Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā-2 · Part 81100

uttarasyāṃ diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchattradhvajapatākābhir bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,
uttarapūrvasyāṃ diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇiacīvaracchattradhvajapatākābhir bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,
pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvarachattradhvajapatākabhir bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,
dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasraṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvarachattradhvajapatākābhir bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,
paścimottarasyāṃ diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvarachattradhvajapatākābhir bahuvidhābhiś ca pujābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān ( ŚsP_II-4_93 ) drakṣyati,
adhastād diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhai mālyavilepanacūrṇacīvarachattradhvajapatākābhir bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,
upariṣṭād diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvarachattradhvajapatākābhiṛ bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,
[K. 194b2, N. 382b8, T. 306a9, P. 252b8, Ch. 695a25]
sa khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imān eva rūpān bhadrakā svapnān drakṣyati, sa sukham eva śayyāṃ kalpayiṣyati sukhaṃ ca prativibhotsyate srotaprakṣiptaś cāsya kāyo bhhaviṣyati, laghusaṃjñā ca kāye saṃjñāsyate na gurusaṃjñā na cāsya balavatyāhāragṛddhir bhaviṣyati na cīvaragṛddhir bhaviṣyati na glānapratyayabhaiṣajyapariṣkāragṛdhir bhaviṣyati, mṛddhī cāsyāhārasaṃjñā bhaviṣyati mṛddhīcīvarasaṃjñā bhaviṣyati mṛddhīglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraṃ saṃjñā bhaviṣyati.
tad yathāpi nāma kauśika yogācārasya bhikṣoḥ samādhavyutthitasya manasikārapariṣyandi tena cittena balavatyāhāragṛddhir bhaviṣyati mṛdukā cāsyāhārasaṃjñā bhaviṣyati.
evam eva kauśika tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā na bakavatyāhāragṛddhir bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi tasyā mānuṣyāḥ kāye srota upasaṃhariṣyati.
ye pūrvasyāṃ diśi buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandhharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
ye ca dakṣiṇasyāṃ diśi buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
ye paścimāyāṃ diśi buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
ye ca uttarasyāṃ diśi buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
ye uttarapūrvasyāṃ diśi buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi ye buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi ye buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
paścimottarasyāṃ diśi ye buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
adhastād diśi ye buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti,
upariṣṭād diśi ye buddhā bhagavato ye ca bodhisattvā ye ca devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te 'sya kāye srota upasaṃhariṣyanti.
imām api kauśika dṛṣṭadhārmikān guṇān parigṛhītukāmena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā iyam eva prajñāpāramitāprayatvataḥ srotavyodgrahītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā yoniśaś ca manasikartavyāḥ. sarvākārajñatācittena cāvirahitena bhavitavyāḥ.
atha cet sa kauśika kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ nodgṛhīyān na dhārayen na vācayen na paryavāpnuyān na yoniśaś ca manasikuryāt tena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitāṃ pustakagatāṃ kṛtvā satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyā puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś cchattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.

evaṃ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahujanahitāya pratipanno bhaviṣyati bahujanasukhāya pratipanno bhaviṣyati, yo hi kaścit kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā puṇyaṃ prasaviṣyati na tve vayaḥ samatād ( ŚsP_II-4_95 ) daśasu dikṣu lokadhātuṣu tathāgatān arhataḥ samyakṣaṃbuddhān saśrāvakasaṃghān yāvaj jīvaṃ satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed cīvarapiṇḍapātraśayanāśanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ parinirvṛtān tathāgatānām arhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ saśrāvakasaṃghānāṃ saptaratnamayān stūpākāryat, tāṃś ca yāvaj jīvaṃ satkuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiś patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
śatasāhasryāḥ prajñāpāramitāya ekaviṃśatitamaḥ parivartaḥ
[K. 194b21, N. 383b8, T. 3O7a3, P. 254b3, Ch. 695c6]
atha bhagavāñ chakraṃ devānām indram āmantrayata: sacet tvaṃ kauśikemaṃ jāmbūdvīpaṃ pūrṇaṃ cūḍikāvabaddhaṃ tathāgataśarīrāṇāṃ labhethā yac ceyaṃ prajñāpāramitāṃ pustakaṃ likhitvopanāmyeta, kiṃ tvaṃ tata udgṛhīyāḥ?
śakra āha: sacen me bhagavann ayaṃ jāmbūdvīpaḥ pūrṇacūḍikāvabaddhas tathāgataśarīrāṇāṃ dīpeta yac ceyaṃ prajñāpāramitā pustakaṃ likhitvopanāmyeta imām evāhaṃ bhagavan prajñāpāramitāṃ gṛhṇīyām. tat kasya hetoḥ? na me bhagavan tatra tathāgataśarīreṣv agauravaṃ nāpratyayaṃ nābahumānatā nāpy ahaṃ bhagavaṃs tathāgataśarīrāṇi, na satkartukāmo na gurukartukāmo na mānayitukāmo na pūjayitukāmaḥ, api tu khalu punar bhagavan prajñāpāramitā niryātāni tāni śarīrāṇi tena tena tathāgataśarīrāṇi satkriyante gurukriyante mānyante pūjayante prajñāpāramitā paribhāvitāni śarīrāṇi tena tāni tathāgataśarīrāṇi pūjā labhante, yadāhaṃ bhagavan tathāgataśarīrāṇi satkuryāṃ gurukuryāṃ mānayeyaṃ pūjayeyaṃ divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyais tat prajñāpāramitā paribhāvitānīti kṛtvā yac ca tathāgataśarīrāṇi sadevamānuṣāsurena lokena satkrīyante gurukriyante mānyante pūjyante tat prajñāpāramitā paribhāvitānīti kṛtvā.
atha khalv āyuṣmāñ chāradvatīputraḥ śakraṃ devānām indram etad avocat: iyaṃ kauśika prajñāpāramitā agrāhyā arūpiṇī anidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇā. tat kathaṃ tvam agrāhyā prajñāpāramitām arūpiṇīm anidarśanām apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇā grahītavyāṃ maṃyase. tat kasya hetoḥ? na hi prajñāpāramitā grahāya notsargāya pratyupasthitā na hānaye na vṛddhaye nācayāya notkṣepāya na saṃkleśāya na vyavadānāya na buddhadharmāṇāṃ dātrī na pṛthagjanadharmāṇāṃ chorayitrī na bodhisattvadharmāṇāṃ dātri na pratyekabuddhadharmāṇāṃ dātrī na śrāvakadharmaṇāṃ dātrī na śaikṣāśaikṣādharmāṇāṃ dātrī na pṛthagjanadharmāṇāṃ chorayitrī nāsaṃskṛtadhātor dātrī na saṃskṛtadhātoś chorayitrī na dānapāramitāyā dātrī na śīlapāramitāyā dātrī na kṣāntipāramitāyā dātrī na vīryapāramitāyā dātrī na dhyānapāramitāyā dātri na prajñāpāramitāyā dātrī.
nādhyātmaśūnyatāyā dātrī, na bahirdhāśūnyatāyā dātrī, nādhyātmabahirdhāśūnyatāyā ( ŚsP_II-4_97 ) dātrī, na śūnyatāśūnyatāyā dātrī, na mahāśūnyatāyā dātrī, na paramārthaśūnyatāyā dātrī, na saṃskṛtaśūnyatāyā dātrī, nāsaṃskṛtaśūnyatāyā dātrī, nātyantaśūnyatāyā dātrī, nānavarāgraśūnyatāyā dātrī, nānavakāraśūnyatāyā dātrī, na prakṛtiśūnyatāyā dātrī, na sarvadharmaśūnyatāyā dātrī, na svalakṣaṇaśūnyatāyā dātrī, nānupalambhaśūnyatāyā dātrī, nābhāvaśūnyatāyā dātrī, na svabhāvaśūnyatāyā dātrī, nābhāvasvabhāvaśūnyatāyā dātrī.
na smṛtyupasthānānāṃ dātrī, na samyakprahāṇānāṃ dātrī, na ṛddhipādānāṃ dātrī, nendriyāṇāṃ dātrī, na balānāṃ dātrī, na bodhyaṅgānāṃ dātrī, nāryāṣṭāṅgasya mārgasya dātrī, nāryasatyānāṃ dātrī, na dhyānānāṃ dātrī, nāpramāṇānāṃ dātrī, nārūpyasamāpattīnāṃ dātrī, na vimokṣāṇāṃ dātrī, nānupūrvavihārasamāpattīnāṃ dātrī, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ dātrī, nābhijñānāṃ dātrī, na samādhīnāṃ dātrī, na dhāraṇīmukhānāṃ dātrī, na tathāgatabalānāṃ dātrī, na vaiśāradyānāṃ dātrī, na pratisaṃvidāṃ dātrī, na mahākaruṇāyā dātrī, nāveṇikabuddhadharmāṇāṃ dātrī, na srotaāpattiphalasya dātrī, na sakṛdāgāmiphalasya dātrī, nānāgāmiphalasya dātrī, nārhattvasya dātrī, na pratyekabodher dātrī, na mārgākārajñatāyā dātrī, na sarvākārajñatāyā dātrī,
śakra āha: evam etad bhadanta śāradvatīputraivam etad yo bhadanta śāradvatīputraivaṃ jānāti, na prajñāpāramitā buddhadharmāṇāṃ dātri na pṛthagjanadharmaṇāṃ chorayitrī na bodhisattvadharmāṇāṃ dātrī na pratyekabuddhadharmāṇāṃ dātrī na śrāvakadharmāṇāṃ dātrī na śaikṣāśaikṣadharmāṇāṃ dātrī na pṛthagjanadharmāṇāṃś chorayitrī nāsaṃskṛtadhātor dātri na saṃskṛtadhātor chorayitrī.
na dānapāramitāyā dātrī na śīlapāramitāyā dātrī na kṣāntipāramitāyā dātrī na vīryapāramitāyā dātrī na dhyānapāramitāyā dātrī na prajñāpāramitāyā dātrī.
nādhyātmaśūnyatāyā dātrī, na bahirdhāśūnyatāyā dātrī, adhyātmabahirdhāśūnyatayā dātrī, na śūnyatāśūnyatāyā dātrī, na mahāśūnyatāyā dātrī. na paramārthaśūnyatāyā dātri, na saṃskṛtaśūnyatāyā dātri, nāsaṃskṛtaśūnyatāyā dātrī, nātyantaśūnyatāyā dātrī, nānavarāgraśūnyatāyā dātrī, nānavakāraśūnyatāyā, dātrī, na prakṛtiśūnyatāyā dātrī, na sarvadharmaśūnyatāyā dātrī, na svalakṣaṇaśūnyatāyā dātrī, nānupalambhaśūnyatāyā dātrī, nābhāvaśūnyatāyā dātrī, na svabhāvaśūnyatāyā dātrī, ( ŚsP_II-4_98 ) nābhāvasvabhāvaśūnyatāyā dātrī.
na smṛtyupasthānānāṃ dātri, samyakprahāṇānāṃ dātrī, na ṛddhipādānāṃ dātrī, nendriyāṇāṃ dātrī, na balānāṃ dātrī, na bodhyaṅgānāṃ dātrī, nāryāṣṭāṅgasya mārgasya dātri, nāryasatyānāṃ dātrī, na dhyānānāṃ dātrī, nāpramāṇānāṃ dātrī, nārūpyasamāpattīnāṃ dātrī, na vimokṣāṇāṃ dātrī, nānupūrvavihārasamāpattīnāṃ dātrī, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ dātrī, nābhijñānāṃ dātrī, na samādhīnāṃ dātri, na dhāraṇīmukhānāṃ dātrī, na tathāgatabalānāṃ dātrī, na vaiśāradyānāṃ dātrī, na pratisaṃvidāṃ dātri, na mahākaruṇāyā dātri, nāveṇikabuddhadharmāṇāṃ dātrī, na srotaāpattiphalasya dātrī, na sakṛdāgāmiphalasya dātri, nānāgāmiphalasya dātrī, nārhattvasya dātrī, na pratyekabodher dātri, na mārgākārajñatāyā dātrī, na sarvākārajñatāyā dātrī. sa prajñāpāramitāyāṃ caratīḥ sa prajñāpāramitāṃ bhāvayati.

na prajñāpāramitā dvayato 'nugantavyā, advayā hi prajñāpāramitā, na dhyānapāramitā dvayato 'nugantavyā, advayā hi dhhyānapāramitā, na vīryapāramitā dvayato 'nugantavyā, advayā hi vīryapāramitā, na kṣāntipāramitā dvayato 'nugantavyā, advayā hi kṣāntipāramitā, na śīlapāramitā dvayato 'nugantavyā, advayā hi śīlapāramitā, na dānapāramitā dvayato 'nugantavyā, advayā hi dānapāramitā.
atha bhagavāñ chakro devānām indrāya sādhukāram adāt: sādhu sādhu kauśikaivam etad yathā nirdiśasi,
na hi prajñāpāramitā dvayato 'nugantavyā. tat kasya hetoḥ? advayā hi prajñāpāramitā, na hi dhyānapāramitā dvayato 'nugantavyā, tat kasya hetoḥ? advayā hi dhyānapāramitā, na hi prajñāpāramitā dvayato 'nugantavyā. tat kasya hetoḥ? advayā hi prajñāpāramitā, na hi dhyānapāramitā dvayato'nugantavyā, tat kasya hetoḥ? advayā hi dhyānapāramitā, na hi vīryapāramitā dvayato 'nugantavyā. tat kasya hetoḥ? advayā hi vīryapāramitā, na hi kṣāntipāramitā dvayato 'nugantavyā, tat kasya hetoḥ? advayā hi kṣāntipāramitā, na hi śīlapāramitā dvayato 'nugantavyā. tat kasya hetoḥ? advayā hi śīlapāramitā, na hi dānapāramitā dvayato 'nugantavyā, tat kasya hetoḥ? advayā hi dānapāramitā.
dharmadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ prajñāpāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmadhātuś ca prajñāpāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, dharmadhātoḥ sa kauśika dvayam icched ( ŚsP_II-4_99 ) yo dhyānapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmadhātuś ca dhyānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, dharmadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yo vīryapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmadhātuś ca vīryapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, dharmadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ kṣāntipāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmadhātuś ca kṣāntipāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, dharmadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ śīlapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmadhātuś ca śīlapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, dharmadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yo dānapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmadhātuś ca dānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
tathatāyāḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ prajñāpāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathatā ca prajñāpāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, tathatāyāḥ sa kauśika dvayam icched yo dhyānapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathatā ca dhyānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, tathatāyāḥ sa kauśika dvayam icched yo vīryapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathatā ca vīryapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, tathatāyāḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ kṣāntipāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathatā ca kṣāntipāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, tathatāyāḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ śīlapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathatā ca śīlapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, tathatāyāḥ sa kauśika dvayam icched yo dānapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathatā ca dānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.

bhūtakoṭeḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ prajñāpāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhūtakoṭiś ca prajñāpāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, bhūtakoṭeḥ sa kauśika dvayam icched yo dhyānapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhūtakoṭiś ca dhyānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, bhūtakoṭeḥ sa kauśika dvayam icched yo vīryapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhūtakoṭiś ca vīryapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, bhūtakoṭeḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ kṣāntipāramitāyā ( ŚsP_II-4_100 ) dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhūtakoṭiś ca kṣāntipāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, bhūtakoṭeḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ śīlapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhūtakoṭiś ca śīlapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, bhūtakoṭeḥ sa kauśika dvayam icched yo dānapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhūtakoṭiś ca dānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
acintyadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ prajñāpāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikācintyadhātuś ca prajñāpāramitā cādvayam etad advaidhīkāram, acintyadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yo dhyānapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikācintyadhātuś ca dhyānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, acintyadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yo vīryapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikācintyadhhātuś ca vīryapāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, acintyadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ kṣāntipāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikācintyadhātuś ca kṣāntipāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, acintyadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yaḥ śīlapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikācintyadhātuś ca śīlapāramita cādvayam etad advaidhīkāraṃ, acintyadhātoḥ sa kauśika dvayam icched yo dānapāramitāyā dvayam icchet. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikācintyadhātuś ca dānapāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
[K. 196a8, N. 386a4, T. 3O9a7, P. 259b3, Ch. 697c10]
atha khalu śakro devānām indro bhagavantam etad avocat: namaskaraṇīyeyaṃ bhagavan prajñāpāramitā sadevamānuṣāsureṇa lokeṇa yatra śikṣitvā bodhisattvā mahāsattvānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate, abhisaṃbhotsyante ca, yadāhaṃ bhagavan sudharmāyāṃ devasabhāyāṃ tasminn evendrāsane niṣaṇṇo bhavāmi yan me svakam āsanaṃ tatra devaputrā mamopasthānāyāgacchanti, te māṃ pūjayanti yadā tatra na gacchāmi tatrāsanena niṣaṇṇo bhavāmi tadā te devaputrās tāṃ sabhām āgatya tad āsanaṃ namaskṛtya pradakṣiṇīkṛtya punar eva prakrāmati. iha śakro devānām indro niṣadya devebhyas trayastriṃśebhyo dharmaṃ deśayati. evam etad bhagavan yatreyaṃ prajñāpāramitā likhitvā dhārayiṣyate svādhyāyiṣyate, parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayiṣyate, tatra ye te daśadiglokadhātuṣu devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās ( ŚsP_II-4_101 ) te tāṃ prajñāpāramitāṃ vanditvā namaskṛtya prakramiṣyanti, ito niryātā hi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā ito niryātāś ca sarvaśrāvakapratyekabuddhā ito niryātaṃ ca sattvānāṃ sarvasukhopadhānaṃ yad api tathāgataśarīrāṇi pūjā labhante tad api prajñāpāramitā paribhāvitatvāt pūjāṃ pratilabhante. tat kasya hetoḥ? prajñāpāramitā bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya bodhisattvacārikāṃ carataḥ sarvajñajñānasyāśrayabhūtā pratyayabhūtā kāraṇabhūtā āhārikā tasmāt tarhi bhagavann anayor dvayoḥ pratyaṅgayor imām evāhaṃ bhagavan prajñāpāramitāṃ gṛhṇīyāṃ yadāhaṃ bhagavann imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyāmy udgṛhya svādhyāyaṃ karomi dharmāntargatena mānasena nimittaṃ apy ahaṃ bhagavan tasmin samaye na samanupaśyāmi bhayasya vā stambhitatvasya vā. tat kasya hetoḥ?
animittā hi bhagavan prajñāpāramitā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan prajñāpāramitā, animittā hi bhagavan dhyānapāramitā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan dhyānapāramitā, animittā hi bhagavan vīryapāramitā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan vīryapāramitā, animittā hi bhagavan kṣāntipāramitā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan kṣāntipāramitā, animittā hi bhagavan śīlapāramitā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan śīlapāramitā, animittā hi bhagavan dānapāramitā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan dānapāramitā.

animittā hi bhagavann adhyātmaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann adhyātmaśūnyatā, animittā hi bhagavan bahirdhāśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan bahirdhāśūnyatā, animittā hi bhagavann adhyātmabahirdhāśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann adhyātmabahirdhāśūnyatā, animittā hi bhagavañ chūnyatāśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavañ chūnyatāśūnyatā, animittā hi bhagavan mahāśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan mahāśūnyatā, animittā hi bhagavan paramārthaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan paramārthaśūnyatā, animittā hi bhagavan saṃskṛtaśūnyatā aliṅga anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan saṃskṛtaśūṅyatā, animittā hi bhagavann asaṃskṛtaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhāra hi bhagavann asaṃskṛtaśūnyatā, animittā hi bhagavann atyantaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann atyantaśūnyatā, animittā hi bhagavann anavarāgraśūnyatā aliṅgā ( ŚsP_II-4_102 ) anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann anavarāgraśūnyatā, animittā hi bhagavann anavakāraśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann anavakāraśūnyatā, animittā hi bhagavan prakṛtiśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan prakṛtiśūnyatā, animittā hi bhagavan sarvadharmaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan sarvadharmaśūnyatā, animittā hi bhagavan svalakṣaṇaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan svalakṣaṇaśūnyatā, animittā hi bhagavann anupalambhaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann anupalambhaśūnyatā, animittā hi bhagavann abhāvaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann abhāvaśūnyatā, animitta hi bhagavan svabhāvasūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan svabhāvaśūnyatā, animitta hi bhagavann abhāvasvabhāvaśūnyatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann abhāvasvabhāvaśūnyatā.
animittāni hi bhagavan smṛtyupasthānāny aliṅgāny anabhilāpyāny apravyāhārāṇi hi bhagavan smṛtyupasthānāni, animittāni hi bhagavan samyakprahāṇāny aliṅgāny anabhilāpyāny apravyahārāṇi hi bhagavan samyakprahāṇāni, animittā hi bhagavann ṛddhipadā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann ṛddhipādaḥ, animittāni hi bhagavann indriyāṇy aliṅgāny anabhilāpyāny apravyāhāraṇi hi bhagavann indriyāṇi, animittāni hi bhagavan balāny aliṅgāny anabhilapyāny apravyāhārāṇi hi bhagavann indriyāṇi, animittāni hi bhagavan bodhyaṅgāny aliṅgāny anabhilāpyāny apravyāhāraṇi hi bhagavan bodhyaṅgāni, animittaḥ hi bhagavann āryāṣṭāṅgo mārgo 'liṅgo 'nabhilāpyo 'pravyāhāro hi bhagavann āryāṣṭāṅgo mārgaḥ, animittāni hi bhagavann āryasatyāny aliṅgāny anabhilāpyāny apravyāhārāṇi hi bhagavann āryasatyāni, animittāni hi bhagavan dhyānāny aliṅgāny anabhilāpyāny apravyahārāṇi hi bhagavann dhyānāni, animittāni hi bhagavann apramāṇāny anabhilāpyāny apravyāhāṛāṇi hi bhagavann apramāṇāni, animittā hi bhagavann ārūpyasamāpattayo 'liṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann ārūpyasamāpattayaḥ, animittā hi bhagavan vimokṣā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan vimokṣāḥ, animittā hi bhagavann anupūrvaviharasamāpattayo 'liṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann anupūrvaviharasamāpattayaḥ, animittāni hi bhagavañ chūnyatānimittāpraṇihitavimokṣasamukhāny aliṅgāny anabhilāpyāny apravyāhārāṇi hi bhagavañ chūnyatanimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, animittā hi ( ŚsP_II-4_103 ) bhagavann abhijñā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann abhijñāḥ, animittā hi bhagavan samādhayo 'liṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan samādhayaḥ, animittāni hi bhagavan dhāraṇīmukhany aliṅgāny anabhilāpyāny apravyāhārāṇi hi bhagavan dhāraṇīmukhāni, animittāni hi bhagavaṃs tathāgatabalāny aliṅgāny anabhilāpyāny apravyāhārāṇi hi bhagavaṃs tathāgatabalāni, animittāni hi bhagavan vaiśāradyāny aliṅgāny anabhilāpyāny apravyāhārāṇi hi bhagavan vaiśāradyāni, animittā hi bhagavan pratisaṃvido 'liṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan pratisaṃvidaḥ, animittā hi bhagavan mahākaruṇāliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan mahākaruṇā, animittā hi bhagavann āveṇikabuddhadharmā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavann āveṇikabuddhadharmāḥ, animittā hi bhagavan sarvajñatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan sarvajñatā, animittā hi bhagavan mārgākārajñatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan mārgākārajñatā, animittā hi bhagavan sarvākārajñatā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā hi bhagavan sarvākārajñatā.
[K. 196b21, N. 388a1, T. 310b5. P. 263a1, Ch. 698b24]
saced bhagavan prajñāpāramitā nimittam abhaviṣyan nānimittaṃ naiva tasya tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ sarvadharmān nimittān aliṅgān abhilāpyān apravyāhārān viditvā anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhya sattvānām animittam aliṅgam anabhilāpyam apravyāhāraṃ dharmaṃ deśayiṣyati, yasmāt tarhi bhagavan prajñāpāramitā animittā aliṅgā anabhilāpyā apravyāhārā tamāt tathāgataḥ, sarvadharmān aliṅgān anabhilāpyān apravyāhārān viditvānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya sattvānām animittam aliṅgam anabhilāpyam apravyāhāraṃ dharmaṃ deśayiṣyati. tasmāt tarhi bhagavann iyaṃ prajñāpāramitā sadevamanuṣāsureṇa lokena satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyā puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ. likhitvā ca satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyā puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
yo hi kaścid bhagavann imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, tāṃ ca likhitvā satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair ( ŚsP_II-4_104 ) vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.

tasya narakagatiḥ pratikāṅkṣitavyā na tiryagyonir na yamalokagatiḥ pratikāṅkṣitavyā, na śrāvakabhūmir na pratyekabuddhabhūmiḥ pratikāṅkṣitavyā, yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyate. avirahitaś ca bhaviṣyati tathāgatadarśanena sattvaparipācakena ca buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkramiṣyati, tāṃś ca tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān satkurvan gurukurvan mānayet pūjayet, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaih.
punar bhagavan saced ayaṃ trisāhasro lokadhātuś cūḍikāvabaddhaḥ syāt tathāgataśarīraiḥ pūrṇo yac ceyaṃ prajñāpāramitā likhitvopanāmyate. anayor ahaṃ bhagavan dvayor bhāgayor imām eva prajñāpāramitāṃ gṛhṇīyām. tat kasya hetoḥ? ato niryātā hi bhagavans tathāgatās tāni ca tathāgataśarīrāṇi tena tāni tathāgataśarīrāṇi satkriyante gurukriyante mānyante pūjyante yāni kulaputrāś ca kuladuhitaraś ca satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvā na durgatiṃ vinipātaṃ gacchanti. divyamānuṣīḥ saṃpattīr anubhūya yathā praṇidhānaṃ parinirvāti. yadi vā śrāvakayānena yadi vā pratyekabuddhayānena yadi vā samyaksaṃbuddhayānena, api tu khalu punar bhagavan yac ca tathāgatadarśanaṃ yac ca prajñāpāramitāyā darśanaṃ tulyam etat. tat kasya hetoḥ? tathā hi bhagavan prajñāpāramitā ca tathāgataś cādvayam etad advaidhīkāram.
punar aparaṃ bhagavan yac ca tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhas triṣu prātihāryeṣu sthitvā dharmadeśayet sūtraṃ geyaṃ vyākaraṇaṃ gāthodānanidānetyuktakajātakavaipulyādbhutadharmāvadānopadeśāt, yac ca kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgṛhya paryavāpya parasmai deśayet tulyam etat. tat kasya hetoḥ? ito niryātā hi bhagavan tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā iti niryātāni trīṇi prātihāryāṇi. ito niryātaṃ sūtraṃ geyaṃ vyākaraṇaṃ gāthodānanidānetyuktakajātakavaipulyadbhutadharmāvadānopadeśāḥ.
punar aparaṃ bhagavan yac ca pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvalukopamāṃ tathāgatān arhantaḥ samyaksaṃbuddhaḥ, daksiṇasyāṃ diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, paścimāyāṃ diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, uttarasyāṃ diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, uttarapūrvasyāṃ diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, dakṣiṇapaścimāyāṃ ( ŚsP_II-4_105 ) diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, paścimottarasyāṃ diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, adhastād diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, upariṣṭād diśi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, triṣu prātihāryeṣu sthitvā dharmaṃ deśayati, sūtraṃ geyaṃ vyākaraṇaṃ gāthodānanidānetyuktakajātakavaipulyādbhutadharmāvadānopadeśān yac ca kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām udgṛhya paryavāpya parasmai deśayet tulyam etat. tat kasya hetoḥ? ito niryātā hi te daśasu dikṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā ito niryātā tāni triṇi prātihāryāṇi ito niryātaṃ sūtraṃ geyaṃ vyākaraṇaṃ gāthodānaṃ nidānetyuktakajātakavaipulyādbhutadharmāvadānopadeśāḥ.
punar aparaṃ bhagavan yac ca te daśasu dikṣv ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ satkriyeran gurukriyeran mānayeran pūjayeran puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ. yaś ca prajñāpāramitā pustakaṃ likhitvā satkriyeta gurukriyeta mānyeta pūjyeta puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyais tulyam etat. tat kasya hetoḥ? ito niryātā hi tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ.
punar aparaṃ bhagavan kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayiṣyati tasya narakagatiḥ pratikāṅkṣitavyā na tiryagyonir na yamalokagatiḥ pratikāṅkṣitavyā na śrāvakabhūmir na pratyekabuddhabhūmiḥ pratikāṅkṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa kulaputro vā kuladuhitā vā sthito 'vaivartyabhūmau veditavyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgṛhṇāti dhārayati vācayati paryavāpnoti yoniśaś ca manasikaroti tāṃ ca likhitvā satkaroti gurukaroti mānayati pūjayati puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyais tathā hi bhagavan sarvabhayapraśamani sarvaroganirghātanīyaṃ prajñāpāramitā.
punar aparaṃ bhagavan yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati tāṃ ca satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyais tasya na kutaścid bhayaṃ pratikāṅkṣitavyā, tad yathāpi nāma ( ŚsP_II-4_106 ) bhagavan dhanikabhayabhītaḥ puruṣo rājānaṃ seveta rājānam upatiṣṭheta sa rājānaṃ sevamāno rājānam upatiṣṭhamāno yata evāsya bhayaṃ bhavati ta evaivaṃ sevante na ca sa tebhyo bibheti. tat kasya hetoḥ? evam etad bhagavan bhavati yo rājaniḥśrito bhavati balavatiniśrito bhavati.

evam eva bhagavan prajñāpāramitā paribhāvitāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhate. yad api bhagavan sarvākārajñatājñānaṃ tad api prajñāpāramitāparibhāvitaṃ draṣṭavyam, tasmād ahaṃ bhagavann anayor dvayoḥ pratyaṅgayor imām eva prajñāpāramitāṃ gṛhṇīyāt. tat kasya hetoḥ? ito niryātāni hi bhagavan tathāgataśarīrāṇy ato niryātāni dvātriṃśan mahāpuruṣalakṣaṇāny ato niryātāni tathāgatasya daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāḥ, ato niryātā mahāmaitrī mahākaruṇā ato niryātā bhagavan pañcapāramitā pāramitānāmadheyaṃ labhate, yāvad ato niryātā tathāgatasya sarvākārajñatā yatra bhagavan grāmanagaranigamajanapadarāṣṭrarājadhānīṣu yatra ca trisāhasramahāsāhasre lokadhātāv iyaṃ prajñāpāramitodgrahīṣyati dhārayiṣyate vācayiṣyate paryavāpsyate tāṃ ca likhitvā satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyate pūjayiṣyate, tena tatra manuṣyo vā amanuṣyo vāvatāraprekṣy avatāragaveṣy avatāraṃ lapsyate. sarve ca te anupūrveṇa parinirvānadharmāṇo bhaviṣyanti, trayāṇāṃ yānānāṃ manyat amānyat anena yānena. evaṃ mahārthikā bhagavann iyaṃ prajñāpāramitā, atra hi nāma bhagavaṃs trisāhasramahāsāhasre lokadhātau sattvānāṃ buddhasatyena pratyupasthitā buddhotpādo bhagavaṃs tatra lokadhātau pratikāṅkṣitavyā, yatra lokadhātāv iyaṃ prajñāpāramitā pracariṣyate, tad yathāpi nāma bhagavann anargho 'yaṃ mahāmaṇiratnaṃ bhavet, tac ca mahāmaṇiratnam ebhir evaṃrūpair guṇaiḥ samanvāgataṃ bhavet,
yatra yatra tan mahāmaṇiratnaṃ sthāpyet, tatra tatrāmanuṣyā avatāraṃ na labheran, yatrāmanuṣyagṛhītā stri vā puruṣo vā bhavet, tatra tan mahāmaṇiratnaṃ praveśet, tataḥ so 'manuṣyas tasya mahāmaṇiratnasya tejo sahamānaḥ kṣipram evāprakrāman nāvatiṣṭheta pittena vā dahyamānasya tan mahāmaṇiratnaṃ śarīre sthāpyeta tad api pittam atigṛhṇīyāt pātābhibhūte vā śarīre tan mahāmaṇiratnaṃ sthāpyet tad api vā taṃ atigṛhṇīyāt.
śleṣmaṇāropastabdhe śarīre tan mahāmaṇiratnaṃ sthāpyeta tad api śleṣmāṇam upaśāmayet sāṃnipātiko vā vyādhir bhavet, tac ca mahāmaṇiratnaṃ śarīre sthāpyeta tad api sāṃnipātikaṃ vyādhim upaśamen nāsau ( ŚsP_II-4_107 ) vivardheta tad rātrau cāvabhāsaṃ kuryād uṣmakāle ca vartamāne yatra pradeśe tan mahāmaṇiratnaṃ sthāpyeta tat taṃ pradeśaṃ śītalaṃ kuryāt śītakāle ca vartamāne yatra pradeśe tan mahāmaṇiratnaṃ sthāpya na tat pradeśam uṣmaṃ kuryāt, yatra ca pṛthivīpradeśe tan mahāmaṇiratnaṃ s sthāpyeta tat pṛthvīpradeśe nātyuṣmaṃ nātiśītamṛdusaṃpannaṃ kuryāt yatra pṛthivīpradeśe tan mahāmaṇiratnaṃ sthāpyeta na tatra pṛthivīpradeśe āśiviṣapradeśe upacaret.
tad anye 'pi ca vṛścikādayaḥ sarīsṛpāḥ prāṇino na tatropacaret. yā kācid bhagavan strī vā puruṣo vā āśīviṣeṇa daṣṭho bhavet, tasya tan mahāmaṇiratnaṃ darśet tasya sahadarśanena tad viṣaṃ vigacchet.
ebhir bhagavann evaṃrūpair guṇaiḥ samanvāgataṃ tan mahāmaṇiratnaṃ bhavet, yāsām api bhagavan strīṇāṃ vā puruṣāṇāṃ vā arbudaṃ vā timiraṃ vā ajakaṃ vā akṣirogo vā srotarogo vā ghrāṇarogo vā jihvārogo vā kaṇṭharogo vā kāyarogo vā bhavet teṣāṃ tan māhamaṇiratnaṃ kāye sthāpyet, teṣāṃ tad arbudaṃ vā vā timiraṃ vā ajakaṃ vā akṣirogo vā srotrarogo vā ghrāṇarogo vā jihvārogo vā kaṇṭharogo vā kāyarogo vā upaśāmyet.
ebhir bhagavann evaṃrūpair guṇaiḥ samanvāgataṃ tan mahāmaṇiratnaṃ bhavet, yatrāpi bhagavann udake tan mahāmaṇiratnaṃ prakṣipet, tad eva tad udakam aṣṭāṅgopetam ekavarṇaṃ bhavet.
sacet bhagavan nīlakena cīvareṇa tan mahāmaṇiratnaṃ baddhvodake prakṣipyet, tat svabhāvam eva tad udakaṃ bhavet, sacet pītakena cīvareṇa tan mahāmaṇiratnaṃ baddhvodake prakṣipyet, tat svabhāvam eva tad udakaṃ bhavet, sacet lohitakena cīvareṇa tan mahāmaṇiratnaṃ baddhvodake prakṣipyet, tat svabhāvam eva tad udakaṃ bhavet, saced avadānakena cīvareṇa tan mahāmaṇiratnaṃ baddhvodake prakṣipyet, tat svabhāvam eva tad udakaṃ bhavet, sacet māñjiṣṭhāvarṇena cīvareṇa tan mahāmaṇiratnaṃ baddhvodake prakṣipyet, tat svabhāvam eva tad udakaṃ bhavet, sacet sphaṭikavarṇena cīvareṇa tan mahāmaṇiratnaṃ baddhvodake prakṣipyet, tat svabhāvam eva tad udakaṃ bhavet, ebhiś ca nānāprakāraiś cīvarais tan mahāmaṇiratnaṃ baddhvodake prakṣipyeta tat svabhāvam eva tad udakaṃ bhavet, yad api bhagavaṃs tatrodake kāluṣyante tan mahāmaṇiratnaṃ prasādayet, ebhir bhagavann evaṃrūpair guṇaiḥ samanvāgataṃ ( ŚsP_II-4_108 ) tan mahāmaṇiratnaṃ bhavet, anyaiś ca evam eva bhagavann iyaṃ prajñāpāramitā divyamaṇiratnaprakhyā sarvaguṇākarabhūtā sarvapāpamocanī.
[K. 198a11, N. 391a1, T. 313a1, P. 267b1, Ch. 700b8]
atha khalv āyuṣmān ānandaḥ śakraṃ devānām indram etad avocat: tat kiṃ manyase? kauśika divyam etan maṇiratnam utāho svij jāṃbudvīpakanāṃ manuṣyāṇāṃ maṇiratnam asti.
śakra āha: divyam etad bhadanta maṇiratnam.
api tu khalu punar bhadantānanda yāni jāṃbūdvīpakānāṃ mānuṣyāṇāṃ mahāmaṇiratnāny asti tāni parīttāni gurūṇi ca, yāni divyāni tāni mahānti laghūni ca tair aṅgais tāvat suparipūrṇāni jāṃbūdvīpakānāṃ manuṣyāṇāṃ maṇiratnāni yathā divyāni tāni punar jāṃbūdvīpakāni ratnāni teṣāṃ divyānāṃ maṇiratnānāṃ saṃkhyāṃ vā kalāṃ vā gaṇanāṃ vā upamāṃ vā upaniśāṃ vā nopayānti.
punar api śakro devānām indro bhagavantam etad avocat: tat khalu punar bhagavan mahāmaṇiratnaṃ yasmin karaṇḍake prakṣiptaṃ bhavet yadā kṣiptaṃ bhavet yadā kṣipataṃ ca tataḥ karaṇḍakāt spṛhaṇīyam eva tat karaṇḍakaṃ bhavet tair maṇiratnaguṇaiḥ paro 'pi tatra karaṇḍake spṛhom utpādayet, evam eva bhagavan yatreyaṃ prajñāpāramitā pracariṣyati, tatra teṣāṃ kulaputrāṇāṃ vā kuladuhitṝṇāṃ vā kāyikāś cetasikā vā duḥkhopadravā manuṣyakṛtā vā amanuṣyakṛtā vā na bhaviṣyati, mahāmaṇiratnam iti bhagavan prajñāpāramitām etad adhivacanaṃ sarvākārajñatājñānasyaitad adhivacanam.

kiyanto bhagavañ chakyaṃ prajñāpāramitāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi prajñāpāramitāyā guṇāḥ prajñāpāramitāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhajanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ dhyānapāramitāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi dhyānapāramitāyā guṇā dhyānapāramitāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ vīryapāramitāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi vīryapāramitāyā guṇā vīryapāramitāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ kṣāntipāramitāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi kṣāntipāramitāyā guṇāḥ kṣāntipāramitāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhajanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ śīlapāramitāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi śīlapāramitāyā ( ŚsP_II-4_109 ) guṇāḥ śīlapāramitāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhajanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ dānapāramitāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi dānapāramitāyā guṇā dānapāramitāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam.
kiyanto bhagavañ chakyam adhyātmaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy adhyātmaśūnyatāyā guṇā adhyātmaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ bahirdhāśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayituṃ aprameyā hi bahirdhāśūnyatāyā guṇā bahirdhāśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam adhyātmabahirdhāśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy adhyātmabahirdhāśūnyatāyā guṇā adhyātmabahirdhāśūnyatayāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ śūnyatāśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi śūnyatāśūnyatāyā guṇāḥ śūnyatāśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ mahāśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi mahāśūnyatāyā guṇā mahāśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ paramārthaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi paramārthaśūnyatāyā guṇāḥ paramārthaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ saṃskṛtaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi saṃskṛtaśūnyatāyā guṇāḥ saṃskṛtaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam asaṃskṛtaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy asaṃskṛtaśūnyatāyā guṇā asaṃskṛtaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam atyantaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy atyantaśūnyatāyā guṇā atyantaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam anavarāgraśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy anavarāgraśūnyatāyā guṇā anavarāgraśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañchakyam anavakāraśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy anavakāraśūnyatāyā guṇā anavakāraśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ prakṛtiśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi prakṛtiśūnyatāyā guṇāḥ prakṛtiśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ sarvadharmaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi sarvadharmaśūnyatāyā guṇāḥ sarvadharmaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ ( ŚsP_II-4_110 ) svalakṣaṇaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi svalakṣaṇaśūnyatāyā guṇāḥ svalakṣaṇaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam anupalambhaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy anupalambhaśūnyatāyā guṇā anupalambhaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam abhāvaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy abhāvaśūnyatāyā guṇā abhāvaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ svabhāvaśūnyatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi svabhāvaśūnyatāyā guṇāḥ svabhāvaśūnyatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam abhāvasvabhāvaśūnyatayā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy abhāvasvabhāvaśūnyatāyā guṇā abhāvasvabhāvaśūnyatayāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam.

kiyanto bhagavañ chakyaṃ caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi smṛtyupasthānānāṃ guṇāḥ smṛtyupasthānānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam, kiyanto bhagavañ chakyaṃ caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi samyakprahāṇānāṃ guṇā samyakprahāṇānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ caturṇām ṛddhipādānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy ṛddhipādānāṃ guṇā ṛddhipādānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ pañcānām indriyānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy indriyānāṃ guṇā indriyānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam, kiyanto bhagavañ chakyaṃ pañcānaṃ balānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi balānāṃ guṇā balānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi bodhyaṅgānāṃ guṇā bodhyaṅgānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam āryāṣṭāṅgamārgasya guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy āryāṣtāṅgasya mārgasya guṇā āryāṣṭāṅgasya mārgasya ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ caturṇam āryasatyānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy āryasatyānāṃ guṇā aryasatyānāṃ ca tāni tathāgataśarīraṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ caturṇāṃ dhyānānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi dhyānānāṃ guṇā dhyānānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ caturṇām apramāṇānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy apramāṇānāṃ guṇā apramāṇānāṃ ca tāni ( ŚsP_II-4_111 ) tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy ārūpyasamāpattīnāṃ guṇā ārūpyasamāpattīnāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi vimokṣāṇāṃ guṇā vimokṣāṇāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy anupūrvavihārasamāpattīnāṃ guṇā anupūrvavihārasamāpattināṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameya hi śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ guṇāḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam abhijñānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyāhy abhijñānāṃ guṇā abhijñānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ samādhīnāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi samādhīnāṃ guṇāḥ samādhīnāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ dhāraṇīmukhānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi dhāraṇīmukhānāṃ guṇā dhāraṇīmukhānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ daśānāṃ tathāgatabalānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi tathāgatabalānāṃ guṇāḥ tathāgatabalānāṃ ca i tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi vaiśāradyānāṃ guṇā vaiśāradyānāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ caturṇāṃ pratisaṃvidāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi pratisaṃvidāṃ guṇāḥ pratisaṃvidaṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ mahāmaitryā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi mahāmaitryā guṇāḥ mahāmaitryāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ mahākaruṇāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi mahākaruṇāyā guṇā mahākaruṇāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bbājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāṇāṃ guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāṇāṃ guṇā āveṇikabuddhadharmāṃ ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ sarvajñatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi sarvajñatāyā guṇā sarvajñatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ mārgākārajñatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi mārgākārajñatāyā ( ŚsP_II-4_112 ) guṇā mārgākārajñatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ sarvākārajñatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi sarvākārajñatāyā guṇāḥ sarvākārajñatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ tathatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi tathatāyā guṇās tathatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam avitathatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy avitathatāyā guṇā avitathatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam ananyatathatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy ananyatathatāyā guṇā ananyatathatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam, kiyanto bhagavañ chakyaṃ dharmatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi dharmatāyā guṇā dharmatāyaś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam, kiyanto bhagavañ chakyaṃ dharmadhātor guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi dharmadhātor guṇā dharmadhātoś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam, kiyanto bhagavañ chakyaṃ dharmasthititāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi dharmasthititāyā guṇā dharmasthititāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ dharmaniyāmatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi dharmaniyāmatāyā guṇāḥ dharmaniyāmatāyāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ bhūtakoṭer guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi bhūtakoṭer guṇā bhūtakoṭeś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam, kiyanto bhagavañ chakyam acintyadhātor guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy acintyadhātor guṇā acintyadhātoś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam, kiyanto bhagavañ chakyaṃ sarvavāsanānusaṃdhikleśaprahāṇasya guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi sarvavāsanānusaṃdhikleśaprahāṇasya guṇāḥ sarvavasanānusaṃdhikleśaprahāṇasya ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyaṃ sadopekṣāvihāritāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hi sadopekṣāvihāritāyā guṇāḥ sadopekṣāvihāritayāś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, kiyanto bhagavañ chakyam asaṃpramosadharmatāyā guṇāḥ parikīrtayitum aprameyā hy asaṃpramoṣadharmatāyā guṇā asaṃpramoṣadharmatāyaś ca tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanam.

tena tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante, ratnapāramitāyā bhagavaṃs tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, tena tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante, asaṃkleśāvyavadānapāramitāyā bhagavaṃs tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, tena tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante, anutpādānirodhapāramitāyā ( ŚsP_II-4_113 ) bhagavaṃs tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, tena tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante, anāyūhāniyūhapāramitāyā bhagavaṃs tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, tena tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante, anutkṣepāprakṣepapāramitāyā bhagavaṃs tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, tena tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante, anāgatyagatyasthitipāramitāyā bhagavaṃs tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, tena tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante, dharmatāpāramitāyā bhagavaṃs tāni tathāgataśarīrāṇi bhājanaṃ, tayā ca dharmatāpāramitayā paribhāvitāni tāni tathāgataśarīrāṇi tena parinirvṛtasyāpi tasya tathāgatasya tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante.
[K. 199b7, N. 392a8, T. 315b1, P. 272a8, Ch. 703b6]
punar aparaṃ bhagavan tiṣṭhantu trisāhasramahāsāḥsro lokadhātus tathāgataśarīrāṇāṃ pūrṇacūḍikāvabaddhāḥ, sacet bhagavan daśasu dikṣuḥ gaṅgānadīvālukopamā lokadhātavas tathāgataśarīrāṇāṃ pūrṇacūḍikāvabaddhā bhaveyur yac ca prajñāpāramitāpustakaṃ likhitvopanāmyetaḥ, anayor ahaṃ bhagavan dvayoḥ pratyaṅgayor imām eva prajñāpāramitāṃ gṛhīyām. tat kasya hetoḥ? ato niryātāni hi bhagavan tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya tāni tathāgataśarīrāṇi pūjyaṃte prajñāpāramitā paribhāvitani bhagavaṃs tāni tathāgataśarīrāṇi pūjāṃ labhante.
yaḥ punar bhagavan kulaputro vā kuladuhitā vā tathāgataśarīrāṇi satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet sa tasya kuśalamūlasya paryantam adhigamya devamanuṣyasaṃpattīr anubhūya kṣatriyamahāśālakuleṣu brāhmaṇamahāśālakuleṣu gṛhapatimahāśālakuleṣu cāturmahārājakāyikeṣu deveṣu trāyastriṃśeṣu deveṣu yāmeṣu deveṣu tuṣiteṣu deveṣu nirmāṇaratiṣu deveṣu paranirmitavaśavartiṣu deveṣu sukham anubhūya tenaiva kuśalamūlena duḥkhasyāntaṃ kariṣyati, etāvat tathāgataśarīrapūjāyāḥ phalam imāṃ punaḥ prajñāpāramitām udgṛhan dhārayan vācayan paryavāpnuvan yoniśaś ca manasikurvan samādhipāramitāṃ ca paripūrayiṣyanti, vīryapāramitāṃ ca paripūrayiṣyanti, kṣāntipāramitāṃ ca paripūrayiṣyanti, śīlapāramitāṃ ca paripūrayiṣyanti, dānapāramitāṃ ca paripūrayiṣyanti.
adhyātmaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, bahirdhāśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, śūnyatāśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, mahāśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, paramārthaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, saṃskṛtaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, asaṃskṛtaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, ( ŚsP_II-4_114 ) atyantaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, anavarāgraśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, anavakāraśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, prakṛtiśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, sarvadharmaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, svalakṣaṇaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, anupalambhaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, abhāvaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, svabhāvaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati, abhāvasvabhāvaśūnyatāṃ paripūrayiṣyati.
catvāri smṛtyupasthānāni paripūrayiṣyati, catvāri samyakprahāṇāni paripūrayiṣyati, catura ṛddhipādān paripūrayiṣyati, pañcendriyāṇi paripūrayiṣyati, pañca balāni paripūrayiṣyati, sapta bodhyaṅgāni paripūrayiṣyati, āryāṣṭāṅgamārgaṃ paripūrayiṣyati. catvāry āryasatyāni paripūrayiṣyati, catvāri dhyānāni paripūrayiṣyati, catvāry apramāṇāni paripūrayiṣyati, catasra ārūpyasamāpattiḥ paripūrayiṣyati, aṣṭau vimokṣān paripūrayiṣyati, navānupūrvavihārasamāpattīḥ paripūrayiṣyati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni paripūrayiṣyati, pañcābhijñāḥ paripūrayiṣyati, samādhīn paripūrayiṣyati, dhāraṇīmukhāni paripūrayiṣyati, daśa tathāgatabalāni paripūrayiṣyati, catvāri vaiśāradyāni paripūrayiṣyati, catasraḥ pratisaṃvidaḥ paripūrayiṣyati, mahāmaitrīṃ paripūrayiṣyati, mahākaruṇāṃ paripūrayiṣyati, aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmān paripūrayiṣyati.
śrāvakabhūmiṃ ca pratyekabuddhabhūmiṃ cātikramya bodhisattvaniyāmam avakramiṣyati, bodhisattvaniyāmam avakramya bodhisattvābhijñāḥ pratilapsyate, bodhisattvābhijñā pratilabhya buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkramiṣyati, sa saṃcintyātmabhāvaṃ parigṛhīṣyati, yair ātmabhāvaḥ sattvaparipāko bhaviṣyati, yadi vā cakravartāśrayaṃ yadi vā kṣatriyamahāśālakuleṣu yadi vā brāhmaṇamahāśālakuleṣu yadi vā gṛhapatimahāśālakuleṣu yadi vā śakrarūpeṇa yadi vā brāhmaṇarūpeṇa yadi vā vaiśramaṇarūpeṇa sa tair ātmabhāvaiḥ sattvān paripācayiṣyati, tasmāt tarhi bhagavan na mama tathāgataśarīreṣv agauravaṃ nāpy apratyayā nāpy apūjayitukāmatā nāpy agrahītukāmatā.
api tu khalu punar bhagavan kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ satkurvatā gurukurvatā mānayatā pūjayata sarvabuddhadharmāṇāṃ hetur upacito bhavati sarvasaṃpattayaś ca parigṛhītā bhavanti, tathāgataśarīrāṇi satkṛtā bhavanti gurukṛtāni bhavanti yāni tāni bhavanti pūjitāni bhavanti.

punar aparaṃ bhagavan ye daśasu dikṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā ( ŚsP_II-4_115 ) aprameyāsaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu tiṣṭhanti dhriyate yāpayanti dharmaṃ deśayanti tān dhharmakāyena ca jñānakāyena ca draṣṭukāmena pūjayitukāmena iyaṃ prajñāpāramitodgrahītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā pūjayitavyā parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitavyā yoniśaś ca manasikartavyā, sa kulaputro vā kuladuhitā vā daśasu dikṣv aprameyāsakhyeyeṣu lokadhātuṣu tāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhāṃ drakṣyati. evaṃ khalu tena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā prajñāpāramitāyāṃ ca tāṃ buddhān anusmṛtibhāvayitavyā dharmatayā.
punar aparaṃ bhagavaṃs tāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān saṃdraṣṭukāmena, kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā iyaṃ prajñāpāramitodgrahītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā pravartayitavyā pūjayitavyā parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayitavyā yoniśaś ca manasikartavyā, dharmatāyā dve ime bhagavan dharmatā.
katame dve saṃskṛtā ca dharmāṇāṃ dharmatā asaṃskṛtā ca dharmāṇāṃ dharmatā asaṃskṛtā ca dharmāṇāṃ dharmatā?
tatra bhagavan katamā saṃskṛtānāṃ dharmatā? yad adhyātmaśūnyatāyaṃ jñānaṃ yad bahirdhāśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad adhyātmabahirdhāśūnyatayāṃ jñānaṃ yad śūnyatāśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad mahāśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad paramārthaśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad saṃskṛtaśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad asaṃskṛtaśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad atyantaśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad anavarāgraśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad anavakāraśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad prakṛtiśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad sarvadharmaśūnyatayāṃ jñānaṃ yad svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad anupalambhaśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad abhāvaśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad svabhāvaśūnyatāyāṃ jñānaṃ yad abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ jñānam.
yac caturṣu smṛtyupasthānāneṣu jñānaṃ, yac caturṣu samyakprahāṇāneṣu jñānaṃ, yac caturṣv ṛddhipādeṣu jñānaṃ, yat pañcasv indriyeṣu jñānaṃ, yat pañcasu baleṣu jñānaṃ, yat saptasu bodhyaṅgeṣu jñānaṃ, yad āryāṣṭāṅge marge jñānaṃ, yac caturṣv āryasatyeṣu jñānaṃ, yac caturṣu dhyāneṣu jñānaṃ, yac caturṣv apramāṇeṣu jñānaṃ, yac catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu jñānaṃ, yad aṣṭāsu vimokṣeṣu jñānaṃ, yan navānupūrvavihārasamāpattiṣu jñānaṃ, yañ chūnyatānimittāpraṇihiteṣu vimokṣamukheṣu jñānaṃ, yat pañcasv abhijñāsu jñānaṃ, yat sarvasamādhiṣu jñānaṃ, yat sarvadhāraṇīmukheṣu jñānaṃ, yad daśasu tathāgatabaleṣu jñānaṃ, yac ( ŚsP_II-4_116 ) caturṣu vaiśāradyeṣu jñānaṃ, yac catasṛṣu pratisaṃvitsu jñānaṃ, yan mahāmaitryāṃ jñānaṃ, yan mahākaruṇāyāṃ jñānaṃ, yad aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu jñānaṃ, yat kuśaleṣu dharmeṣu jñānaṃ, yad akuśaleṣu dharmeṣu jñānaṃ, yat sāśraveṣu dharmeṣu jñānaṃ, yad anāśraveṣu dharmeṣu jñānaṃ, yal laukikeṣu dharmeṣu jñānaṃ, yal lokottareṣu dharmeṣu jñānaṃ, iyam ucyate saṃskṛtānāṃ dharmāṇāṃ dharmatā.
tatra katamā asaṃskṛtānāṃ dharmāṇāṃ dharmatā? yasyā notpādo na nirodho na sthānaṃ na sthito nānyathātvaṃ na saṃkleśo na vyavadānaṃ na hānir na vṛddhir yā sarvadharmāṇāṃ svabhāvatā,
katamā ca sarvadharmāṇāṃ svabhāvatā? abhāvasvabhāvā hi sarvadharmā iyam ucyate, asaṃskṛtānāṃ dharmāṇāṃ dharmatā.
bhagavān āha: evam etat kauśikaivam etat, ye 'pi te 'bhūvann atīte 'dhvani tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhās te 'pīmām eva prajñāpāramitāṃ āgamyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhāḥ, ye 'pi te bhaviṣyanty anāgate 'dhvani tathāgatārhantaḥ samyaksaṃbuddhās te 'pīmām eva prajñāpāramitām āgamyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyante, ye 'pi te etarhi daśadig lokadhātuṣv aprameyeṣv asaṃkhyeyeṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhās tiṣṭhanti dhhriyante yāpayanti dharmaṃ deśayanti, te 'pīmām eva prajñāpāramitāyām āgamyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyante, ye 'pi te 'bhūvann atītānāṃ tathāgatānām arhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ śrāvakāḥ, ye 'pi te bhaviṣyanty anāgatānāṃ tathāgatānām arhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ śrāvakāḥ, ye 'py etarhi pratyutpannānāṃ tathāgatānām arhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ śrāvakāḥ, te 'pīmām eva prajñāpāramitām āgamya srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpsyanti prāpnuvanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpsyanti prāpnuvanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpsyanti prāpnuvanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpsyanti prāpnuvanti ca, ye 'pi te 'bhūvann atite 'dhvani pratyekabuddhāḥ, ye 'pi te bhaviṣyanty anāgate 'dhvani pratyekabuddhā, ye 'pi te etarhi aprameyāsaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu pratyekabuddhās tiṣṭhanti dhriyante yāpayanti tair apīmām eva prajñāpāramitām āgamya pratyekabodhiḥ prāptāḥ prāpsyate prāpyate ca. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra prajñāpāramitāyā sarvāṇi trīṇi yānāni vistareṇopadiṣṭāni, tāni punar animittayogenānupalambhayogenānutpādayogenānirodhayogenāsasaṃkleśayogenāvyavadānayogenānabhisaṃskārayogenānāyūhayogenāniryuhayogenānukṣepayogenāprakṣepayogenānugrahayogenānutsargayogena ( ŚsP_II-4_117 ) tat punar lokavyavahāreṇa na paramārthena. tat kasya hetoḥ? na hi prajñāpāramitā āramitā na pāramitā na hi prajñāpāramitā apāro na pāraḥ, na sthalaṃ na nimnaṃ na samaṃ na viṣamaṃ na nimittaṃ nānimittaṃ na laukikī na lokottarā na saṃskṛtā nāsaṃskṛtā na kuśalā nākuśalā nātītā nānāgatā na pratyutpannā, na hi kauśika prajñāpāramitā buddhadharmānāṃ dātrī, na hi kauśika prajñāpāramitā srotaāpattidharmāṇāṃ dātrī, na hi kauśika prajñāpāramitā sakṛdāgāmidharmāṇāṃ dātrī, na hi kauśika prajñāpāramitā anāgāmidharmāṇāṃ dātrī, na hi kauśika prajñāpāramitā arhaddharmāṇāṃ dātrī na hi kauśika prajñāpāramitā pratyekabuddhadharmāṇāṃ dātrī, na hi kauśika prajñāpāramitā pṛthagjanadharmāṇāṃ dātrī.
[K. 200b10, N. 395a1, T. 317a9, P. 276a7, Ch. 706a10]
śakra āha: mahāpāramiteyaṃ bhagavan yad uta prajñāpāramitā, atra bhagavan bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāpāramitāyāṃ carantaḥ sarvasattvānāṃ cittacaritāni prajānanti na sattvam upalabhate na sattvaprajñaptim upalabhate nātmanam upalabhate na sattvam upalabhate na jīvam upalabhate na jantum upalabhate na poṣam upalabhate na puruṣam upalabhate na pudgalam upalabhate na manujam upalabhate na mānavam upalabhate na kārakam upalabhate na vedakam upalabhate na jānakam upalabhate na paśyakam upalabhate.
na rūpam upalabhate, na vedanām upalabhate, na saṃjñām upalabhate, na saṃskārām upalabhate, na vijñānam upalabhate.

na cakṣur upalabhate, na śrotram upalabhate, na ghrāṇam upalabhate, na jihvām upalabhate, na kāyam upalabhate, na manasam upalabhate.
na rūpam upalabhate, na śabdam upalabhate, na gandham upalabhate, na rasam upalabhate, na sparśam upalabhate, na dharmān upalabhate.
na cakṣurvijñānam upalabhate, na śrotravijñānam upalabhate, na ghrāṇavijñānam upalabhate, na jihvāvijñānam upalabhate, na kāyavijñānam upalabhate, na manovijñānam upalabhate.
na cakṣuḥsaṃsparśam upalabhate, na śrotrasaṃsparśam upalabhate, na ghrāṇasaṃsparśam upalabhate, na jihvāsaṃsparśam upalabhate, na kāyasaṃsparśam upalabhate, na manaḥsaṃsparśam upalabhate.
na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanām upalabhate, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanām upalabhate, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanām upalabhate, ( ŚsP_II-4_118 ) na jihvāsaṃsparśapratyayavedanām upalabhate, na kāyasaṃsparśapratyayavedanām upalabhate, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanām upalabhate.
na pṛthivīdhātum upalabhate, nābdhātum upalabhate, na tejodhātum upalabhate, na vāyudhātum upalabhate, nākāśadhātum upalabhate, na vijñānadhātum upalabhate.
nāvidyām upalabhate, na saṃskārām upalabhate, na vijñānam upalabhate, na nāmarūpam upalabhate, na ṣaḍāyatanam upalabhate, na sparśam upalabhate, na vedanām upalabhate, na tṛṣṇām upalabhate, nopādānam upalabhate, na bhavam upalabhate, na jātim upalabhate, na jarāmaraṇam upalabhate.
na dānapāramitām upalabhate, na śīlapāramitām upalabhate, na kṣāntipāramitām upalabhate, na vīryapāramitām upalabhate, na dhyānapāramitām upalabhate, na prajñāpāramitām upalabhate.
nādhyātmaśūnyatām upalabhate, na bahirdhāśūnyatām upalabhate, nādhyātmabahirdhāśūnyatām upalabhate, na śūnyatāśūnyatām upalabhate, na mahāśūnyatām upalabhate, na paramārthaśūnyatām upalabhate, na saṃskṛtaśūnyatām upalabhate, nāsaṃskṛtaśūnyatām upalabhate, nātyantaśūnyatām upalabhate, nānavarāgraśūnyatām upalabhate, nānavakāraśūnyatām upalabhate, na prakṛtiśūnyatām upalabhate, na sarvadharmaśūnyatām upalabhate, na svalakṣaṇaśūnyatām upalabhate, nānupalambhaśūnyatām upalabhate, nābhāvaśūnyatām upalabhate, na svabhāvaśūnyatām upalabhate, nābhāvasvabhāvaśūnyatām upalabhate.
na smṛtyupasthānāny upalabhante, na samyakprahāṇāny upalabhante, na rddhipādān upalabhante, nendriyāny upalabhante, na balāny upalabhante, na bodhyaṅgāny upalabhante, nāryāṣṭāṅgo mārgam upalabhante, nāryasatyāny upalabhante, na dhyānāny upalabhante, nāpramāṇāny upalabhante, nārūpyasamāpattīr upalabhante, nāṣṭau vimokṣām upalabhante, na navānupūrvavihārasamāpattīr upalabhante, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny upalabhante, nābhijñā upalabhante, na samādhīn upalabhante, na dhāraṇīmukhāny upalabhante, na daśatathāgatabalāny upalabhante, na vaiśāradyāny upalabhante, na pratisaṃvida upalabhante, na mahāmaitrīm upalabhante, na mahākaruṇām upalabhante, nāveṇikabuddhadharmān upalabhante, na srotaāpattiphalam upalabhante, na sakṛdāgāmiphalam ( ŚsP_II-4_119 ) upalabhante, nānāgāmiphalam upalabhante, nārhattvam upalabhante, na pratyekabodhim upalabhante, na mārgākārajñatām upalabhante, na sarvākārajñatām upalabhante, na bodhisattvam upalabhante, na buddham upalabhante, na buddhadharmān upalabhante.
na hi prajñāpāramitopalambhayogena pratyupasthitā. tat kasya hetoḥ? tathā hi tasyāḥ svabhāvo na saṃvidyate yenopalabhet yad vopapalabhet yatra vopalabhet.
[K. 201a8, N. 396a2, T. 318a3, P. 278a6, Ch. 706c7]
bhagavān āha: evam etat kauśikaivam etat, yathā hi tad dīrgharātrau bodhisattvo mahāsattvo 'nupalambhayogena prajñāpāramitāyāṃ carataḥ sa bodhim api nopalabhhate prāg eva buddhaṃ prāg eva buddhadharmān.
śakra āha: punar bhagavan bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carati na tadanyāsu pāramitāsu.
bhagavān āha: sarvāsu kauśika ṣaḍpāramitāsu bodhisattvo mahāsattvaś carati tac cānupalambhayogena. sa dānam api nopalabhate dāyakam api nopalabhate pratigrāhakam api nopalabhate, śīlam api nopalabhate śīlavantam api nopalabhate dauḥśīlam api nopalabhate, kṣāntim api nopalabhate kṣamīnam api nopalabhate vyāpādam api nopalabhate, vīryam api nopalabhate vīryavantam api nopalabhate kauśīdyam api nopalabhate, dhyānam api nopalabhate dhyāyinam api nopalabhate vikṣepam api nopalabhate, prajñām api nopalabhate prajñāvantam api nopalabhate dauṣprajñam api nopalabhate.
api tu khalu punaḥ kauśika prajñāpāramitā pūrvaṅgamā bodhisattvasya mahāsattvasya dānaṃ dadato dānapāramitāparipūraye, prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā bodhisattvasya mahāsattvasya śīlaṃ rakṣataḥ śīlapāramitāparipūraye, prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntyā saṃpādāya kṣāntipāramitāparipūraye, prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā bodhisattvasya mahāsattvasya vīryam ālambhamānasya vīryapāramitāparipūraye, prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānāni samāpadyamānasya dhyānapāramitāparipūraye, prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā bodhisattvasya mahāsattvasya dharmān viviktataḥ prajñāpāramitāparipūraye sarvadharmānupalambhayogena.
rūpasyānupalambhayogena, vedanāyā anupalambhayogena, saṃjñāyā ( ŚsP_II-4_120 ) anupalambhayogena, saṃskārāṇām anupalambhayogena, vijñānasyānupalambhayogena.
cakṣuṣo 'nupalambhayogena, śrotrasyānupalambhayogena, ghrāṇasyānupalambhayogena, jihvāyā anupalambhayogena, kāyasyānupalambhayogena, manaso 'nupalambhayogena.
rūpasyānupalambhayogena, śabdasyānupalambhayogena, gandhasyānupalambhayogena, rasasyānupalambhayogena, sparśasyānupalambhayogena, dharmāṇām anupalambhayogena.
cakṣurvijñānasyānupalambhayogena, śrotravijñānasyānupalambhayogena, ghrāṇavijñānasyānupalambhayogena, jihvāvijñānasyānupalambhayogena, kāyavijñānasyānupalambhayogena, manovijñānasyānupalambhayogena.
cakṣuḥsaṃsparśasyānupalambhayogena, śrotrasaṃsparśasyānupalambhayogena, ghrāṇasaṃsparśasyānupalambhayogena, jihvāsaṃsparśasyānupalambhayogena, kāyasaṃsparśasyānupalambhayogena, manaḥsaṃsparśasyānupalambhayogena.

cakṣuḥsaṃsparśajāvedanāyā anupalambhayogena, śrotrasaṃsparśajāvedanāyā anupalambhayogena, ghrāṇasaṃsparśajāvedanāyā anupalambhayogena, jihvāsaṃsparśajāvedanāyā anupalambhayogena, kāyasaṃsparśajāvedanāyā anupalambhayogena, manaḥsaṃsparśajāvedanāyā anupalambhayogena.
pṛthivīdhātor anupalambhayogena, abdhātor anupalambhayogena, tejodhātor anupalambhayogena, vāyudhātor anupalambhayogena, ākāśadhātor anupalambhayogena, vijñānadhātor anupalambhayogena.
avidyāyā anupalambhayogena, saṃskārāṇām anupalambhayogena, vijñānasyānupalambhayogena, nāmarūpasyānupalambhayogena, ṣaḍāyatanasyānupalambhayogena, sparśasyānupalambhayogena, vedanāyā anupalambhayogena, tṛṣṇāyā anupalambhayogena, upādānasyānupalambhayogena, bhavasyānupalambhayogena, jāter anupalambhayogena, jarāmaraṇasyānupalambhayogena.
dānapāramitāyā anupalambhayogena, śīlapāramitāyā anupalambhayogena, kṣāntipāramitāyā anupalambhayogena, vīryapāramitāyā anupalambhayogena, dhyānapāramitāyā anupalambhayogena, prajñāpāramitāyā anupalambhayogena.
adhyātmaśūnyatāyā anupalambhayogena, bahirdhāśūnyatāyā anupalambhayogena, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā anupalambhayogena, śūnyatāśūnyatāyā anupalambhayogena, mahāśūnyatāyā anupalambhayogena, paramārthaśūnyatāyā anupalambhayogena, saṃskṛtaśūnyatāyā anupalambhayogena, asaṃskṛtaśūnyatāyā anupalambhayogena, atyantaśūnyatāyā anupalambhayogena, anavarāgraśūnyatāyā anupalambhayogena, anavakāraśūnyatāyā anupalambhayogena, prakṛtiśūnyatāyā anupalambhayogena, sarvadharmaśūnyatāyā anupalambhayogena, svalakṣaṇaśūnyatāyā anupalambhayogena, anupalambhaśūnyatāyā anupalambhayogena, abhāvaśūnyatāyā anupalambhayogena, svabhāvaśūnyatāyā anupalambhayogena, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā anupalambhayogena.
caturṇāṃ smṛtyupasthānānām anupalambhayogena, caturṇāṃ samyakprahāṇānām anupalambhayogena, caturṇām ṛddhipādānām anupalambhayogena, pañcānām indriyāṇām anupalambhayogena, pañcānāṃ balānām anupalambhayogena, saptānaṃ bodhyaṅgānām anupalambhayogena, āryāṣṭāṅgasya mārgasyānupalambhayogena, caturṇām āryasatyānām anupalambhayogena, caturṇāṃ dhyānānām anupalambhayogena, caturṇām apramāṇānām anupalambhayogena, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnām anupalambhayogena, aṣṭānāṃ vimokṣāṇām anupalambhayogena, navānām anupūrvavihārasamāpattīnām anupalambhayogena. śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām anupalambhayogena, pañcānām abhijñānām anupalambhayogena, sarvasamādhīnām anupalambhayogena, sarvadhāraṇīmukhānām anupalambhayogena, daśānāṃ tathāgatabalānām anupalambhayogena, caturṇāṃ vaiśāradyānām anupalambhayogena, catasṛṇāṃ pratisaṃvidām anupalambhayogena, mahāmaitryā anupalambhayogena, mahākaruṇāyām anupalambhayogena, aṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇām anupalambhayogena, srotaāpattiphalasyānupalambhayogena, sakṛdāgāmiphalasyānupalambhayogena, anāgāmiphalasyānupalambhayogena, arhattvasyānupalambhayogena, pratyekabodher anupalambhayogena, mārgākārajñatāyā anupalambhayogena, sarvākārajñatātāyā anupalambhayogena.
tad yathāpi nāma kauśika jāmbūdvīpakānāṃ vṛkṣāṇāṃ nānāpatrāṇāṃ nānāpuṣpāṇāṃ nānāphalānāṃ nānāsaṃkhyānāṃ nānārohapariṇāhānāṃ teṣāṃ chāyāyā viśeṣo vā nānākaraṇaṃ vā nopalabhyate, anyatra cchāyā cchāyety evaṃ saṃkhyāṃ gacchanti. evam eva kauśika pañcānāṃ ( ŚsP_II-4_122 ) pāramitānāṃ prajñāpāramitā parigṛhītānāṃ sarvajñajñānapariṇāmitānāṃ ca viśeṣo nānākraṇaṃ vopalabhyate.
śakra āha: mahāguṇasamanvāgatā bhagavan prajñāpāramitā, sarvaguṇaparipūrikā, aprameyaguṇasamanvāgatā bhagavan prajñāpāramitā apramāṇaguṇasamanvāgatā aparyantaguṇasamanvagatā bhagavan prajñāpāramitā aparyavasānaguṇasamanvāgatayā tayā hi kaścid bhagavan kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvā pustakagatāṃ kṛtvā dhārayet tāś ca satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair uttare ca yathopadiṣṭāṃ prajñāpāramitāṃ yoniśo manasikuryād yo 'pi kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ pustakagatāṃ kṛtvā parasmai dadyāt kataras tayor bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet?

bhagavān āha: tena hi kauśika tvām evātra paripakṣyāmi, yathā te kṣamate tathā vyākuru. tat kiṃ manyase? kauśika yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā tathāgataśarīrāṇi satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyaiar gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vadyaiḥ, yaś ca kulaputro vā kuladuhitā vā sarṣapaphalamātraṃ tathāgataśarīraṃ parasmai dadyāt saṃvibhāgaṃ kuryāt so 'pi kulaputro vā kuladuhitā vā, tat sarṣapaphalamātraṃ tathāgataśarīraṃ gṛhītvā satkuyād gurukruyāt mānayet pūjayet puṣpair mālyaiar gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ, kataras tayor bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
śakra āha: yathāhaṃ bhagavan bhagavatā bhāṣitasvārtham ājānāmi, yo yaṃ kulaputro vā kuladuhitā vā tathāgataśarīrāṇi satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyaiar gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhavajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ, yo 'pi parasmai sarṣapaphalamātraṃ tathāgataśarīraṃ dadyād ayaṃ tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, imam eva bhagavann arthavaśaṃ saṃpaśyat, tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena vajropamaṃ samādhiḥ samāpadyaḥ vajropamam ātmabhāvaṃ bhittvā tathāgataśarīrāṇy adhiṣṭhitāni mahākaruṇāṃ saṃjanayya sattvakāye tathāgatadhātuvainayikānāṃ sattvānām. tat kasya hetoḥ? ye hi kecid bhagavan tathagatasyāntasaḥ sarṣapaphalamātraṃ dhātuṃ pūjayiṣyanti vividhābhiḥ pūjābhiḥ sarve te tasya kuśalamūlasya paryantam ( ŚsP_II-4_123 ) adhigamya duḥkhasyāntaṃ kariṣyanti.
bhagavān āha: evam etat kauśikaivam etat, yo hi kaścit kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ pustakagatāṃ kṛtvā satkuryād gurukruyād mānayet pūjayet puṣpair mālyaiar gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś cemāṃ prajñāpāramitāṃ parasmai likhitvā dadyād dharmaprītyā ayaṃ sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
[K. 202a11, N. 398b2, T. 319b11, P. 281b6, Ch. 709a18]
punar aparaṃ kauśika yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ yathopadiṣṭā parebhyo gatvā ācakṣīt deśayet saṃprakāśayet vicaret vibhajet uttānīkuryād ayaṃ sa kulaputro vā kuladuhitā vā teṣāṃ pūrvakānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāñ cāntikād bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, śāstaiva saṃpratikāṅkṣitavyānyatarānyatarīyā gurusthānīyā vijñāḥ sabrahmacārī. tat kasya hetoḥ? eṣa evātra kauśika śāstā yad uta prajñāpāramitā na hy anyaḥ śāstānyā prajñāpāramitā prajñāpāramitaiva śāstā śāstaiḥ prajñāpāramitā. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣamāṇair atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbudhyate 'bhisaṃbhotsyate ca, ye 'pi te vijñāḥ sabrahmacāriṇas te 'pi nānye anyatrāvaivartikabodhisattvebhyo yatra prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyate 'bhisaṃbhotsyate ca. atra hi kauśika prajñāpāramitāyāṃ śrāvakayānikā api śikṣitvā srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikā api śikṣitvā pratyekabodhin abhisaṃbuddhā abhisaṃvuddhyate abhisaṃbhotsyate ca, bodhisattvā api mahāsattvāḥ śikṣitvā bodhisattvaniyamam avakrāntā avakrāmanti avakrāmiṣyanti ca, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhānte abhisaṃbhotsyante ca.
tasmāt tarhi kauśika kulaputrair vā kuladuhitṛbhir vā tathāgatān arhataḥ sayakṣaṃbuddhānāṃ mukhaṃ satkartukāmair gurukartukāmair mānayitukāmaiḥ pūjayitukāmaiḥ puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair iyam eva prajñāpāramitā satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyāḥ puṣpair ( ŚsP_II-4_124 ) mālyaiar gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair imaṃ cārthavaśaṃ saṃpaśyato 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhasyaitad abhūt, katamad ahaṃ satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvopaniśrāya vihareyaṃ so 'haṃ kauśika sadevake loke samārake sabrahmake saśravaṇabrāhmaṇikāyāṃ prajāyāṃ sadevamānuṣāsurāyām ātmanaḥ sadṛśaṃ cādhikaṃ vā na samanupaśyāmi, tasya mamaitad abhūd, ya nv eva mayā dharmābhisaṃbuddhaḥ śāntaḥ praṇītas tam eva dharmaṃ satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvopaniśrāya vihareyaṃ katamaś cāsau kauśika dharmā yad uta saiva prajñāpāramitā aham eva tāvat kauśikemāṃ prajñāpāramitāṃ satkaromi gurukaromi mānayāmi pūjayāmi satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvopaniśrāya viharāmi, kim aṅga punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbodhukāmeneyaṃ prajñāpāramitā na satkartavyā na gurukartavyā na mānayitavyā na pūjayitavyā puṣpair mālyaiar gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ, śrāvakayānikair vā kauśika kulaputrair vā kuladuhitṛbhir vā pratyekabudhayānikair api kulaputrair vā kuladuhitṛbhir vā iyam eva prajñāpāramitā satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyā puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhavajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ. tat kasya hetoḥ? prajñāpāramitā niryātā hi bodhisattvā mahāsattvā bodhisattvaniryātāś ca tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhas tathāgataniryātāḥ śrāvakapratyekabuddhās tasmāt tarhi kauśika bodhisattvayānikaiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā śrāvakayānikaiś ca pratyekabuddhayanikaiś ca kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā iyam eva prajñāpāramitā satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyā puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhavajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ. yatra śikṣitvā kulaputrā kuladuhitaraś cānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyante 'bhisaṃbhotsyante ca śrāvakayānikāś cārhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca pratyekabuddhayānīkāś ca pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca.
śatasāhasryāḥ prajñāpāramitayā dvāviṃśatitamaḥ parivartaḥ
[K. 2O2b11, N. 399b3, T. 32Ob6, P. 283b4, Ch. 709c23]

atha bhagavāñ chakraṃ devānām indram āmantrayeta: sacet kauśika jāmbūdvīpakān sattvān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānāṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
śakra āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahupuṇyaṃ prasavet yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt paṭhanāya vā likhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra śikṣitvā kulaputrā kuladuhitaraś ca samyaktvanyāmam avakrāntāś cāvakramanti ca avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāś ca prāpnuvanti ca prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāś ca prāpnuvanti ca prāpsyanti ca, anagāmiphalaṃ prāptāś ca prāpnuvanti ca prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāś ca prāpnuvanti ca prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāś ca prāpnuvanti ca prāpsyanti ca, anuttarā samyaksaṃbodhiṃ saṃprasthitā samyaktvanyāmam avakrāntāś cāvakramanti cāvakramiṣyanti ca, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante 'bhisaṃbhotsyante.
katame ca te kauśika sāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭāḥ? yad uta catvāri smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi pañca balāni sapta bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāni.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyatmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayo daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido mahākaruṇā aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmaḥ,
ime te kauśika anāsravā dharmā ye prajñāpāramitayā nirdiṣṭā yatra śikṣitvā kulaputrāḥ kuladuhitaraś cānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhāś cābhisaṃbudhyante cābhisaṃbhotsyante ca, evaṃ kauśikaikaṃ sattvaṃ srotaāpattiphale pratiṣṭhāpya kulaputro vā kuladuhitā vā ( ŚsP_II-4_126 ) bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, na tv eva jāmbūdvīpakān sattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya. tat kasya hetoḥ? daśasu kauśika kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpitaḥ sattvā aparimuktā evaṃ narakatiryagyoner yamalokān srotaāpattiphale kauśika sattvaḥ pratiṣṭhāpitaḥ parimukto narakatiryagyoner yamalokān, kaḥ punar vādaḥ sakṛdāgāmiphale anāgāmiphale 'rhattve pratiṣṭhāpayet, yaś ca punaḥ kauśika sarvajāmbūdvīpakān sattvān srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayet sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayed anāgāmiphale pratiṣṭhāpayed arhattve pratiṣṭhāpayet, yaś caikaṃ sattvaṃ pratyekabodhau pratiṣṭhāpayed ayam eva bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo vā kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā sarvajāmbūdvīpakān pratyekabodhau pratiṣṭhāpayed yaś ca kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā ekam api sattvam anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpayed ayam eva bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? buddhanetryāḥ so vyavacchedāya pratipanno bhavati, ya ekasattvam apy anuttarāyai samyaksaṃbodhaye pratiṣṭhāpayati. tat kasya hetoḥ? bodhisattvanirjātā hi kauśika srotaāpannāḥ sakṛdāgāmino 'nāgāmino 'rhantaḥ pratyekabuddhā bodhisattvaniryātā hi kauśika tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhās tad anena kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyam. bodhisattvo 'pi pūjayitavyo mānayitavyaḥ satkartavyo gurukartavyaḥ puṣpair dhūpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ, sa devakena lokena samārakena saśravaṇabrāhmaṇikāyāḥ prajñāyāḥ, yo hi kaścit kauśika kulaputro vā kuladhitā vā jāmbūdvīpakān sattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā likhanāya vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitva samyaktvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaapattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ praptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti ( ŚsP_II-4_127 ) prāpsyanti ca, bodhisattvā mahāsattvā bodhisattvaniyāmam avakrāntā avakramanty avakramiṣyanti ca, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante 'bhisaṃbhotsyante ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramita dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry aryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhani ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhani daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmā mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā upadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante,

cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante. abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā ( ŚsP_II-4_128 ) devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhataḥ samyaksaṃbuddhaḥ prajñāyante.
[K. 203b15, N. 402a5, T. 322b1, P. 287b1, Ch. 711b1]
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ sattvāḥ yāvantaḥ kauśika cāturmahādvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā ( ŚsP_II-4_129 ) vā daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā Iekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś caśikṣitvā samyaktvanyāmam avakrānto avakramanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyate abhisaṃbhotsyate ca.
katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ ( ŚsP_II-4_130 ) vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante,

cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ ( ŚsP_II-4_131 ) prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhataḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 204b1, N. 403b5, T. 323b3, P. 289b4, Ch. 715c3]
tiṣṭhantu kauśika trisāhasramahāsāhasre cūḍike lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro yā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyate abhisaṃbhotsyate ca.
katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramita prajñāpāramitā.

adhyatmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, ( ŚsP_II-4_132 ) abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābbā devāḥ prajñāyante, apramāṇabhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, akiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante. peyālaṃ
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā ( ŚsP_II-4_133 ) prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 1 - -, N. 405a6, T. 324b4, P. 291b7, Ch. 717a8]
tiṣṭhantu kauśika sahasracūḍikā lokadhātuḥ yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
śakra āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vacanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra ( ŚsP_II-4_134 ) kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca,
katame ca te kauśikānāsrava dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.

catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvaviharasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ santadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitri mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā, anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt. paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ ( ŚsP_II-4_135 ) prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, akiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimoksāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, ( ŚsP_II-4_136 ) anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. - - , N. 406b7, T. 325b6, P. 294a1, Ch. 718b13]
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasramahāsāhasre lokadhātau sattvāḥ yāvantaḥ kauśika trisāhasramahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca,
srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca,
katame te kauśikānasravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.

catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvary āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni pañcābhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni ( ŚsP_II-4_137 ) daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā ( ŚsP_II-4_138 ) prājñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthanāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭaṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñata prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. - -, N. 408a9, T. 326b10, P. 296a1, Ch. 720a5]
yāvantaḥ kauśika daśaṣu dikṣu ekaikasyāṃ diśe gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvāns tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpyet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhutā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikaḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā ( ŚsP_II-4_139 ) avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmāḥtad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā. atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.

catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni pañcābhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśalakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśalakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā ( ŚsP_II-4_140 ) devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, daśatathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisamvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñayate, srotaāpannaḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhaḥ prajñāyante.

[K. - -, N. 410a1, T. 328a1, P. 298a3, Ch. 722c19]
punar aparaṃ kauśika ye kecij jāmbūdvīpakā manuṣyās tān kaścid eva kulaputro vā kuladhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu pratiṣṭhāpayec catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pratiṣṭhāpayet ( ŚsP_II-4_141 ) pañcasv abhijñāsu pratiṣṭchāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvā mahāsattvā bodhisattvaniyāmam avakrāntā avakramanty avakramiṣyanti ca, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante 'bhisaṃbhotsyante ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmā mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā nopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni ( ŚsP_II-4_142 ) prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante,
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā deyāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, ( ŚsP_II-4_143 ) tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhataḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. - -, N. 411b1, T. 329a3, P. 300a5, Ch. 724b5]
tiṣṭhantu kauśika jāṃbūdvīpakāḥ sattvāḥ yāvantaḥ kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu pratiṣṭhāpayec catasṛṣv ārūpyasamāpttiṣu pratiṣṭhāpayet pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrānto avakramanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyate abhisaṃbhotsyate ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, ( ŚsP_II-4_144 ) sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante,
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, akiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā ( ŚsP_II-4_145 ) prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhataḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. - -, N. 413a3, T. 330a7, P. 302a7, Ch. 725c15]
tiṣṭhantu kauśika cāturmahādvīpake lokadhātau sattvāḥ yāvantaḥ kauśika sāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro yā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu pratiṣṭhāpayec catasṛṣv ārūpyasamāpttiṣu pratiṣṭhāpayet pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra ( ŚsP_II-4_146 ) prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā, yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā avakramanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakraṃiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyate abhisaṃbhotsyate ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvaddhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddbadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyapi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante. gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante,
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yamā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ ( ŚsP_II-4_147 ) prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante, ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, akiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, vimokṣāḥ prajñāyante, anupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, ( ŚsP_II-4_148 ) anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhataḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. - -, N. 414b4, T. 331a10, P. 304b3, Ch. 730a22]
tiṣṭhantu kauśika sāhasre lokadhātau sattvāḥ yāvantaḥ kauśika dvisāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladtihitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturḥv apramāṇeṣu pratiṣṭhāpayec catasṛṣv ārūpyasamāpttiṣu pratiṣṭhapayet pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ likhitvā parebhyo dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭāḥ, yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyanapāramitā prajñāpāramitā.
adhyatmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthanāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipadaḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ ( ŚsP_II-4_149 ) śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharma vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.

cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā ( ŚsP_II-4_150 ) prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānani prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante,
srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhaḥ prajñāyante.
[K. 205a6, N. 416a6, T. 332a12, P. 306b6, Ch. 731b28]
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre lokadhātau sattvā yāvantaḥ kauśika trisāhasramahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu pratiṣṭhāpayec catasṛṣv ārūpyasamāpttiṣu pratiṣṭhāpayet pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭāḥ, yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca. sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, ( ŚsP_II-4_151 ) anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhavaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣāḥ, anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyam. yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ likhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.

cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubha devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, ( ŚsP_II-4_152 ) apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anagāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 205b11, N. 417b7, T. 333b2, P. 309a1, Ch. 734b30]
yāvantaḥ kauśika pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu pratiṣṭhāpayec catasṛṣv ārūpyasamāpttiṣu pratiṣṭhāpayet pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ likhitāṃ kṛtvā parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhavaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paṛyāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā ( ŚsP_II-4_154 ) vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāṅi prajñāyante.

cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, akiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, ( ŚsP_II-4_155 ) dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, arūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate. anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 206a18, N. 419a7, T. 334b4, P. 311a4, Ch. * *]
yāvantaḥ kauśika dakṣiṇasyāṃ diśi gaṅganadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca,
katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, aryantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ?
tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.

cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyika devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubha devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, akiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā ( ŚsP_II-4_157 ) prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 207a3, N. 420b9, T. 335b6, P. 313a4, Ch. * *]

yāvantaḥ kauśika paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ ( ŚsP_II-4_158 ) puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayanikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramita.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhāśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ śarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi. ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyika devāḥ prajñāyante, trayastriṃśa devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā ( ŚsP_II-4_159 ) devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, ( ŚsP_II-4_160 ) pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 207b10, N. 422a9, T. 336b9, P. 315a5, Ch. * *]
yāvantaḥ kauśika uttarasyāṃ diśi gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
aha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃprāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ praptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ( ŚsP_II-4_161 ) ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitri mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśana devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyatmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā ( ŚsP_II-4_162 ) prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūṅyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 208a15, N. 423b9, T. 337b10. P. 317b1, Ch. * *]
yāvantaḥ kauśika uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ praptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ ( ŚsP_II-4_163 ) prāpnuvanti prāpsyanti ḥa, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame te kauśikānāsrava dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitri mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ ( ŚsP_II-4_164 ) prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 208b19, N. 425b1, T. 338b13, P. 319b5, Ch. * *]
yāvantaḥ kauśika pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅganadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu ( ŚsP_II-4_165 ) dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te. kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā ( ŚsP_II-4_166 ) upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trayastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, akiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.

dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ ( ŚsP_II-4_167 ) prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 209b4, N. 427a1, T. 340a2, P. 321b7, Ch. * *]
yāvantaḥ kauśika dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhapayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputraḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, ( ŚsP_II-4_168 ) sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatāṇimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭā. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyapi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāma devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranimitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākaśanantyayatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñayatana devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramita prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā ( ŚsP_II-4_169 ) prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.

smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni wprajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 210a7, N. 428b2, T. 341a5, P. 324a1, Ch. * *]
yāvantaḥ kauśika paścimottarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyaḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ ( ŚsP_II-4_170 ) kuladuhitaras ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhā aūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukāni sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ( ŚsP_II-4_171 ) ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.

smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, ( ŚsP_II-4_172 ) bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 210b11, N. 430a1, T. 342a6, P. 326a3, Ch. * *]
yāvantaḥ kauśikādhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.
katame te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamapattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭadaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā ( ŚsP_II-4_173 ) mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃsā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, vijñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā devāḥ prajñāyante.
dānapāramitā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.

smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ ( ŚsP_II-4_174 ) prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayah prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 211a15, N. 431b3, T. 343a7, P. 32sa6, Ch. * *]
yāvantaḥ kauśika upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpayec caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. yo 'syāḥ prajñāpāramitāyāḥ pustakaṃ parasmai dadyāt, paṭhanāya vā lekhanāya vā vācanāya vā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyām anāsravā dharmā vistareṇopadiṣṭā yatra kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca śikṣitvā samyaktvanyāmam avakrāntā, avakrāmanty avakramiṣyanti ca, srotaāpattiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, sakṛdāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, anāgāmiphalaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, arhattvaṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, pratyekabuddhayānikāḥ pratyekabodhiṃ prāptāḥ prāpnuvanti prāpsyanti ca, bodhisattvāś ca mahāsattvā bodhisattvanyāmam avakrāntā avakrāmanty avakramiṣyanti, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyante abhisaṃbhotsyante ca.

katame ca te kauśikānāsravā dharmās tad yathā dānapāramitā, śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatā, asaṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatā,
catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāny āryāṣṭāṅgo mārgaś catvāry āryasatyāny aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ṣaḍ abhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido 'ṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ, mahāmaitrī mahākaruṇā mahāmuditā mahopekṣā anye cāparimāṇā buddhadharmā vistareṇopadiṣṭāḥ. tad anenāpi te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitāṃ pustakalikhitāṃ kṛtvā parebhyo dadyāt paṭhanāyāpi lekhanāyāpi vācanāyāpi, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra kauśika prajñāpāramitāyāṃ vistareṇa sarvadharmā upadiṣṭā yaiḥ kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante.
cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhā devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante. ākāśānantyāyatanā devāḥ prajñāyante, VIjñānāntyāyatanā devāḥ prajñāyante, ākiñcanyāyatanā devāḥ prajñāyante, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanā ( ŚsP_II-4_176 ) devāḥ prajñāyante.
dānapāranñtā prajñāyate, śīlapāramitā prajñāyate, kṣāntipāramitā prajñāyate, vīryapāramitā prajñāyate, dhyānapāramitā prajñāyate, prajñāpāramitā prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā prajñāyate, bahirdhāśūnyatā prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāyate, śūnyatāśūnyatā prajñāyate, mahāśūnyatā prajñāyate, paramārthaśūnyatā prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāyate, atyantaśūnyatā prajñāyate, anavarāgraśūnyatā prajñāyate, anavakāraśūnyatā prajñāyate, prakṛtiśūnyatā prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāyate, anupalambhaśūnyatā prajñāyate, abhāvaśūnyatā prajñāyate, svabhāvaśūnyatā prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāyate.
smṛtyupasthānāni prajñāyante, samyakprahāṇāni prajñāyante, ṛddhipādāḥ prajñāyante, indriyāṇi prajñāyante, balāni prajñāyante, bodhyaṅgāni prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāyate, āryasatyāni prajñāyante, dhyānāni prajñāyante, apramāṇāni prajñāyante, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāyante, aṣṭau vimokṣāḥ prajñāyante, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāyante, abhijñāḥ prajñāyante, samādhayaḥ prajñāyante, dhāraṇīmukhāni prajñāyante, tathāgatabalāni prajñāyante, vaiśāradyāni prajñāyante, pratisaṃvidaḥ prajñāyante, mahāmaitrī prajñāyate, mahākaruṇā prajñāyate, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, pratyekabodhiṃ prajñāyate, mārgākārajñatā prajñāyate, sarvākārajñatā prajñāyate, srotaāpannāḥ prajñāyante, sakṛdāgāminaḥ prajñāyante, anāgāminaḥ prajñāyante, arhantaḥ prajñāyante, pratyekabuddhāḥ prajñāyante. bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāyante, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ prajñāyante.
[K. 211b19, N. 433a5, T. 344a10, P. [32] 1.2, Ch. 736a8]
punar aparaṃ kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati, yoniśaś ca manasikariṣyati, ayam eva bahutaraṃ puṇyaṃ prasaviṣyati.
na tv eva jāmbūdvīpakān manuṣyān daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu ( ŚsP_II-4_177 ) pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, na tv eva cāturdvīpake lokadhātau sarvasattvān daśakuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya caturṣu dhyāneṣu caturḥv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, na tv eva sāhasre lokadhātau sarvasattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya, caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, na tv eva dvisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sarvasattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya, caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, na tv eva trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sarvasattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpya, caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu pañcasv abhijñāsu pratiṣṭhāpya, tatrāyaṃ yoniśo manaskāraḥ.

yan na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā prajñāpāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati dhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvyacaritayā dhyānapāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati dhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā vīryapāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati ādhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvyacaritayā kṣāntipāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati ādhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā śīlapāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati ādhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvyacaritayā dānapāramitām udgrahīṣyati paryavāpsyati dhārayiṣyati vācayiṣyati yoniśaś ca manasikariṣyati.
na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā adhyātmaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā bahirdhāśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā śūnyatāśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā mahāśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā paramārthaśūnyatāṃ ( ŚsP_II-4_178 ) yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā saṃskṛtaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā asaṃskṛtaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā atyantasunyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā anavarāgraśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā anavakāraśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā prakṛtiśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā sarvadharmaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā svalakṣaṇaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā anupalambhaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā abhāvaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā svabhāvaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā abhāvasvabhāvaśūnyatāṃ yoniśo manasikariṣyati.
na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā smṛtyupasthānani yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā samyakprahāṇāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā ṛddhipādāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā indriyāṇi yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā balāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā bodhyaṅgāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā āryāṣtāṅgaṃ mārgaṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā āryasatyāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā dhyānāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā apramāṇāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā ārūpyasamāpattīr yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā aṣṭau vimokṣān yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā navānupūrvavihārasamāpattīr yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā abhijñāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā samādhīn yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā dhāraṇīmukhāni ( ŚsP_II-4_179 ) yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā tathāgatabalāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā vaiśāradyāni yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā pratisaṃvido yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā mahākaruṇāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā āveṇikabuddhadharmān yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā sarvajñatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā mārgākārajñatāṃ yoniśo manasikariṣyati, na dvayacaritayā buddhyā nādvayacaritayā sarvākārajñatāṃ yoniśo manasikariṣyati.
punar aparaṃ kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā anena paryāyeṇa prajñāpāramitāṃ parebhyo vistareṇākhyāsyati deśayiṣyati prakāśayiṣyati prabhāvayiṣyati vivariṣyati vibhajiṣyaty uttarīkariṣyati, saṃprakāśayiṣyaty arthaṃ cāsya upadekṣyati, tatrāyaṃ kauśika prajñāpāramitāyā arthaḥ, na prajñāpāramitādvayeṇa draṣṭavyā na dvayena na nimittato nāyuhato nāniryūhataḥ, notkṣepato na prakṣepataḥ, na saṃkreśato na vyavadānato notpādato na nirodhataḥ, na grahato nāgrahato nodgrahato notsargato na sthānato nāsthānato na bhūtato nābhūtataḥ, na yogato nāyogato na śleṣmato nāśleṣmato na pratyayato nāpratyayato na dharmato nādharmataḥ, na tathāgatato nātathāgatato na bhūtakoṭīto nābhūtakoṭītaḥ. ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
ya imāṃ prajñāpāramitāṃ parebhyo vistareṇākhyāsyati deśayiṣyati prakāśayiṣyati vicariṣyati bhajiṣyati, utttānīkariṣyati saṃprakāśayiṣyati, eyaṃ cāsya upadekṣyati, na tv eva ya ātmanaikopagṛhīyāt paryavāpnuyād ādhārayed dhārayed vācayed yoniśaś ca manasikuryāt.
[K. 212b10, N. 434a1, T. 345b5, P. 4b8, Ch, 737a5]
punar aparaṃ kauśika yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā svayaṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati tāṃ ca parasmai vistareṇākhyāsyati deśayiṣyati prakāśayiṣyati prajñāpayiṣyati sthāpayiṣyati vicariṣyati bhajiṣyati, utttanīkariṣyati saṃprakāśayiṣyati. arthaṃ cāsya upadekṣyaty ayam eva sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaviṣyati.
śakra āha: evaṃ khalu bhagavan kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā prajñāpāramitopadiṣṭavyā, sārthā savyañjanā.

bhagavān āha: evaṃ khlu kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā parebhyaḥ prajñāpāramitopadeṣṭavyā sārthā savyañjanā. evam upadiśan punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā aprameyāsaṃkhyeyāparimāmānena puṇyaskandhena samanvāgato bhaviṣyati.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pūrvasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthaṃ savyañjanam ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā dakṣiṇāyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā paścimāyāṃ diśy aprameyāsakhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyayeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya ( ŚsP_II-4_181 ) hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā uttarasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā uttarapūrvasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jivaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣid deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttanīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pūrvadakṣiṇasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ ( ŚsP_II-4_182 ) prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā dakṣiṇapaścimāyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.

sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā paścimottarasyāṃ diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajmpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ punyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhoteyante ca.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā adhastād diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyayeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt prakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ pṃyaṃ prasavet. tat kasya hetoh? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ ( ŚsP_II-4_183 ) samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.
sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā upariṣṭād diśy aprameyāsaṃkhyeyāṃ tathāgatān arhataḥ samyaksaṃbuddhān yāvaj jīvaṃ sarvasukhopadhānena satkuryād gurukuryān mānayet pūjayet puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair yaś ca khalu punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām anekaparyāyeṇa parasmai vistareṇa sārthāṃ savyañjanām ācakṣīd deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā atītānāgatapratyutpannais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyante ca.
[K. 213b4, N. 436b5, T. 347a8, P. 9a1, Ch. 737b2]
punar aparaṃ kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā aprameyāsaṃkhyeyān kalpān dānapāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān śīlapāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān kṣāntipāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān vīryapāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān dhyānapāramitāyāṃ carann upalambhayogena, aprameyāsaṃkhyeyān kalpān prajñāpāramitāyāṃ carann upalambhayogena,
yaś cemāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parasmai vistareṇācakṣīd deśayet prakāśayet prajñāpayet prasthāpayed vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet tac cānupalambhayogena, ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, tatrāyam upalambha iha kauśika bodhisattvasyopalambhayogena,
dānaṃ datata evaṃ bhavaty ahaṃ dānaṃ dadāmi idaṃ dānaṃ dadāmy asmai dānaṃ dadāmi tasyaivaṃ dānaṃ dadato dānam eva sthāsyati na dānapāramitā upalambhayogena, śīlaṃ rakṣata evaṃ bhavaty ahaṃ śīlaṃ rakṣāmīdaṃ śīlaṃ rakṣāmi tasyaivaṃ śīlaṃ rakṣataḥ śīlam eva sthāsyati na śīlapāramitā upalabhayogena, kṣāntiṃ bhāvayata evaṃ bhavaty ahaṃ kṣāntibhāvayāmīmāṃ kṣāntiṃ bhāvayāmi, tasyaivaṃ kṣāntiṃ bhāvayataḥ kṣāntir eva sthāsyati na kṣāntipāramitām upalambhayogena, vīryam ārabhamānasyaivaṃ bhavaty ahaṃ vīryam ārabhe asyārthāya vīryam ārabhe tasyaivaṃ vīryam ārabhamānasya vīryam eva sthāsyati na vīryapāramitā ( ŚsP_II-4_184 ) upalambhayogena, dhyānāni samāpadyamānasyaivaṃ bhavaty ahaṃ dhyānāni samāpadya imāni dhyānāni samāpadyetasyaivaṃ dhyānāni samāpadyamānasya dhyānāny eva sthāsyati na dhyānapāramitā upalambhayogena, prajñāṃ bhāvayata evaṃ bhavaty ahaṃ prajñāṃ bhāvayāmīmāṃ bhāvayāmi tasyaivaṃ prajñāṃ bhāvayataḥ prajñaiva sthāsyati na prajñāpāramitā upalambhayogena.
evaṃ khalu kauśikopalambhacaritasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā na dānapāramitā paripūryate na śīlapāramitā paripūryate na kṣāntipāramitā paripūryate na vīryapāramitā paripūryate na dhyānapāramitā paripūryate na prajñāpāramitā paripūryate.
śakra āha: kathaṃ carato bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitā paripūryate? kathaṃ carato bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitā paripūryate? kathaṃ carato bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitā paripūryate? kathaṃ carato bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitā paripūryate? kathaṃ carato bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitā paripūryate? kathaṃ carato bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā paripūryate?
bhagavān āha: iha kauśika bodhisattvo mahāsattvo dānaṃ dadat na dāyakam upalabhate na dānaṃ pratigrāhakam upalabhate, na śīlaṃ rakṣan na śīlaṃ na śīlasamādānam upalabhate, na kṣāntiṃ bhāvayan na kṣāntiṃ rakṣanti bhāvanām upalabhate, na vīryam ārabhamāṇe na vīryāraṃbham upalabhate, na dhyānāni na dhyānabhāvanām upalabhate, na prajñāṃ na prajmbhāvanām upalabhate, evaṃ carataḥ kauśika bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitā paripūryate śīlapāramitā paripūryate kṣāntipāramitā paripūryate vīryapāramitā paripūryate dhyānapāramitā paripūryate prajñāpāramitā paripūryate.

evaṃ khalu kauśika kulaputrasya vā kuladuhitur vā abudhyamānasya prajñāpāramitā sārthā savyañjanām upadeṣṭavyā, evam abudhyamānasya dhyānapāramitā sārthā savyañjanam upadeṣṭavyā, evam abudhyamānasya vīryapāramitā sārthā savyañjanam upadeṣṭavyā, evam abudhyamānasya kṣāntipāramitā sārthā savyañjanam upadeṣṭavyā, evam abudhyamānasya śīlapāramitā sārthā savyañjanam upadeṣṭavyā, evam abudhyamānasya ( ŚsP_II-4_185 ) dānapāramitā sārthā savyañjanam upadeṣṭavyā. tat kasya hetoḥ? bhaviṣyanti kauśikānāgate 'dhvani kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca ye bodhisattvayānikebhyaḥ prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyati, tatra ca kulaputrāḥ kuladuhitaraś cānuttarā yaiḥ samyaksaṃbodhir ye saṃprasthitā bhaviṣyati, te tāṃ prativarṇikāṃ śrutvā mārgāṃ praṇakṣanti teṣām iyaṃ prajñāpāramitā sārthā savyañjanā vistareṇopadiṣṭavyā.
[K. 214a1, N. 437b2, T. 348a1, P. 10b8, Ch. 738b13]
śakra āha: katamā bhagavan prajñāpāramitā prativarṇikā?
bhagavān āha: iha kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitām upadekṣyāma iti, te prativarṇikā upadekṣyati.

śakra āha: kathaṃ bhagavaṃs te kulaputrāḥ kuladuhitaro yā prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti?
bhagavān āha: iha kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā prajñāpāramitām upadiśantaḥ, prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti, tatra yā prajñāpāramitāyāḥ prativarṇikā, yad uta rūpam anityam ity upadekṣyanti, rūpaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, rūpam anātmety upadekṣyanti, rūpam aśubham ity upadekṣyanti.
evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te rūpam anityam iti gaveṣiṣyante, rūpaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, rūpam anātmeti gaveṣiṣyante, rūpam aśubham iti gaveṣiṣyante, te rūpam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, rūpaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, rūpam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, rūpam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
vedanām anityety upadekṣyanti, vedanāṃ duḥkhety upadekṣyanti, vedanām anātmety upadekṣyanti, vedanām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te vedanām anityeti gaveṣiṣyante, vedanāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, vedanām anātmeti gaveṣiṣyante, vedanām aśubheti gaveṣiṣyante, te vedanām anityeti gaveṣamāṇāḥ, vedanāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, vedanām anātmeti gaveṣamāṇāḥ vedanām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
saṃjñām anityety upadekṣyanti, saṃjñāṃ duḥkhety upadekṣyanti, saṃjñām anātmety upadekṣyanti, saṃjñām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, ( ŚsP_II-4_186 ) te saṃjñām anityeti gaveṣiṣyante, saṃjñāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, saṃjñām anātmeti gaveṣiṣyante, saṃjñām aśubheti gaveṣiṣyante, te saṃjñām anityeti gaveṣamāṇāḥ. saṃjñāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, saṃjñām anātmeti gaveṣamāṇāḥ saṃjñām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
saṃskārān anityā ity upadekṣyanti, saṃskāra duḥkhā ity upadekṣyanti, saṃskārām anātmāna ity upadekṣyanti, saṃskārān aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti, ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti. yeṣāṃ copadekṣyanti, te saṃskārān anityā iti gaveṣiṣyante, saṃskārān duḥkhā iti gaveṣiṣyante, saṃskārān anātmāna ti gaveṣiṣyante, saṃskārān aśubhā iti gaveṣiṣyante, te saṃskārān anityā iti gaveṣamāṇāḥ, saṃskārān duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, saṃskārān anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ saṃskārān aśubhā iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
vijñānam anityam ity upadekṣyanti, vijñānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, vijñānam anātmety upadekṣyanti, vijñānam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te vijñānam anityam iti gaveṣiṣyante, vijñānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, vijñānam anātmeti gaveṣiṣyante, vijñānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te vijñānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, vijñānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, vijñānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, vijñānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.
cakṣur anityam ity upadekṣyanti, cakṣur duḥkham ity upadekṣyanti, cakṣur anātmety upadekṣyanti, cakṣur aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te cakṣur anityam iti gaveṣīṣyante, cakṣur duḥkham iti gaveṣiṣyante, cakṣur anātmeti gaveṣiṣyante, cakṣur aśubham iti gaveṣiṣyante, te cakṣur anityam iti gaveṣamāṇāḥ, cakṣur duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, cakṣur anātmeti gaveṣamāṇāḥ, cakṣur aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
śrotram anityam ity upadekṣyanti, śrotraṃ duḥkham ity upadekṣyanti, śrotram anātmety upadekṣyanti, śrotram aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te śrotram anityam iti gaveṣiṣyante, śrotraṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, śrotram anātmeti gaveṣiṣyante. śrotram aśubham iti ( ŚsP_II-4_187 ) gaveṣiṣyante, te śrotram anityam iti gaveṣamāṇāḥ, śrotraṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, śrotram anātmeti gaveṣamāṇāḥ, śrotram aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
ghrāṇam anityam ity upadekṣyanti, ghrāṇaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, ghrāṇam anātmety upadekṣyanti, ghrāṇam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te ghrāṇam anityam iti gaveṣiṣyante, ghrāṇaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, ghrāṇam anātmeti gaveṣiṣyante, ghrāṇam aśubham iti gaveṣiṣyante, te ghrāṇam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
jihvām anityety upadekṣyanti, jihvāṃ duḥkhety upadekṣyanti, jihvām anātmety upadekṣyanti, jihvām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te jihvām anityeti gaveṣiṣyante jihvāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, jihvām anātmeti gaveṣiṣyante, jihvām aśubheti gaveṣiṣyante, te jihvām anityeti gaveṣamāṇāḥ, jihvāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, jihvām anātmeti gaveṣamāṇāḥ, jihvām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
kāyam anitya ity upadekṣyanti, kāyaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, kāyam anātmety upadekṣyanti, kāyam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te kāyam anitya iti gaveṣiṣyante, kāyaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, kāyam anātmeti gaveṣiṣyante, kāyam aśubha iti gaveṣiṣyante, te kāyam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, kāyaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, kāyam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, kāyam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
mano 'nityam ity upadekṣyanti, mano duḥkham ity upadekṣyanti, mano 'nātmety upadekṣyanti, mano 'śubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te mano 'nityam iti gaveṣiṣyante, mano duḥkham iti gaveṣiṣyante, mano 'nātmeti gaveṣiṣyante, mano 'śubham iti gaveṣiṣyante, te mano 'nityam iti gaveṣamāṇāḥ, mano duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, mano 'nātmeti gaveṣamāṇāḥ, mano 'śubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.

rūpam anityam ity upadekṣyanti, rūpaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, rūpam anātmety upadekṣyanti, rūpam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca ( ŚsP_II-4_188 ) vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te rūpam anityam iti gaveṣiṣyante, rūpaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, rūpam anātmeti gaveṣiṣyante, rūpam aśubham iti gaveṣiṣyante, te rūpam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, rūpaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, rūpam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, rūpam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
śabdam anitya ity upadekṣyanti, śabdaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, śabdam anātmety upadekṣyanti, śabdam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyaṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te śabdam anitya iti gaveṣiṣyante, śabdaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, śabdam anātmeti gaveṣiṣyante, śabdam aśubha iti gaveṣiṣyante, te śabdam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, śabdaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, śabdam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, śabdam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
gandham anitya ity upadekṣyanti, gandhaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, gandham anātmety upadekṣyanti, gandham aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te gandham anitya iti gaveṣiṣyante, gandhaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, gandham anātmeti gaveṣiṣyante, gandham aśubha iti gaveṣiṣyante, te gandham anitya iti gaveṣamāṇāḥ, gandhaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, gandham anātmeti gaveṣamāṇāḥ, gandham aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
rasam anitya ity upadekṣyanti, rasaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, rasam anātmety upadekṣyanti, rasam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te rasam anitya iti gaveṣiṣyante, rasaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, rasam anātmeti gaveṣiṣyante, rasam aśubha iti gaveṣiṣyante, te rasam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, rasaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, rasam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, rasam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
sparśam anitya ity upadekṣyanti, sparśaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, sparśam anātmety upadekṣyanti, sparśam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyaṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te sparśam anitya iti gaveṣiṣyante, sparśaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, sparśam anātmeti gaveṣiṣyante, sparśam aśubha iti ( ŚsP_II-4_189 ) gaveṣiṣyante, te sparśam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, sparśaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, sparśam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, sparśam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
dharmān anityā ity upadekṣyanti, dharmān duḥkhā ity upadekṣyanti, dharmān anātmāna ity upadekṣyanti, dharmān aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te dharmān anityā iti gaveṣiṣyante, dharmān duḥkhā iti gaveṣiṣyante, dharmān anātmāna iti gaveṣiṣyante, dharmān aśubhā iti gaveṣiṣyante, te dharmān anityā iti gaveṣamāṇāḥ, dharmān duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, dharmān anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, dharmān aśubhā iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.
cakṣurvijñānam anityam ity upadekṣyanti, cakṣurvijñānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, cakṣurvijñānam anātmety upadekṣyanti, cakṣurvijñānam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te cakṣurvijñānam anityam iti gaveṣiṣyante, cakṣurvijñānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, cakṣurvijñānam anātmeti gaveṣiṣyante, cakṣurvijñānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te cakṣurvijñānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, cakṣurvijñānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, cakṣurvijñānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, cakṣurvijñānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
śrotravijñānam anityam ity upadekṣyanti, śrotravijñānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, śrotravijñānam anātmety upadekṣyanti, śrotravijñānam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te śrotravijñānam anityam iti gaveṣiṣyante, śrotravijñānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, śrotravijñānam anātmeti gaveṣiṣyante, śrotravijñānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te śrotravijñānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, śrotravijñānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, śrotravijñānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, śrotravijñānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
ghrāṇavijñānam anityam ity upadekṣyanti, ghrāṇavijñānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, ghrāṇavijñānam anātmety upadekṣyanti, ghrāṇavijñānam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te ghrāṇavijñānam anityam iti gaveṣiṣyante, ghrāṇavijñānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, ghrāṇavijñānam ( ŚsP_II-4_190 ) anātmeti gaveṣiṣyante, ghrāṇavijñānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te ghrāṇavijñānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇavijñānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇavijñānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇavijñānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
jihvāvijñānam anityam ity upadekṣyanti, jihvāvijñānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, jihvāvijñānam anātmety upadekṣyanti, jihvāvijñānam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te jihvāvijñānam anityam iti gaveṣiṣyante, jihvāvijñānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, jihvāvijñānam anātmeti gaveṣiṣyante, jihvāvijñānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te jihvāvijñānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, jihvāvijñānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, jihvāvijñānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, jihvāvijñānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,

kayavijñānam anityam ity upadekṣyanti, kayavijñānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, kāyavijñānam anātmety upadekṣyanti, kāyavijñānam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te kāyavijñānam anityam iti gaveṣiṣyante, kāyavijñānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, kāyavijñānam anātmeti gaveṣiṣyante, kāyavijñānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te kāyavijñānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, kāyavijñānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, kāyavijñānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, kāyavijñānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikayāṃ cariṣyanti,
manovijñānam anityam ity upadekṣyanti, manovijñānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, manovijñānam anātmety upadekṣyanti, manovijñānam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti. te manovijñānam anityam iti gaveṣiṣyante, manovijñānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, manovijñānam anātmeti gaveṣiṣyante, manovijñānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te manovijñānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, manovijñānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, manovijñānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, manovijñānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.
cakṣuḥsaṃsparśam anitya ity upadekṣyanti, cakṣuḥsaṃsparśaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, cakṣuḥsaṃsparśam anātmety upadekṣyanti, cakṣuḥsaṃsparśam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa ( ŚsP_II-4_191 ) prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te cakṣuḥsaṃsparśam anitya iti gaveṣiṣyante, cakṣuḥsaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, cakṣuḥsaṃsparśam anātmeti gaveṣiṣyante, cakṣuḥsaṃsparśam aśubha iti gaveṣiṣyante, te cakṣuḥsaṃsparśam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, cakṣuḥsaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, cakṣuḥsaṃsparśam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, cakṣuḥsaṃsparśam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
śrotrasaṃsparśam anitya ity upadekṣyanti, śrotrasaṃsparśaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, śrotrasaṃsparśam anātmety upadekṣyanti, śrotrasaṃsparśam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te śrotrasaṃsparśam anitya iti gaveṣiṣyante, śrotrasaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, śrotrasaṃsparśam anātmeti gaveṣiṣyante, śrotrasaṃsparśam aśubha iti gaveṣiṣyante, te śrotrasaṃsparśam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, śrotrasaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, śrotrasaṃsparśam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, śrotrasaṃsparśam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
ghrāṇasaṃsparśam anitya ity upadekṣyanti, ghrāṇasaṃsparśaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, ghrāṇasaṃsparśam anātmety upadekṣyanti, ghrāṇasaṃsparśam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te ghrāṇasaṃsparśam anitya iti gaveṣiṣyante, ghrāṇasaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, ghrāṇasaṃsparśam anātmeti gaveṣiṣyante, ghrāṇasaṃsparśam aśubha iti gaveṣiṣyante, te ghrāṇasaṃsparśam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇasaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇasaṃsparśam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇasaṃsparśam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
jihvāsaṃsparśam anitya ity upadekṣyanti, jihvāsaṃsparśaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, jihvāsaṃsparśam anātmety upadekṣyanti, jihvāsaṃsparśam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te jihvasaṃsparśam anitya iti gaveṣiṣyante, jihvāsaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, jihvāsaṃsparśam anātmeti gaveṣiṣyante, jihvāsaṃsparśam aśubha iti gaveṣiṣyante, te jihvāsaṃsparśam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, jihvāsaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, jihvāsaṃsparśam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, jihvāsaṃsparśam aśubha ( ŚsP_II-4_192 ) iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
kāyasaṃsparśam anitya ity upadekṣyanti, kāyasaṃsparśaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, kāyasaṃsparśam anātmety upadekṣyanti, kāyasaṃsparśam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te kāyasaṃsparśam anitya iti gaveṣiṣyante, kāyasaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, kāyasaṃsparśam anātmeti gaveṣiṣyante, kāyasaṃsparśam aśubha iti gaveṣiṣyante, te kāyasaṃsparśam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, kāyasaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, kāyasaṃsparśam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, kāyasaṃsparśam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
manaḥsaṃsparśam anitya ity upadekṣyanti, manaḥsaṃsparśaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, manaḥsaṃsparśam anātmety upadekṣyanti, manaḥsaṃsparśam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te manaḥsaṃsparśam anitya iti gaveṣiṣyante, manaḥsaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, manaḥsaṃsparśam anātmeti gaveṣiṣyante, manaḥsaṃsparśam aśubha iti gaveṣiṣyante, te manaḥsaṃsparśam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, manaḥsaṃsparśaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, manaḥsaṃsparśam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, manaḥsaṃsparśam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.
cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām anityety upadekṣyanti, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanāṃ duḥkhety upadekṣyanti, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām anātmety upadekṣyanti, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣiṣyante, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣiṣyante, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣiṣyante, te cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣamāṇāḥ, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣamāṇāḥ, cakṣuḥsaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikayāṃ cariṣyanti,

śrotrasaṃsparśajāvedanām anityety upadekṣyanti, śrotrasaṃsparśajāvedanāṃ duḥkhety upadekṣyanti, śrotrasaṃsparśajāvedanām anātmety upadekṣyanti, śrotrasaṃsparśajāvedanām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca ( ŚsP_II-4_193 ) vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te śrotrasaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣiṣyante, śrotrasaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, śrotrasaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣiṣyante, śrotrasaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣiṣyante, te śrotrasaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣamāṇāḥ, śrotrasaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, śrotrasaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣamāṇāḥ, śrotrasaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
ghrāṇasaṃsparśajāvedanām anityety upadekṣyanti, ghrāṇasaṃsparśajāvedanāṃ duḥkhety upadekṣyanti, ghrāṇasaṃsparśajāvedanām anātmety upadekṣyanti, ghrāṇasaṃsparśajāvedanām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te ghrāṇasaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣiṣyante, ghrāṇasaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, ghrāṇasaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣiṣyante, ghrāṇasaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣiṣyante, te ghrāṇasaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇasaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇasaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣamāṇāḥ, ghrāṇasaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
jihvāsaṃsparśajāvedanām anityety upadekṣyanti, jihvāsaṃsparśajāvedanāṃ duḥkhety upadekṣyanti, jihvāsaṃsparśajāvedanām anātmety upadekṣyanti, jihvāsaṃsparśajāvedanām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te jihvāsaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣiṣyante, jihvāsaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, jihvāsaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣiṣyante, jihvāsaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣiṣyante, te jihvāsaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣamāṇāḥ, jmvāsaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, jihvāsaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣamāṇāḥ, jihvāsaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
kāyasaṃsparśajāvedanām anityety upadekṣyanti, kāyasaṃsparśajāvedanāṃ duḥkhety upadekṣyanti, kāyasaṃsparśajāvedanām anātmety upadekṣyanti, kāyasaṃsparśajāvedanām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te kāyasaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣiṣyante, kāyasaṃsparśajāvedanāṃ ( ŚsP_II-4_194 ) duḥkheti gaveṣiṣyante, kāyasaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣiṣyante, kāyasaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣiṣyante, te kāyasaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣamāṇāḥ, kāyasaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, kāyasaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣamāṇāḥ, kāyasaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
manaḥsaṃsparśajāvedanām anityety upadekṣyanti, manaḥsaṃsparśajāvedanāṃ duḥkhety upadekṣyanti, manaḥsaṃsparśajāvedanām anātmety upadekṣyanti, manaḥsaṃsparśajāvedanām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te manaḥsaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣiṣyante, manaḥsaṃsparśajāvedanāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, manaḥsaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣiṣyante, manaḥsaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣiṣyante, te manaḥsaṃsparśajāvedanām anityeti gaveṣamāṇāḥ, manaḥsaṃsparśajāvedanaṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, manaḥsaṃsparśajāvedanām anātmeti gaveṣamāṇāḥ, manaḥsaṃsparśajāvedanām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.
[K. 216a17, N. 443b4, T. 352a3, P. 19b7, Ch. 741b2 ].
pṛthivīdhātum anitya ity upadekṣyanti, pṛthivīdhātuṃ duḥkha ity upadekṣyanti, pṛthivīdhātum anātmety upadekṣyanti, pṛthivīdhātum aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te pṛthivīdhatum anitya iti gaveṣiṣyante, pṛthivīdhātuṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, pṛthivīdhātum anātmeti gaveṣiṣyante, pṛthivīdhātum aśubha iti gaveṣiṣyante, te pṛthivīdhātum anitya iti gaveṣamāṇāḥ, pṛthivīdhātuṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, pṛthivīdhātum anātmeti gaveṣamāṇāḥ, pṛthivīdhātum aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
abdhātum anitya ity upadekṣyanti, abdhātuṃ duḥkha ity upadekṣyanti, abdhātum anātmety upadekṣyanti, abdhātum aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te abdhātum anitya iti gaveṣiṣyante, abdhatuṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, abdhātum anātmeti gaveṣiṣyante, abdhātum aśubha iti gaveṣiṣyante, te abdhātum anitya iti gaveṣamāṇāḥ, abdhātuṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, abdhātum anātmeti gaveṣamāṇāḥ, abdhātum aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,

tejodhātum anitya ity upadekṣyanti, tejodhātuṃ duḥkha ity upadekṣyanti, tejodhātum anātmety upadekṣyanti, tejodhātum aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te tejodhātum anitya iti gaveṣiṣyante, tejodhātuṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, tejodhātum anātmeti gaveṣiṣyante, tejodhātum aśubha iti gaveṣiṣyante, te tejodhātum anitya iti gaveṣamāṇāḥ, tejodhātuṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, tejodhātum anātmeti gaveṣamāṇāḥ, tejodhātum aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
vāyudhātum anitya ity upadekṣyanti, vāyudhātuṃ duḥkha ity upadekṣyanti, vāyudhātum anātmety upadekṣyanti, vāyudhātum aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te vāyudhātum anitya iti gaveṣiṣyante, vāyudhātuṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, vāyudhātum anātmeti gaveṣiṣyante, vāyudhātum aśubha iti gaveṣiṣyante, te vāyudhātum anitya iti gaveṣamāṇāḥ, vāyudhātuṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, vāyudhātum anātmeti gaveṣamāṇāḥ, vāyudhātum aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
ākāśadhātum anitya ity upadekṣyanti, ākāśadhātuṃ duḥkha ity upadekṣyanti, ākāśadhātum anātmety upadekṣyanti, ākāśadhātum aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te ākāśadhātum anitya iti gaveṣiṣyante, ākāśadhātuṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, ākāśadhātum anātmeti gaveṣiṣyante, ākāśadhātum aśubha iti gaveṣiṣyante, te ākāśadhātum anitya iti gaveṣamāṇāḥ, ākāśadhātuṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, ākāśadhātum anātmeti gaveṣamāṇāḥ, ākāśadhātum aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
vijñānadhātum anitya ity upadekṣyanti, vijñānadhatuṃ duḥkha ity upadekṣyanti, vijñānadhātum anātmety upadekṣyanti, vijñānadhātum aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te vijñānadhātum anitya iti gaveṣiṣyante, vijñānadhātuṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, vijñānadhātum anātmeti gaveṣiṣyante, vijñānadhātum aśubha iti gaveṣiṣyante, te vijñānadhātum anitya iti gaveṣamāṇāḥ, vijñānadhātuṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, vijñānadhātum anātmeti gaveṣamāṇāḥ, vijñānadhātum aśubha iti gaveṣamāṇāḥ pramapāramitāprativarṇikāyāṃ ( ŚsP_II-4_196 ) cariṣyanti.
avidyām anityety upadekṣyanti, avidyāṃ duḥkhety upadekṣyanti, avidyām anātmety upadekṣyanti, avidyām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te 'vidyām anityeti gaveṣiṣyante, avidyāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, avidyām anātmeti gaveṣiṣyante, avidyām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'vidyām anityeti gaveṣamāṇāḥ, avidyāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, avidyām anātmeti gaveṣamāṇāḥ avidyām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
saṃskārān anityā ity upadekṣyanti, saṃskarān duḥkhā ity upadekṣyanti, saṃskārān anātmāna ity upadekṣyanti, saṃskārān aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti, ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te saṃskārān anitya iti gaveṣiṣyante, saṃskārān duḥkhā iti gaveṣiṣyante, saṃskārān anātmāna ti gaveṣiṣyante, saṃskārān asubhā iti gaveṣiṣyante, te saṃskārān anitya iti gaveṣamāṇāḥ, saṃskārān duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, saṃskārān anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ saṃskārān aśubhā iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
vijñānam anityam ity upadekṣyanti, vijñānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, vijñānam anātmety upadekṣyanti, vijñānam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te vijñānam anityam iti gaveṣiṣyante, vijñānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, vijñānam anātmeti gaveṣiṣyante, vijñānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te vijñānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, vijñānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, vijñānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, vijñānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
nāmarūpam anityam ity upadekṣyanti, nāmarūpaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, nāmarūpam anātmety upadekṣyanti, nāmarūpam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te nāmarūpam anityam iti gaveṣiṣyante, nāmarūpaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, nāmarūpam anātmeti gaveṣiṣyante, nāmarūpam aśubham iti gaveṣiṣyante, te nāmarūpam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, nāmarūpaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, nāmarūpam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, nāmarūpam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
ṣaḍāyatanam anityam ity upadekṣyanti, ṣaḍāyatanaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, ṣaḍāyatanam anātmety upadekṣyanti, ṣaḍāyatanam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te ṣaḍāyatanam anityam iti gaveṣiṣyante, ṣaḍāyatanaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, ṣaḍāyatanam anātmeti gaveṣiṣyante, ṣaḍāyatanam aśubham iti gaveṣiṣyante, te ṣaḍāyatanam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, ṣaḍāyatanaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, ṣaḍāyatanam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, ṣaḍāyatanam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
sparśam anitya ity upadekṣyanti, sparśaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, sparśam anātmety upadekṣyanti, sparśam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te sparśam anitya iti gaveṣiṣyante, sparśaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, sparśam anātmeti gaveṣiṣyante, sparśam aśubha iti gaveṣiṣyante, te sparśam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, sparśaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, sparśam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, sparśam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,

vedanām anityety upadekṣyanti, vedanāṃ duḥkhety upadekṣyanti, vedanām anātmety upadekṣyanti, vedanām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te vedanām anityeti gaveṣiṣyante, vedanāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, vedanām anātmeti gaveṣiṣyante, vedanām aśubheti gaveṣiṣyante, te vedanām anityeti gaveṣamāṇāḥ, vedanāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, vedanām anātmeti gaveṣamāṇāḥ vedanām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
tṛṣṇām anityety upadekṣyanti, tṛṣṇāṃ duḥkhety upadekṣyanti, tṛṣṇām anātmety upadekṣyanti, tṛsṇām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te tṛṣṇām anityeti gaveṣiṣyante, tṛṣṇāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, tṛṣṇām anātmeti gaveṣiṣyante, tṛṣṇām aśubheti gaveṣiṣyante, te tṛṣṇām anityeti gaveṣamāṇāḥ, tṛṣṇāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, tṛṣṇām anātmeti gaveṣamāṇāḥ tṛṣṇām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
upādānam anityam ity upadekṣyanti, upādānaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, upādānam anātmety upadekṣyanti, upādānam aśubham ity ( ŚsP_II-4_198 ) upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te upādānam anityam iti gaveṣiṣyante, upādānaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, upādānam anātmeti gaveṣiṣyante, upādānam aśubham iti gaveṣiṣyante, te upādānam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, upādānaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, upādānam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, upādānam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
bhavam anitya ity upadekṣyanti, bhavaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, bhavam anātmety upadekṣyanti, bhavam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyaṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te bhavam anitya iti gaveṣiṣyante, bhavaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, bhavam anātmeti gaveṣiṣyante, bhavam aśubha iti gaveṣiṣyante, te bhavam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, bhavaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, bhavam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, bhavam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
jātim anityety upadekṣyanti, jātiṃ duḥkhety upadekṣyanti, jātim anātmety upadekṣyanti, jātim aśubhety upadekṣyanti, evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te jātim anityeti gaveṣiṣyante, jātiṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, jātim anātmeti gaveṣiṣyante, jātim aśubheti gaveṣiṣyante, te jātim anityeti gaveṣamāṇāḥ, jātiṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, jātim anātmeti gaveṣamāṇāḥ jātim aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
jarāmaraṇam anityam ity upadekṣyanti, jarāmaraṇaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, jarāmaraṇam anātmety upadekṣyanti, jarāmaraṇam aśubham ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te jarāmaraṇam anityam iti gaveṣiṣyante, jarāmaraṇaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, jarāmaraṇam anātmeti gaveṣiṣyante, jarāmaraṇam aśubham iti gaveṣiṣyante, te jarāmaraṇam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, jarāmaraṇaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, jarāmaraṇam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, jarāmaraṇam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.
[K. 217a21, N. 446a9, T. 354a3, P. 23b8, Ch. 741c22]
dānapāramitām anityety upadekṣyanti, danapāramitāṃ duḥkhety upadekṣyanti, dānapāramitām anātmety upadekṣyanti, dānapāramitām ( ŚsP_II-4_199 ) aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyati ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, dānapāramitām anityeti gaveṣiṣyante, dānapāramitāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, dānapāramitām anātmeti gaveṣiṣyante, dānapāramitām aśubheti gaveṣiṣyante, dānapāramitām anityeti gaveṣamāṇāḥ, dānapāramitāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, dānapāramitām anātmeti gaveṣamāṇāḥ dānapāramitām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
śīlapāramitām anityety upadekṣyanti, śīlapāramitāṃ duḥkhety upadekṣyanti, śīlapāramitām anātmety upadekṣyanti, śīlapāramitām aśubhety i upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, śīlapāramitām anityeti gaveṣiṣyante, śīlapāramitāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, śīlapāramitām anātmeti gaveṣiṣyante, śīlapāramitām aśubheti gaveṣiṣyante, te śīlapāramitām anityeti gaveṣamāṇāḥ, śīlapāramitāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, śīlapāramitām anātmeti gaveṣamāṇāḥ śīlapāramitām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
kṣāntipāramitām anityety upadekṣyanti, kṣāntipāramitāṃ duḥkhety upadekṣyanti, kṣāntipāramitām anātmety upadekṣyanti, kṣāntipāramitām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, kṣāntipāramitām anityeti gaveṣiṣyante, kṣāntipāramitāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, kṣāntipāramitām anātmeti gaveṣiṣyante, kṣāntipāramitām aśubheti gaveṣiṣyante, te kṣāntipāramitām anityeti gaveṣamāṇāḥ, kṣāntipāramitāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, kṣāntipāramitām anātmeti gaveṣamāṇāḥ kṣāntipāramitām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
vīryapāramitām anityety upadekṣyanti, vīryapāramitāṃ duḥkhety upadekṣyanti, vīryapāramitām anātmety upadekṣyanti, vīryapāramitām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, vīryapāramitām anityeti gaveṣiṣyante, vīryapāramitāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, vīryapāramitām anātmeti gaveṣiṣyante, vīryapāramitām aśubheti gaveṣiṣyante, te vīryapāramitām anityeti gaveṣamāṇāḥ, vīryapāramitāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, vīryapāramitām anātmeti gaveṣamāṇāḥ vīryapāramitām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāpratiyarṇikāyāṃ cariṣyanti,

dhyānapāramitām anityety upadekṣyanti, dhyānapāramitāṃ duḥkhety upadekṣyanti, dhyānapāramitām anātmety upadekṣyanti, dhyānapāramitām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, dhyānapāramitām anityeti gaveṣiṣyante, dhyānapāramitāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, dhyānapāramitām anātmeti gaveṣiṣyante, dhyānapāramitām aśubheti gaveṣiṣyante, te dhyānapāramitām anityeti gaveṣamāṇāḥ, dhyānapāramitāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, dhyānapāramitām anātmeti gaveṣamāṇāḥ dhyānapāramitām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
prajñāpāramitām anityety upadekṣyanti, prajñāpāramitāṃ duḥkhety upadekṣyanti, prajñāpāramitām anātmety upadekṣyanti, prajñāpāramitām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, prajñāpāramitām anityeti gaveṣiṣyante, prajñāpāramitāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, prajñāpāramitām anātmeti gaveṣiṣyante, prajñāpāramitām aśubheti gaveṣiṣyante, te prajñāpāramitām anityeti gaveṣamāṇāḥ, prajñāpāramitāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, prajñāpāramitām anātmeti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.
[K. 217b19, N. 446b3, T. 354b9, P. 25b4, Ch. 742a22]
adhyātmaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyate, adhyātmaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyate, adhyātmaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyate, adhyātmaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyate. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, adhyātmaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, adhyātmaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, adhyātmaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, adhyātmaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'dhyātmaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, adhyātmaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, adhyātmaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ adhyātmaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
bahirdhāśūnyatām anityety upadekṣyanti, bahirdhāśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, bahirdhāśūnyatām anātmety upadekṣyanti, bahirdhāśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣaṃ copadekṣyanti, bahirdhāśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, bahirdhāśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, bahirdhāśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, bahirdhāśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te ( ŚsP_II-4_201 ) bahirdhāśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, bahirdhāśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, bahirdhāśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ bahirdhāśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
adhyātmabahirdhāśūnyatām anityety upadekṣyanti, adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti. adhyātmabahirdhāśūnyatām anātmety upadekṣyanti, adhyātmabahirdhāśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, adhyātmabahirdhāśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, adhyātmabahirdhāśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, adhyātmabahirdhāśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'dhyātmabahirdhāśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, adhyātmabahirdhāśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ adhyātmabahirdhāśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
śūnyatāśūnyatām anityety upadekṣyanti, śūnyatāśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, śūnyatāśūnyatām anātmety upadekṣyanti, śūnyatāśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, śūnyatāśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, śūnyatāśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, śūnyatāśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, śūnyatāśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te śūnyatāśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, śūnyatāśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, śūnyatāśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ śūnyatāśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
mahāśūnyatām anityety upadekṣyanti, mahāśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, mahāśūnyatām anātmety upadekṣyanti, mahāśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, mahāśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, mahāśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, mahāśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, mahāśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te mahāśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, mahāśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, mahāśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ mahāśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
paramārthaśūnyatām anityety upadekṣyanti, paramārthaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, paramārthaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, paramārthaśūnyatām ( ŚsP_II-4_202 ) aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, paramārthaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, paramārthaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, paramārthaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, paramārthaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te paramārthaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, paramārthaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, paramārthaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ paramārthaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
saṃskṛtaśūnyatām anityety upadekṣyanti, saṃskṛtaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, saṃskṛtaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, saṃskṛtaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, saṃskṛtaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, saṃskṛtaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, saṃskṛtaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, saṃskṛtaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te saṃskṛtaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, saṃskṛtaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, saṃkṛtaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ saṃskṛtaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,

asaṃskṛtaśūnyatām anityety upadekṣyanti, asaṃskṛtaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, asaṃskṛtaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, asaṃskṛtaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyaṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, asaṃskṛtaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, asaṃskṛtaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, asaṃskṛtaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, asaṃskṛtaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'saṃskṛtaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, asaṃskṛtaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, asaṃskṛtaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ asaṃskṛtaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
atyantaśūnyatām anityety upadekṣyanti, atyantaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, atyantaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, atyantaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, atyantaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, atyantaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, atyantaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, atyantaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'tyantaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, atyantaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, ( ŚsP_II-4_203 ) atyantaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ atyantaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
anavarāgraśūnyatām anityety upadekṣyanti, anavarāgraśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, anavarāgraśūnyatām anātmety upadekṣyanti, anavarāgraśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, anavarāgraśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, anavarāgraśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, anavarāgraśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, anavarāgraśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'navarāgraśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, anavarāgraśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, anavarāgraśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ anavarāgraśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
anavakāraśūnyatām anityety upadekṣyanti, anavakāraśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, anavakāraśūnyatām anātmety upadekṣyanti, anavakāraśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, anavakāraśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, anavakāraśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, anavakāraśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, anavakāraśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'navakāraśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, anavakāraśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, anavakāraśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ anavakāraśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
prakṛtiśūnyatām anityety upadekṣyanti, prakṛtiśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, prakṛtiśūnyatām anātmety upadekṣyanti, prakṛtiśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, prakṛtiśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, prakṛtiśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, prakṛtiśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, prakṛtiśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te prakṛtiśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, prakṛtiśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, prakṛtiśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ prakṛtiśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
sarvadharmaśūnyatām anityety upadekṣyanti, sarvadharmaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, sarvadharmaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, sarvadharmaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ ( ŚsP_II-4_204 ) carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, sarvadharmaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, sarvadharmaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, sarvadharmaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, sarvadharmaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te sarvadharmaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, sarvadharmaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, sarvadharmaśūnyatāṃ anātmeti gaveṣamāṇāḥ sarvadharmaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
svalakṣaṇaśūnyatām anityety upadekṣyanti, svalakṣaṇaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, svalakṣaṇaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, svalakṣaṇaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyaṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, svalakṣaṇaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, svalakṣaṇaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, svalakṣaṇaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, svalakṣaṇaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te svalakṣaṇaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, svalakṣaṇaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, svalakṣaṇaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ svalakṣaṇaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
anupalambhaśūnyatām anityety upadekṣyanti, anupalambhaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, anupalambhaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, anupalambhaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, anupalambhaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, anupalambhaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, anupalambhasūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, anupalambhaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'nupalambhaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, anupalambhaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, anupalambhaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ anupalambhasūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
abhāvaśūnyatām anityety upadekṣyanti, abhāvaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, abhāvaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, abhāvaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, abhāvaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, abhāvaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, abhāvaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, abhāvaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'bhavaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, abhāvaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, ( ŚsP_II-4_205 ) abhāvaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ abhāvaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,

svabhāvaśūnyatām anityety upadekṣyanti, svabhāvaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, svabhāvaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, svabhāvaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, svabhāvaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, svabhāvaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, svabhāvaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, svabhāvaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te svabhāvaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, svabhāvaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, svabhāvaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ svabhāvaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
abhāvasvabhāvaśūnyatām anityety upadekṣyanti, abhāvasvabhāvaśūnyatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, abhāvasvabhāvaśūnyatām anātmety upadekṣyanti, abhāvasvabhāvaśūnyatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, abhāvasvabhāvaśūnyatām anityeti gaveṣiṣyante, abhāvasvabhāvaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, abhāvasvabhāvaśūnyatām anātmeti gaveṣiṣyante, abhāvasvabhāvaśūnyatām aśubheti gaveṣiṣyante, te 'bhāvasvabhāvaśūnyatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, abhāvasvabhāvaśūnyatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, abhāvasvabhāvaśūnyatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ abhāvasvabhāvaśūnyatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti.
[K. 219a12, N. 446b6, T. 357a5, P. 30a8, Ch. 743c20]
smṛtyupasthānāny anityānīty upadekṣyanti, smṛtyupasthānāni duḥkhānīty upadekṣyanti, smṛtyupasthānāny anātmānīty upadekṣyanti, smṛtyupasthānāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te smṛtyupasthānāny anityānīti gaveṣiṣyante, smṛtyupasthānāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, smṛtyupasthānāny anātmānīti gaveṣiṣyante, smṛtyupasthānāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te smṛtyupasthānāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, smṛtyupasthānāni duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, smṛtyupasthānāny anātmanīti gaveṣamāṇāḥ, smṛtyupasthānāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
samyakprahāṇāny anityānīty upadekṣyanti, samyakprahāṇāni duḥkhānīty ( ŚsP_II-4_206 ) upadekṣyanti, samyakprahāṇāny anātmānīty upadekṣyanti, samyakprahāṇāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te samyakprahāṇāny anityānīti gaveṣiṣyante, samyakprahāṇāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, samyakprahāṇāny anātmānīti gaveṣiṣyante, samyakprahāṇāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te samyakprahāṇāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, samyakprahāṇāni duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, samyakprahāṇāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, samyakprahāṇāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
ṛddhipādān anityā ity upadekṣyanti, ṛddhipādān duḥkhā ity upadekṣyanti, ṛddhipādān anātmāna ity upadekṣyanti, ṛddhipādān aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te ṛddhipādān anityā iti gaveṣiṣyante, ṛddhipādāḥ duḥkhā iti gaveṣiṣyante, ṛddhipādān anātmāna iti gaveṣiṣyante, rṛddhipādān aśubhā iti gaveṣiṣyante, te ṛddhipādān anityā iti gaveṣamāṇāḥ, ṛddhipādān duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, ṛddhipādān anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, ṛddhipādān aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
indriyāṇy anityānīty upadekṣyanti, indriyāṇi duḥkhānīty upadekṣyanti, indriyāṇy anātmānīty upadekṣyanti, indriyāṇy aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te indriyāṇy anityānīti gaveṣiṣyante, indriyāṇi duḥkhānīti gaveṣiṣyante, indriyāṇy anātmānīti gaveṣiṣyante, indriyāṇy aśubhānīti gaveṣiṣyante, te indriyāṇy anityānīti gaveṣamāṇāḥ, indriyāṇi duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, indriyāṇy anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, indriyāṇy aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
balāny anityānīty upadekṣyanti, balāni duḥkhānīty upadekṣyanti, balāny anātmānīty upadekṣyanti, balāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te balāny anityānīti gaveṣiṣyante, balāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, balāny anātmānīti gaveṣiṣyante, balāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te balāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, balāni duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, balāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, balāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
bodhyaṅgāny anityānīty upadekṣyanti, bodhyaṅgāni duḥkhānity upadekṣyanti, bodhyaṅgāny anātmānīty, upadekṣyanti, samyakprahāṇāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te bodhyaṅgāny anityānīti gaveṣiṣyante, bodhyaṅgāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, bodhyaṅgāny anātmānīti gaveṣiṣyante, bodhyaṅgāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te bodhyaṅgāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, bodhyaṅgāni duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, bodhyaṅgāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, bodhyaṅgāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
āryāṣṭāṅgamārgam anitya ity upadekṣyanti, āryāṣṭāṅgamārgaṃ duḥkha ity upadekṣyanti, āryāṣṭāṅgamārgam anātmety upadekṣyanti, āryāṣṭāṅgamārgam aśubha ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te āryāṣṭāṅgamārgam anitya iti gaveṣiṣyante, āryāṣṭāṅgamārgaṃ duḥkha iti gaveṣiṣyante, āryāṣṭāṅgamārgam anātmeti gaveṣiṣyante, āryāṣṭāṅgamārgam aśubha iti gaveṣiṣyante, te āryāṣṭāṅgamārgam anitya iti gaveṣamāṇāḥ, āryāṣṭāṅgamārgaṃ duḥkha iti gaveṣamāṇāḥ, āryāṣṭāṅgamārgam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, āryāṣṭāṅgamārgam aśubha iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
āryasatyāny anityānīty upadekṣyanti, āryasatyāni duḥkhānīty upadekṣyanti, āryasatyāny anātmānīty upadekṣyanti, āryasatyāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te āryasatyāny anityānīti gaveṣiṣyante, āryasatyāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, āryasatyāny anātmanīti gaveṣiṣyante, āryasatyāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te āryasatyāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, āryasatyāni duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, āryasatyāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, āryasatyāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,

dhyānāny anityānīty upadekṣyanti, dhyānāni duḥkhānīty upadekṣyanti, dhyānāny anātmānīty upadekṣyanti, dhyānāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te dhyānāny anityānīti gaveṣiṣyante, dhyānāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, dhyānāny anātmānīti gaveṣiṣyante, dhyānāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te dhyānāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, dhyānāni duḥkhānīti ( ŚsP_II-4_208 ) gaveṣamāṇāḥ, dhyānāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, dhyānāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
apramāṇāny anityānīty upadekṣyanti, apramāṇāni duḥkhānīty upadekṣyanti, apramāṇāny anātmānity upadekṣyanti, apramāṇāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te 'pramāṇāny anityānīti gaveṣiṣyante, apramāṇāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, apramāṇāny anātmānīti gaveṣiṣyante, āryasatyāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te apramāṇāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, apramāṇāny duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, apramāṇāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, apramāṇāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
ārūpyasamāpattīr anityā ity upadekṣyanti, ārūpyasamāpattīr duḥkhā ity upadekṣyanti, ārūpyasamāpattīr anātmāna ity upadekṣyanti, ārupyasamāpattīr aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, ta ārūpyasamāpattīr anitya iti gaveṣiṣyante, ārūpyasamāpattīr duḥkhā iti gaveṣiṣyante, ārūpyasamāpattīr anātmāna iti gaveṣiṣyante, ārūpyasamāpattīr aśubhā iti gaveṣiṣyante, te ārupyasamāpattīr anitya iti gaveṣamāṇāḥ, ārūpyasamāpattīr duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, ārūpyasamāpattīr anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, ārūpyasamāpattīr aśubhā iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
vimokṣān anityā ity upadekṣyanti, vimokṣān duḥkhā ity upadekṣyanti, vimokṣān anātmāna ity upadekṣyanti, vimokṣān aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te vimokṣān anitya iti gaveṣiṣyante, vimokṣān duḥkhā iti gaveṣiṣyante, vimokṣān anātmāna iti gaveṣiṣyante, vimokṣān aśubhā iti gaveṣiṣyante, te vimokṣān anitya iti gaveṣamāṇāḥ, vimokṣān duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, vimokṣān anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, vimokṣān aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
anupūrvavihārasamāpattīr anitya ity upadekṣyanti, anupūrvavihārasamāpattīr duḥkhā ity upadekṣyanti, anupūrvavihārasamāpattīr anātmāna ity upadekṣyanti, anupūrvavihārasamāpattīr aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te anupūrvavihārasamāpattīr anitya iti gaveṣiṣyante, anupūrvavihārasamāpattīr duḥkhā iti gaveṣiṣyante, anupūrvavihārasamāpattīr ( ŚsP_II-4_209 ) anātmāna iti gaveṣiṣyante, anupūrvavihārasamāpattīr aśubhā iti gaveṣiṣyante, te anupūrvavihārasamāpattīr anitya iti gaveṣamāṇāḥ, anupūrvavihārasamāpattīr duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, anupūrvavihārasamāpattīr anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, anupūrvavihārasamāpattir aśubhā iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny anityānīty upadekṣyanti, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni duḥkhānīty upadekṣyanti, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny anātmānīty upadekṣyanti, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny aśubhanity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny anityānīti gaveṣiṣyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny anātmānīti gaveṣiṣyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
abhijñā anityā ity upadekṣyanti, abhijñā duḥkhā ity upadekṣyanti, abhijñā anātmāna ity upadekṣyanti, abhijñā aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te abhijñā anitya iti gaveṣiṣyante, abhijñā duḥkhā iti gaveṣiṣyante, abhijñā anātmāna iti gaveṣiṣyante, abhijñā aśubhā iti gaveṣiṣyante, te abhijñā anitya iti gaveṣamāṇāḥ, abhijñā duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, abhijñā anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, abhijñā aśubhā iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
samādhīn anityā ity upadekṣyanti, samādhīn duḥkhā ity upadekṣyanti, samādhīn anātmāna ity upadekṣyanti, samādhīn aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te samādhīn anitya iti gaveṣiṣyante, samādhīn duḥkhā iti gaveṣiṣyante, samādhīn anātmāna iti gaveṣiṣyante, samādhīn aśubhā iti gaveṣiṣyante, te samādhīn anitya iti gaveṣamāṇāḥ, samādhīn duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, samādhīn anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, samādhīn aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
dhāraṇīmukhāny anityānīty upadekṣyanti, dhāraṇīmukhāni duḥkhānīty upadekṣyanti, dhāraṇīmukhāny anātmānīty upadekṣyanti, dhāraṇīmukhāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te dhāraṇīmukhāny anityānīti gaveṣiṣyante, dhāraṇīmukhāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, dhāraṇīmukhāny anātmānīti gaveṣiṣyante, dhāraṇīmukhāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te dhāraṇīmukhāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, dhāraṇīmukhāni duḥkhānīti gaveṣamāṇāh, dhāraṇīmukhāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, dhāraṇīmukhāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,

tathāgatabalāny anityānīty upadekṣyanti, tathāgatabalāni duḥkhānīty upadekṣyanti, tathāgatabalāny anātmānīty upadekṣyanti, tathāgatabalāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te tathāgatabalāny anityānīti gaveṣiṣyante, tathāgatabalāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, tathāgatabalāny anātmānīti gaveṣiṣyante, tathāgatabalāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te tathāgatabalāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, tathāgatabalāni duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, tathāgatabalāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, tathāgatabalāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
vaiśāradyāny anityānīty upadekṣyanti, vaiśāradyāni duḥkhānīty upadekṣyanti, vaiśāradyāny anātmānīty upadekṣyanti, vaiśāradyāny aśubhānīty upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te vaiśāradyāny anityānīti gaveṣiṣyante, vaiśāradyāni duḥkhānīti gaveṣiṣyante, vaiśāradyāny anātmānīti gaveṣiṣyante, vaiśāradyāny aśubhānīti gaveṣiṣyante, te vaiśāradyāny anityānīti gaveṣamāṇāḥ, vaiśāradyāni duḥkhānīti gaveṣamāṇāḥ, vaiśāradyāny anātmānīti gaveṣamāṇāḥ, vaiśāradyāny aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
pratisaṃvido 'nityā ity upadekṣyanti, pratisaṃvido duḥkhā ity upadekṣyanti, pratisaṃvido 'nātmāna ity upadekṣyanti, pratisaṃvido 'śubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te pratisaṃvido 'nityā iti gaveṣiṣyante, pratisaṃvido duḥkhā iti gaveṣiṣyante, pratisaṃvido 'nātmāna iti gaveṣiṣyante, pratisaṃvido 'śubbā iti gaveṣiṣyante, te pratisaṃvido 'nityā iti gaveṣamāṇāḥ, pratisaṃvido duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, pratisaṃvido 'nātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, pratisaṃvido ( ŚsP_II-4_211 ) 'śubhā iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
mahākaruṇām anityety upadekṣyanti, mahākaruṇāṃ duḥkhety upadekṣyanti, mahākaruṇām anātmety upadekṣyanti, mahākaruṇām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te mahākaruṇām anityeti gaveṣiṣyante, mahākaruṇāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, mahākaruṇām anātmeti gaveṣiṣyante, mahākaruṇām aśubheti gaveṣiṣyante, te mahākaruṇām anityeti gaveṣamāṇāḥ, mahākaruṇāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, mahākaruṇām anātmeti gaveṣamāṇāḥ, mahākaruṇām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
āveṇikabuddhadharmān anityā ity upadekṣyanti, āveṇikabuddhadharmān duḥkhā ity upadekṣyanti, āveṇikabuddhadharmān anātmāna ity upadekṣyanti, āveṇikabuddhadharmān aśubhā ity upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te āveṇikabuddhadharmān anitya iti gaveṣiṣyante, āveṇikabuddhadharmān duḥkhā iti gaveṣiṣyante, āveṇikabuddhadharmān anātmāna iti gaveṣiṣyante, āveṇikabuddhadharmān aśubha iti gaveṣiṣyante, te āveṇikabuddhadharmān anitya iti gaveṣamāṇāḥ, āveṇikabuddhadharmān duḥkhā iti gaveṣamāṇāḥ, āveṇikabuddhadharmān anātmāna iti gaveṣamāṇāḥ, āveṇikabuddhadharmān aśubhānīti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
srotaāpattiphalam anityam ity upadekṣyanti, srotaāpattiphalaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, srotaāpattiphalam anātmety upadekṣyanti, srotaāpattiphalam aśubham ity upadekṣyanti, evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te srotaāpattiphalam anityam iti gaveṣiṣyante, srotaāpattiphalaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, srotaāpattiphalam anātmeti gaveṣiṣyante, srotaāpattiphalam aśubham iti gaveṣiṣyante, te srotaāpattiphalam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, srotaāpattiphalaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, srotaāpattiphalam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, srotaāpattiphalam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
sakṛdāgāmiphalam anityam ity upadekṣyanti, sakṛdāgāmiphalaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, sakṛdāgāmiphalam anātmety upadekṣyanti, sakṛdāgāmiphalam aśubham ity upadekṣyanti, evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati ( ŚsP_II-4_212 ) sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te sakṛdāgāmiphalam anityam iti gaveṣiṣyante, sakṛdāgāmiphalaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, sakṛdāgāmiphalam anātmeti gaveṣiṣyante, sakṛdāgāmiphalam aśubham iti gaveṣiṣyante, te sakṛdāgāmiphalam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, sakṛdāgāmiphalaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, sakṛdāgāmiphalam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, sakṛdāgāmiphalam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
anāgāmiphalam anityam ity upadekṣyanti, anāgāmiphalaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, anāgāmiphalam anātmety upadekṣyanti, anāgāmiphalam aśubham ity upadekṣyanti, evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te anāgāmiphalam anityam iti gaveṣiṣyante, anāgāmiphalaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, anāgāmiphalam anātmeti gaveṣiṣyante, anāgāmiphalam aśubham iti gaveṣiṣyante, te anāgāmiphalam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, anāgāmiphalaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, anāgāmiphalam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, anāgāmiphalam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
arhattvam anityam ity upadekṣyanti, arhattvaṃ duḥkham ity upadekṣyanti, arhattvam anātmety upadekṣyanti, arhattvam aśubham ity upadekṣyanti, evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti yeṣāṃ copadekṣyanti, te arhattvam anityam iti gaveṣiṣyante, arhattvaṃ duḥkham iti gaveṣiṣyante, arhattvam anātmeti gaveṣiṣyante, arhattvam aśubham iti gaveṣiṣyante, te arhattvam anityam iti gaveṣamāṇāḥ, arhattvaṃ duḥkham iti gaveṣamāṇāḥ, arhattvam anātmeti gaveṣamāṇāḥ, arhattvam aśubham iti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,

pratyekabodhim anityety upadekṣyanti, pratyekabodhiṃ duḥkhety upadekṣyanti, pratyekabodhim anātmety upadekṣyanti, pratyekabodhim aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te pratyekabodhim anityeti gaveṣiṣyante, pratyekabodhiṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, pratyekabodhim anātmeti gaveṣiṣyante, pratyekabodhim aśubheti gaveṣiṣyante, te pratyekabodhim anityeti gaveṣamāṇāḥ, pratyekabodhiṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, pratyekabodhim anātmeti gaveṣamāṇāḥ pratyekabodhim aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
mārgākārajñatām anityety upadekṣyanti, mārgākārajñatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, mārgākārajñatām anātmety upadekṣyanti, mārgākārajñatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te mārgākārajñatām anityeti gaveṣiṣyante, mārgākārajñatāṃ duḥkheti gaveṣiṣyante, mārgākārajñatām anātmeti gaveṣiṣyante, mārgākārajñatāṃ aśubheti gaveṣiṣyante, te mārgākārajñatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, mārgākārajñatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, mārgākārajñatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ mārgākārajñatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti,
sarvākārajñatām anityety, upadekṣyanti, sarvākārajñatāṃ duḥkhety upadekṣyanti, sarvākārajñatām anātmety upadekṣyanti, sarvākārajñatām aśubhety upadekṣyanti. evaṃ ca vakṣyanti ya evaṃ carati sa prajñāpāramitāyāṃ caratīti, yeṣāṃ copadekṣyanti, te sarvākārajñatām anityeti gaveṣiṣyante, sarvākārajñatāṃ duḥkheti gaveṣisyante, sarvākārajñatām anātmeti gaveṣiṣyante, sarvākārajñatām aśubheti gaveṣiṣyante, te sarvākārajñatām anityeti gaveṣamāṇāḥ, sarvākārajñatāṃ duḥkheti gaveṣamāṇāḥ, sarvākārajñatām anātmeti gaveṣamāṇāḥ sarvākārajñatām aśubheti gaveṣamāṇāḥ prajñāpāramitāprativarṇikāyāṃ cariṣyanti. iyaṃ kauśika prajñāpāramitāprativarṇikā.
[K. 221b3, N. 447a4, T. 361a1, P. 38b1, Ch. 787c4]
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś caivaṃ prajñāpāramitām upaviśanti upadekṣyanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvayan prathamāyāṃ bhūmau sthāsyasi. dvitīyāṃ bhūmau tṛtīyāṃ bhūmau caturthyāṃ bhūmau pañcamyāṃ bhūmau ṣaṣṭhyāṃ bhūmau saptamyāṃ bhūmau aṣṭamyāṃ bhūmau navamyāṃ bhūmau daśamyāṃ bhūmau sthāsyasi, ehi tvaṃ kulaputra dhyānapāramitāṃ bhāvayan prathamāyāṃ bhūmau sthāsyasi. dvitīyāṃ bhūmau tṛtīyāṃ bhūmau caturthyāṃ bhūmau pañcamyāṃ bhūmau ṣaṣṭhyāṃ bhūmau saptamyāṃ bhūmau aṣṭamyāṃ bhūmau navamyāṃ bhūmau daśamyāṃ bhūmau sthāsyasi, ehi tvaṃ kulaputra vīryapāramitāṃ bhāvayan prathamāyāṃ bhūmau sthāsyasi. dvitīyāṃ bhūmau tṛtīyāṃ bhūmau caturthyāṃ bhūmau pañcamyāṃ bhūmau ṣaṣṭhyāṃ bhūmau saptamyāṃ bhūmau aṣṭamyāṃ bhūmau navamyāṃ bhūmau daśamyāṃ bhūmau sthāsyasi, ehi tvaṃ kulaputra kṣāntipāramitāṃ bhāvayan prathamāyāṃ bhūmau sthāsyasi. dvitīyāṃ bhūmau tṛtīyāṃ bhūmau caturthyāṃ bhūmau pañcamyāṃ bhūmau ( ŚsP_II-4_214 ) ṣaṣṭhyāṃ bhūmau saptamyāṃ bhūmau aṣṭamyāṃ bhūmau navamyāṃ bhūmau daśamyāṃ bhūmau sthāsyasi, ehi tvaṃ kulaputra śīlapāramitāṃ bhāvayan prathamāyāṃ bhūmau sthāsyasi. dvitīyāṃ bhūmau tṛtīyāṃ bhūmau caturthyāṃ bhūmau pañcamyāṃ bhūmau ṣaṣṭhyāṃ bhūmau saptamyāṃ bhūmau aṣṭamyāṃ bhūmau navamyāṃ bhūmau daśamyāṃ bhūmau sthāsyasi, ehi tvaṃ kulaputra dānapāramitāṃ bhāvayan prathamāyāṃ bhūmau sthāsyasi. dvitīyāṃ bhūmau tṛtīyāṃ bhūmau caturthyāṃ bhūmau pañcamyāṃ bhūmau ṣaṣṭhyāṃ bhūmau saptamyāṃ bhūmau aṣṭamyāṃ bhūmau navamyāṃ bhūmau daśamyāṃ bhūmau sthāsyasi. taś ca nimittayogenopalambhayogena, sa kālasaṃjñayā prajñāpāramitāṃ bhāvayiṣyati. iyaṃ kauśika prajñāpāramitāprativarṇikā.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ vā evam upadekṣyanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya sattvaṃ kulaputra prajñāīpāramitāṃ bhāvayan śrāvakabhūmiṃ samatikramiṣyasi pratyekabuddhabhūmiṃ samatikramiṣyasi. iyaṃ kauśika sā prajñāpāramitā prativarṇikā.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ vā prajñāpāramitām upadiśanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya sattvaṃ prajñāpāramitāṃ bhāvayan bodhisattvanyāmam avakramiṣyāmy anutpattikeṣu dharmeṣu kṣāntipratilapsyase, sattvam anutpattikeṣu dharmeṣu kṣāntipratilabhya bodhisattvābhijñāsu sthitvā buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkramiṣyasi tāṃ tathāgatārhataḥ samyaksaṃbuddhān satkurvan gurukurvan mānayan pūjayan naivam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ vā evam upadekṣyanti, yaḥ kulaputra prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati so 'prameyam asaṃkhyeyam aparimāṇaṃ puṇyaskandhaṃ prasaviṣyati. evam upadiśantas teṣāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ vā prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ vā evam upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputrātītānāgatapratyutpannānāṃ tathāgatānām arhatāṃ ( ŚsP_II-4_215 ) samyaksaṃbuddhānāṃ yat kuśalamūlaṃ tat prathamacittotpādam upādāyaḥ, yāvad anupādhiśeṣāṃ nirvāṇadhātau parinirvṛtāṃ tat sarvam abhisaṃkṣipyānumodyānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmaya evam upadiśantas te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
[K. 222a2, N. 448a5, T. 361b6, P. 39b7, Ch. 788c17]
śakra āha: katham upadiśanto bhagavaṃs te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti?

bhagavān āha: iha kauśika kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca rūpam anityam iti samanupaśyaḥ. tat kasya hetoḥ? rūpaṃ svabhāvaśūnyaṃ yo rūpasya svabhāvaḥ so 'bhūvaḥ sā prajñāpāramitāyā prajñāpāramitā na tatra rūpaṃ nitya iti vā anityam iti copalabhyate, rūpam eva na saṃvidyate nopalabhate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bbaviṣyanti, evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ vā evam upadekṣyanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca vedanām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vedanāsvabhāvena śūnyāyā vedanāyāḥ svabhāva so 'bhāvo yo bhāvaḥ sā prajñāpāramitā tatra na vedanā nityeti copalabhyate. vedanaiva tatra na samvidyate nopalabhyate kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca saṃjñām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? saṃjñāsvabhāvena śūnyāyāḥ saṃjñāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitāyāḥ prajñāpāramitā na tatra saṃjñā nityeti vā anityeti vopalabhyate. saṃjñaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vābhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca saṃskārān anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? saṃskārāḥ svabhāvena śūnyāḥ yaḥ saṃskārāṇāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvā yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitāyāḥ prajñāpāramitā tatra na saṃskārā nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. saṃskārā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ. kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca vijñānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vijñānaṃ svabhāvena śūnyaḥ yo vijñānasya svabhāvaḥ so bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitāyāḥ prajñāpāramitā tatra na vijñānaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. vijñānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca cakṣur anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? cakṣuḥ svabhāvena śūnyo yaś cakṣuṣaḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā tatra na cakṣur nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. cakṣur eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca śrotram anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? śrotraṃ svabhāvena śūnyo yaś śrotrasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā tatra na śrotraṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. śrotram eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ ( ŚsP_II-4_217 ) kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca ghrāṇam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? ghrāṇasvabhāvena śunyā yo ghrāṇasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā tatra na ghrāṇaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. ghrāṇam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca jihvām anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? jihvā svabhāvena śūnyā yo jihvāyāḥ svabhāvaḥ so 'bbāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na jihvā nityeti vā anityeti vopalabhyate. jihvaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca kāyam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? kāyaḥ svabhāvena śūnyo yaḥ kāyasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na kāye nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. kāya eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca mano 'nityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? manaḥ svabhāvena śūnyaṃ yo manasaḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na mano nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. mana eva ( ŚsP_II-4_218 ) tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca rūpam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? rūpaṃ svabhāvena śūnyaṃ yā rūpasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na rūpaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. rūpam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca śabdam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? śabdaḥ svabhāvena śūnyaḥ yaḥ śabdasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na śabdo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. śabda eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca gandham anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? gandhaḥ svabhāvena śūnyo yo gandhasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na gandho nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. gandha eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca rasam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? rasaḥ svabhāvena śūnyo yo ( ŚsP_II-4_219 ) rasasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na raso nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. rasa eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca sparśam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? sparśaḥ svabhāvena śūnyo yo sparśasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpārāmitā, tatra na sparśo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. sparśa eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca dharmān anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? dharmāḥ svabhāvena śūnyo yo dharmāṇāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na dharmā nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. dharmā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca cakṣurvijñānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? cakṣurvijñānaṃ svabhāvena śūnyaṃ yaś cakṣurvijñānasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhavaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na cakṣurvijñānaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. cakṣurvijñānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāparamitām ( ŚsP_II-4_220 ) upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca śrotravijñānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? śrotravijñānaṃ svabhāvena śūnyaṃ yaḥ śrotravijñānasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitāyā prajñāpāramitā, tatra na śrotravijñānaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. śrotravijñānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca ghrāṇavijñānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? ghrāṇavijñānaṃ svabhāvena śūnyaṃ yo ghrāṇavijñānasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na ghrāṇavijñānaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. ghrāṇavijñānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānaṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca jihvāvijñānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? jihvāvijñānaṃ svabhāvena śūnyaṃ yo jihvāvijñānasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na jihvāvijñānaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. jihvāvijñānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca kāyavijñānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? kāyavijñānaṃ svabhāvena śūnyaṃ yaḥ kāyavijñānasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na kāyavijñānaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. kāyavijñānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca manovijñānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? manovijñānaṃ svabhāvena śūnyaṃ yo manovijñānasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na manovijñānaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. manovijñānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya bhāvaya mā ca cakṣuḥsaṃsparśam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? cakṣuḥsaṃsparśaḥ svabhāvena śūnyaḥ yaś cakṣuḥsaṃsparśasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na cakṣuḥsaṃsparśo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. cakṣuḥsaṃsparśa eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca śrotrasaṃsparśam anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? śrotrasaṃsparśaḥ svabhāvena śūnyaṃ yaḥ śrotrasaṃsparśasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na śrotrasaṃsparśo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. śrotrasaṃsparśam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputraṇāṃ kuladuhitṝṇaṃ caivaṃ prajñāparamitam upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca ghraṇasaṃsparśam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? ghrāṇasaṃsparśaḥ svabhāvena śūnyaḥ yo ghrāṇasaṃsparśasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo bhavaḥ sā prajñāpāramitā, yā prajñāpāramitā, tatra na ghrāṇasaṃsparśo nitya iti ( ŚsP_II-4_222 ) vā anitya iti vopalabhyate. ghrāṇasaṃsparśa eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānaṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca jihvāsaṃsparśam anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? jihvāsaṃsparśaḥ svabhāvena śūnyaṃ yo jihvāsaṃsparśasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na jihvāsaṃsparśo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. jihvāsaṃsparśam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca kāyasaṃsparśam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? kāyasaṃsparśaḥ svabhāvena śūnyaḥ yaḥ kāyasaṃsparśasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na kāyasaṃsparśo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. kāyasaṃsparśa eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca manaḥsaṃsparśam anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? manaḥsaṃsparśaḥ svabhāvena śūnyaṃ yo manaḥsaṃsparśasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na manaḥsaṃsparśo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. manaḥsaṃsparśam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇaṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā ( ŚsP_II-4_223 ) svabhāvena śūnyā yaś cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā nityeti vā anityeti vopalabhyate. cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇaṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca śrotrasaṃsparśapratyayavedanām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? śrotrasaṃsparśapratyayavedanā svabhāvena śūnyā yaḥ śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na śrotrasaṃsparśapratyayavedanā nityeti vā anityeti vopalabhyate. śrotrasaṃsparśapratyayavedanaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo yā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānaṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanām anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā svabhāvena śūnyā yo ghraṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na ghrāṇasaṃsparśpratyayavedanā nityeti vā anityeti vopalabhyate. ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputraṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca jihvāsaṃsparśapratyayavedanām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? jihvāsaṃsparśapratyayavedanā svabhāvena śunyā yo jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na jihvāsaṃsparśpratyayavedanā nityeti vā anityeti vopalabhyate. jihvāsaṃsparśapratyayavedanaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ ( ŚsP_II-4_224 ) punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca kāyasaṃsparśapratyayavedanām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? kāyasaṃsparśapratyayavedanā svabhāvena śūnyā yaḥ kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na kāyasaṃsparśpratyayavedanā nityeti vā anityeti vopalabhyate. kāyasaṃsparśapratyayavedanaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati, evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca manaḥsaṃsparśapratyayavedanām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? manaḥsaṃsparśapratyayavedanā svabhāvena śūnyā yo manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na manaḥsaṃsparśpratyayavedanā nityeti vā anityeti vopalabhyate. manaḥsaṃsparśapratyayavedanaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
[K. 224b18, N. 454b2, T. 366b8, P. 49a3, Ch. 794c24]
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca pṛthivīdhātum anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? pṛthivīdhātuḥ svabhāvena śūnyo yaḥ pṛthivīdhātoḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na pṛthivīdhātuḥ nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. pṛthivīdhātur eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām ( ŚsP_II-4_225 ) upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cābdhātum anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? abdhātuḥ svabhāvena śūnyo yo 'bdhātoḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhavaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra nābdhātur nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. abdhātur eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca tejodhātum anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? tejodhātuḥ svabhāvena śūnyo yas tejodhātoḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na tejodhātuḥ nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. tejodhātur eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayanikānāṃ kulaputraṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca vāyudhātum anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vāyudhātuḥ svabhāvena śūnyo yo vāyudhātoḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na vāyudhātur nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. vāyudhātur eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cākāśadhātum anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? ākāśadhātuḥ svabhāvena śūnyo ya ākāśadhātoḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra nākāśadhātur nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. ākāśadhātur eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca vijñānadhātum anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vijñānadhātuḥ svabhāvena śūnyo yo vijñānadhātoḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā, tatra na vijñānadhātur nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. vijñānadhātur eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
[K. 225a16, N. 455b4, T. 367a13, P. 50b3, Ch. 794e11]
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cāvidyām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? avidyā svabhāvena śūnyā yo vidyāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nāvidyā nityeti vā anityeti vopalabhyate. avidyaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca saṃskārān anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? saṃskārāḥ svabhāvena śūnyāḥ yaḥ saṃskārāṇāṃ svabhāvaḥ so 'bhavā yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na saṃskārānityā iti vā anityāiti vopalabhyate. saṃskārā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca vijñānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vijñānaṃ svabhāvena śūnyaṃ yo vijñānasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na vijñānaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. vijñānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā ( ŚsP_II-4_227 ) bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca nāmarūpam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? nāmarūpaṃ svabhāvena śūnyaṃ yo nāmarūpasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na nāmarūpaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. nāmarūpam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca ṣaḍāyatanam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? ṣaḍāyatanaṃ svabhāvena śūnyaṃ yaḥ ṣaḍāyatanasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na ṣaḍāyatanaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. ṣaḍāyatanam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca sparśam anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? sparśasvabhāvena śūnyo yaḥ sparśasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na sparśaṃ nitya iti vā anityam iti vopalabhyate. sparśam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputraṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca vedanām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vedanā svabhāvena śūnyā yā vedanāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā ( ŚsP_II-4_228 ) tatra na vedanā nityeti vā anityeti vopalabhyate. vedanaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca tṛṣṇām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? tṛṣṇāsvabhāvena śūnyā yas tṛṣṇāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na tṛṣṇā nityeti vā anityeti vopalabhyate. tṛṣṇaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā copādānam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? upādānaṃ svabhāvena śūnyo ya upādānasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitāyā prajñāpāramitā tatra nopādanaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. upādānam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evaṃ upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca bhavam anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? bhavaḥ svabhāvena śūnyo yo bhavasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitāyā prajñāpāramitā, tatra na bhavo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. bhava eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca jātim anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? jātiḥ svabhāvena śūnyā yā jātyāḥ ( ŚsP_II-4_229 ) svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na jātir nityeti vā anityeti vopalabhyate. jātir eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca jarāmaraṇam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? jarāmaraṇa svabhāvena śūnyo yo jarāmaraṇasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitāyā prajñāpāramitā tatra na jarāmaraṇaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. jarāmaraṇam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
[K. 226a14, N. 457b5, T. 368b7, P. 53b3, Ch. 795b7]
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca dānapāramitām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? dānapāramitā svabhāvena śūnyā yo dānapāramitāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na dāṇapāramitā nityeti vā anityeti vopalabhyate. dānapāramitaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca śīlapāramitām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? śīlapāramitā svabhāvena śūnyā yaḥ śīlapāramitāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na śīlapāramitā nityeti vā anityeti vopalabhyate. śīlapāramitaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām ( ŚsP_II-4_230 ) upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca kṣāntipāramitām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? kṣāntipāramitā svabhāvena śūnyā yaḥ kṣāntipāramitāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na kṣāntipāramitā nityeti vā anityeti vopalabhyate. kṣāntipāramitaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca vīryapāramitām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vīryapāramitā svabhāvena śūnyā yo vīryapāramitāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na vīryapāramitā nityeti vā anityeti vopalabhyate. vīryapāramitaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya ma ca dhyanapāramitām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? dhyānapāramitā svabhāvena śūnyā yo dhyānapāramitāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na dhyānapāramitā nityeti vā anityeti vopalabhyate. dhyānapāramitaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca prajñāpāramitām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? prajñāpāramitā svabhāvena śūnyā yaḥ prajñāpāramitāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitāyā prajñāpāramitā tatra na prajñāpāramitā nityeti vā anityeti vopalabhyate. prajñāpāramitaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
[K. 226b13, N. 457b8, T. 369a12, P. 55a5, Ch. 796a6]
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cādhyātmaśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? adhyātmaśūnyatā svabhāvena śūnyā yo 'dhyātmaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nādhyātmaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. adhyātmaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca bahirdhāśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? bahirdhāśūnyatā svabhāvena śūnyā yo bahirdhāśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramita yā prajñāpāramitā tatra na bahirdhāśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. bahirdhāśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cādhyātmabahirdhāśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? adhyātmabahirdhaśūnyatā svabhāvena śūnyā yo 'dhyātmabahirdhāśūnyatayaḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nādhyātmabahirdhāśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. adhyātmabahirdhāśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānaṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca śūnyatāśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? śūnyatāśūnyatā svabhāvena śūnyā yaḥ śūnyatāśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā ( ŚsP_II-4_232 ) yā prajñāpāramitā tatra na śūnyatāśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. śūnyatāśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca mahāśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? mahāśūnyatā svabhāvena śūnyā yaḥ mahāśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na mahāśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. mahāśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca paramārthaśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? paramārthaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś ca paramārthaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na paramārthaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. paramārthaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca saṃskṛtaśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? saṃskṛtaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś ca saṃskṛtaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na saṃskṛtaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. saṃskṛtaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cāsaṃskṛtaśūnyatām ( ŚsP_II-4_233 ) anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? asaṃskṛtaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś cāsaṃskṛtaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nāsaṃskṛtaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. asaṃskṛtaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cātyantaśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? atyantaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś cātyantaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nātyantaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. atyantaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāin bhāvaya mā cānavarāgraśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? anavarāgraśūnyatā svabhāvena śūnya yaś cānavarāgraśūnyatāyāḥ svabhāyaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nānavarāgraśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. anavarāgraśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cānavakāraśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? anavakāraśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś cānavakāraśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nānavakāraśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. anavakāraśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ ( ŚsP_II-4_234 ) kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca prakṛtiśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? prakṛtiśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś ca prakṛtiśūnyatāyāḥ svabhavaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na prakṛtiśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. prakṛtiśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca sarvadharmaśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? sarvadharmaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś ca sarvadharmaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na sarvadharmaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. sarvadharmaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca svalakṣaṇaśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? svalakṣaṇaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś ca svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na svalakṣaṇaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. svalakṣaṇaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānaṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇaṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cānupalambhaśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? anupalambhaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś cānupalambhaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nānupalambhaśūnyatā ( ŚsP_II-4_235 ) nityeti vā anityeti vopalabhyate. anupalambhaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cābhāvaśūnyatam anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? abhāvaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś cābhāvaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nābhāvaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. abhāvaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca svabhāvaśūhyatām anityeti samanupaśya, tat kasya hetoḥ? svabhāvaśūnyatā svabhāvena śūnyā yaś ca svabhāvaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramita tatra na svabhāvaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. svabhāvaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cābhāvasvabhāvaśūnyatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? abhāvasvabhāvaśūnyatā svabhāvena śunyā yaś cābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nābhāvasvabhāvaśūnyatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. abhāvasvabhāvaśūnyataiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
[K. 228a15, N. 461a5, T. 371a13, P. 60a6, Ch. 799a29]
punar aparaṃ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ ( ŚsP_II-4_236 ) kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitāmupadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca smṛtyupasthānāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? smṛtyupasthānāni svabhāvena śūnyāni yaḥ smṛtyupasthānānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na smṛtyupasthānāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. smṛtyupasthānāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca samyakprahāṇāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? samyakprahāṇāni svabhāvena śūnyāni yaḥ samyakprahāṇānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na samyakprahāṇāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. samyakprahāṇāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiaantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca ṛddhipādā anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? ṛddhipādāḥ svabhāvena śūnyā ya ṛddhipādānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sa prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na rddhipādā nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. ṛddhipādā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cendriyāṇy anityānīti samanupaśya, tat kasya hetoḥ? indriyāṇi svabhāvena śūnyāni ya indriyāṇāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nendriyaṇi nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. indriyāṇy eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam ( ŚsP_II-4_237 ) upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca balāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? balāni svabhāvena śūnyāni yo balānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na balāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. balāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayanikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃbhāvaya mā ca bodhyaṅgāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? bodhyaṅgāni svabhāvena śūnyāni yo bodhyaṅgānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na bodhyaṅgāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. bodhyaṅgāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cāryāṣṭāṅgamārgam anitya iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? āryāṣṭāṅgo mārgaḥ svabhāvena śūnyā ya āryāṣṭāṅgasya mārgasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nāryāṣṭāṅgo mārgo nitya iti vā anitya iti vopalabhyate. āryāṣṭāṅgamārga eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayanikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cāryasatyāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? āryasatyāni svabhāvena śunyāni ya āryasatyānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā ( ŚsP_II-4_238 ) yā prajñāpāramitā tatra nāryasatyāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. āryasatyāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityo vā anityo vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca dhyāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? dhyānāni svabhāvena śūnyāni yo dhyānānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na dhyānāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. dhyānāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cāpramāṇāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? apramāṇāni svabhāvena śūnyāni yo 'pramāṇānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhavaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nāpramāṇāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. apramāṇāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikanāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā carūpyasamāpattīr anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? ārūpyasamāpattayaḥ svabhāvena śūnyā ya ārūpyasamāpattīnāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nārupyasamāpattayo nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. ārupyasamāpattaya eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayanikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya ma ca vimokṣān ( ŚsP_II-4_239 ) anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vimokṣā svabhāvena śūnyā yo vimokṣāṇāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na vimokṣā nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. vimokṣā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cānupūrvavihārasamāpattīr anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? cānupūrvavihārasamāpattayaḥ svabhāvena śūnyā yo 'nupūrvavihārasamāpattīnāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nānupūrvavihārasamāpattayo nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. anupūrvavihārasamāpattaya eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca śūnyatānimittāpranihitavimokṣamukhāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni svabhāvena śūnyāni yaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāyo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cābhijñā anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? abhijñāḥ svabhāvena śūnyā yo 'bhijñānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nābhijñā nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. abhijñā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyanti. evam ( ŚsP_II-4_240 ) upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca samādhīn anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? samādhayaḥ svabhāvena śūnyā yaḥ samādhīnāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na samādhayo nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. samādhaya eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca dhāraṇīmukhāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? dhāraṇīmukhāni svabhāvena śūnyāni yaḥ dhāraṇīmukhānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na dhāraṇīmukhāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. dhāraṇīmukhāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyanti. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca tathāgatabalāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? tathāgatabalāni svabhāvena śūnyāni yas tathāgatabalānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na tathāgatabalāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. tathāgatabalāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyanti. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇaṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca vaiśāradyāny anityānīti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? vaiśāradyāni ( ŚsP_II-4_241 ) svabhāvena śūnyāni yo vaiśāradyānāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na vaiśāradyāni nityānīti vā anityānīti vopalabhyate. vaiśāradyāny eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyanti. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānaṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca pratisaṃvido 'nityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? pratisaṃvidaḥ svabhāvena śūnyā yaḥ pratisaṃvidāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na pratisaṃvido nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. pratisaṃvida eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyanti. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca mahākaruṇām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? mahākaruṇā svabhāvena śūnyā yo mahākaruṇāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na mahākaruṇā nityeti vā anityeti vopalabhyate. mahākaruṇaiva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhiisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cāveṇikabuddhadharmān anityā iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? āveṇikabuddhadharmāḥ svabhāvena śūnyā ya āveṇikabuddhhadharmāṇāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nāveṇikabuddhadharmā nityā iti vā anityā iti vopalabhyate. āveṇikabuddhadharmā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ ( ŚsP_II-4_242 ) kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitāmupadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca srotaāpattiphalam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? srotaāpattiphalaṃ svabhāvena śūnyaṃ yaḥ srotaāpattiphalasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhavaḥ sā prajñāpāramita yā prajñāpāramitā tatra na srotaāpattiphalaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. srotaāpattiphalam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputraḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayanikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca sakṛdāgāmiphalam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? sakṛdāgāmiphalaṃ svabhāvena śūnyaṃ yaḥ sakṛdāgāmiphalasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramita yā prajñāpāramitā tatra na sakṛdāgāmiphalaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. sakṛdāgāmiphalam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇaṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cānagāmiphalam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? anāgāmiphalaṃ svabhāvena śūnyaṃ yo 'nāgāmiphalasya svabhavaḥ so 'bhāvo yo 'bhavaḥ sā prajñāpāramita yā prajñāpāramitā tatra nānāgāmiphalaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. anāgāmiphalam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā cārhattvam anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? arhattvaṃ svabhāvena śūnyaṃ yo 'rhattvasya svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra nārhattvaṃ nityam iti vā anityam iti vopalabhyate. ( ŚsP_II-4_243 ) anāgāmiphalam eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityaṃ vā anityaṃ vā bhaviṣyati, evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.

punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca pratyekabodhim anityam iti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? pratyekabodhiḥ svabhāvena śūnyā yaḥ pratyekabodheḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na pratyekabodhir nityeti vā anityeti vopalabhyate. pratyekabodhir eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikanāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca mārgākārajñatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? mārgākārajñatā svabhāvena śūnyā yo mārgākārajñatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na mārgākārajñatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. mārgākārajñatā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayānikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca sarvākārajñatām anityeti samanupaśya. tat kasya hetoḥ? sarvākārajñatā svabhāvena śunyā yaḥ sarvākārajñatāyāḥ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na sarvākārajñatā nityeti vā anityeti vopalabhyate. sarvākārajñatā eva tatra na saṃvidyate. kutaḥ punar nityā vā anityā vā bhaviṣyati. evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti.
punar aparaṃ kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca teṣāṃ bodhisattvayanikānāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ caivaṃ prajñāpāramitām upadekṣyanti, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ bhāvaya mā ca kaṃ cid dharmaṃ samatikramiṣyasi sā kvacid dharme pratiṣṭhāsyati. tat kasya ( ŚsP_II-4_244 ) hetoh? tathā hi prajñāpāramitāyāṃ saddharmo na saṃvidyate yo dharmaḥ samatikramitavyo yatra vā pratiṣṭhātavyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvadharmāḥ svabhāvo na śūnyā yaś ca sarvadharmāṇāṃ svabhāvaḥ so 'bhāvo yo 'bhāvaḥ sā prajñāpāramitā yā prajñāpāramitā tatra na kaścid dharma āyūhitavyo vā niryūhitavyo vā utpādayitavyo vā nirodhayitavyo vā, evam upadiśantaḥ kauśika te kulaputrā vā kuladuhitaro vā na prajñāpāramitāprativarṇikām upadekṣyanti. tasmāt tarhi kauśika kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā evaṃ prajñāpāramitāyā artham upadeṣṭavyo evam upadiśantaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaskandhaṃ prasaviṣyati, na tv eva te paurvakāḥ kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca.
[K 230b18, N. 466b3, T. 375a5, P. 68b8, Ch. 888c3]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvīpakāḥ sattvās tān kascid eva kulaputro vā kuladuhitā vā srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ srotaāpannāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvipakāḥ sattvā yāvantaḥ kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ vadet. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ ( ŚsP_II-4_245 ) pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ srotaāpannāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvāḥ srotaāpattiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.

āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryat saṃprakāśayed evaṃ ca vadet. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ srotaāpannāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvāḥ srotaāpattiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ srotaāpannāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvāḥ srotaāpattiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ srotaāpannāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvāḥ srotaāpattiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣv ekaikasyān diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā srotaāpattiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
aha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vadet. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ srotaāpannāḥ prabhāvyante.
[K. 231b2, N. 468a1, T. 376a2, P. 73a8, Ch. 889c27]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvīpakāḥ sattvās tān kascid eva kulaputro vā kuladuhitā vā sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayed prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ sakṛdāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ sattvāḥ sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ, yāvantaḥ kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgrahāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ sakṛdāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvāḥ sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ sakṛdāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvāḥ sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpitāh. yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupunyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo ( ŚsP_II-4_248 ) vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ sakṛdāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvāḥ sakṛdāgāmiphale pratiṣihāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vadet. ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ sakṛdāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsahasre lokadhātau sattvāḥ sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣv ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāṃ sakṛdāgāminaḥ prabhāvyante.
[K. 232a8, N. 469b1, T. 376b11, P. 73a8, Ch. 891a22]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvipakāḥ sattvās tān kascid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ ( ŚsP_II-4_249 ) manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā anāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ cāturdvīpake sattvāḥ anāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ, yāvantaḥ kauśika jāmbūdvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ sa vyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayet vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgrahaṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoṃśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitā pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā anāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika cāturdvīpake lokadhārau sattvā anāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvās tān rkaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaved, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃsa vyañjanāṃ parebhyo vistareṇacakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyaṃ ( ŚsP_II-4_250 ) prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā anāgāminaḥ prabhāvyante.

tiṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvā anāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā anāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvā anāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā anāgāminaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvā anāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣv ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tan kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anāgāmiphale pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, evaṃ ca vaded, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā anāgāminaḥ prabhāvyante.
[K. 232b3, N. 470b8, T. 377b6, P. 75b2, Ch. 892b26]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvīpakāḥ sattvās tān kascid eva kulaputro vā kuladuhitā vā arhattve pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā arhantaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ sattvā arhattve pratiṣṭhāpitā yāvantaḥ kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā arhattve pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭayāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā arhantaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvā arhattve pratiṣṭhāpitā yāvantaḥ kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvās tān kaścid ( ŚsP_II-4_252 ) eva kulaputro vā kuladuhitā vā arhattve pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhi ādhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā arhantaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvā arhattve pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā arhattve pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā arhantaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvā arhattve pratiṣṭhāpitāh. yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā arhattve pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imaṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa ( ŚsP_II-4_253 ) paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā arhantaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvā arhattve pratiṣṭhāpitāh. yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣu ekaikasyāṃ diśe gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā arhattve pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyanjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānikuiyāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vaded, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyā arhantaḥ prabhāvyante. _
[K. 233a4, N. 472a5, T. 378a13, P. 78a2, Ch. 893c25]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvīpakāḥ sattvās tān kascid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pratyekabodhau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ pratyekabuddhāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ sattvāḥ pratyekabodhau pratiṣṭhāpitāḥ yāvantaḥ kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pratyekabodhau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ ( ŚsP_II-4_254 ) puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇacakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ pratyekabuddhaḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvāḥ pratyekabodhau pratiṣṭhāpitā yāvāntaḥ kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pratyekabodhau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prañāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ pratyekabuddhāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvāḥ pratyekabodhau pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pratyekabodhau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika ( ŚsP_II-4_255 ) prajñāparamitāyāḥ pratyekabuddhāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvāḥ pratyekabodhau pratiṣṭhāpitāḥ. yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pratyekabodhau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitām sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ pratyekabuddhāḥ prabhāvyante.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvāḥ pratyekabodhau pratiṣṭhāpitā yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣv ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā pratyekabodhau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāra sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vaded, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. tat kasya hetoḥ? ato hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ pratyekabuddhāḥ prabhāvyante.
[K. 233b7, N. 473b2, T. 379a8, P. 80a8, Ch. 895a21]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvīpakāḥ sattvās tān kaściḍ eva kulaputro vā kuladuhitā vā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ ( ŚsP_II-4_256 ) puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, yadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, tadā tvaṃ prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati, yadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? ato niryātā hi kauśika prathamacittotpādikā bodhisattvā mahāsattvāḥ.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ sattvā anuttarāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāḥ, yāvantaḥ kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase. tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, yadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, tadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati, yadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? ato niryātā hi kauśika prathamacittotpādikā bodhisattvā ( ŚsP_II-4_257 ) mahāsattvāḥ.
tiṣṭhantu kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samadāpitāḥ yāvantaḥ kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata,
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ pṃryaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, yadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, tadā te prajñāpāramitā bhāvanā bhūyasyā mātrayā bhāvanā paripūriṃ gamiṣyati, yadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanā paripūriṃ gamiṣyati, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? ato niryātā hi kauśika prathamacittotpādikā bodhisattvā mahāsattvāḥ.

tiṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāḥ yāvantaḥ kauśika sāhasre madhyame lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayet tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidanaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā yā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyaṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitā pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyaṃ śikṣiṣyase, ( ŚsP_II-4_258 ) yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, yadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, tadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati, yadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati. tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? ato niryātā hi kauśika prathamacittotpādikā bodhisattvā mahāsattvāḥ.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāḥ, yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāṃ pratipatsyase. tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase, yadā tvaṃ sarvajñatādharmān pratilapsyase. tadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati, yadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāpāripūriṃ gamiṣyati, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? ato niryātā hi kauśika prathamacittotpādikā bodhisattvā mahāsattvāḥ.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāḥ, yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣv ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, evaṃ ca vaded, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase. tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvadharmān pratilapsyase, yadā tvaṃ sarvadharmān pratilapsyase, tadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati, yadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipuriṃ gamiṣyati tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? ato niryātā hi kauśika prathamacittotpādikā bodhisattvā mahāsattvāḥ.
[K. 234b4, N. 475b5, T. 380b2, P. 84a6, Ch. 897a16]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvīpakāḥ sattvās tān kascid eva kulaputro vā kuladuhitā vā avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇācakṣīt deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi. yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati, yadā te prajñāpāramitā bhūyasyā mātrayā bhāvanāparipūriṃ gamiṣyati. tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? ato prajñāpāramitā niryātā hi kauśika bodhisattvanāṃ mahāsattvānām avaivartyabhūmiḥ.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ sattvā avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpitā yāvantaḥ kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthaṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed. evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyaṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratilapsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi. yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? prajñāpāramitā niryātā hi kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānām avaivartyabhūmiḥ.
tīṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvā avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpitā yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidanaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ sikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim ( ŚsP_II-4_261 ) abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoh? prajñāpāramitā niryātā hi kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānām avaivartyabhūmiḥ.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sa avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpitāḥ, yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahupuṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśet, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitā pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? prajñāpāramitā niryātā hi kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānām avaivartyabhūmiḥ.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau samādāpitāḥ, yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvā avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpitaḥ, yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣv ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tān kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā avaivartyabhūmau pratiṣṭhāpayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.

āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ ( ŚsP_II-4_262 ) prajñāpāramitāṃ pratipatsyase. tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. tat kasya hetoḥ? prajñāpāramitā niryātā hi kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānām avaivartyabhūmiḥ.
[K. 235a19, N. 477b3, T. 381b6, P. 87a7, Ch. 899a4]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvīpakāḥ sattvās tān sarva anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā bhaveyus tebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśet, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. ayaṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ sattvā anuttarāyai samyaksambodhaye saṃprasthitā kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās te sarva anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā bhaveyus tebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase. tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi. yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. ayaṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye ( ŚsP_II-4_263 ) saṃprasthitāyai yāvantaḥ kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvās te sarva anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā bhaveyus tebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed, evaṃ ca yaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva, yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvadharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi. yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. ayaṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās te sarva anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā bhaveyus tebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo yistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. ayaṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās te sarva anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā bhaveyus tebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśet, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. evaṃ ca vadet, ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitām udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya ( ŚsP_II-4_264 ) vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase, tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, yadā tvaṃ sarvajñatadharmāṇaṃ lābhī bhaviṣyasi, tadā tvam anuttarāṃ samyakṣaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. ayaṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.

tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā, yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣv ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās te sarva anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitā bhaveyus tebhyaḥ, kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, evaṃ ca vaded ehi tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ udgṛhāṇa paryavāpnuhy ādhāraya dhāraya vācaya yoniśaś ca manasikuru yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipadyasva. yadā tvaṃ kulaputra yathopadiṣṭāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratipatsyase. tadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, yadā tvaṃ kulaputra prajñāpāramitāyāṃ śikṣiṣyase, tadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi, yadā tvaṃ sarvajñatādharmāṇāṃ lābhī bhaviṣyasi. tadā tvam anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyase. ayaṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
[K. 236a6, N. 479a5, T. 382b4, P. 89b6, Ch. 900b8]
punar aparaṃ kauśika yāvanto jāmbūdvīpakāḥ sattvās te sarva avaivartikā bhaveyur anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau tebhyaś ca bodhisattvebhyo mahāsattvebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ parebhyo vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, tebhyaś cānyataro bodhisattvo mahāsattva evaṃ vaded ahaṃ kṣipraṃ anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyeyam iti, yaś ca tasmai kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet. imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistareṇopadiśed, ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika jāmbūdvīpakāḥ sattvā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau yāvantaḥ kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvās te sarva avaivartikā bhaveyur anuttarāyaṃ samyaksaṃbodhau tebhyo bodhisattvebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistareṇopadised deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet tebhyaś cānyataro bodhisattvo mahāsattva evaṃ vaded ehi tvaṃ kṣipraṃ anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsya iti, yaś ca tasmai kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistarenopadiśet, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika cāturdvīpake lokadhātau sattvā avaivartikā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau yāvantaḥ kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvās te sarva avaivartikā bhaveyur anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau tebhyaś ca bodhisattvebhyo mahāsattvebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayed evaṃ cānyataro bodhisattvo mahāsattva evaṃ vaded ehi tvaṃ kṣipram anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsya iti, yaś ca tasmai kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika sāhasre cūḍike lokadhātau sattvā avaivartikā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau yāvantaḥ kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvās te sarva avaivartikā bhaveyur anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau tebhyaś ca bodhisattvebhyo mahāsattvebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistareṇopadiśet, deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. tebhyaś cānyataro bodhisattvo mahāsattva evaṃ vaded ahaṃ kṣipram anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyam iti, yaś ca tasmai kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet, ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasre madhyame lokadhātau sattvā avaivartikā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau yāvantaḥ kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvās te sarva avaivartikā bhaveyur anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau tebhyo mahāsattvebhyaḥ kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpārāmitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistareṇopadiśed deśayet prakāśayed vicared vibhajed uttānīkuryāt saṃprakāśayet. tebhyaś cānyataro bodhisattvo mahāsattva evaṃ ca vaded ehi kṣipram anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsya iti, yaś ca tasmai kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ sārthāṃ savyañjanāṃ vistareṇopadiśed, ayam eva sa kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau sattvā avaivartikā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, yāvantaḥ kauśika daśasu dikṣv ekaikasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās te sarva avaivartikā bhaveyur anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau tebhyo bodhisattvebhyo mahāsattvebhyaḥ, kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ punyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? avaivartikebhyo hi bodhisattvebhyo nānyārthaṃ dharmam upadeṣṭavyo niyatā hi te saṃbodhi parāyaṇānate bhuyo vivartittite anuttarāyā samyaksaṃbodher ayam abhū kaścic citaḥ saṃsārāt mahākaruṇāsaṃpīḍitaś ca.
[K. 236b8, N. 480a8, T. 383a4, P. 91b5, Ch. 904b7]
atha khalu śakro devānām indro bhagavantam etad avocat: yathā yathā bhagavan bodhisattvo mahāsattvo 'bhyāsī bhavaty anuttārāyāḥ samyaksaṃbodhes tathā tathā bodhisattvo mahāsattvo dānapāramitāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā śīlapāramitāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā kṣāntipāramitāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā vīryapāramitāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā dhyānapāramitāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā prajñāpāramitāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ.

yathā yathā bodhisattvo mahāsattvo 'bhyāsī bhavaty anuttarāyāḥ samyaksaṃbodhes tathā tathā adhyātmaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā bahirdhāśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā adhyātmabahirdhāśūnyatayām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā śūnyatāśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā mahāśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā paramārthaśūnyatāyām ( ŚsP_II-4_267 ) avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā saṃskṛtaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā asaṃskṛtaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā atyantaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā anavarāgraśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā anavakāraśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā prakṛtiśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā sarvadharmaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā svalakṣaṇaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā anupalambhaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā abhāvaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā svabhāvaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, tathā tathā abhāvasvabhāvaśūnyatāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ.
yathā yathā bodhisattvo mahāsattvo 'bhyāsī bhavaty anuttarāyāḥ samyaksaṃbodhes tathā tathā smṛtyupasthāneṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, samyakprahāṇeṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, ṛddhipādeṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, indriyeṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, baleṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, bodhyaṅgeṣv apramāṇeṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, āryāṣṭāṅge marge 'vavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, āryasatyeṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, dhyāneṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, apramāṇeṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, ārūpyasamāpattiṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, vimokṣāsv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, navasv anupūrvavihārasamāpattiṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, abhijñāsv avavaditavyo 'nuśasitavyaḥ, samādhiṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, dhāraṇīmukheṣv avavaditavyo 'nuśāsitayyaḥ, tathāgatabaleṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, vaiśāradyeṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, pratisaṃvitsv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, mahāmaitryām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, mahākaruṇāyām avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, aṣṭādaśāveṇikeṣu buddhadharmeṣv avavaditavyo 'nuśāsitavyaḥ, cīvarapīṇḍpātrasayanasanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiś cānugṛhītavyaḥ.
te khalu punar bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ dharmasaṃgrahaś cāmiṣasaṃgraheṇaṃ cānuś cānugṛhūnto bahutaraṃ te kulaputra kuladuhitaraś ca puṇyaṃ prasaviṣyanti. na tv eva te paurvakāḥ kulaputrā kuladuhitaraś ca. tat kasya hetoḥ? evaṃ tvena tad bhagavan bhavati, yo bodhisattvo mahāsattvo dānapāramitāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, śīlapāramitāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, kṣāntipāramitāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, vīryapāramitāyām ( ŚsP_II-4_268 ) avavadyate 'nuśāsiṣyate, dhyānapāramitāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, prajñāpāramitāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate.
adhyātmaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, bahirdhāśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, adhyātmabahirdhāśūnyayām avavadyate 'nuśāsiṣyate, śūnyatāśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, mahāśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, paramārthaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate. saṃskṛtaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, asaṃskṛtaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, atyantaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, anavarāgraśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, anavakāraśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, prakṛtiśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate. sarvadharmaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, svalakṣaṇaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, anupalambhaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, abhāvaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, svabhāvaśūnyatāyām avavadyate'nuśāsiṣyate, abhāvasvabhāvaśūnyatāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate.
smṛtyupasthāneṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, samyakprahāṇeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, ṛddhipādeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, indriyeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, baleṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, apramāṇeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, bodhyaṅgeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, mārgeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, āryasatyeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, dhyāneṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, apramāṇeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, ārūpyasamāpattiṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, aṣṭāsu vimokṣeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, navasv anupūrvavihārasamāpattiṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, abhijñāsv avavadyate 'nuśāsiṣyate, samādhiṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, dhāraṇīmukheṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, daśatathāgatabaleṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, caturṣu vaiśāradyeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate, cataspsu pratisaṃvitsv avavadyate 'nuśāsiṣyate, mahāmaitryām avadyate 'nuśāsiṣyate, mahākaruṇāyām avavadyate 'nuśāsiṣyate, aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣv avavadyate 'nuśāsiṣyate.
[K. 237a17, N. 482a1, T. 384a7, P. 94a2, Ch. 905b28]
athāyuṣmān subhūtiḥ śakraṃ devānām indram āmantrayate: sādhu sādhu kauśika yas tvaṃ bodhisattvebhyā utsāhaṃ dadāsi bodhisattvānām ugṛhīṣve anupārayasi, evam eṣa tvayā kauśika karaṇīyaṃ ya āryaśrāvakaḥ sattvānām anugrahaṃ kartukāmaḥ sa bodhisattvānāṃ mahāsattvānām ( ŚsP_II-4_269 ) anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhāv utsāhaṃ dadhātu dharmām iṣānugraheṇa ca bodhisattvān anugṛhātv anuparipārayatu. tat kasya hetoh? ataḥ prasabohi kauśika bhagavataḥ śrāvakasaṃghāḥ yad uta bodhisattvebhyo mahāsattvebhyaḥ yadi ca bodhisattvo mahāsattvo 'nuttarāyai samyaksaṃbodhaye cittan notpādayan na bodhisattvo mahāsattvaḥ śikṣeta ṣaṭsu pāramitāsu dānapāramitāyāṃ śīlapāramitāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ vīryapāramitāyāṃ dhyānapāramitāyāṃ prajñāpāramitāyām.
adhyātmaśūnyatāyāṃ, bahirdhāśūnyatāyāṃ, adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ, śūnyatāśūnyatāyāṃ, mahāśūnyatāyāṃ, paramārthaśūnyatāyāṃ, saṃskṛtaśūnyatāyāṃ, asaṃskṛtaśūnyatāyāṃ, atyantaśūnyatāyāṃ, anavarāgraśūnyatāyāṃ, anavakāraśūnyatāyāṃ, prakṛtiśūnyatāyāṃ, sarvadharmaśūnyatāyāṃ, svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ, anupalambhaśūnyatāyāṃ, abhāvaśūnyatāyāṃ, svabhāvaśūnyatāyāṃ, abhāvasvabhāvaśūnyatāyām.

smṛtyupasthāneṣu, samyakprahāṇeṣu, ṛddhipādeṣu, indriyeṣu, baleṣu, bodhyaṅgeṣu, āryāṣṭāṅge marge, āryasatyeṣu, dhyāneṣu, apramāṇeṣu, ārūpyasamāpattiṣu, aṣṭāsu vimokṣeṣu, navasv anupūrvavihārasamāpattiṣu, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣu, abhijñāsu, samādhiṣu, dhāraṇīmukheṣu, tathāgatabaleṣu, vaiśāradyeṣu, pratisaṃvitsu, mahāmaitryāṃ, mahākaruṇāyāṃ, aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu, nānuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ na pratyekabuddhā prajñāparan na śrāvakāḥ, yasmāt tarhi kauśika bodhisattvo mahāsattvaḥ śikṣate ṣaṭsu pāramitāsu danapāramitāyāṃ śīlapāramitāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ vīryapāramitāyāṃ dhyānapāramitāyāṃ prajñāpāramitāyām.
adhyātmaśūnyatāyāṃ, bahirdhāśūnyatāyāṃ, adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ, śūnyatāśūnyatāyāṃ, mahāśūnyatāyāṃ, paramārthaśūnyatāyāṃ, saṃskṛtaśūnyatāyāṃ, asaṃskṛtaśūnyatāyāṃ, atyantaśūnyatāyāṃ, anavarāgraśūnyatāyāṃ, anavakāraśūnyatāyāṃ, prakṛtiśūnyatāyāṃ, sarvadharmaśūnyatāyāṃ, svalaksaṇaśūnyatāyāṃ, anupalambhaśūnyatāyāṃ, abhāvaśūnyatāyāṃ, svabhāvaśūnyatāyāṃ, abhāvasvabhāvasunyatāyām.
smṛtyupasthāneṣu, samyakprahāṇeṣu, ṛddhipādeṣu, indriyeṣu, baleṣu, bodhyaṅgeṣu, āryāṣṭāṅge marge, āryasatyeṣu, dhyāneṣu, apramāṇeṣu, ārūpyasamāpattiṣu, aṣṭāsu vimokṣeṣu, navasv anupūrvavihārasamāpattiṣu, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣu, abhijñāsu, samādhiṣu, dhāraṇīmukheṣu, tathāgatabaleṣu, vaiśāradyeṣu, pratisaṃvitsu, mahāmaitryāṃ, mahākaruṇāyāṃ, ( ŚsP_II-4_270 ) aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu.
tasmād bodhisattvo mahāsattvo 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisambudhyate, anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhaiḥ sarvalokadhātuṣu naraka ucchidyante tiryagyoni ucchidyante yamaloka ucchidyante, āsurāś ca kāyā parihīyante divyāṃs ca kāyā abhivartante, kṣatriyamahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, brāhmaṇamahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, gṛhapatimahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhavati.
cāturmahārājakāyikānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, trāyastriṃśānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, yāmānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, tuṣitānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, nirmāṇaratīnāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, paranirmitavaśavartināṃ devānaṃ loke prādurbhāvo bhavati, brahmakāyikānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, brahmapurohitānāṃ devānaṃ loke prādurbhāvo bhavati, brahmapārṣadyānaṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, mahābrahmāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, ābhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, parīttabhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, apramāṇābhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, ābhāsvarāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, śubhānaṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, parīttaśubhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, apramāṇaśubhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, śubhakṛtsnānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, bṛhāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, parīttabṛhāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, apramāṇabṛhāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, bṛhatphalānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, atapānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sudṛśānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sudarśanānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, akaniṣṭhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, ākāśānantyāyatanānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, vijñānānantyāyatanānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, ākiñcanyāyatanānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, naivasaṃjñanāsaṃjñāyatanānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati.
dānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, śīlapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, kṣāntipāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, vīryapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, dhyānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, prajñāpāramitayā loke prādurbhāvo bhavati.
adhyātmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, bahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, śūnyatāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, mahāsunyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, paramārthasunyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, saṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, asaṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, atyantaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anavarāgraśūnyatayā loke prādurbhāvo bhavati, anavakāraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati prakṛtiśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, sarvadharmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, svalakṣaṇaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anupalambhaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, abhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, svabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, abhāvasvabhāvaśūnyatayā loke prādurbhāvo bhavati.
smṛtyupasthānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, samyakprahāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, ṛddhipādānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, indriyāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, balānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, bodhyaṅgānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, āryāṣṭāṅgasya mārgasya loke prādurbhāvo bhavati, āryasatyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, dhyānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati, navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, abhijñānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, samādhīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, dhāraṇīmukhānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ loke prādurbhāvo bhavati, mahāmaitryā loke prādurbhāvo bhavati, mahākaruṇāyā loke prādurbhāvo bhavati, aṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, śrāvakayānasya loke prādurbhāvo bhavati, pratyekabuddhasya loke prādurbhāvo bhavati, mahāyānasya loke prādurbhāvo bhavati.
śatasāhasryāṃ prajñāpāramitāyāṃ śakraparivarto nāmas trayoviṃśatitamaḥ

Original text: Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā-2 · Edition: Takayasu Kimura, Tokyo: Sankibo Busshorin 2009-2014. · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc