥ, uktahetunā sṛtagarbhā rajasvalā vāgātreyī prasiddhā, asyā vācaḥ sakala strījātasyopādānahetutvād evaṃrūpā laukikyaḥ striyo'pi ātreyya evetyādi.