Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 1.3.2

1.3.2.1.3.2.1

१.३.२ yajñasya puruṣatādāmyam
puruṣo vai yajñaḥ / puruṣastena yajño yadenaṃ puruṣastanuta eṣa vai tāyamāno yāvāneva puruṣastāvānvidhīyate tasmātpuruṣo yajñaḥ -

1.3.2.1.3.2.2

tasyeyameva juhūḥ / iyamupabhṛdātmaiva dhruvā tadvā ātmana evemāni sarvāṇyaṅgāni prabhavanti tasmādu dhruvāyā eva sarvo yajñaḥ prabhavati-

1.3.2.1.3.2.3

prāṇa eva sruvaḥ / so'yaṃ prāṇaḥ sarvāṇyaṅgānyanusaṃcarati tasmādu sruvaḥ sarvā anu srucaḥ saṃcarati -

1.3.2.1.3.2.4

tasyāsāveva dyaurjuhūḥ / athedamantarikṣamupabhṛdiyameva dhruvā tadvā asyā eveme sarve lokāḥ prabhavanti tasmādu dhruvāyā eva sarvo yajñaḥ prabhavati -

1.3.2.1.3.2.5

ayameva sruvo yo'yaṃ pavate / so'yamimāntsarvāṃllokānanupavate tasmādu sruvaḥ sarvā anu srucaḥ saṃcarati -

1.3.2.1.3.2.6

sa eṣa yajñastāyamāno / devebhyastāyata ṛtubhyaśchandobhyo yaddhavistaddevānāṃ yatsomo rājā yatpuroḍāśastattadādiśya gṛhṇātyamuṣmai tvā juṣṭaṃ gṛhṇāmītyevamu haiteṣām -

1.3.2.1.3.2.7

atha yānyājyāni gṛhyante / ṛtubhyaścaiva tāni cchandobhyaśca gṛhyante tattadanādiśyājyasyaiva rūpeṇa gṛhṇāti sa vai caturjuhvāṃ gṛhṇātyaṣṭau kṛtva upabhṛti -

1.3.2.1.3.2.8

sa yaccaturjuhvāṃ gṛhṇāti / ṛtubhyastadgṛhṇāti prayājebhyo hi tadgṛhṇātyṛtavo hi prayājāstattadanādiśyājyasyaiva rūpeṇa gṛhṇātyajāmitāyai jāmi ha kuryādyadvasantāya tvā grīṣmāya tveti gṛhṇīyāttasmādanādiśyājyasyaiva rūpeṇa gṛhṇāti -

1.3.2.1.3.2.9

atha yadaṣṭau kṛtva upabhṛti gṛhṇāti / cchandobhyastadgṛhṇātyanuyājebhyo hi tadgṛhṇāti chandāṃsi hyanuyājāstattadanādiśyājyasyaiva rūpeṇa gṛhṇātyajāmitāyai jāmi ha kuryādyadgāyatryai tvā triṣṭubhe tveti gṛhṇīyāttasmādanādiśyājyasyaiva rūpeṇa gṛhṇāti -

1.3.2.1.3.2.10

atha yaccaturdhruvāyāṃ gṛhṇāti / sarvasmai tadyajñāya gṛhṇāti tattadanādiśyājyasyaiva rūpeṇa gṛhṇāti kasmā u hyādiśedyataḥ sarvābhya eva devatābhyo'vadyati tasmādanādiśyājyasyaiva rūpeṇa gṛhṇāti -

1.3.2.1.3.2.11

yajamāna eva juhūmanu / yo'smā arātīyati sa upabhṛtamanvattaiva juhūmanvādya upabhṛtamanvattaiva juhūrādya upabhṛtsa vai caturjuhvāṃ gṛhṇātyaṣṭau kṛtva upabhṛti -

1.3.2.1.3.2.12

sa yaccaturjuhvāṃ gṛhṇāti / attāramevaitatparimitataraṃ kanīyāṃsaṃ karotyatha yadaṣṭau kṛtva upabhṛti gṛhṇātyādyamevaitadaparimitataraṃ bhūyāṃsaṃ karoti taddhi samṛddhaṃ yatrāttā kanīyānādyo bhūyān -

1.3.2.1.3.2.13

sa vai caturjuhvāṃ gṛhṇan / bhūya ājyaṃ gṛhṇātyaṣṭau kṛtva upabhṛti gṛhṇankanīya ājyaṃ gṛhṇāti -

1.3.2.1.3.2.14

sa yaccaturjuhvāṃ gṛhṇan / bhūya ājyaṃ gṛhṇātyattāramevaitatparimitataraṃ kanīyāṃsaṃ kurvaṃstasminvīryaṃ balaṃ dadhātyatha yadaṣṭau kṛtva upabhṛti gṛhṇankanīya ājyaṃ gṛhṇātyādyamevaitadaparimitataraṃ bhūyāṃsaṃ kurvaṃstamavīryamabalīyāṃsaṃ karoti tasmāduta rājāpārāṃ viśamprāvasāyāpyekaveśmanaiva jināti tvadyathā tvatkāmayate tathā sacata eteno ha tadvīryeṇa yajjuhvāṃ bhūya ājyaṃ gṛhṇāti sa yajjuhvāṃ gṛhṇāti juhvaiva tajjuhoti yadupabhṛti gṛhṇāti juhvaiva tajjuhoti -

1.3.2.1.3.2.15

tadāhuḥ / kasmā u tarhyupabhṛti gṛhṇīyādyadupabhṛtā na juhotīti sa yaddhopabhṛtā juhuyātpṛthagghaivemāḥ prajāḥ syurnaivāttā syānnādyaḥ syādatha yattajjuhveva samānīya juhoti tasmādimā viśaḥ kṣatriyasyaiva vaśe sati vaiśyaṃ paśava upatiṣṭhante'tha yattajjuhveva samānīya juhoti tasmādyadota kṣatriyaḥ kāmayate'thāha vaiśya mayi yatte paro nihitaṃ tadāhareti taṃ jināti tvadyathā tvatkāmayate tathā sacata eteno ha tadvīryeṇa -

1.3.2.1.3.2.16

tāni vā etāni / cchandobhya ājyāni gṛhyante sa yaccaturjuhvāṃ gṛhṇāti gāyatryai tadgṛhṇātyatha yadaṣṭau kṛtva upabhṛti gṛhṇāti triṣṭubjagatībhyāṃ tadgṛhṇātyatha yaccaturdhruvāyāṃ gṛhṇātyanuṣṭubhe tadgṛhṇāti vāgvā anuṣṭubvāco vā idaṃ sarvamprabhavati tasmādu dhruvāyā eva sarvo yajñaḥ prabhavatīyaṃ vā anuṣṭubasyai vā idaṃ sarvaṃ prabhavati tasmādu dhruvāyā eva sarvo yajñaḥ prabhavati -

1.3.2.1.3.2.17

sa gṛhṇāti / dhāma nāmāsi priyaṃ devānāmityetadvai devānāṃ priyatamaṃ dhāma yadājyaṃ tasmādāha dhāma nāmāsi priyaṃ devānāmityanādhṛṣṭaṃ devayajanamasīti vajro hyājyaṃ tasmādāhānādhṛṣṭaṃ devayajanamasīti -

1.3.2.1.3.2.18

sa etena yajuṣā / sakṛjjuhvāṃ gṛhṇāti tristūṣṇīmetenaiva yajuṣā sakṛdupabhṛti gṛhṇāti sapta kṛtvastūṣṇīmetenaiva yajuṣā sakṛddhruvāyāṃ gṛhṇāti tristūṣṇīṃ tadāhustristrireva yajuṣā gṛhṇīyāttrivṛddhi yajña iti tadu nu sakṛtsakṛdevātro hyeva trirgṛhītaṃ sampadyate -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0