Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 1.3.3

1.3.3.1.3.3.1

१.३.३ idhmābarhiṣoḥ prokṣaṇastaraṇapūrvakaṃ paridhiparidhānam
prokṣaṇīradhvaryurādatte / sa idhmamevāgre prokṣati kṛṣṇo'syākhareṣṭho'gnaye tvā juṣṭaṃ prokṣāmīti tanmedhyamevaitadagnaye karoti -

1.3.3.1.3.3.2

atha vediṃ prokṣati / vedirasi barhiṣe tvā juṣṭāṃ prokṣāmi tanmedhyāmevaitadbarhiṣe karoti -

1.3.3.1.3.3.3

athāsmai barhiḥ prayacchati / tatpurastādgranthyāsādayati tatprokṣati barhirasi srugbhyastvā juṣṭaṃ prokṣāmi tanmedhyamevaitatsrugbhyaḥ karoti -

1.3.3.1.3.3.4

atha yāḥ prokṣaṇyaḥ pariśiṣyante / tābhiroṣadhīnāṃ mūlānyupaninayatyadityai vyundanamasītīyaṃ vai pṛthivyaditistadasyā evaitadoṣadhīnāṃ mūlānyuponatti tā imā ārdramūlā oṣadhayastasmādyadyapi śuṣkāṇyagrāṇi bhavantyārdrāṇyeva mūlāni bhavanti -

1.3.3.1.3.3.5

atha visraṃsya granthim / purastātprastaraṃ gṛhṇāti viṣṇo stupo'sīti yajño vai viṣṇustasyeyameva śikhā stupa etāmevāsminnetaddadhāti purastādgṛhṇāti purastāddhyayaṃ stupastasmātpurastādgṛhṇāti -

1.3.3.1.3.3.6

atha saṃnahanaṃ visraṃsayati / prakḷptaṃ haivāsya strī vijāyata iti tasmātsaṃnahanaṃ visraṃsayati taddakṣiṇāyāṃ śroṇau nidadhāti nīvirhaivāsyaiṣā dakṣiṇata iva hīyaṃ nīvistasmāddakṣiṇāyāṃ śroṇau nidadhāti tatpunarabhicchādayatyabhicchanneva hīyaṃ nīvistasmātpunarabhicchādayati -

1.3.3.1.3.3.7

atha barhi stṛṇāti / ayaṃ vai stupaḥ prastaro'tha yānyavāñci lomāni tānyevāsya yaditaraṃ barhistānyevāsminnetaddadhāti tasmādbarhi stṛṇāti -

1.3.3.1.3.3.8

yoṣā vai vediḥ / tāmetaddevāśca paryāsate ye ceme brāhmaṇāḥ śuśruvāṃso'nūcānāsteṣvevaināmetatparyāsīneṣvanagnāṃ karotyanagnatāyā eva tasmādbarhistṛṇāti -

1.3.3.1.3.3.9

yāvatī vai vediḥ / tāvatī pṛthivyoṣadhayo barhistadasyāmevaitatpṛthivyāmoṣadhīrdadhāti tā imā asyāṃ pṛthivyāmoṣadhayaḥ pratiṣṭhitāstasmādbarhi stṛṇāti -

1.3.3.1.3.3.10

tadvai bahulaṃ stṛṇīyādityāhuḥ yatra vā asyai bahulatamā oṣadhayastadasyā upajīvanīyatamaṃ tasmādbahulaṃ stṛṇīyāditi tadvai tadāhartaryevādhi trivṛtstṛṇāti trivṛddhi yajño'tho api pravarhaṃ stṛṇīyātstṛṇanti barhirānuṣagiti hyṛṣiṇābhyanūktamadharamūlaṃ stṛṇātyadharamūlā iva hīmā asyāmpṛthivyāmoṣadhayaḥ pratiṣṭhitāstasmādadharamūlaṃ stṛṇāti -

1.3.3.1.3.3.11

sa stṛṇāti / ūrṇamradasaṃ tvā stṛṇāmi svāsasthāṃ devebhya iti sādhvīṃ devebhya ityevaitadāha yadāhorṇamradasaṃ tveti svāsasthāṃ devebhya iti svāsadāṃ devebhya ityevaitadāha -

1.3.3.1.3.3.12

athāgniṃ kalpayati / śiro vai yajñasyāhavanīyaḥ pūrvo'rdho vai śiraḥ pūrvārdhamevaitadyajñasya kalpayatyuparyupari prastaraṃ dhārayaṅkalpayatyayaṃ vai stupaḥ prastara etamevāsminnetatpratidadhāti tasmāduparyupari prastaraṃ dhārayaṅkalpayati -

1.3.3.1.3.3.13

atha paridhīnparidadhāti / tadyatparidhīnparidadhāti yatra vai devā agre'gniṃ hotrāya prāvṛṇata taddhovāca na vā ahamidamutsahe yadvo hotā syāṃ yadvo havyaṃ vaheyaṃ trīnpūrvānprāvṛḍhvaṃ te prādhanviṣustānnu me'vakalpayatātha vā ahametadutsākṣye yadvo hotā syāṃ yadvo havyaṃ vaheyamiti tatheti tānasmā etānavākalpayaṃsta ete paridhayaḥ -

1.3.3.1.3.3.14

sa hovāca / vajro vai tānvaṣaṭkāraḥ prāvṛṇagvajrādvai vaṣaṭkārādbibhemi yanmā vajro vaṣaṭkāro na pravṛñjyādetaireva mā paridhatta tathā mā vajro vaṣaṭkāro na pravarkṣyatīti tatheti tametaiḥ paryadadhustaṃ na vajro vaṣaṭkāraḥ prāvṛṇaktadvarmaivaitadagnaye nahyati yadetaiḥ paridadhāti -

1.3.3.1.3.3.15

ta u haita ūcuḥ / idamu cedasmānyajñe yuṅkthāstvevāsmākamapi yajñe bhāga iti -

1.3.3.1.3.3.16

tatheti devā abruvan / yadbahiṣparidhi skantsyati tadyuṣmāsu hutamatha yadva uparyupari hoṣyanti tadvo'viṣyatīti sa yadagnau juhvati tadenānavatyatha yadenānuparyupari juhvati tadenānavatyatha yadbahiṣparidhi skandati tadeteṣu hutaṃ tasmādu ha nāga iva skannaṃ syādimāṃ vai te prāviśanyadvā idaṃ kiṃca skandatyasyāmeva tatsarvaṃ pratitiṣṭhati -

1.3.3.1.3.3.17

sa skannamabhimṛśati / bhuvapataye svāhā bhuvanapataye svāhā bhūtānāṃ pataye svāhetyetāni vai teṣāmagnīnāṃ nāmāni yadbhuvapatirbhuvanapatirbhūtānāmpatistadyathā vaṣaṭkṛtaṃ hutamevamasyaiteṣvagniṣu bhavati -

1.3.3.1.3.3.18

taddhaike / idhmasyaivaitānparidhīnparidadhāti tadu tathā na kuryādanavakḷptā ha tasyaite bhavanti yānidhmasya paridadhātyabhyādhānāya hyevedhmaḥ kriyate tasyo haivaite'vakḷptā bhavanti yasyaitānanyānāharanti paridhaya iti tasmādanyānevāhareyuḥ -

1.3.3.1.3.3.19

te vai pālāśāḥ syuḥ / brahma vai palāśo brahmāgniragnayo hi tasmātpālāśāḥ syuḥ -

1.3.3.1.3.3.20

yadi pālāśānna vindet / atho api vaikaṅkatā syuryadi vaikaṅkatānna vindedatho api kārṣmaryamayāḥ syuryadi kārṣmaryamayānna vindedatho api vailvāḥ syuratho khādirā atho audumbarā ete hi vṛkṣā yajñiyāstasmādeteṣāṃ vṛkṣāṇāṃ bhavanti -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0