Language

ENहिગુ
Scripture Library

Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā-2 · Part 6180

na vijñānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vijñānaṃ vijñānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na nāmarūpasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi nāmarūpaṃ nāmarūpasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na ṣaḍāyatanasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi ṣaḍāyatanaṃ ṣaḍāyatanasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na sparśasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi sparśaḥ sparśasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na vedanāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vedanā vedanāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na tṛṣṇāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi tṛṣṇā tṛṣṇāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nopādānasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy upādānam upādānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na bhavasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati ( ŚsP_II-3_117 ) notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi bhavo bhavasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na jāter utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi jātir jātisvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na jarāmaraṇasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi jarāmaraṇaṃ jarāmaraṇasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.
na dānapāramitāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi dānapāramitā dānapāramitāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na śīlapāramitāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi śīlapāramitā śīlapāramitāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na kṣāntipāramitāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi kṣantipāramitā kṣāntipāramitāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na vīryapāramitāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vīryapāramitā vīryapāramitāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na dhyānapāramitāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati ( ŚsP_II-3_118 ) nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi dhyānapāramitā dhyānapāramitāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na prajñāpāramitāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā prajñāpāramitāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.
nādhyātmaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy adhyātmaśūnyatādhyātmaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na bahirdhāśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi bahirdhāśūnyatā bahirdhāśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nādhyātmabahirdhāśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy adhyātmabahirdhāśūnyatādhyātmabahirdhāśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na śūnyatāśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi śūnyatāśūnyatā śūnyatāśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na mahāśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi mahāśūnyatā mahāśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na paramārthaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ ( ŚsP_II-3_119 ) paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi paramārthaśūnyatā paramārthaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na saṃskṛtaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi saṃskṛtaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nāsaṃskṛtaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy asaṃskṛtaśūnyatāsaṃskṛtaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nātyantaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy atyantaśūnyatātyantaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nānavarāgraśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadāṃaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy anavarāgraśūnyatānavarāgraśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nānavakāraśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy anavakāraśūnyatānavakāraśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na prakṛtisūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi prakṛtiśūnyatā prakṛtiśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na sarvadharmaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi sarvadharmaśūnyatā sarvadharmaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na svalakṣaṇaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi svalakṣaṇaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nānupalambhaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy anupalambhaśūnyatānupalambhaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nābhāvaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy abhāvaśūnyatābhāvaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na svabhāvaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi svabhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nābhāvasvabhāvaśūnyatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy abhāvasvabhāvaśūnyatābhāvasvabhāvaśūnyatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.
na smṛtyupasthānānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi smṛtyupasthānāni smṛtyupasthānasvabhāve ( ŚsP_II-3_121 ) na saṃvidyate nopalabhyate,
na samyakprahāṇānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi samyakprahāṇāni samyakprahāṇasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
narddhipādānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy ṛddhipādā ṛddhipādasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nendriyāṇām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy indriyānīndriyasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na balānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi balāni balasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na bodhyaṅgānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi bodhyaṅgāni bodhyaṅgasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,

na āryāṣṭāṅgamārgasyotpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati pācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi mārgo mārgasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nāryasatyānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy āryasatyāny āryasatyasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na dhyānānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi dhyānāni dhyānasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nāpramāṇānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy apramāṇāny apramāṇasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nārūpyasamāpattīnām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy ārūpyasamāpattaya ārūpyasamāpattisvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nāṣṭānāṃ vimokṣāṇām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vimokṣā vimokṣasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nānupūrvavihārasamāpattīnām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy anupūrvavihārasamāpattaya anupūrvavihārasamāpattisvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nābhijñānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat ( ŚsP_II-3_123 ) kasya hetoḥ? tathā hy abhijñā abhijñāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na samādhīnām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi samādhayaḥ samādhisvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na dhāraṇīmukhānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi dhāraṇīmukhāni dhāraṇīmukhasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na tathāgatabalānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi tathāgatabalāni tathāgatabalasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na vaiśāradyānām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi vaiśāradyāni vaiśāradyasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na pratisaṃvidām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi pratisaṃvidaḥ pratisaṃvitsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na mahāmaitryā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi mahāmaitrī mahāmaitrīsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na mahākaruṇāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ ( ŚsP_II-3_124 ) paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi mahākaruṇā mahākaruṇāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
nāveṇikabuddhadharmāṇām utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy āveṇikabuddhadharmā āveṇikabuddhadharmasvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na sarvajñatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi sarvajñatā sarvajñatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na mārgākārajñatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi mārgākārajñatā mārgākārajñatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate,
na sarvākārajñatāyā utpādaṃ paśyati, na nirodhaṃ paśyati nāgrahaṃ paśyati notsargaṃ paśyati na saṃkleśaṃ paśyati na vyavadānaṃ paśyati nācayaṃ paśyati nāpacayaṃ paśyati na hāniṃ paśyati na vṛddhiṃ paśyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi sarvākārajñatā sarvākārajñatāsvabhāve na saṃvidyate nopalabhyate.

evaṃ khalv āyuṣmañ chāradvatīputra bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvadharmāṇām anutpādāyānirodhāyānāgrahāyānutsargāyāsaṃkleśāyāvyavadānāyānācayāyānāpacayāyāhānaye avṛddhaye prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvā sarvākārajñatāyāṃ niryāsyaty aśikṣā aniryānayogena.
atha khalu śakro devānām indra āyuṣmantaṃ chāradvatīputram etad avocat: prajñāpāramitā bhadanta śāradvatīputra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ kuto gaveṣitavyā?
śāradvatīputra āha: prajñāpāramitā devānām indra bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ subhūtiparivartā gaveṣitavyā.
atha khalu śakro devānām indra āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat: tavaiṣa bhadanta subhūte 'nubhāvaṃs tavaitad adhiṣṭhānaṃ yad ārya ( ŚsP_II-3_125 ) śāradvatīputra evam āha, subhūtiparivartā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitā gaveṣitavyā.
subhūtir āha: na mamaiṣa kauśikānuhāvo na mamaitad adhiṣṭhānam.
śakra aha: tat kasyaiṣa bhadanta subhūte 'nubhāvaḥ kasyaitad adhiṣṭhānam.
subhūtir āha: tathāgatasyaiṣa kauśikānubhāvas tathāgatasyaitad adhiṣṭhānam.
śakra āha: niradhiṣṭhāṇeṣu bhadanta subhūte sarvadharmeṣu katham evaṃ vadasi? tathāgatasyaiṣānubhāvas tathāgatasyaitad adhiṣṭhānaṃ, na cātra niradhiṣṭhānadharmatāyās tathāgata upalabhyate, na cātra tathāgatāyās tathāgata upalabhyate.
subhūtir āha: evam etat kauśikaivam etat, nānyatra niradhiṣṭhānadharmatāyās tathāgata upalabhyate, nānyatra tathātāyās tathāgata upalabhyate, na ca niradhiṣṭhānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate niradhiṣṭhānadharmatopalabhyate, na ca tathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate tathatopalabhyate,
na rūpatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate rūpatathatopalabhyate, na rūpadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate rūpadharmatopalabhyate, na vedanātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vedanātathatopalabhyate, na vedanādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vedanādharmatopalabhyate, na saṃjñātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate saṃjñātathatopalabhyate, na saṃjñādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate saṃjñādharmatopalabhyate, na saṃskāratathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate saṃskāratathatopalabhyate, na saṃskāradharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate saṃskāradharmatopalabhyate, na vijñānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vijñānatathatopalabhyate, na vijñānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vijñānadharmatopalabhyate.
na cakṣustathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate cakṣustathatopalabhyate, na cakṣurdharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate cakṣurdharmatopalabhyate, na śrotratathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śrotratathatopalabhyate, na śrotradharmatāyāṃ ( ŚsP_II-3_126 ) tathāgata upalabhyate, na tathāgate śrotradharmatopalabhyate, na ghrāṇatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ghrāṇatathatopalabhyate, na ghrāṇadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ghrāṇadharmatopalabhyate, na jihvātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jihvātathatopalabhyate, na jihvādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jihvādharmatopalabhyate, na kāyatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kāyatathatopalabhyate, na kāyadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kāyadharmatopalabhyate, na manastathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate manastathatopalabhyate, na manodharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate manodharmatopalabhyate.
na rūpatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate rūpatathatopalabhyate, na rūpadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate rūpadharmatopalabhyate, na śabdatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śabdatathatopalabhyate, na śabdadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śabdadharmatopalabhyate, na gandhatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate gandhatathatopalabhyate, na gandhadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate gandhadharmatopalabhyate, na rasatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate rasatathatopalabhyate, na rasadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate rasadharmatopalabhyate, na sparśatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sparśatathatopalabhyate, na sparśadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sparśadharmatopalabhyate, na dharmatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dharmatathatopalabhyate, na dharmadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dharmadharmatopalabhyate.
na cakṣurvijñānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate cakṣurvijñānatathatopalabhyate, na cakṣurvijñānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate cakṣurvijñānadharmatopalabhyate, na śrotravijñānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śrotravijñānatathatopalabhyate, na śrotravijñānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śrotravijñānadharmatopalabhyate, na ghrāṇavijñānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ghrāṇavijñānatathatopalabhyate, na ghrāṇavijñānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ghrāṇavijñānadharmatopalabhyate, ( ŚsP_II-3_127 ) na jihvāvijñānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jihvāvijñānatathatopalabhyate, na jihvāvijñānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jihvāvijñānadharmatopalabhyate, na kāyavijñānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kāyavijñānatathatopalabhyate, na kāyavijñānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kāyavijñānadharmatopalabhyate, na manovijñānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate manovijñānatathatopalabhyate, na manovijñānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate manovijñānadharmatopalabhyate.

na cakṣuḥsaṃsparśatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate cakṣuḥsaṃsparśatathatopalabhyate, na cakṣuḥsaṃsparśadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate cakṣuḥsaṃsparśadharmatopalabhyate, na śrotrasaṃsparśatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śrotrasaṃsparśatathatopalabhyate, na śrotrasaṃsparśadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śrotrasaṃsparśadharmatopalabhyate, na ghrāṇasaṃsparśatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ghrāṇasaṃsparśatathatopalabhyate, na ghrāṇasaṃsparśadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ghrāṇasaṃsparśadharmatopalabhyate, na jihvāsaṃsparśatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jihvāsaṃsparśatathatopalabhyate, na jihvāsaṃsparśadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jihvāsaṃsparśadharmatopalabhyate, na kāyasaṃsparśatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kāyasaṃsparśatathatopalabhyate, na kāyasaṃsparśadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kāyasaṃsparśadharmatopalabhyate, na manaḥsaṃsparśatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate manaḥsaṃsparśatathatopalabhyate, na manaḥsaṃsparśadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate manaḥsaṃsparśadharmatopalabhyate.
na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanātathatopalabhyate, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatopalabhyate, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śrotrasaṃsparśapratyayavedanātathatopalabhyate, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śrotrasaṃsparśapratyayavedanādharmatopalabhyate, ( ŚsP_II-3_128 ) na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanātathatopalabhyate, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanādharmatopalabhyate, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jihvāsaṃsparśapratyayavedanātathatopalabhyate, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jihvāsaṃsparśapratyayavedanādharmatopalabhyate, na kāyasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kāyasaṃsparśapratyayavedanātathatopalabhyate, na kāyasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kāyasaṃsparśapratyayavedanādharmatopalabhyate, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate manaḥsaṃsparśapratyayavedanātathatopalabhyate, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate manaḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatopalabhyate.
na pṛthivīdhātutathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate pṛthivīdhātutathatopalabhyate, na pṛthivīdhātudharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate pṛthivīdhātudharmatopalabhyate, nābdhātutathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'bdhātutathatopalabhyate, nābdhātudharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'bdhātudharmatopalabhyate, na tejodhātutathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate tejodhātutathatopalabhyate, na tejodhātudharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate tejodhātudharmatopalabhyate, na vāyudhātutathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vāyudhātutathatopalabhyate, na vāyudhātudharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vāyudhātudharmatopalabhyate, nākāśadhātutathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata ākāśadhātutathatopalabhyate, nākāśadhātudharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata ākāśadhātudharmatopalabhyate, na vijñānadhātutathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vijñānadhātutathatopalabhyate, na vijñānadhātudharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vijñānadhātudharmatopalabhyate.
nāvidyātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'vidyātathatopalabhyate, nāvidyādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ( ŚsP_II-3_129 ) 'vidyādharmatopalabhyate, na saṃskāratathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate saṃskāratathatopalabhyate, na saṃskāradharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate saṃskāradharmatopalabhyate, na vijñānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vijñānatathatopalabhyate, na vijñānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vijñānadharmatopalabhyate, na nāmarūpatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate nāmarūpatathatopalabhyate, na nāmarūpadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate nāmarūpadharmatopalabhyate, na ṣaḍāyatanatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ṣaḍāyatanatathatopalabhyate, na ṣaḍāyatanadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate ṣaḍāyatanadharmatopalabhyate, na sparśatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sparśatathatopalabhyate, na sparśadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sparśadharmatopalabhyate, na vedanātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vedanātathatopalabhyate, na vedanādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vedanādharmatopalabhyate, na tṛṣṇātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate tṛṣṇātathatopalabhyate, na tṛṣṇādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate tṛṣṇādharmatopalabhyate, nopādānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata upādānatathatopalabhyate, nopādānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata upādānadharmatopalabhyate, na bhavatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate bhavatathatopalabhyate, na bhavadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate bhavadharmatopalabhyate, na jātitathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jātitathatopalabhyate, na jātidharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jātidharmatopalabhyate, na jarāmaraṇatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jarāmaraṇatathatopalabhyate, na jarāmaraṇadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate jarāmaraṇadharmatopalabhyate.

na dānapāramitātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dānapāramitātathatopalabhyate, na dānapāramitādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dānapāramitādharmatopalabhyate, na śīlapāramitātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śīlapāramitātathatopalabhyate, na śīlapāramitādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śīlapāramitādharmatopalabhyate, na kṣāntipāramitātathatāyāṃ ( ŚsP_II-3_130 ) tathāgata upalabhyate, na tathāgate kṣāntipāramitātathatopalabhyate, na kṣāntipāramitādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate kṣāntipāramitādharmatopalabhyate, na vīryapāramitātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vīryapāramitātathatopalabhyate, na vīryapāramitādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vīryapāramitādharmatopalabhyate, na dhyānapāramitātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dhyānapāramitātathatopalabhyate, na dhyānapāramitādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dhyānapāramitādharmatopalabhyate, na prajñāpāramitātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate prajñāpāramitātathatopalabhyate, na prajñāpāramitādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate prajñāpāramitādharmatopalabhyate.
nādhyātmaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'dhyātmaśūnyatātathatopalabhyate, nādhyātmaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'dhyātmaśūnyatādharmatopalabhyate, na bahirdhaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate bahirdhāśūnyatātathatopalabhyate, na bahirdhāśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate bahirdhāśūnyatādharmatopalabhyate, nādhyātmabahirdhāśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'dhyātmabahirdhāśūnyatātathatopalabhyate, nādhyātmabahirdhāśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'dhyātmabahirdhāśūnyatādharmatopalabhyate, na śūnyatāśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śūnyatāśūnyatātathatopalabhyate, na śūnyatāśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śūnyatāśūnyatādharmatopalabhyate, na mahāśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate mahāśūnyatātathatopalabhyate, na mahāśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate mahāśūnyatādharmatopalabhyate, na paramārthaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate paramārthaśūnyatātathatopalabhyate, na paramarthaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate paramārthaśūnyatādharmatopalabhyate, na saṃskṛtaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate saṃskṛtaśūnyatātathatopalabhyate, na saṃskṛtaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate saṃskṛtaśūnyatādharmatopalabhyate, nāsaṃskṛtaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, ( ŚsP_II-3_131 ) na tathāgate 'saṃskṛtaśūnyatātathatopalabhyate, nāsaṃskṛtaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'saṃskṛtaśūnyatādharmatopalabhyate, nātyantaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'tyantaśūnyatātathatopalabhyate, nātyantaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'tyantaśūnyatādharmatopalabhyate, nānavarāgraśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'navarāgraśūnyatātathatopalabhyate, nānavarāgraśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'navarāgraśūnyatādharmatopalabhyate, nānavakāraśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'navakāraśūnyatātathatopalabhyate, nānavakāraśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'navakāraśūnyatādharmatopalabhyate, na prakṛtiśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate prakṛtiśūnyatātathatopalabhyate, na prakṛtiśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate prakṛtiśūnyatādharmatopalabhyate, na sarvadharmaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sarvadharmaśūnyatātathatopalabhyate, na sarvadharmaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sarvadharmaśūnyatādharmatopalabhyate, na svalakṣaṇaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate svalakṣaṇaśūnyatātathatopalabhyate, na svalakṣaṇaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate svalakṣaṇaśūnyatādharmatopalabhyate, nāupalambhaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'nupalambhaśūnyatātathatopalabhyate, nānupalambhaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'nupalambhaśūnyatādharmatopalabhyate, nābhāvaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'bhāvaśūnyatātathatopalabhyate, nābhāvaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'bhāvaśūnyatādharmatopalabhyate, na svabhāvaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate svabhāvaśūnyatātathatopalabhyate, na svabhāvaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate svabhāvaśūnyatādharmatopalabhyate, nābhāvasvabhāvaśūnyatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'bhāvasvabhāvaśūnyatātathatopalabhyate, nābhāvasvabhāvaśūnyatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'bhāvasvabhāvaśūnyatādharmatopalabhyate.

na smṛtyupasthānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate smṛtyupasthānatathatopalabhyate, na smṛtyupasthānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate smṛtyupasthānadharmatopalabhyate, na ( ŚsP_II-3_132 ) samyakprahāṇatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate samyakprahāṇatathatopalabhyate, na samyakprahāṇadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate samyakprahāṇadharmatopalabhyate, narddhipādatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata ṛddhipādatathatopalabhyate, narddhipādadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata ṛddhipādadharmatopalabhyate, nendriyatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata indriyatathatopalabhyate, nendriyadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata indriyadharmatopalabhyate, na balatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate balatathatopalabhyate, na bala dharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate baladharmatopalabhyate, na bodhyaṅgatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate bodhyaṅgatathatopalabhyate, na bodhyaṅgadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate bodhyaṅgadharmatopalabhyate, nāryāṣṭāṅgamārgatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata āryāṣṭāṅgamārgatathatopalabhyate, nāryāṣṭāṅgamārgadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata āryāṣṭāṅgamārgadharmatopalabhyate, nāryasatyatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata āryasatyatathatopalabhyate, nāryasatyadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata āryasatyadharmatopalabhyate, na dhyānatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dhyānatathatopalabhyate, na dhyānadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dhyānadharmatopalabhyate, nāpramāṇatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'pramāṇatathatopalabhyate, nāpramāṇadharma tāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'pramāṇadharmatopalabhyate, nārūpyasamāpattitathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata ārūpyasamāpattitathatopalabhyate, nārūpyasamāpattidharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata ārūpyasamāpattidharmatopalabhyate, na vimokṣatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vimokṣatathatopalabhyate, na vimokṣadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vimokṣadharmatopalabhyate, nānupūrvavihārasamāpattitathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'nupūrvavihārasamāpattitathatopalabhyate, nānupūrvavihārasamāpattidharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'nupūrvavihārasamāpattidharmatopalabhyate, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatopalabhyate, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatāyāṃ ( ŚsP_II-3_133 ) tathāgata upalabhyate, na tathāgate śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatopalabhyate, nābhijñātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'bhijñātathatopalabhyate, nābhijñādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate 'bhijñādharmatopalabhyate, na samādhitathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate samādhitathatopalabhyate, na samādhidharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate samādhidharmatopalabhyate, na dhāraṇīmukhatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dhāraṇīmukhatathatopalabhyate, na dhāraṇīmukhadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate dhāraṇīmukhadharmatopalabhyate, na tathāgatabalatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate tathāgatabalatathatopalabhyate, na tathāgatabaladharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate tathāgatabaladharmatopalabhyate, na vaiśāradyatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vaiśāradyatathatopalabhyate, na vaiśāradyadharma tāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate vaiśāradyadharmatopalabhyate, na pratisaṃvittathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate pratisaṃvittathatopalabhyate, na pratisaṃviddharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate pratisaṃviddharmatopalabhyate, na mahāmaitrītathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate mahāmaitrītathatopalabhyate, na mahāmaitrī dharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate mahāmaitrīdharmatopalabhyate, na mahākaruṇātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate mahākaruṇātathatopalabhyate, na mahākaruṇādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate mahākaruṇādharmatopalabhyate, nāveṇikabuddhadharmatathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata āveṇikabuddhadharmatathatopalabhyate, nāveṇikabuddhadharmadharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgata āveṇikabuddhadharmadharmatopalabhyate, na sarvajñatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sarvajñatātathatopalabhyate, na sarvajñatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sarvajñatādharmatopalabhyate, na mārgākārajñatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate mārgākārajñatātathatopalabhyate, na mārgākārajñatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate mārgākārajñatādharmatopalabhyate, na sarvākārajñatātathatāyāṃ tathāgata upalabhyate, na tathāgate sarvākārajñatātathatopalabhyate, na sarvākārajñatādharmatāyāṃ tathāgata upalabhyate, ( ŚsP_II-3_134 ) na tathāgate sarvākārajñatādharmatopalabhyate.

yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na rūpatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na rūpadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra rūpatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra rūpadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vedanātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vedanātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vedanādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vedanādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na saṃjñātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na saṃjñādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra saṃjñātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra saṃjñādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na saṃskāratathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na saṃskāradharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra saṃskāratathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra saṃskāradharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vijñānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vijñānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vijñānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vijñānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.
yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na cakṣustathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na cakṣurdharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra cakṣustathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra cakṣurdharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śrotratathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śrotratathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śrotradharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śrotradharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na ghrāṇatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na ghrāṇadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ghrāṇatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ghrāṇadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na jihvātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na jihvādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jihvātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jihvādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na kāyatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na kāyadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra kāyatathatāyāḥ saṃyukto ( ŚsP_II-3_135 ) na visaṃyuktaḥ, nānyatra kāyadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na manastathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na manodharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra manastathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra manodharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.
yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na rūpatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na rūpadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra rūpatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra rūpadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śabdatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śabdatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śabdadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śabdadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na gandhatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na gandhadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra gandhatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra gandhadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na rasatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na rasadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra rasatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra rasadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na sparśatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na sparśadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sparśatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sparśadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na dharmatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na dharmadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dharmatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dharmadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.
yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na cakṣurvijñānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na cakṣurvijñānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra cakṣurvijñānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra cakṣurvijñānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śrotravijñānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śrotravijñānatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śrotravijñānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śrotravijñānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na ghrāṇavijñānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na ghrāṇavijñānadharmatāyāṃ ( ŚsP_II-3_136 ) saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ghrāṇavijñānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ghrāṇavijñānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na jihvāvijñānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na jihvāvijñānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jihvāvijñānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jihvāvijñānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na kāyavijñānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na kāyavijñānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra kāyavijñānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra kāyavijñānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na manovijñānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na manovijñānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra manovijñānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra manovijñānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.

yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na cakṣuḥsaṃsparśatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na cakṣuḥsaṃsparśadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra cakṣuḥsaṃsparśatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra cakṣuḥsaṃsparśadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śrotrasaṃsparśatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śrotrasaṃsparśatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śrotrasaṃsparśadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śrotrasaṃsparśadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na ghrāṇasaṃsparśatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na ghrāṇasaṃsparśadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ghrāṇasaṃsparśatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ghrāṇasaṃsparśadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na jihvāsaṃsparśatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na jihvāsaṃsparśadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jihvāsaṃsparśatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jihvāsaṃsparśadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na kāyasaṃsparśatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na kāyasaṃsparśadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra kāyasaṃsparśatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra kāyasaṃsparśadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na manaḥsaṃsparśatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na manaḥsaṃsparśadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra manaḥsaṃsparśatathatāyāḥ ( ŚsP_II-3_137 ) saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra manaḥsaṃsparśadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.
yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na cakṣutaaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śrotrasaṃsparśapratyayavedanātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na jihvāsaṃsparśapratyayavedanātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na kāyasaṃsparśapratyayavedanātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na kāyasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na manaḥsaṃsparśapratyayavedanātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.
yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na pṛthivīdhātutathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na pṛthivīdhātudharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra pṛthivīdhātutathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra pṛthivīdhātudharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ ( ŚsP_II-3_138 ) sa nābdhātutathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nābdhātutathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābdhātudharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābdhātudharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na tejodhātutathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na tejodhātudharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra tejodhātutathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra tejodhātudharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vāyudhātutathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vāyudhātudharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vāyudhātutathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vāyudhātudharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nākāśadhātutathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nākāśadhātudharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrākāśadhātutathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrākāśadhātudharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vijñānadhātutathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vijñānadhātudharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vijñānadhātutathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vijñānadhātudharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.

yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nāvidyātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nāvidyādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāvidyātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāvidyādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na saṃskāratathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na saṃskāratathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra saṃskāradharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra saṃskāradharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vijñānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vijñānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vijñānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vijñānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na nāmarūpatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na nāmarūpadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra nāmarūpatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra nāmarūpadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na ṣaḍāyatanatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na ṣaḍāyatanadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ṣaḍāyatanatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ṣaḍāyatanadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika ( ŚsP_II-3_139 ) tathāgataḥ sa na sparśatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na sparśadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sparśatathatāyāṇ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sparśadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ. yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vedanātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vedanādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vedanātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vedanādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na tṛṣṇātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na tṛṣṇātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra tṛṣṇādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra tṛṣṇādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nopādānatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nopādānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatropādānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatropādānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na bhavatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na bhavadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra bhavatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra bhavadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na jātitathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na jātidharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jātitathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jātidharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na jarāmaraṇatathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na jarāmaraṇadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jarāmaraṇatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra jarāmaraṇadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.
yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na dānapāramitātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na dānapāramitādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dānapāramitātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dānapāramitādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śīlapāramitātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śīlapāramitātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śīlapāramitādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śīlapāramitādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na kṣāntipāramitātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na kṣāntipāramitādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra na kṣāntipāramitātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra na kṣāntipāramitādharmatāyāḥ saṃyukto na ( ŚsP_II-3_140 ) visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vīryapāramitātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vīryapāramitādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vīryapāramitātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vīryapāramitādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na dhyānapāramitātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na dhyānapāramitādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dhyānapāramitātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dhyānapāramitādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na prajñāpāramitātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na prajñāpāramitādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra prajñāpāramitātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra prajñāpāramitādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.

yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nādhyātmaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nādhyātmaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrādhyātmaśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrādhyātmaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na bahirdhāśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na bahirdhāśūnyatātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra bahirdhāśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra bahirdhāśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nādhyātmabahirdhāśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nādhyātmabahirdhāśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra nādhyātmabahirdhāśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra nādhyātmabahirdhāśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śūnyatāśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śūnyatāśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śūnyatāśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śūnyatāśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na mahāśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na mahāśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra mahāśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra mahāśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na paramārthaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na paramārthaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra paramārthaśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto ( ŚsP_II-3_141 ) na visaṃyuktaḥ, nānyatra paramārthaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na saṃskṛtaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na saṃskṛtaśūnyatātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra saṃskṛtaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra saṃskṛtaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nāsaṃskṛtaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nāsaṃskṛtaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra nāsaṃskṛtaśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra nāsaṃskṛtaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nātyantaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nātyantaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrātyantaśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrātyantaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nānavarāgraśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānavarāgraśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānavarāgraśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānavarāgraśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nānavakāraśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānavakāraśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānavakāraśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānavakāraśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na prakṛtiśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na prakṛtiśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra prakṛtiśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra prakṛtiśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na sarvadharmaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na sarvadharmaśūnyatātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sarvadharmaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sarvadharmaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na svalakṣaṇaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na svalakṣaṇaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra na svalakṣaṇaśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra na svalakṣaṇaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nānupalambhaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānupalambhaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānupalambhaśūnyatātathatāyāḥ ( ŚsP_II-3_142 ) saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānupalambhaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nābhāvaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nābhāvaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābhāvaśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābhāvaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na svabhāvaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na svabhāvaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra svabhāvaśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra svabhāvaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nābhāvasvabhāvaśūnyatātathāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nābhāvasvabhāvaśūnyatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.

yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na smṛtyupasthānānatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na smṛtyupasthānānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra smṛtyupasthānānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra smṛtyupasthānanadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na samyakprahāṇatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na samyakprahāṇadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra samyakprahāṇatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra samyakprahāṇadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na ṛddhipādatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na ṛddhipādadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ṛddhipādatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra ṛddhipādadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nendriyatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nendriyadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrendriyatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrendriyadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na balatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na baladharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra balatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra baladharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na bodhyaṅgatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na bodhyaṅgadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra bodhyaṅgatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, ( ŚsP_II-3_143 ) nānyatra bodhyaṅgadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nāryāṣṭāṅgamārgatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nāryāṣṭāṅgamārgadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāryāṣṭāṅgamārgatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāryāṣṭāṅgamārgadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nāryasatyatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nāryasatyadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāryasatyatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāryasatyadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na dhyānatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na dhyānadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dhyānatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dhyānadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nāpramāṇatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nāpramāṇadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāpramāṇatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāpramāṇadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nārūpyasamāpattitathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nārūpyasamāpattidharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrārūpyasamāpattitathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrārūpyasamāpattidharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vimokṣatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vimokṣadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vimokṣatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vimokṣadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nānupūrvavihārasamāpattitathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānupūrvavihārasamāpattidharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānupūrvavihārasamāpattitathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānupūrvavihārasamāpattidharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nābhijñātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nābhijñādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābhijñātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābhijñādharmatāyāḥ ( ŚsP_II-3_144 ) saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na samādhitathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na samādhidharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra samādhitathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra samādhidharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na dhāraṇīmukhatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na dhāraṇīmukhadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dhāraṇīmukhatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dhāraṇīmukhadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na tathāgatabalatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na tathāgatabaladharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na tathāgatabalatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na tathāgatabaladharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vaiśāradyatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vaiśāradyadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vaiśāradyatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vaiśāradyadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ,

yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na pratisaṃvittathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na pratisaṃviddharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra pratisaṃvittathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra pratisaṃviddharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nānupūrvavihārasamāpattitathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānupūrvavihārasamāpattidharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānupūrvavihārasamāpattitathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrānupūrvavihārasamāpattidharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nābhijñātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nābhijñādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābhijñātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrābhijñādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na samādhitathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na samādhidharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra samādhitathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra samādhidharmatāyāḥ ( ŚsP_II-3_145 ) saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na dhāraṇīmukhatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na dhāraṇīmukhadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dhāraṇīmukhatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra dhāraṇīmukhadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na tathāgatabalatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na tathāgatabaladharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra tathāgatabalatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra tathāgatabaladharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na vaiśāradyatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na vaiśāradyadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vaiśāradyatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra vaiśāradyadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na pratisaṃvittathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na pratisaṃviddharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra pratisaṃvittathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra pratisaṃviddharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na mahāmaitrītathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na mahāmaitrīdharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra mahāmaitrītathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra mahāmaitrīdharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na mahākaruṇātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na mahākaruṇādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra mahākaruṇātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra mahākaruṇādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa nāveṇikabuddhadharmatathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nāveṇikabuddhadharmadharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāveṇikabuddhadharmatathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatrāveṇikabuddhadharmadharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na sarvajñatātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na sarvajñatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sarvajñatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sarvajñatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na mārgākārajñatātathatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na mārgākārajñatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra mārgākārajñatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra mārgākārajñatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, yaḥ kauśika tathāgataḥ sa na sarvākārajñatātathatāyāṃ ( ŚsP_II-3_146 ) saṃyukto na visaṃyuktaḥ, na sarvākārajñatādharmatāyāṃ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sarvākārajñatātathatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ, nānyatra sarvākārajñatādharmatāyāḥ saṃyukto na visaṃyuktaḥ.
yaḥ kauśika tathāgata ebhiḥ sarvadharmair na saṃyukto na visaṃyuktaḥ, tasyaiṣo 'nubhāvas tasyaitad adhiṣṭhānam anadhiṣṭhānayogena.
yat punaḥ kauśikaivaṃ vadasi, kuto bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā gaveṣitavyeti?
na kauśika rūpato gaveṣitavyā nānyatra rūpato gaveṣitavyā, na vedanāto gaveṣitavyā nānyatra vedanāto gaveṣitavyā, na saṃjñāto gaveṣitavyā nānyatra saṃjñāto gaveṣitavyā, na saṃskārebhyo gaveṣitavyā nānyatra saṃskārebhyo gaveṣitavyā, na vijñānato gaveṣitavyā nānyatra vijñānato gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yac ca rūpaṃ yā ca vedanā yā ca saṃjñā ye ca saṃskārā yac ca vijñānaṃ, yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca mahākaruṇā yā ca gaveṣaṇā sarvam ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na cakṣuṣo gaveṣitavyā nānyatra cakṣuṣo gaveṣitavyā, na śrotrād gaveṣitavyā nānyatra śrotrād gaveṣitavyā, na ghrāṇād gaveṣitavyā nānyatra ghrāṇād gaveṣitavyā, na jihvāyā gaveṣitavyā nānyatra jihvāyā gaveṣitavyā, na kāyād gaveṣitavyā nānyatra kāyād gaveṣitavyā, na manaso gaveṣitavyā nānyatra manaso gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yac ca cakṣur yac ca śrotraṃ yac ca ghrāṇaṃ yā ca jihvā yaś ca kāyo yac ca mano yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na rūpād gaveṣitavyā nānyatra rūpād gaveṣitavyā, na śabdād gaveṣitavyā nānyatra śabdād gaveṣitavyā, na gandhād gaveṣitavyā nānyatra gandhād gaveṣitavyā, na rasād gaveṣitavyā nānyatra rasād gaveṣitavyā, na sparśād gaveṣitavyā nānyatra sparśād gaveṣitavyā, na dharmebhyo gaveṣitavyā ( ŚsP_II-3_147 ) nānyatra dharmebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yac ca rūpaṃ yaś ca śabdo yaś ca gandho yaś ca raso yaś ca sparśo ye ca dharmā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāh.

punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na cakṣurvijñānād gaveṣitavyā nānyatra cakṣurvijñānād gaveṣitavyā, na śrotravijñānād gaveṣitavyā nānyatra śrotravijñānād gaveṣitavyā, na ghrāṇavijñānād gaveṣitavyā nānyatra ghrāṇavijñānād gaveṣitavyā, na jihvāvijñānād gaveṣitavyā nānyatra jihvāvijñānād gaveṣitavyā, na kāyavijñānād gaveṣitavyā nānyatra kāyavijñānād gaveṣitavyā, na manovijñānād gaveṣitavyā nānyatra manovijñānād gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yac ca cakṣurvijñānaṃ yac ca śrotravijñānaṃ yac ca ghrāṇavijñānaṃ yac ca jihvāvijñānaṃ yac ca kāyavijñānaṃ yac ca manovijñānaṃ yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na cakṣuḥsaṃsparśād gaveṣitavyā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśād gaveṣitavyā, na śrotrasaṃsparśād gaveṣitavyā nānyatra śrotrasaṃsparśād gaveṣitavyā, na ghrāṇasaṃsparśād gaveṣitavyā nānyatra ghrāṇasaṃsparśād gaveṣitavyā, na jihvāsaṃsparśād gaveṣitavyā nānyatra jihvāsaṃsparśād gaveṣitavyā, na kāyasaṃsparśād gaveṣitavyā nānyatra kāyasaṃsparśād gaveṣitavyā, na manaḥsaṃsparśād gaveṣitavyā nānyatra manaḥsaṃsparśād gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yaś ca cakṣuḥsaṃsparśo yaś ca śrotrasaṃsparśo yaś ca ghrāṇasaṃsparśo yaś ca jihvāsaṃsparśo yaś ca kāyasaṃsparśo yaś ca manaḥsaṃsparśo yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā ( ŚsP_II-3_148 ) gaveṣitavyā, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā ca cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā yā ca śrotrasaṃsparśapratyayavedanā yā ca ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā yā ca jihvāsaṃsparśapratyayavedanā yā ca kāyasaṃsparśapratyayavedanā yā ca manaḥsaṃsparśapratyayavedanā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na pṛthivīdhātor gaveṣitavyā nānyatra pṛthivīdhātor gaveṣitavyā, nābdhātor gaveṣitavyā nānyatrābdhātor gaveṣitavyā, na tejodhātor gaveṣitavyā nānyatra tejodhātor gaveṣitavyā, na vāyudhātor gaveṣitavyā nānyatra vāyudhātor gaveṣitavyā, nākāśadhātor gaveṣitavyā nānyatrākāśadhātor gaveṣitavyā, na vijñānadhātor gaveṣitavyā nānyatra vijñānadhātor gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yaś ca pṛthivīdhātur yaś cābdhātur yaś ca tejodhātur yaś ca vāyudhātur yaś cākāśadhātur yaś ca vijñānadhātur yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nāvidyāyā gaveṣitavyā nānyatrāvidyāyā gaveṣitavyā, na saṃskārebhyo gaveṣitavyā nānyatra saṃskārebhyo gaveṣitavyā, na vijñānād gaveṣitavyā nānyatra vijñānād gaveṣitavyā, na nāmarūpād gaveṣitavyā nānyatra nāmarūpād gaveṣitavyā, na ṣaḍāyatanād gaveṣitavyā nānyatra ṣaḍāyatanād gaveṣitavyā, na sparśād gaveṣitavyā nānyatra sparśād gaveṣitavyā, na vedanāyā gaveṣitavyā nānyatra vedanāyā gaveṣitavyā, na tṛṣṇāyā gaveṣitavyā nānyatra tṛṣṇāyā gaveṣitavyā, nopādānād gaveṣitavyā nānyatropādānād gaveṣitavyā, na bhavād gaveṣitavyā nānyatra bhavād gaveṣitavyā, na jāter gaveṣitavyā nānyatra jāter gaveṣitavyā, na jarāmaraṇād gaveṣitavyā nānyatra jarāmaraṇād gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā cāvidyā ye ca saṃskārā yac ca vijñānaṃ yac ca nāmarūpaṃ yac ca ṣaḍāyatanaṃ yaś ( ŚsP_II-3_149 ) ca sparśo yā ca vedanā yā ca tṛṣṇā yac copādānaṃ yaś ca bhavo yā ca jātir yac ca jarāmaraṇaṃ yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na dānapāramitāyā gaveṣitavyā nānyatra dānapāramitāyā gaveṣitavyā, na śīlapāramitāyā gaveṣitavyā nānyatra śīlapāramitāyā gaveṣitavyā, na kṣāntipāramitāyā gaveṣitavyā nānyatra kṣāntipāramitāyā gaveṣitavyā, na vīryapāramitāyā gaveṣitavyā nānyatra vīryapāramitāyā gaveṣitavyā, na dhyānapāramitāyā gaveṣitavyā nānyatra dhyānapāramitāyā gaveṣitavyā, na prajñāpāramitāyā gaveṣitavyā nānyatra prajñāpāramitāyā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā ca dānapāramitā yā ca śīlapāramitā yā ca kṣāntipāramitā yā ca vīryapāramitā yā ca dhyānapāramitā yā ca prajñāpāramitā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nādhyātmaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatrādhyātmaśūnyatāyā gaveṣitavyā, na bahirdhāśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra bahirdhāśūnyatāyā gaveṣitavyā, nādhyātmabahirdhāśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatrādhyātmabahirdhāśūnyatāyā gaveṣitavyā, na śūnyatāśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra śūnyatāśūnyatāyā gaveṣitavyā, na mahāśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra mahāśūnyatāyā gaveṣitavyā, na paramārthaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra paramārthaśūnyatāyā gaveṣitavyā, na saṃskṛtaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra saṃskṛtaśūnyatāyā gaveṣitavyā, nāsaṃskṛtaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatrāsaṃskṛtaśūnyatāyā gaveṣitavyā, nātyantaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatrātyantaśūnyatāyā gaveṣitavyā, nānavarāgraśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatrānavarāgraśūnyatāyā gaveṣitavyā, nānavakāraśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatrānavakāraśūnyatāyā gaveṣitavyā, na prakṛtiśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra prakṛtiśūnyatāyā gaveṣitavyā, na sarvadharmaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra sarvadharmaśūnyatāyā gaveṣitavyā, na svalakṣaṇaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra svalakṣaṇaśūnyatāyā gaveṣitavyā, nānupalambhaśūnyatāyā gaveṣitavyā nanyatrānupalambhaśūnyatāyā gaveṣitavyā, nābhāvaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatrābhāvaśūnyatāyā gaveṣitavyā, na ( ŚsP_II-3_150 ) svabhāvaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatra svabhāvaśūnyatāyā gaveṣitavyā, nābhāvasvabhāvaśūnyatāyā gaveṣitavyā nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatāyā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā cādhyātmaśūnyatā yā ca bahirdhāśūnyatā yā cādhyātmabahirdhāśūnyatā yā ca śūnyatāśūnyatā yā ca mahāśūnyatā yā ca paramārthaśūnyatā yā ca saṃskṛtaśūnyatā yā cāsaṃskṛtaśūnyatā yā cātyantaśūnyatā yā cānavarāgraśūnyatā yā cānavakāraśūnyatā yā ca prakṛtiśūnyatā yā ca sarvadharmaśūnyatā yā ca svalakṣaṇaśūnyatā yā cānupalambhaśūnyatā yā cābhāvaśūnyatā yā ca svabhāvaśūnyatā yā cābhāvasvabhāvaśūnyatā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na smṛtyupasthānebhyo gaveṣitavyā nānyatra smṛtyupasthānebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca smṛtyupasthānāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na samyakprahāṇānebhyo gaveṣitavyā nānyatra samyakprahāṇānebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca samyakprahāṇāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā narddhipādebhyo gaveṣitavyā nānyatrarddhipādebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ye carddhipādāḥ yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nendriyebhyo gaveṣitavyā nānyatrendriyebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni cendriyāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā ( ŚsP_II-3_151 ) na balebhyo gaveṣitavyā nānyatra balebhyo gavesitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca balāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na bodhyaṅgebhyo gaveṣitavyā nānyatra bodhyaṅgebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca bodhyaṅgāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nāryāṣṭāṅgamārgād gaveṣitavyā nānyatrāryāṣṭāṅgamārgād gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yaś cāryāṣṭāṅgamārgo yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nāryasatyebhyo gaveṣitavyā nānyatrāryasatyebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni cāryasatyāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na dhyānebhyo gaveṣitavyā nānyatra dhyānebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca dhyānāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nāpramāṇebhyo gaveṣitavyā nānyatrāpramāṇebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni cāpramāṇāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nārūpyasamāpattibhyo gaveṣitavyā nārūpyasamāpattibhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāś cārūpyasamāpattayo yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na vimokṣebhyo gaveṣitavyā na vimokṣebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ye ca vimokṣā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nānupūrvavihārasamāpattibhyo gaveṣitavyā nānyatrānupūrvavihārasamāpattibhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāś cānupūrvavihārasamāpattayo yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhebhyo gaveṣitavyā nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nābhijñāyā gaveṣitavyā nānyatrābhijñāyā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāś cābhijñā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na samādhibhyo gaveṣitavyā nānyatra samādhibhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāś ca samādhayo yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na dhāraṇīmukhebhyo gaveṣitavyā nānyatra dhāraṇīmukhebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca dhāraṇīmukhāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na tathāgatabalebhyo gaveṣitavyā nānyatra tathāgatabalebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca tathāgatabalāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na vaiśāradyebhyo gaveṣitavyā nānyatra vaiśāradyebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāni ca vaiśāradyāni yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na pratisaṃvidbhyo gaveṣitavyā na pratisaṃvidbhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yāś ca pratisaṃvido yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na mahāmaitryā gaveṣitavyā nānyatra mahāmaitryā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā ca mahāmaitrī yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na mahākaruṇāyā gaveṣitavyā nānyatra mahākaruṇāyā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā ca mahākaruṇā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā nāveṇikabuddhadharmebhyo gaveṣitavyā nānyatrāveṇikabuddhadharmebhyo gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ye cāveṇikabuddhadharmā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na sarvajñatāyā gaveṣitavyā nānyatra sarvajñatāyā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā ca sarvajñatā yaś ca bodhisattvo yā ca ( ŚsP_II-3_154 ) prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na mārgākārajñatāyā gaveṣitavyā nānyatra mārgākārajñatāyā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā ca mārgākārajñatā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
punar aparaṃ kauśika bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitā na sarvākārajñatāyā gaveṣitavyā nānyatra sarvākārajñatāyā gaveṣitavyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika yā ca sarvākārajñatā yaś ca bodhisattvo yā ca prajñāpāramitā yā ca gaveṣaṇā, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.
tat kasya hetoḥ? tathā hi na rūpaṃ prajñāpāramitā nānyatra rūpāt prajñāpāramitā, na rūpatathatā prajñāpāramitā nānyatra rūpatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na rūpadharmatā prajñāpāramitā nānyatra rūpadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanā prajñāpāramitā nānyatra vedanāyā prajñāpāramitā, na vedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra vedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra vedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃjñā prajñāpāramitā nānyatra saṃjñāyā prajñāpāramitā, na saṃjñātathatā prajñāpāramitā nānyatra saṃjñātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃjñādharmatā prajñāpāramitā nānyatra saṃjñādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskārāḥ prajñāpāramitā nānyatra saṃskārebhyaḥ prajñāpāramitā, na saṃskāratathatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskāratathatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskāradharmatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskāradharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra vijñānāt prajñāpāramitā, na vijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na cakṣuḥ prajñāpāramitā nānyatra cakṣuṣaḥ prajñāpāramitā, na cakṣustathatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣustathatāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣurdharmatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣurdharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotraṃ prajñāpāramitā nānyatra śrotrāt prajñāpāramitā, na ( ŚsP_II-3_155 ) śrotratathatā prajñāpāramitā nānyatra śrotratathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotradharmatā prajñāpāramitā nānyatra śrotradharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇaṃ prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇāt prajñāpāramitā, na ghrāṇatathatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇadharmatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvā prajñāpāramitā nānyatra jihvāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvātathatā prajñāpāramitā nānyatra jihvātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvādharmatā prajñāpāramitā nānyatra jihvādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyaḥ prajñāpāramitā nānyatra kāyāt prajñāpāramitā, na kāyatathatā prajñāpāramitā nānyatra kāyatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyadharmatā prajñāpāramitā nānyatra kāyadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥ prajñāpāramitā nānyatra manasaḥ prajñāpāramitā, na manastathatā prajñāpāramitā nānyatra manastathatāyāḥ prajñāpāramitā, na manodharmatā prajñāpāramitā nānyatra manodharmatāyāḥ prajñāpāramitā.

na rūpaṃ prajñāpāramitā nānyatra rūpāt prajñāpāramitā, na rūpatathatā prajñāpāramitā nānyatra rūpatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na rūpadharmatā prajñāpāramitā nānyatra rūpadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śabdaḥ prajñāpāramitā nānyatra śabdāt prajñāpāramitā, na śabdatathatā prajñāpāramitā nānyatra śabdatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śabdadharmatā prajñāpāramitā nānyatra śabdadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na gandhaḥ prajñāpāramitā nānyatra gandhāt prajñāpāramitā, na gandhatathatā prajñāpāramitā nānyatra gandhatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na gandhadharmatā prajñāpāramitā nānyatra gandhadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na rasaḥ prajñāpāramitā nānyatra rasāt prajñāpāramitā, na rasatathatā prajñāpāramitā nānyatra rasatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na rasadharmatā prajñāpāramitā nānyatra rasadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na sparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra sparśāt prajñāpāramitā, na sparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra sparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra sparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na dharmāḥ prajñāpāramitā nānyatra dharmebhyaḥ prajñāpāramitā, na dharmatathatā prajñāpāramitā nānyatra dharmatathatāyaḥ prajñāpāramitā, na dharmadharmatā prajñāpāramitā nānyatra dharmadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na cakṣurvijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra cakṣurvijñānāt prajñāpāramitā, na cakṣurvijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣurvijñānatathatāyāḥ ( ŚsP_II-3_156 ) prajñāpāramitā, na cakṣurvijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣurvijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotravijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra śrotravijñānāt prajñāpāramitā, na śrotravijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra śrotravijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotravijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra śrotravijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇavijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇavijñānāt prajñāpāramitā, na ghrāṇavijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇavijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇavijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇavijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāvijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra jihvāvijñānāt prajñāpāramitā, na jihvāvijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāvijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāvijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāvijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyavijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra kāyavijñānāt prajñāpāramitā, na kāyavijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra kāyavijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyavijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra kāyavijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na manovijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra manovijñānāt prajñāpāramitā, na manovijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra manovijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na manovijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra manovijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na cakṣuḥsaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśāt prajñāpāramitā, na cakṣuḥsaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣuḥsaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśāt prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśāt prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśāt prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā ( ŚsP_II-3_157 ) na jihvāsaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśāt prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nanyatra kāyasaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśāt prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.

na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśapratyayavedanādharmatā ( ŚsP_II-3_158 ) prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na pṛthivīdhātuḥ prajñāpāramitā nānyatra pṛthivīdhātoḥ prajñāpāramitā, na pṛthivīdhātutathatā prajñāpāramitā nānyatra pṛthivīdhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, na pṛthivīdhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatra pṛthivīdhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, nābdhātuḥ prajñāpāramitā nānyatrābdhātoḥ prajñāpāramitā, nābdhātutathatā prajñāpāramitā nānyatrābdhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, nābdhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatrābdhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na tejodhātuḥ prajñāpāramitā nanyatra tejodhātoḥ prajñāpāramitā, na tejodhātutathatā prajñāpāramitā nānyatra tejodhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, na tejodhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatra tejodhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vārudhātuḥ prajñāpāramitā nānyatra vāyudhātoḥ prajñāpāramitā, na vāyudhātutathatā prajñāpāramitā nānyatra vāyudhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vāyudhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatra pṛthivīdhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, nākāśadhātuḥ prajñāpāramitā nānyatrākāśadhātoḥ prajñāpāramitā, nākāśadhātutathatā prajñāpāramitā nānyatrākāśadhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, nākāśadhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatrākāśavīdhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānadhātuḥ prajñāpāramitā nānyatra vijñānadhātoḥ prajñāpāramitā, na vijñānadhātutathatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānadhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānadhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānadhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā.

nāvidyā prajñāpāramitā nānyatrāvidyāyāḥ prajñāpāramitā, nāvidyātathatā prajñāpāramitā nānyatrāvidyātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāvidyādharmatā prajñāpāramitā nānyatrāvidyādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskārāḥ prajñāpāramitā nānyatra saṃskārebhyaḥ prajñāpāramitā, na saṃskāratathatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskāratathatāyāḥ prajñāpāramitā, ( ŚsP_II-3_159 ) na saṃskāradharmatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskāradharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra vijñānāt prajñāpāramitā, na vijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na nāmarūpaṃ prajñāpāramitā nānyatra nāmarūpāt prajñāpāramitā, na nāmarūpatathatā prajñāpāramitā nānyatra nāmarūpatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na nāmarūpadharmatā prajñāpāramitā nānyatra nāmarūpadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ṣaḍāyatanaṃ prajñāpāramitā nānyatra ṣaḍāyatanāt prajñāpāramitā, na ṣaḍāyatanatathatā prajñāpāramitā nānyatra ṣaḍāyatanatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ṣaḍāyatanadharmatā prajñāpāramitā nānyatra ṣaḍāyatanadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na sparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra sparśāt prajñāpāramitā, na sparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra sparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra sparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanā prajñāpāramitā nānyatra vedanāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra vedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra vedanādharmatāyāṇ prajñāpāramitā, na tṛṣṇā prajñāpāramitā nānyatra tṛṣṇāyāḥ prajñāpāramitā, na tṛṣṇātathatā prajñāpāramitā nānyatra tṛṣṇātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na tṛṣṇādharmatā prajñāpāramitā nānyatra tṛṣṇādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, nopādānaṃ prajñāpāramitā nānyatra opādānāt prajñāpāramitā, nopādānatathatā prajñāpāramitā nānyatropādānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nopādānadharmatā prajñāpāramitā nānyatropādānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na bhavaḥ prajñāpāramitā nānyatra bhavāt prajñāpāramitā, na bhavatathatā prajñāpāramitā nānyatra bhavatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na bhavadharmatā prajñāpāramitā nānyatra bhavadharmatāyāṇ prajñāpāramitā, na jātiḥ prajñāpāramitā nānyatra jāteḥ prajñāpāramitā, na jātitathatā prajñāpāramitā nānyatra jātitathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jātidharmatā prajñāpāramitā nānyatra jātidharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jarāmaraṇaṃ prajñāpāramitā nānyatra jarāmaraṇāt prajñāpāramitā, na jarāmaraṇatathatā prajñāpāramitā nānyatra jarāmaraṇatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jarāmaraṇadharmatā prajñāpāramitā nānyatra jarāmaraṇadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na dānapāramitā prajñāpāramitā nānyatra dānapāramitāyāḥ prajñāpāramitā, ( ŚsP_II-3_160 ) na dānapāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra dānapāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dānapāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra dānapāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śīlapāramitā prajñāpāramitā nānyatra śīlapāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na śīlapāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra śīlapāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śīlapāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra śīlapāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kṣāntipāramitā prajñāpāramitā nānyatra kṣāntipāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na kṣāntipāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra kṣāntipāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kṣāntipāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra kṣāntipāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vīryapāramitā prajñāpāramitā nānyatra vīryapāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na vīryapāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra vīryapāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vīryapāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra vīryapāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na dhyānapāramitā prajñāpāramitā nānyatra dhyānapāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na dhyānapāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra dhyānapāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dhyānapāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra dhyānapāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na prajñāpāramitā prajñāpāramitā nānyatra prajñāpāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na prajñāpāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra prajñāpāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na prajñāpāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra prajñāpāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
nādhyātmaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nādhyātmaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nādhyātmaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na bahirdhāśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra bahirdhāśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na bahirdhāśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra bahirdhāśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na bahirdhāśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra bahirdhāśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nādhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nādhyātmabahirdhāśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmabahirdhāśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nādhyātmabahirdhāśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmabahirdhāśūnyatādharmatāyāḥ ( ŚsP_II-3_161 ) prajñāpāramitā,
na śūnyatāsūnyatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatāśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na śūnyatāśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatāśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śūnyatāśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatāśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na mahāśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra mahāśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na mahāśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra mahāśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na mahāśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra mahāśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na paramārthaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra paramārthaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na paramārthaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra paramārthaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na paramārthaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra paramārthaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na saṃskṛtaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskṛtaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskṛtaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskṛtaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskṛtaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskṛtaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,

nāsaṃskṛtaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrāsaṃskṛtaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nāsaṃskṛtaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrāsaṃskṛtaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāsaṃskṛtaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrāsaṃskṛtaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nātyantaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrātyantaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nātyantaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrātyantaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nātyantaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrātyantaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nānavarāgraśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrānavarāgraśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nānavarāgraśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrānavarāgraśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nānavarāgraśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrānavarāgraśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nānavakāraśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrānavakāraśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nānavakāraśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrānavakāraśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nānavakāraśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrānavakāraśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na prakṛtiśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra prakṛtiśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā,
na prakṛtiśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra prakṛtiśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na prakṛtiśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra prakṛtiśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na sarvadharmaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra sarvadharmaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvadharmaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra sarvadharmaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvadharmaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra sarvadharmaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na svalakṣaṇaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na svalakṣaṇaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra svalakṣaṇaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na svalakṣaṇaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra svalakṣaṇaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nānupalambhaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrānupalambhaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nānupalambhaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrānupalambhaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nānupalambhaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrānupalambhaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nābhāvaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhāvaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhāvaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na svabhāvaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra svabhāvaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na svabhāvaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra svabhāvaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na svabhāvaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra svabhāvaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nābhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhāvasvabhāvaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhāvasvabhāvaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na smṛtyupasthānāni prajñāpāramitā nānyatra smṛtyupasthānebhyaḥ prajñāpāramitā, na smṛtyupasthānatathatā prajñāpāramitā nānyatra smṛtyupasthānatathatāyāḥ ( ŚsP_II-3_163 ) prajñāpāramitā, na smṛtyupasthānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra smṛtyupasthānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na samyakprahāṇāni prajñāpāramitā nānyatra samyakprahāṇebhyaḥ prajñāpāramitā, na samyakprahāṇatathatā prajñāpāramitā nānyatra samyakprahāṇatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na samyakprahāṇadharmatā prajñāpāramitā nānyatra samyakprahāṇadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
narddhipādāḥ prajñāpāramitā nānyatrarddhipādebhyaḥ prajñāpāramitā, narddhipādatathatā prajñāpāramitā nānyatrarddhipādatathatāyāḥ prajñāpāramitā, narddhipādadharmatā prajñāpāramitā nānyatrarddhipādaharmatāyāḥ prajñāpāramitā,

nendriyāṇi prajñāpāramitā nānyatrendriyebhyaḥ prajñāpāramitā, nendriyatathatā prajñāpāramitā nānyatrendriyatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nendriyadharmatā prajñāpāramitā nānyatrendriyadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na balāni prajñāpāramitā nānyatra balebhyaḥ prajñāpāramitā, na balatathatā prajñāpāramitā nānyatra balatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na baladharmatā prajñāpāramitā nānyatra baladharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na bodhyaṅgāni prajñāpāramitā nānyatra bodhyaṅgebhyaḥ prajñāpāramitā, na bodhyaṅgatathatā prajñāpāramitā nānyatra bodhyaṅgatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na bodhyaṅgadharmatā prajñāpāramitā nānyatra bodhyaṅgadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāryāṣṭāṅgamārgaḥ prajñāpāramitā nānyatrāryāṣṭāṅgamārgāt prajñāpāramitā, nāryāṣṭāṅgamārgatathatā prajñāpāramitā nānyatrāryāṣṭāṅgamārgatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāryāṣṭāṅgamārgadharmatā prajñāpāramitā nānyatrāryāṣṭāṅgamārgadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāryasatyāni prajñāpāramitā nānyatrāryasatyebhyaḥ prajñāpāramitā, nāryasatyatathatā prajñāpāramitā nānyatrāryasatyatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāryasatyadharmatā prajñāpāramitā nānyatrāryasatyadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na dhyānāni prajñāpāramitā nānyatra dhyānebhyaḥ prajñāpāramitā, na dhyānatathatā prajñāpāramitā nānyatra dhyānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dhyānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra dhyānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāpramāṇāni prajñāpāramitā nānyatrāpramāṇebhyaḥ prajñāpāramitā, ( ŚsP_II-3_164 ) nāpramāṇatathatā prajñāpāramitā nānyatrāpramāṇatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāpramāṇadharmatā prajñāpāramitā nānyatrāpramāṇadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nārūpyasamāpattayaḥ prajñāpāramitā nānyatrārūpyasamāpattibhyaḥ prajñāpāramitā, nārūpyasamāpattitathatā prajñāpāramitā nānyatrārūpyasamāpattitathatāyāḥ prajñāpāramitā, nārūpyasamāpattidharmatā prajñāpāramitā nānyatrārūpyasamāpattidharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na vimokṣāḥ prajñāpāramitā nānyatra vimokṣebhyaḥ prajñāpāramitā, na vimokṣatathatā prajñāpāramitā nānyatra vimokṣatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vimokṣadharmatā prajñāpāramitā nānyatra vimokṣadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāpāramitā nānyatrānupūrvavihārasamāpattibhyaḥ prajñāpāramitā, nānupūrvavihārasamāpattitathatā prajñāpāramitā nānyatrānupūrvavihārasamāpattitathatāyāḥ prajñāpāramitā, nānupūrvavihārasamāpattidharmatā prajñāpāramitā nānyatrānupūrvavihārasamāpattidharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāpāramitā nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhebhyaḥ prajñāpāramitā, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nābhijñāḥ prajñāpāramitā nānyatrābhijñāyāḥ prajñāpāramitā, nābhijñātathatā prajñāpāramitā nānyatrābhijñātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhijñādharmatā prajñāpāramitā nānyatrābhijñādharmatāyāḥ prajñāpāiamitā,
na samādhayaḥ prajñāpāramitā nānyatra samādhibhyaḥ prajñāpāramitā, na samādhitathatā prajñāpāramitā nānyatra samādhitathatāyāḥ prajñāpāramitā, na samādhidharmatā prajñāpāramitā nānyatra samādhidharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na dhāraṇīmukhāni prajñāpāramitā nānyatra dhāraṇīmukhebhyaḥ prajñāpāramitā, na dhāraṇīmukhatathatā prajñāpāramitā nānyatra dhāraṇīmukhatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dhāraṇīmukhadharmatā prajñāpāramitā nānyatra dhāraṇīmukhadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na tathāgatabalāni prajñāpāramitā nānyatra tathāgatabalebhyaḥ prajñāpāramitā, na tathāgatabalatathatā prajñāpāramitā nānyatra tathāgatabalatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na tathāgatabaladharmatā prajñāpāramitā nānyatra tathāgatabaladharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na vaiśāradyāni prajñāpāramitā nānyatra vaiśāradyebhyaḥ prajñāpāramitā, na vaiśāradyatathatā prajñāpāramitā nānyatra vaiśāradyatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vaiśāradyadharmatā prajñāpāramitā nānyatra vaiśāradyadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na pratisaṃvidaḥ prajñāpāramitā nānyatra pratisaṃvidbhyaḥ prajñāpāramitā, na pratisaṃvittathatā prajñāpāramitā nānyatra pratisaṃvittathatāyāḥ prajñāpāramitā, na pratisaṃviddharmatā prajñāpāramitā nānyatra pratisaṃviddharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na mahāmaitrī prajñāpāramitā nānyatra mahāmaitryāḥ prajñāpāramitā, na mahāmaitrītathatā prajñāpāramitā nānyatra mahāmaitrītathatāyāḥ prajñāpāramitā, na mahāmaitrīdharmatā prajñāpāramitā nānyatra mahāmaitrīdharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na mahākaruṇā prajñāpāramitā nānyatra mahākaruṇāyāḥ prajñāpāramitā, na mahākaruṇātathatā prajñāpāramitā nānyatra mahākaruṇātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na mahākaruṇādharmatā prajñāpāramitā nānyatra mahākaruṇādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāveṇikabuddhadharmāḥ prajñāpāramitā nānyatrāveṇikabuddhadharmebhyaḥ prajñāpāramitā, nāveṇikabuddhadharmatathatā prajñāpāramitā nānyatrāveṇikabuddhadharmatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāveṇikabuddhadharmadharmatā prajñāpāramitā nānyatrāveṇikabuddhadharmadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na sarvajñatā prajñāpāramitā nānyatra sarvajñatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvajñatātathatā prajñāpāramitā nānyatra sarvajñatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvajñatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra sarvajñatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na mārgākārajñatā prajñāpāramitā nānyatra mārgākārajñatāyāḥ prajñāpāramitā, na mārgākārajñatātathatā prajñāpāramitā nānyatra mārgākārajñatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na mārgākārajñatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra mārgākārajñatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na sarvākārajñatā prajñāpāramitā nānyatra sarvākārajñatāyāḥ prajñāpāramitā, ( ŚsP_II-3_166 ) na sarvākārajñatātathatā prajñāpāramitā nānyatra sarvākārajñatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvākārajñatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra sarvākārajñatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarva ete dharmā na saṃvidyante nopalabhyante.

evaṃ sarvadharmeṣv asaṃvidyamāneṣv anupalambhamāneṣu na rūpaṃ prajñāpāramitā nānyatra rūpāt prajñāpāramitā, na rūpatathatā prajñāpāramitā nānyatra rūpatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na rūpadharmatā prajñāpāramitā nānyatra rūpadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanā prajñāpāramitā nānyatra vedanāyā prajñāpāramitā, na vedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra vedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra vedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃjñā prajñāpāramitā nānyatra saṃjñāyā prajñāpāramitā, na saṃjñātathatā prajñāpāramitā nānyatra saṃjñātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃjñādharmatā prajñāpāramitā nānyatra saṃjñādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskārāḥ prajñāpāramitā nānyatra saṃskārebhyaḥ prajñāpāramitā, na saṃskāratathatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskāratathatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskāradharmatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskāradharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra vijñānāt prajñāpāramitā, na vijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na cakṣuḥ prajñāpāramitā nānyatra cakṣuṣaḥ prajñāpāramitā, na cakṣustathatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣustathatāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣurdharmatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣurdharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotraṃ prajñāpāramitā nānyatra śrotrāt prajñāpāramitā, na śrotratathatā prajñāpāramitā nānyatra śrotratathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotradharmatā prajñāpāramitā nānyatra śrotradharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇaṃ prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇāt prajñāpāramitā, na ghrāṇatathatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇadharmatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvā prajñāpāramitā nānyatra jihvāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvātathatā prajñāpāramitā nānyatra jihvātathatāyāḥ prajñāpāramitā, ( ŚsP_II-3_167 ) na jihvādharmatā prajñāpāramitā nānyatra jihvādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyaḥ prajñāpāramitā nānyatra kāyāt prajñāpāramitā, na kāyatathatā prajñāpāramitā nānyatra kāyatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyadharmatā prajñāpāramitā nānyatra kāyadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥ prajñāpāramitā nānyatra manasaḥ prajñāpāramitā, na manastathatā prajñāpāramitā nānyatra manastathatāyāḥ prajñāpāramitā, na manodharmatā prajñāpāramitā nānyatra manodharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na rūpaṃ prajñāpāramitā nānyatra rūpāt prajñāpāramitā, na rūpatathatā prajñāpāramitā nānyatra rūpatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na rūpadharmatā prajñāpāramitā nānyatra rūpadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śabdaḥ prajñāpāramitā nānyatra śabdāt prajñāpāramitā, na śabdatathatā prajñāpāramitā nānyatra śabdatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śabdadharmatā prajñāpāramitā nānyatra śabdadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na gandhaḥ prajñāpāramitā nānyatra gandhāt prajñāpāramitā, na gandhatathatā prajñāpāramitā nānyatra gandhatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na gandhadharmatā prajñāpāramitā nānyatra gandhadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na rasaḥ prajñāpāramitā nānyatra rasāt prajñāpāramitā, na rasatathatā prajñāpāramitā nānyatra rasatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na rasadharmatā prajñāpāramitā nānyatra rasadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na sparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra sparśāt prajñāpāramitā, na sparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra sparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra sparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na dharmāḥ prajñāpāramitā nānyatra dharmebhyaḥ prajñāpāramitā, na dharmatathatā prajñāpāramitā nānyatra dharmatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dharmadharmatā prajñāpāramitā nānyatra dharmadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na cakṣurvijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra cakṣurvijñānāt prajñāpāramitā, na cakṣurvijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣurvijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣurvijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣurvijñānadharmatāyaḥ prajñāpāramitā, na śrotravijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra śrotravijñānāt prajñāpāramitā, na śrotravijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra śrotravijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotravijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra śrotravijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇavijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇavijñānāt prajñāpāramitā, na ghrāṇavijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra ( ŚsP_II-3_168 ) ghrāṇavijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇavijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇavijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāvijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra jihvāvijñānāt prajñāpāramitā, na jihvāvijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāvijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāvijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāvijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyavijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra kāyavijñānāt prajñāpāramitā, na kāyavijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra kāyavijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyavijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra kāyavijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na manovijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra manovijñānāt prajñāpāramitā, na manovijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra manovijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na manovijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra manovijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.

na cakṣuḥsaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśāt prajñāpāramitā, na cakṣuḥsaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣuḥsaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśāt prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśāt prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśāt prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśāt prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśāt prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśatathatā prajñāpāramitā ( ŚsP_II-3_169 ) nānyatra manaḥsaṃsparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra śrotrasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra jihvāsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kāyasaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra kāyasaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra manaḥsaṃsparśapratyayavedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na pṛthivīdhātuḥ prajñāpāramitā nānyatra pṛthivīdhātoḥ prajñāpāramitā, na pṛthivīdhātutathatā prajñāpāramitā nānyatra pṛthivīdhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, na pṛthivīdhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatra pṛthivīdhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, nābdhātuḥ prajñāpāramitā nānyatrābdhātoḥ prajñāpāramitā, nābdhātutathatā prajñāpāramitā nānyatrābdhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, nābdhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatrābdhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na tejodhātuḥ prajñāpāramitā nānyatra tejodhātoḥ prajñāpāramitā, na tejodhātutathatā prajñāpāramitā nānyatra tejodhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, na tejodhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatra tejodhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vāyudhātuḥ prajñāpāramitā nānyatra vāyudhātoḥ prajñāpāramitā, na vāyudhātutathatā prajñāpāramitā nānyatra vāyudhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vāyudhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatra vāyudhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, nākāśadhātuḥ prajñāpāramitā nānyatrākāśadhātoḥ prajñāpāramitā, nākāśadhātutathatā prajñāpāramitā nānyatrākāśadhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, nākāśadhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatrākāśavīdhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānadhātuḥ prajñāpāramitā nānyatra vijñānadhātoḥ prajñāpāramitā, na vijñānadhātutathatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānadhātutathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānadhātudharmatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānadhātudharmatāyāḥ prajñāpāramitā.

nāvidyā prajñāpāramitā nānyatrāvidyāyāḥ prajñāpāramitā, nāvidyātathatā prajñāpāramitā nānyatrāvidyātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāvidyādharmatā prajñāpāramitā nānyatrāvidyādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskārāḥ prajñāpāramitā nānyatra saṃskārebhyaḥ prajñāpāramitā, na saṃskāratathatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskāratathatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskāradharmatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskāradharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānaṃ prajñāpāramitā nānyatra vijñānāt prajñāpāramitā, na vijñānatathatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vijñānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra vijñānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na nāmarūpaṃ prajñāpāramitā nānyatra nāmarūpāt prajñāpāramitā, na nāmarūpatathatā prajñāpāramitā nānyatra nāmarūpatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na nāmarūpadharmatā ( ŚsP_II-3_171 ) prajñāpāramitā nānyatra nāmarūpadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na ṣaḍāyatanaṃ prajñāpāramitā nānyatra ṣaḍāyatanāt prajñāpāramitā, na ṣaḍāyatanatathatā prajñāpāramitā nānyatra ṣaḍāyatanatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na ṣaḍāyatanadharmatā prajñāpāramitā nānyatra ṣaḍāyatanadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na sparśaḥ prajñāpāramitā nānyatra sparśāt prajñāpāramitā, na sparśatathatā prajñāpāramitā nānyatra sparśatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sparśadharmatā prajñāpāramitā nānyatra sparśadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanā prajñāpāramitā nānyatra vedanāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanātathatā prajñāpāramitā nānyatra vedanātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vedanādharmatā prajñāpāramitā nānyatra vedanādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na tṛṣṇā prajñāpāramitā nānyatra tṛṣṇāyāḥ prajñāpāramitā, na tṛṣṇātathatā prajñāpāramitā nānyatra tṛṣṇātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na tṛṣṇādharmatā prajñāpāramitā nānyatra tṛṣṇādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, nopādānaṃ prajñāpāramitā nānyatropādānāt prajñāpāramitā, nopādānatathatā prajñāpāramitā nānyatropādānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nopādānadharmatā prajñāpāramitā nānyatropādānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na bhavaḥ prajñāpāramitā nānyatra bhavāt prajñāpāramitā, na bhavatathatā prajñāpāramitā nānyatra bhavatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na bhavadharmatā prajñāpāramitā nānyatra bhavadharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jātiḥ prajñāpāramitā nānyatra jāteḥ prajñāpāramitā, na jātitathatā prajñāpāramitā nānyatra jātitathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jātidharmatā prajñāpāramitā nānyatra jātidharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na jarāmaraṇaṃ prajñāpāramitā nānyatra jarāmaraṇāt prajñāpāramitā, na jarāmaraṇatathatā prajñāpāramitā nānyatra jarāmaraṇatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na jarāmaraṇadharmatā prajñāpāramitā nānyatra jarāmaraṇadharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na dānapāramitā prajñāpāramitā nānyatra dānapāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na dānapāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra dānapāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dānapāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra dānapāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na śīlapāramitā prajñāpāramitā nānyatra śīlapāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na śīlapāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra śīlapāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śīlapāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra śīlapāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na kṣāntipāramitā prajñāpāramitā nānyatra kṣāntipāramitāyāḥ ( ŚsP_II-3_172 ) pāramitā, na kṣāntipāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra kṣāntipāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na kṣāntipāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra kṣāntipāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na vīryapāramitā prajñāpāramitā nānyatra vīryapāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na vīryapāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra vīryapāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vīryapāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra vīryapāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na dhyānapāramitā prajñāpāramitā nānyatra dhyānapāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na dhyānapāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra dhyānapāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dhyānapāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra dhyānapāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā, na prajñāpāramitā prajñāpāramitā nānyatra prajñāpāramitāyāḥ prajñāpāramitā, na prajñāpāramitātathatā prajñāpāramitā nānyatra prajñāpāramitātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na prajñāpāramitādharmatā prajñāpāramitā nānyatra prajñāpāramitādharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
nādhyātmaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nādhyātmaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nādhyātmaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na bahirdhāśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra bahirdhāśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na bahirdhāśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra bahirdhāśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na bahirdhāśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra bahirdhāśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nādhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nādhyātmabahirdhāśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmabahirdhāśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nādhyātmabahirdhāśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrādhyātmabahirdhāśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na śūnyatāśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatāśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na śūnyatāśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatāśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śūnyatāśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatāśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na mahāśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra mahāśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na mahāśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra mahāśūnyatātathatāyāḥ ( ŚsP_II-3_173 ) prajñāpāramitā, na mahāśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra mahāśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na paramārthaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra paramārthaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na paramārthaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra paramārthaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na paramārthaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra paramārthaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na saṃskṛtaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskṛtaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskṛtaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskṛtaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na saṃskṛtaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra saṃskṛtaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,

nāsaṃskṛtaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrāsaṃskṛtaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nāsaṃskṛtaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrāsaṃskṛtaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāsaṃskṛtaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrāsaṃskṛtaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nātyantaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrātyantaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nātyantaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrātyantaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nātyantaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrātyantaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nānavarāgraśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrānavarāgraśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nānavarāgraśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrānavarāgraśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nānavarāgraśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrānavarāgraśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nānavakāraśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrānavakāraśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nānavakāraśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrānavakāraśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nānavakāraśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrānavakāraśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na prakṛtiśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra prakṛtiśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na prakṛtiśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra prakṛtiśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na prakṛtiśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra prakṛtiśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na sarvadharmaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra sarvadharmaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvadharmaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra sarvadharmaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvadharmaśūnyatādharmatā ( ŚsP_II-3_174 ) prajñāpāramitā nānyatra sarvadharmaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na svalakṣaṇaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na svalakṣaṇaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra svalakṣaṇaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na svalakṣaṇaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra svalakṣaṇaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nānupalambhaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrānupalambhaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nānupalambhaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrānupalambhaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nānupalambhaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrānupalambhaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nābhāvaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhāvaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhāvaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na svabhāvaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatra svabhāvaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, na svabhāvaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatra svabhāvaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na svabhāvaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra svabhāvaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nābhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhāvasvabhāvaśūnyatātathatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhāvasvabhāvaśūnyatādharmatā prajñāpāramitā nānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
na smṛtyupasthānāni prajñāpāramitā nānyatra smṛtyupasthānebhyaḥ prajñāpāramitā, na smṛtyupasthānatathatā prajñāpāramitā nānyatra smṛtyupasthānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na smṛtyupasthānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra smṛtyupasthānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na samyakprahāṇāni prajñāpāramitā nānyatra samyakprahāṇebhyaḥ prajñāpāramitā, na samyakprahāṇatathatā prajñāpāramitā nānyatra samyakprahāṇatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na samyakprahāṇadharmatā prajñāpāramitā nānyatra samyakprahāṇadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
narddhipādāḥ prajñāpāramitā nānyatrarddhipādebhyaḥ prajñāpāramitā, ( ŚsP_II-3_175 ) narddhipādatathatā prajñāpāramitā nānyatrarddhipādatathatāyāḥ prajñāpāramitā, narddhipādadharmatā prajñāpāramitā nānyatrarddhipādadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nendriyāṇi prajñāpāramitā nānyatrendriyebhyaḥ prajñāpāramitā, nendriyatathatā prajñāpāramitā nānyatrendriyatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nendriyadharmatā prajñāpāramitā nānyatrendriyadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na balāni prajñāpāramitā nānyatra balebhyaḥ prajñāpāramitā, na balatathatā prajñāpāramitā nānyatra balatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na baladharmatā prajñāpāramitā nānyatra baladharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na bodhyaṅgāni prajñāpāramitā nānyatra bodhyaṅgebhyaḥ prajñāpāramitā, na bodhyaṅgatathatā prajñāpāramitā nānyatra bodhyaṅgatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na bodhyaṅgadharmatā prajñāpāramitā nānyatra bodhyaṅgadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāryāṣṭāṅgamārgaḥ prajñāpāramitā nānyatrāryāṣṭāṅgamārgāt prajñāpāramitā, nāryāṣṭāṅgamārgatathatā prajñāpāramitā nānyatrāryāṣṭāṅgamārgatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāryāṣṭāṅgamārgadharmatā prajñāpāramitā nānyatrāryāṣṭāṅgamārgadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāryasatyāni prajñāpāramitā nānyatrāryasatyebhyaḥ prajñāpāramitā, nāryasatyatathatā prajñāpāramitā nānyatrāryasatyatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāryasatyadharmatā prajñāpāramitā nānyatrāryasatyadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na dhyānāni prajñāpāramitā nānyatra dhyānebhyaḥ prajñāpāramitā, na dhyānatathatā prajñāpāramitā nānyatra dhyānatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dhyānadharmatā prajñāpāramitā nānyatra dhyānadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāpramāṇāni prajñāpāramitā nānyatrāpramāṇebhyaḥ prajñāpāramitā, nāpramāṇatathatā prajñāpāramitā nānyatrāpramāṇatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāpramāṇadharmatā prajñāpāramitā nānyatrāpramāṇadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nārūpyasamāpattayaḥ prajñāpāramitā nānyatrārūpyasamāpattibhyaḥ prajñāpāramitā, nārūpyasamāpattitathatā prajñāpāramitā nānyatrārūpyasamāpattitathatāyāḥ prajñāpāramitā, nārūpyasamāpattidharmatā prajñāpāramitā nānyatrārūpyasamāpattidharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāṣṭau vimokṣāḥ prajñāpāramitā nānyatra vimokṣebhyaḥ prajñāpāramitā, na vimokṣatathatā prajñāpāramitā nānyatra vimokṣatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vimokṣadharmatā prajñāpāramitā nānyatra vimokṣadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,

nānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāpāramitā nānyatrānupūrvavihārasamāpattibhyaḥ prajñāpāramitā, nānupūrvavihārasamāpattitathatā prajñāpāramitā nānyatrānupūrvavihārasamāpattitathatāyāḥ prajñāpāramitā, nānupūrvavihārasamāpattidharmatā prajñāpāramitā nānyatrānupūrvavihārasamāpattidharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāpāramitā nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhebhyaḥ prajñāpāramitā, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatā prajñāpāramitā nānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nābhijñāḥ prajñāpāramitā nānyatrābhijñāyāḥ prajñāpāramitā, nābhijñātathatā prajñāpāramitā nānyatrābhijñātathatāyāḥ prajñāpāramitā, nābhijñādharmatā prajñāpāramitā nānyatrābhijñādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na samādhayaḥ prajñāpāramitā nānyatra samādhibhyaḥ prajñāpāramitā, na samādhitathatā prajñāpāramitā nānyatra samādhitathatāyāḥ prajñāpāramitā, na samādhidharmatā prajñāpāramitā nānyatra samādhidharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na dhāraṇīmukhāni prajñāpāramitā nānyatra dhāraṇīmukhebhyaḥ prajñāpāramitā, na dhāraṇīmukhatathatā prajñāpāramitā nānyatra dhāraṇīmukhatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na dhāraṇīmukhadharmatā prajñāpāramitā nānyatra dhāraṇīmukhadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na tathāgatabalāni prajñāpāramitā nānyatra tathāgatabalebhyaḥ prajñāpāramitā, na tathāgatabalatathatā prajñāpāramitā nānyatra tathāgatabalatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na tathāgatabaladharmatā prajñāpāramitā nānyatra tathāgatabaladharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na vaiśāradyāni prajñāpāramitā nānyatra vaiśāradyebhyaḥ prajñāpāramitā, na vaiśāradyatathatā prajñāpāramitā nānyatra vaiśāradyatathatāyāḥ prajñāpāramitā, na vaiśāradyadharmatā prajñāpāramitā nānyatra vaiśāradyadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na pratisaṃvidaḥ prajñāpāramitā nānyatra pratisaṃvidbhyaḥ prajñāpāramitā, na pratisaṃvittathatā prajñāpāramitā nānyatra pratisaṃvittathatāyāḥ prajñāpāramitā, na pratisaṃviddharmatā prajñāpāramitā nānyatra pratisaṃviddharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na mahāmaitrī prajñāpāramitā nānyatra mahāmaitryāḥ prajñāpāramitā, na mahāmaitrītathatā prajñāpāramitā nānyatra mahāmaitrītathatāyāḥ prajñāpāramitā, na mahāmaitrīdharmatā prajñāpāramitā nānyatra mahāmaitrīdharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na mahākaruṇā prajñāpāramitā nānyatra mahākaruṇāyāḥ prajñāpāramitā, na mahākaruṇātathatā prajñāpāramitā nānyatra mahākaruṇātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na mahākaruṇādharmatā prajñāpāramitā nānyatra mahākaruṇādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
nāveṇikabuddhadharmāḥ prajñāpāramitā nānyatrāveṇikabuddhadharmebhyaḥ prajñāpāramitā, nāveṇikabuddhadharmatathatā prajñāpāramitā nānyatrāveṇikabuddhadharmatathatāyāḥ prajñāpāramitā, nāveṇikabuddhadharmadharmatā prajñāpāramitā nānyatrāveṇikabuddhadharmadharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na sarvajñatā prajñāpāramitā nānyatra sarvajñatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvajñatātathatā prajñāpāramitā nānyatra sarvajñatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvajñatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra sarvajñatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na mārgākārajñatā prajñāpāramitā nānyatra mārgākārajñatāyāḥ prajñāpāramitā, na mārgākārajñatātathatā prajñāpāramitā nānyatra mārgākārajñatātathatāyāḥ prajñāpāramitā, na mārgākārajñatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra mārgākārajñatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā,
na sarvākārajñatā prajñāpāramitā nānyatra sarvākārajñatāyāḥ prajñāpāramitā, na sarvākārajñatātathatā prajñāpāramitā nānyatra sarvākārajñatātathatāyaḥ prajñāpāramitā, na sarvākārajñatādharmatā prajñāpāramitā nānyatra sarvākārajñatādharmatāyāḥ prajñāpāramitā.
atha khalu śakro devānām indraḥ sthaviraṃ subhūtim etad avocat: mahāpāramiteyaṃ bhadanta subhūte bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā, apramāṇapāramiteyaṃ bhadanta subhūte bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā, anantapāramiteyaṃ bhadanta ( ŚsP_II-3_178 ) subhūte bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā, yatra śikṣamāṇaiḥ, srotaāpannaiḥ srotaāpattiphalaṃ prāptaṃ prāpyate prāpsyate ca, sakṛdāgāmibhiḥ sakṛdāgāmiphalaṃ prāptaṃ prāpyate prāpsyate ca, anāgāmibhir anāgāmiphalaṃ prāptaṃ prāpyate prāpsyate ca, arhadbhir arhattvaṃ prāptaṃ prāpyate prāpsyate ca, pratyekabuddhaiḥ pratyekabodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyate abhisaṃbhotsyate ca, yatra śikṣamāṇo bodhisattvair mahāsattvaiḥ sattvān paripācya buddhakṣetraṃ parisodhyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyate ca.
subhūtir āha: evam etat kauśikaivam etat, mahāpāramiteyaṃ kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā, apramāṇapāramiteyaṃ kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā, anantapāramiteyaṃ kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā, yatra śikṣamāṇaiḥ srotaāpannaiḥ srotaāpattiphalaṃ prāptaṃ prāpyate prāpsyate ca, sakṛdāgāmibhiḥ sakṛdāgāmiphalaṃ prāptaṃ prāpyate prāpsyate ca, anāgāmibhir anāgāmiphalaṃ prāptaṃ prāpyate prāpsyate ca, arhadbhir arhattvaṃ prāptaṃ prāpyate prāpsyate ca, pratyekabuddhaiḥ pratyekabodhir abhisaṃbuddhā abhisaṃbudhyate abhisaṃbhotsyate ca, yatra śikṣamāṇair bodhisattvair mahāsattvaiḥ sattvān paripācya buddhakṣetraṃ parisodhyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā abhisaṃbuddhyate 'bhisaṃbhotsyate ca.

rūpamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rūpasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vedanāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vedanāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, saṃjñāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃjñāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, saṃskāramahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskārāṇāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vijñānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānasya ( ŚsP_II-3_179 ) na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.

cakṣurmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuṣo na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, śrotramahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, ghrāṇamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, jihvāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, kāyamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, manomahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manaso na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.
rūpamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rūpasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, śabdamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śabdasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, gandhamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika gandhasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, rasamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rasasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, sparśamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sparśasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, dharmamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmāṇāṃ na pūrvānta upalabhyate, ( ŚsP_II-3_180 ) nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.
cakṣurvijñānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣurvijñānasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, śrotravijñānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotravijñānasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, ghrāṇavijñānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇavijñānasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, jihvāvijñānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāvijñānasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, kāyavijñānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyavijñānasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, manovijñānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manovijñānasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.
cakṣuḥsaṃsparśamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuḥsaṃsparśasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, śrotrasaṃsparśamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasaṃsparśasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, ghrāṇasaṃsparśamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasaṃsparśasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, jihvāsaṃsparśamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāsaṃsparśasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, kāyasaṃsparśamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasaṃsparśasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta ( ŚsP_II-3_181 ) upalabhyate na madhyam upalabhyate, manaḥsaṃsparśamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manaḥsaṃsparśasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.

cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, śrotrasarnsparśapratyayavedanāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, jihvāsaṃsparśapratyayavedanāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, kāyasaṃsparśapratyayavedanāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, manaḥsaṃsparśapratyayavedanāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.
pṛthivīdhātumahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika pṛthivīdhātor na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, abdhātumahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābdhātor na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, tejodhātumahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tejodhātor na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vāyudhātumahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ ( ŚsP_II-3_182 ) bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vāyudhātor na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, ākāśadhātumahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikākāśadhātor na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vijñānadhātumahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānadhātor na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.
avidyāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikavidyāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, saṃskāramahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskārāṇāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vijñānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, nāmarūpamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika nāmarūpasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, ṣaḍāyatanamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ṣaḍāyatanasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, sparśamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sparśasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vedanāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vedanāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, tṛṣṇāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tṛṣṇāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, upādānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikopādānasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, bhavamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. ( ŚsP_II-3_183 ) tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhvasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, jātimahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jāter na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, jarāmaraṇamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jarāmaraṇasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.

dānapāramitāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dānapāramitāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, śīlapāramitāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śīlapāramitāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, kṣāntipāramitāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kṣāntipāramitāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vīryapāramitāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vīryapāramitāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, dhyānapāramitāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhyānapāramitāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, prajñāpāramitāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika prajñāpāramitāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.
adhyātmaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikādhyātmaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, bahirdhāśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bahirdhāśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, adhyātmabahirdhāśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikādhyātmabahirdhāśūnyatāyā ( ŚsP_II-3_184 ) na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, śūnyatāśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śūnyatāśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, mahāśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahāśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, paramārthaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika paramārthaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, saṃskṛtaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskṛtaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, asaṃskṛtaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāsaṃskṛtaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, atyantaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikātyantaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, anavarāgraśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānavarāgraśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, anavakāraśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānavakāraśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, prakṛtiśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika prakṛtiśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, sarvadharmaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvadharmaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, svalakṣaṇaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika svalakṣaṇaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate ( ŚsP_II-3_185 ) na madhyam upalabhyate, anupalambhaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānupalambhaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, abhāvaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābhāvaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, svabhāvaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika svabhāvaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, abhāvasvabhāvaśūnyatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābhāvasvabhāvaśūnyatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.

smṛtyupasthānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika smṛtyupasthānānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, samyakprahāṇamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika samyakprahāṇānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, ṛddhipādamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikarddhipādānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, indriyamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikendriyāṇāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, balamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika balānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, bodhyaṅgamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bodhyaṅgānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, āryāṣṭāṅgamārgamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāryāṣṭāṅgamārgasya na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, āryasatyamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ ( ŚsP_II-3_186 ) mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāryasatyānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, dhyānamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhyānānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, apramāṇamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāpramāṇānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, ārūpyasamāpattimahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikārūpyasamāpattīnāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vimokṣamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vimokṣāṇāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, anupūrvavihārasamāpattimahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānupūrvavihārasamāpattīnāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, abhijñāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābhijñānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, samādhimahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika samādhīnāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, dhāraṇīmukhamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhāraṇīmukhānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, tathāgatabalamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathāgatabalānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, vaiśāradyamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ( ŚsP_II-3_187 ) vaiśāradyānāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, pratisaṃvidmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika pratisaṃvidāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, mahāmaitrīmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānam. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahāmaitryā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, mahākaruṇāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahākaruṇāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, āveṇikabuddhadharmamahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāveṇikabuddhadharmāṇāṃ na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, sarvajñatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvajñatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, mārgākārajñatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mārgākārajñatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate, sarvākārajñatāmahadgatatayā kauśika mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvākārajñatāyā na pūrvānta upalabhyate, nāparānta upalabhyate na madhyam upalabhyate.
anena kauśika paryāyeṇa mahāpāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.

rūpāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rūpasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika rūpasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā rūpāparimāṇatā rūpāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, vedanāparimāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika vedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vedanāparimāṇatā ( ŚsP_II-3_188 ) vedanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, saṃjñāparimāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃjñāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika saṃjñāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā saṃjñāparimāṇatā saṃjñāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, saṃskārāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskārāṇāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika saṃskārāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā saṃskārāparimāṇatā saṃskārāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, vijñānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika vijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vijñānāparimāṇatā vijñānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.
cakṣurapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuṣaḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika cakṣuṣaḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā cakṣuraparimāṇatā cakṣuraparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, śrotrāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika śrotrasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā śrotrāparimāṇatā śrotrāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, ghrāṇāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika ghrāṇasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā ghrāṇāparimāṇatā ghrāṇāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, jihvāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika jihvāyāḥ ( ŚsP_II-3_189 ) pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā jihvāparimāṇatā jihvāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, kāyāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika kāyasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā kāyāparimāṇatā kāyāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, manopramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manasaḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika manasaḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā manoparimāṇatā manoparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
rūpāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rūpasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika rūpasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā rūpāparimāṇatā rūpāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, śabdāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śabdasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika śabdasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā śabdāparimāṇatā śabdāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, gandhāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika gandhasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika gandhasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā gandhāparimāṇatā gandhāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, rasāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rasasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika rasasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā rasāparimāṇatā rasāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, sparśāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ ( ŚsP_II-3_190 ) nopalabhyate, evam eva kauśika sparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā sparśāparimāṇatā sparśāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, dharmāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika dharmāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā dharmāparimāṇatā dharmāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.

cakṣurvijñānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣurvijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika cakṣurvijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā cakṣurvijñānāparimāṇatā cakṣurvijñānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, śrotravijñānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotravijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika śrotravijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā śrotravijñānāparimāṇatā śrotravijñānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, ghrāṇavijñānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇavijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika ghrāṇavijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā ghrāṇavijñānāparimāṇatā ghrāṇavijñānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, jihvāvijñānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāvijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika jihvāvijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā jihvāvijñānāparimāṇatā jihvāvijñānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, kāyavijñānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyavijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika kāyavijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā kāyavijñānāparimāṇatā ( ŚsP_II-3_191 ) kāyavijñānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, manovijñānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manovijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika manovijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā manovijñānāparimāṇatā manovijñānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.
cakṣuḥsaṃsparśāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuḥsaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika cakṣuḥsaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā cakṣuḥsaṃsparśāparimāṇatā cakṣuḥsaṃsparśāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, śrotrasaṃsparśāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika śrotrasaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā śrotrasaṃsparśāparimāṇatā śrotrasaṃsparśāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, ghrāṇasaṃsparśāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika ghrāṇasaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā ghrāṇasaṃsparśāparimāṇatā ghrāṇasaṃsparśāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, jihvāsaṃsparśāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāsaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika jihvāsaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā jihvāsaṃsparśāparimāṇatā jihvāsaṃsparśāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, kāyasaṃsparśāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika kāyasaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā kāyasaṃsparśāparimāṇatā kāyasaṃsparśāparimāṇatayā ( ŚsP_II-3_192 ) prajñāpāramitāparimāṇatā, manaḥsaṃsparśāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manaḥsaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika manaḥsaṃsparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā manaḥsaṃsparśāparimāṇatā manaḥsaṃsparśāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.

cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, śrotrasaṃsparśapratyayavedanāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā śrotrasaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatā śrotrasaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, jihvāsaṃsparśapratyayavedanāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā jihvāsaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatā jihvāsaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, kāyasaṃsparśapratyayavedanāpramāṇatayā ( ŚsP_II-3_193 ) kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika kāyasaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā kāyasaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatā kāyasaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, manaḥsaṃsparśapratyayavedanāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.
pṛthivīdhātvapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika pṛthivīdhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika pṛthivīdhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā pṛthivīdhātvaparimāṇatā pṛthivīdhātvaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, abdhātvapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābdhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikābdhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā abdhātvaparimāṇatā abdhātvaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, tejodhātvapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tejodhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika tejodhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā tejodhātvaparimāṇatā tejodhātvaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, vāyudhātvapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vāyudhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika vāyudhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vāyudhātvaparimāṇatā vāyudhātvaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, ākāśadhātvapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ ( ŚsP_II-3_194 ) bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ākāśadhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikākāśadhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā ākāśadhātvaparimāṇatā ākāśadhātvaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā, vijñānadhātvapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānadhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika vijñānadhātoḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vijñānadhātvaparimāṇatā vijñānadhātvaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.
avidyāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāvidyāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikāvidyāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā avidyāparimāṇatā avidyāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
saṃskārāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskārāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika saṃskārāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā saṃskārāparimāṇatā saṃskārāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
vijñānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika vijñānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vijñānāparimāṇatā vijñānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,

nāmarūpāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānam. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika nāmarūpasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika nāmarūpasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā nāmarūpāparimāṇatā nāmarūpāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
ṣaḍāyatanāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ṣaḍāyatanasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika ṣaḍāyatanasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā ( ŚsP_II-3_195 ) ṣaḍāyatanāparimāṇatā ṣaḍāyatanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
sparśāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika sparśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā sparśāparimāṇatā sparśāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
vedanāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika vedanāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vedanāparimāṇatā vedanāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
tṛṣṇāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tṛṣṇāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika tṛṣṇāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā tṛṣṇāparimāṇatā tṛṣṇāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
upādānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikopādānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikopādānasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā upādānāparimāṇatā upādānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
bhavāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhavasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika bhavasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā bhavāparimāṇatā bhavāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
jātyapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jāteḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika jāteḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā jātyaparimāṇatā jātyaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
jarāmaraṇāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoh? tathā hi kauśika jarāmaranasya pramāṇaṃ ( ŚsP_II-3_196 ) nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika jarāmaraṇasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā jarāmaraṇāparimāṇatā jarāmaraṇāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.
dānapāramitāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dānapāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika dānapāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā dānapāramitāparimāṇatā dānapāramitāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
śīlapāramitāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śīlapāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika śīlapāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā śīlapāramitāparimāṇatā śīlapāramitāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
kṣāntipāramitāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kṣāntipāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika kṣāntipāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā kṣāntipāramitāparimāṇatā kṣāntipāramitāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
vīryapāramitāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vīryapāramitāyaḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika vīryapāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vīryapāramitāparimāṇatā vīryapāramitāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
dhyānapāramitāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhyānapāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika dhyānapāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā dhyānapāramitāparimāṇatā dhyānapāramitāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
prajñāpāramitāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika prajñāpāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika prajñāpāramitāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā prajñāpāramitāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.
adhyātmaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikādhyātmaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikādhyātmaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā adhyātmaśūnyatāparimāṇatā adhyātmaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
bahirdhāśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bahirdhāśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika bahirdhāśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā bahirdhāśūnyatāparimāṇatā bahirdhāśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,

adhyātmabahirdhāśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikādhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikādhyātmabahirdhāśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā adhyātmabahirdhāśūnyatāparimāṇatā adhyātmabahirdhāśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
śūnyatāśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śūnyatāśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika śūnyatāśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā śūnyatāśūnyatāparimāṇatā śūnyatāśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,

mahāśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahāśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ ( ŚsP_II-3_198 ) nopalabhyate, evam eva kauśika mahāśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā mahāśūnyatāparimāṇatā mahāśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
paramārthaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika paramārthaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika paramārthaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā paramārthaśūnyatāparimāṇatā paramārthaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
saṃskṛtaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskṛtaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika saṃskṛtaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā saṃskṛtaśūnyatāparimāṇatā saṃskṛtaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
asaṃskṛtaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāsaṃskṛtaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikāsaṃskṛtaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā asaṃskṛtaśūnyatāparimāṇatā asaṃskṛtaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
atyantaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikātyantaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikātyantaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimaṇatayā atyantaśūnyatāparimāṇatā atyantaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
anavarāgraśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānavarāgraśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikānavarāgraśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā anavarāgraśūnyatāparimāṇatā anavarāgraśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
anavakāraśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānavakāraśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikānavakāraśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā anavakāraśūnyatāparimāṇatā anavakāraśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
prakṛtiśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika prakṛtiśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika prakṛtiśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā prakṛtiśūnyatāparimāṇatā prakṛtiśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
sarvadharmaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvadharmaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika sarvadharmaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā sarvadharmaśūnyatāparimāṇatā sarvadharmaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
svalakṣaṇaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika svalakṣaṇaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā svalakṣaṇaśūnyatāparimāṇatā svalakṣaṇaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
anupalambhaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānupalambhaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikānupalambhaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā anupalambhaśūnyatāparimāṇatā anupalambhaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
abhāvaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāabhāvaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikābhāvaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ( ŚsP_II-3_200 ) ākāśāparimāṇatayā abhāvaśūnyatāparimāṇatā abhāvaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
svabhāvaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika svabhāvaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika svabhāvaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā svabhāvaśūnyatāparimāṇatā svabhāvaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
abhāvasvabhāvaśūnyatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikābhāvasvabhāvaśūnyatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā abhāvasvabhāvaśūnyatāparimāṇatā adhyātmaśūnyatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.
smṛtyupasthānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika smṛtyupasthānānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika smṛtyupasthānānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā smṛtyupasthānāparimāṇatā smṛtyupasthānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
samyakprahāṇāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika samyakprahāṇānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika samyakprahāṇānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā samyakprahāṇāparimāṇatā samyakprahāṇāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,

ṛddhipādāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ṛddhipādāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika ṛddhipādānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā ṛddhipādāparimāṇatā ṛddhipādāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
indriyāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ ( ŚsP_II-3_201 ) mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikendriyāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikendriyāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā indriyāparimāṇatā indriyāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
balāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika balānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika balānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā balāparimāṇatā balāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
bodhyaṅgāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bodhyaṅgānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika bodhyaṅgānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā bodhyaṅgāparimāṇatā bodhyaṅgāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
āryāṣṭāṅgamārgāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāryāṣṭāṅgamārgasya pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikāryāṣṭāṅgasya mārgasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā āryāṣṭāṅgamārgāparimāṇatā āryāṣṭāṅgamārgāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
āryasatyāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāryasatyānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikāryasatyānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā āryasatyāparimāṇatā āryasatyāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
dhyānāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhyānānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika dhyānānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā dhyānāparimāṇatā dhyānāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
apramāṇāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāpramāṇānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, ( ŚsP_II-3_202 ) evam eva kauśikāpramāṇānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā apramāṇāparimāṇatā apramāṇāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
ārūpyasamāpattyapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikārūpyasamāpattīnāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikārūpyasamāpattīnāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā ārūpyasamāpattyāparimāṇatā ārūpyasamāpattyaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
aṣṭavimokṣāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāṣṭavimokṣāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikāṣṭavimokṣāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vimokṣāparimāṇatā vimokṣāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
anupūrvavihārasamāpattyapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānupūrvavihārasamāpattīnāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikānupūrvavihārasamāpattīnāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā anupūrvavihārasamāpattyāparimāṇatā anupūrvavihārasamāpattyaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāparimāṇatā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
abhijñāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābhijñānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikābhijñānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā abhijñāparimāṇatā abhijñāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
samādhyapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika samādhīnāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika samādhīnāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā samādhyaparimāṇatā samādhyāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
dhāraṇīmukhāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhāraṇīmukhānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika dhāraṇīmukhānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā dhāraṇīmukhāparimāṇatā dhāraṇīmukhāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
tathāgatabalāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathāgatabalānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika tathāgatabalānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā tathāgatabalāparimāṇatā tathāgatabalāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,

vaiśāradyāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vaiśāradyānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika vaiśāradyānāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā vaiśāradyāparimāṇatā vaiśāradyāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
pratisaṃvidapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika pratisaṃvidāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika pratisaṃvidāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā pratisaṃvidaparimāṇatā pratisaṃvidaparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
mahāmaitryapramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahāmaitryāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika mahāmaitryāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā mahāmaitryaparimāṇatā mahāmaitryaparimāṇatayā ( ŚsP_II-3_204 ) prajñāpāramitāparimāṇatā,
mahākaruṇāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahākaruṇāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika mahākaruṇāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā mahākaruṇāparimāṇatā mahākaruṇāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
muditāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika muditāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika muditāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā muditāparimāṇatā muditāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
upekṣāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika upekṣāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika upekṣāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā upekṣāparimāṇatā upekṣāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
āveṇikabuddhadharmāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāveṇikabuddhadharmāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśikāveṇikabuddhadharmāṇāṃ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā āveṇikabuddhadharmāparimāṇatā āveṇikabuddhadharmāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
sarvajñatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvajñatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika sarvajñatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā sarvajñatāparimāṇatā sarvajñatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,

mārgākārajñatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mārgākārajñatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika mārgākārajñatāyāḥ pramāṇaṃ ( ŚsP_II-3_205 ) nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā mārgākārajñatāparimāṇatā mārgākārajñatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā,
sarvākārajñatāpramāṇatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām, tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvākārajñatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya pramāṇaṃ nopalabhyate, evam eva kauśika sarvākārajñatāyāḥ pramāṇaṃ nopalabhyate, ākāśāparimāṇatayā sarvākārajñatāparimāṇatā sarvākārajñatāparimāṇatayā prajñāpāramitāparimāṇatā.
anena kauśika paryāyeṇāparimāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.
rūpānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rūpasya nānto na madhyam upalabhyate, vedanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vedanāyā nānto na madhyam upalabhyate, saṃjñāparimāṇatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃjñāyā nānto na madhyam upalabhyate, saṃskārānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskārāṇāṃ nānto na madhyam upalabhyate, vijñānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānasya nānto na madhyam upalabhyate.
cakṣuranantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuṣo nānto na madhyam upalabhyate, śrotrānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasya nānto na madhyam upalabhyate, ghrāṇānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasya nānto na madhyam upalabhyate, jihvānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasya nānto na madhyam upalabhyate, kāyānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasya nānto na madhyam upalabhyate, mano'nantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manasaḥ ( ŚsP_II-3_206 ) nānto na madhyam upalabhyate.
rūpānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rūpasya nānto na madhyam upalabhyate, śabdānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śabdasya nānto na madhyam upalabhyate, gandhānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika gandhasya nānto na madhyam upalabhyate, rasānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika rasasya nānto na madhyam upalabhyate, sparśānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sparśasya nānto na madhyam upalabhyate, dharmānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dharmāṇāṃ nānto na madhyam upalabhyate.
cakṣurvijñānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣurvijñānasya nānto na madhyam upalabhyate, śrotravijñānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotravijñānasya nānto na madhyam upalabhyate, ghrāṇavijñānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇavijñānasya nānto na madhyam upalabhyate, jihvāvijñānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāvijñānasya nānto na madhyam upalabhyate, kāyavijñānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyavijñānasya nānto na madhyam upalabhyate, manovijñānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manovijñānasya nānto na madhyam upalabhyate.
cakṣuḥsaṃsparśānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuḥsaṃsparśasya nānto na madhyam upalabhyate, śrotrasaṃsparśānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasaṃsparśasya nānto na madhyam upalabhyate, ghrāṇasaṃsparśānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. ( ŚsP_II-3_207 ) tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasaṃsparśasya nānto na madhyam upalabhyate, jihvāsaṃsparśānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāsaṃsparśasya nānto na madhyam upalabhyate, kāyasaṃsparśānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasaṃsparśasya nānto na madhyam upalabhyate, manaḥsaṃsparśānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika manaḥsaṃsparśasya nānto na madhyam upalabhyate.

cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā nānto na madhyam upalabhyate, śrotrasaṃsparśapratyayavedanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā nānto na madhyam upalabhyate, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā nānto na madhyam upalabhyate, jihvāsaṃsparśapratyayavedanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā nānto na madhyam upalabhyate, kāyasaṃsparśapratyayavedanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā nānto na madhyam upalabhyate, manaḥsaṃsparśapratyayavedanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā nānto na madhyam upalabhyate.
pṛthivīdhātvanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika pṛthivīdhātor nāntaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya nānto na madhyam upalabhyate, abdhātvanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābdhātor nāntaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nāma kauśikākāśasya nānto na madhyam upalabhyate, tejodhātvanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tejodhātor nānto na madhyam ( ŚsP_II-3_208 ) upalabhyate, vāyudhātvanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vāyudhātor nānto na madhyam upalabhyate, ākāśadhātvanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ākāśadhātor nānto na madhyam upalabhyate, vijñānadhātvanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānadhātor nānto na madhyam upalabhyate.
avidyānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāvidyāyā nānto na madhyam upalabhyate, saṃskārānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskārāṇāṃ nānto na madhyam upalabhyate, vijñānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vijñānasya nānto na madhyam upalabhyate, nāmarūpānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika nāmarūpasya nānto na madhyam upalabhyate, ṣaḍāyatanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ṣaḍāyatanasya nānto na madhyam upalabhyate, sparśānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sparśasya nānto na madhyam upalabhyate, vedanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vedanāyā nānto na madhyam upalabhyate, tṛṣṇānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tṛṣṇāyā nānto na madhyam upalabhyate, upādānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikopādānasya nānto na madhyam upalabhyate, bhavānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bhavasya nānto na madhyam upalabhyate, jātyanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jāter nānto na madhyam upalabhyate, jarāmaraṇānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika jarāmaraṇasya nānto na madhyam upalabhyate.
dānapāramitānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ ( ŚsP_II-3_209 ) mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dānapāramitāyā nānto na madhyam upalabhyate, śīlapāramitānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śīlapāramitāyā nānto na madhyam upalabhyate, kṣāntipāramitānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika kṣāntipāramitāyā nānto na madhyam upalabhyate, vīryapāramitānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika viryapāramitāyā nānto na madhyam upalabhyate, dhyānapāramitānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhyānapāramitāyā nānto na madhyam upalabhyate, prajñāpāramitānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika prajñāpāramitāyā nānto na madhyam upalabhyate.

adhyātmaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikādhyātmaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, bahirdhāśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bahirdhāśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, adhyātmabahirdhāśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikādhyātmabahirdhāśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, śūnyatāśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śūnyatāśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, mahāśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahāśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, paramārthaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika paramārthaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, saṃskṛtaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika saṃskṛtaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, asaṃskṛtaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāsaṃskṛtaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, atyantaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikātyantaśūnyatāyā ( ŚsP_II-3_210 ) nānto na madhyam upalabhyate, anavarāgraśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānavarāgraśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, anavakāraśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānavakāraśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, prakṛtiśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika prakṛtiśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, sarvadharmaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvadharmaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, svalakṣaṇaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika svalakṣaṇaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, anupalambhaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānupalambhaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, abhāvaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābhāvaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, svabhāvaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika svabhāvaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate, abhāvasvabhāvaśūnyatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvanāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābhāvasvabhāvaśūnyatāyā nānto na madhyam upalabhyate.

smṛtyupasthānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika smṛtyupasthānānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, samyakprahāṇānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika samyakprahāṇānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, ṛddhipādānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ṛddhipādāṃ nānto na madhyam upalabhyate, indriyānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikendriyāṇāṃ nānto na madhyam upalabhyate, balānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāni mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika balānāṃ nānto na ( ŚsP_II-3_211 ) madhyam upalabhyate, bodhyaṅgānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bodhyaṅgānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, āryāṣṭāṅgamārgānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāryāṣṭāṅgamārgasya nānto na madhyam upalabhyate, āryasatyānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāryasatyānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, dhyānānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhyānānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, apramāṇānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāpramāṇānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, ārūpyasamāpattyanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikārūpyasamāpattīnāṃ nānto na madhyam upalabhyate, aṣṭavimokṣānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāṣṭavimokṣāṇāṃ nānto na madhyam upalabhyate, anupūrvavihārasamāpattyanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikānupūrvavihārasamāpattīnāṃ nānto na madhyam upalabhyate, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānantatayā kauśikāpramāṇapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, abhijñānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikābhijñānāṃ nāntaṃ nopalabhyate, tad yathāpi nama kauśikākāśasya nānto na madhyam upalabhyate, samādhyanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika samādhīnāṃ nānto na madhyam upalabhyate, dhāraṇīmukhānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika dhāraṇīmukhānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, tathāgatabalānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika tathāgatabalānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, vaiśāradyānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika vaiśāradyānāṃ nānto na madhyam upalabhyate, pratisaṃvidanantatayā ( ŚsP_II-3_212 ) kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika pratisaṃvidāṃ nānto na madhyam upalabhyate, mahāmaitryanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahāmaitryāḥ nānto na madhyam upalabhyate, mahākaruṇānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mahākaruṇāyā nānto na madhyam upalabhyate, āveṇikabuddhadharmānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikāveṇikabuddhadharmāṇāṃ nānto na madhyam upalabhyate, sarvajñatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvajñatāyā nānto na madhyam upalabhyate, mārgākārajñatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika mārgākārajñatāyā nānto na madhyam upalabhyate, sarvākārajñatānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika sarvākārajñatāyā nānto na madhyam upalabhyate.
anena kauśika paryāyeṇānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.
rūpānantatām upādāya, vedanānantatām upādāya, saṃjñānantatām upādāya, saṃskārānantatām upādāya, vijñānānantatām upādāya.
cakṣuranantatām upādāya, śrotrānantatām upādāya, ghrāṇānantatām upādāya, jihvānantatām upādāya, kāyānantatām upādāya, manonantatām upādāya.
rūpānantatām upādāya, śabdānantatām upādāya, gandhānantatām upādāya, rasānantatām upādāya, sparśānantatām upādāya, dharmānantatām upādāya.
cakṣurvijñānānantatām upādāya, śrotravijñānānantatām upādāya, ghrāṇavijñānānantatām upādāya, jihvāvijñānānantatām upādāya, kāyavijñānānantatām upādāya, manovijñānānantatām upādāya.
cakṣuḥsaṃsparśānantatām upādāya, śrotrasaṃsparśānantatām upādāya, ghrāṇasaṃsparśānantatām upādāya, jihvāsaṃsparśānantatām upādāya, kāyasaṃsparśānantatām upādāya, manaḥsaṃsparśānantatām upādāya.
cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanānantatām upādāya, śrotrasaṃsparśapratyayavedanānantatām upādāya, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanānantatām upādāya, jihvāsaṃsparśapratyayavedanānantatām upādāya, kāyasaṃsparśapratyayavedanānantatām upādāya, manaḥsaṃsparśapratyayavedanānantatām upādāya.
pṛthivīdhātvanantatām upādāya, abdhātvanantatām upādāya, tejodhātvanantatām upādāya, vāyudhātvanantatām upādāya, ākāśadhātvanantatām upādāya, vijñānadhātvanantatām upādāya, avidyānantatām upādāya, saṃskārānantatām upādāya, vijñānānantatām upādāya, nāmarūpānantatām upādāya, ṣaḍāyatanānantatām upādāya, sparśānantatām upādāya, vedanānantatām upādāya, tṛṣṇānantatām upādāya, upādānānantatām upādāya, bhavānantatām upādāya, jātyanantatām upādāya, jarāmaraṇānantatām upādāya.
dānapāramitānantatām upādāya, śīlapāramitānantatām upādāya, kṣāntipāramitānantatām upādāya, vīryapāramitānantatām upādāya, dhyānapāramitānantatām upādāya, prajñāpāramitānantatām upādāya.

adhyātmaśūnyatānantatām upādāya, bahirdhāśūnyatānantatām upādāya, adhyātmabahirdhāśūnyatānantatām upādāya, śūnyatāśūnyatānantatām upādāya, mahāśūnyatānantatām upādāya, paramārthaśūnyatānantatām upādāya, saṃskṛtaśūnyatānantatām upādāya, asaṃskṛtaśūnyatānantatām upādāya, atyantaśūnyatānantatām upādāya, anavarāgraśūnyatānantatām upādāya, anavakāraśūnyatānantatām upādāya, prakṛtiśūnyatānantatām upādāya, sarvadharmaśūnyatānantatām upādāya, svalakṣaṇaśūnyatānantatām upādāya, anupalambhaśūnyatānantatām upādāya, abhāvaśūnyatānantatām upādāya, svabhāvaśūnyatānantatām upādāya, abhāvasvabhāvaśūnyatānantatām upādāya.
smṛtyupasthānānantatām upādāya, samyakprahāṇānantatām upādāya, ṛddhipādānantatām upādāya, indriyānantatām upādāya, balānantatām upādāya, bodhyaṅgānantatām upādāya, āryāṣṭāṅgamārgānantatām upādāya, āryasatyānantatām upādāya, dhyānānantatām upādāya, apramāṇānantatām upādāya, ārūpyasamāpattyanantatām upādāya, aṣṭau vimokṣānantatām upādāya, navānupūrvavihārasamāpattyanantatām upādāya, śūnyatāsamādhyanantatām upādāya, ānimittasamādhyanantatām upādāya, apraṇihitasamādhyanantatām upādāya, abhijñānantatām upādāya, samādhyanantatām ( ŚsP_II-3_214 ) upādāya, dhāraṇīmukhānantatām upādāya, daśatathāgatabalānantatām upādāya, caturvaiśāradyānantatām upādāya, catuḥpratisaṃvidanantatām upādāya, mahāmaitryanantatām upādāya, mahākaruṇānantatām upādāya, aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmānantatām upādāya, srotaāpattiphalānantatām upādāya, sakṛdāgāmiphalānantatām upādāya, anāgāmiphalānantatām upādāya, arhattvānantatām upādāya, pratyekabodhyanantatām upādāya, mārgākārajñatānantatām upādāya, sarvākārajñatānantatām upādāya.
punar aparaṃ kauśikālambanānantatayānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.
śakra āha: yathā kathaṃ punar bhadanta subhūte ālambanānantatayānantatapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā?
subhūtir āha: sarvākārajñatālambanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.
punar aparaṃ kauśika dharmālambanānantatayānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.
śakra āha: yathā kathaṃ punar bhadanta subhūte dharmālambanānantatayānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā?
subhūtir āha: dharmadhātvanantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.
punar aparaṃ kauśika tathatālambanānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.
śakra āha: yathā kathaṃ punar bhadanta subhūte tathatālambanānantatayā anantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā?
subhūtir āha: kauśika tathatālambanānantatayā ālambanānantatā ālambanānantatayā tathatānantatā tathatālambanānantatayā kauśikānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā.
punar aparaṃ kauśika sattvānantatayā anantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānām.
śakra āha: yathā kathaṃ punar bhadanata subhūte sattvānantatayānantapāramiteyaṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ yad uta prajñāpāramitā?
subhūtir āha: tat kiṃ manyase? kauśika katamasyaitad dharmasyādhivacanaṃ ( ŚsP_II-3_215 ) yad uta sattvaḥ sattva iti.
śakra āha: nedaṃ bhadanta subhūte dharmādhivacanaṃ nādharmādhivacanam āgantukam etan nāmadheyaṃ prakṣiptam avastukam etan nāmadheyaṃ prakṣiptam anārambaṇam etan nāmadheyaṃ prakṣiptaṃ yad uta sattvaḥ sattva iti.
subhūtir āha: tat kiṃ manyase? kauśika kācid iha prajñāpāramitāyāṃ sattvaparidīpanā kṛtā.
śakra aha: no hīdaṃ bhadanta subhūte.

subhūtir āha: yatra kauśika na sattvaparidīpanā kṛtā kācit tatra sattvānantatā sacet kauśika tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho gaṅgānadīvālukopamān kalpān tiṣṭha ca sattvaḥ sattva iti vācaṃ bhāṣeta, tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu tatra kaścit sattva utpadyate vā niruddhyate vā.
śakra āha: no hīdaṃ bhadanta subhūte. tat kasya hetoḥ? ādi viśuddhatvā sattvasya.
subhūtir āha: tad anena te kauśika paryāyeṇa sattvānantatyā prajñāpāramitānantatā veditavyā.
atha sendrakā devāḥ sabrahmakā devāḥ saprajñāpatikā devāḥ sanārīnaragaṇās triskṛtvā udānam udānayati sma, aho svākhyāto dharmaḥ aho svākhyāto dharmā aho svākhyāto dharmasya dharmatā yeyaṃ subhūtinā sthavireṇa bhāṣyate yad uta tathāgataprādurbhāvo ya tathāgatasyādhiṣṭhānena tathāgatasyānubhāvena sūcyate deśyate prakāsyate.
api nu tathāgatam eva vayaṃ bhagavan bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ dhārayiṣyāmaḥ. yo na yā prajñāpāramitayā avirahitā bhaviṣyati, na ca nāma kaścid dharma upalabhyate.
rūpaṃ vā vedanā vā saṃjñā vā saṃskārā vā vijñānaṃ vā.
cakṣur vā śrotraṃ vā ghrāṇaṃ vā jihvā vā kāyo vā mano vā.
rūpaṃ vā śabdo vā gandho vā raso vā sparśo vā dharmā vā.
cakṣurvijñānaṃ vā, śrotravijñānaṃ vā, ghrāṇavijñānaṃ vā, jihvāvijñānaṃ vā, kāyavijñānaṃ vā, manovijñānaṃ vā.
cakṣuḥsaṃsparśo vā śrotrasaṃsparśo vā ghrāṇasaṃsparśo vā jihvāsaṃsparśo vā kāyasaṃsparśo vā manaḥsaṃsparśo vā. cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā vā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā vā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā vā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā vā kāyasaṃsparśapratyayavedanā vā manaḥsaṃsparśapratyayavedanā vā.
pṛthivīdhātur vā abdhātur vā tejodhātur vā vāyudhātur vā ākāśadhātur vā vijñānadhātur vā.
avidyā vā saṃskārā vā vijñānaṃ vā nāmarūpaṃ vā ṣaḍāyatanaṃ vā sparśo vā vedanā vā tṛṣṇā vā upādānaṃ vā bhavo vā jātir vā jarāmaraṇaṃ vā.
dānapāramitā vā śīlapāramitā vā kṣāntipāramitā vā vīryapāramitā vā dhyānapāramitā vā prajñāpāramitā vā.
adhyātmasūnyatā vā bahirdhāśūnyatā vā adhyātmabahirdhāśūnyatā vā śūnyatāśūnyatā vā mahāśūnyatā vā paramārthaśūnyatā vā saṃskṛtaśūnyatā vā asaṃskṛtaśūnyatā vā atyantaśūnyatā vā anavarāgraśūnyatā vā anavakāraśūnyatā vā prakṛtiśūnyatā vā sarvadharmaśūnyatā vā svalakṣaṇaśūnyatā vā anupalambhaśūnyatā vā abhāvaśūnyatā vā svabhāvaśūnyatā vā abhāvasvabhāvaśūnyatā vā.
smṛtyupasthānāni vā samyakprahāṇāni vā ṛddhipādā vā indriyāṇi vā balāni vā bodhyaṅgāni vā āryāṣṭāṅgo mārgo vā āryasatyāni vā dhyānāni vā apramāṇāni vā ārūpyasamāpattayo vā aṣṭau vimokṣā vā anupūrvavihārasamāpattayo vā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni vā abhijñā vā samādhayo vā dhāraṇīmukhāni vā tathāgatabalāni vā vaiśāradyāni vā pratisaṃvido vā mahāmaitrī vā mahākaruṇā vā āveṇikabuddhadharmā vā srotaāpattiphalaṃ vā sakṛdāgāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arhattvaṃ vā pratyekabodhir vā mārgākārajñatā vā sarvākārajñatā vā. trayāṇāṃ ca yānānāṃ vyavasthānaṃ prajñāyate. katameṣāṃ trayāṇāṃ? yad uta śrāvakayānasya pratyekabuddhayānasya samyaksaṃbuddhayānasya.
atha bhagavāṃs tān sendrakān devaputrān āmantrayate, evam etat tathā yathā vācaṃ bhāṣadhve na ca nāma kaścid dharma upalabhyate.
rūpaṃ vā vedanā vā saṃjñā vā saṃskārā vā vijñānaṃ vā.
cakṣur vā śrotraṃ vā ghrāṇaṃ vā jihvā vā kāyo vā mano vā.
rūpaṃ vā śabdo vā gandho vā raso vā sparśo vā dharmā vā.
cakṣurvijñānaṃ vā, śrotravijñānaṃ vā, ghrāṇavijñānaṃ vā, jihvāvijñānaṃ vā, kāyavijñānaṃ vā, manovijñānaṃ vā.
cakṣuḥsaṃsparśo vā śrotrasaṃsparśo vā ghrāṇasaṃsparśo vā jihvāsaṃsparśo ( ŚsP_II-3_217 ) vā kāyasaṃsparśo vā manaḥsaṃsparśo vā.
cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā vā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā vā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā vā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā vā kāyasaṃsparśapratyayavedanā vā manaḥsaṃsparśapratyayavedanā vā.
pṛthivīdhātur vā abdhātur vā tejodhātur vā vāyudhātur vā ākāśadhātur vā vijñānadhātur vā.
avidyā vā saṃskārā vā vijñānaṃ vā nāmarūpaṃ vā ṣaḍāyatanaṃ vā sparśo vā vedanā vā tṛṣṇā vā upādānaṃ vā bhavo vā jātir vā jarāmaraṇaṃ vā.
dānapāramitā vā śīlapāramitā vā kṣāntipāramitā vā vīryapāramitā vā dhyānapāramitā vā prajñāpāramitā vā.
adhyātmaśūnyatā vā bahirdhāśūnyatā vā adhyātmabahirdhāśūnyatā vā śūnyatāśūnyatā vā mahāśūnyatā vā paramārthaśūnyatā vā saṃskṛtaśūnyatā vā asaṃskṛtaśūnyatā vā atyantaśūnyatā vā anavarāgraśūnyatā vā anavakāraśūnyatā vā prakṛtiśūnyatā vā sarvadharmaśūnyatā vā svalakṣaṇaśūnyatā vā anupalambhaśūnyatā vā abhāvaśūnyatā vā svabhāvaśūnyatā vā abhāvasvabhāvaśūnyatā vā.
smṛtyupasthānāni vā samyakprahāṇāni vā ṛddhipādā vā indriyāṇi vā balāni vā bodhyaṅgāni vā āryāṣṭāṅgo mārgo vā āryasatyāni vā dhyānāni vā apramāṇāni vā ārūpyasamāpattayo vā aṣṭau vimokṣā vā anupūrvavihārasamāpattayo vā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni vā abhijñā vā samādhayo vā dhāraṇīmukhāni vā tathāgatabalāni vā vaiśāradyāni vā pratisaṃvido vā mahāmaitrī vā mahākaruṇā vā āveṇikabuddhadharmā vā srotaāpattiphalaṃ vā sakṛdagāmiphalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arhattvaṃ vā pratyekabodhir vā mārgākārajñatā vā sarvākārajñatā vā.
trayāṇāṃ ca yānānāṃ vyavasthānaṃ prajñāyate. katameṣaṃ trayāṇām? yad uta śrāvakayānasya pratyekabuddhayānasya samyaksaṃbuddhayānasya.
tathāgata eva sadevaputrā bodhisattvo mahāsattvo dhārayitavyaḥ.
yo 'nayā prajñāpāramitayā avirahito bhaviṣyaty anupalambhayogena. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra prajñāpāramitāyāṃ trīṇi yānāni vistareṇopadiṣṭāni. katamāṇi trīṇi? yad uta śrāvakayānaṃ pratyekabuddhayānaṃ samyaksaṃbuddhayānaṃ,
na cānyatra dānapāramitayās tathāgata upalabhyate, na cānyatra śīlapāramitāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra kṣāntipāramitāyās ( ŚsP_II-3_218 ) tathāgata upalabhyate, na cānyatra vīryapāramitāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra dhyānapāramitāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra prajñāpāramitāyās tathāgata upalabhyate.

na cānyatrādhyātmaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra bahirdhāśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatrādhyātmabahirdhāśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra śūnyatāśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra mahāśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra paramārthaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra saṃskṛtaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatrāsaṃskṛtaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatrātyantaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatrānavarāgraśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatrānavakāraśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra prakṛtiśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra sarvadharmaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra svalakṣaṇaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatrānupalambhaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatrābhāvaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra svabhāvaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatrābhāvasvabhāvaśūnyatāyās tathāgata upalabhyate.
na cānyatra smṛtyupasthānebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra samyakprahāṇebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra ṛddhipādebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatrendriyebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra balebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra bodhyaṅgebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatrāryāṣṭāṅgamārgebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra āryasatyebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra dhyānebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatrāpramāṇebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatrārūpyasamāpattibhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra vimokṣebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatrānupūrvavihārasamāpattibhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatrābhijñābhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra samādhibhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra dhāraṇīmukhebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra tathāgatabalebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra vaiśāradyebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra pratisaṃvidbhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra mahāmaitryās tathāgata upalabhyate, na cānyatra mahākaruṇāyās ( ŚsP_II-3_219 ) tathāgata upalabhyate, na cānyatrāveṇikabuddhadharmebhyas tathāgata upalabhyate, na cānyatra sarvajñatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra mārgākārajñatāyās tathāgata upalabhyate, na cānyatra sarvākārajñatāyas tathāgata upalabhyate.
bodhisattvāś ca devaputrā mahāsattvāḥ sarvatrātra dharmeṣu śikṣate, dānapāramitāyāṃ śikṣate, śīlapāramitāyāṃ śikṣate, kṣāntipāramitāyāṃ śikṣate, vīryapāramitāyāṃ śikṣate, dhyānapāramitāyāṃ śikṣate, prajñāpāramitāyāṃ śikṣate.
adhyātmaśūnyatāyāṃ śikṣate, bahirdhāśūnyatāyāṃ śikṣate, adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ śikṣate, śūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣate, mahāśūnyatāyāṃ śikṣate, paramārthaśūnyatāyāṃ śikṣate, saṃskṛtaśūnyatāyāṃ śikṣate, asaṃskṛtaśūnyatāyāṃ śikṣate, atyantaśūnyatāyāṃ śikṣate, anavarāgraśūnyatāyāṃ śikṣate, anavakāraśūnyatāyāṃ śikṣate, prakṛtiśūnyatāyāṃ śikṣate, sarvadharmaśūnyatāyāṃ śikṣate, svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ śikṣate, anupalambhaśūnyatāyāṃ śikṣate, abhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate, svabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate, abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣate.
smṛtyupasthāneṣu śikṣate, samyakprahāṇeṣu śikṣate, ṛddhipādeṣu śikṣate, indriyeṣu śikṣate, baleṣu śikṣate, bodhyaṅgeṣu śikṣate, āryāṣṭāṅgamārge śikṣate, āryasatyeṣu śikṣate, dhyāneṣu śikṣate, apramāṇeṣu śikṣate, ārūpyasamāpattiṣu śikṣate, aṣṭau vimokṣeṣu śikṣate, navānupūrvavihārasamāpattiṣu śikṣate, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣu śikṣate, abhijñāsu śikṣate, samādhiṣu śikṣate, dhāraṇīmukheṣu śikṣate, tathāgatabaleṣu śikṣate, vaiśāradyeṣu śikṣate, pratisaṃvitsu śikṣate, mahāmaitryāṃ śikṣate, mahākaruṇāyāṃ śikṣate, āveṇikabuddhadharmeṣu śikṣate, srotaāpattiphale śikṣate, sakṛdāgāmiphale śikṣate, anāgāmiphale śikṣate, arhattve śikṣate, pratyekabodhau śikṣate, mārgākārajñatāyāṃ śikṣate, sarvākārajñatāyāṃ śikṣate.
tasmāt tarhi devaputrās tathāgata eva bodhisattvo mahāsattvo vaktavyaḥ, yo 'nayā prajñāpāramitayā avirahitaś ca bhaviṣyati.
yadāhaṃ devaputrā dīpaṃkarasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasyānike padmāvatyāṃ rājadhānyām antarāpaṇamadhyagato dānapāramitayā avirahito 'bhūvan, śīlapāramitayā avirahito 'bhūvan, kṣāntipāramitayā avirahito 'bhūvan, vīryapāramitayā avirahito 'bhūvan, ( ŚsP_II-3_220 ) dhyānapāramitayā avirahito 'bhūvan, prajñāpāramitayā avirahito 'bhūvan.
adhyātmaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, bahirdhāśūnyatayā avirahito 'bhūvan, adhyātmabahirdhāśūnyatayā avirahito 'bhūvan, śūnyatāśūnyatayā avirahito 'bhūvan, mahāśūnyatayā avirahito 'bhūvan, paramārthaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, saṃskṛtaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, asaṃskṛtaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, atyantaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, anavarāgraśūnyatayā avirahito 'bhūvan, anavakāraśūnyatayā avirahito 'bhūvan, prakṛtiśūnyatayā avirahito 'bhūvan, sarvadharmaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, svalakṣaṇaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, anupalambhaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, abhāvaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, svabhāvaśūnyatayā avirahito 'bhūvan, abhāvasvabhāvaśūnyatayā avirahito 'bhūvan.
smṛtyupasthānair avirahito 'bhūvan, samyakprahāṇair avirahito 'bhūvan, ṛddhipādair avirahito 'bhūvan, indriyair avirahito 'bhūvan, balair avirahito 'bhūvan, bodhyaṅgair avirahito 'bhūvan, āryāṣṭāṅgena mārgeṇāvirahito 'bhūvan, āryasatyair avirahito 'bhūvan, dhyānair avirahito 'bhūvan, apramāṇair avirahito 'bhūvan, ārūpyasamāpatibhir avirahito 'bhūvan, aṣṭau vimokṣair avirahito 'bhūvan, navānupūrvavihārasamāpattibhir avirahito 'bhūvan, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhair avirahito 'bhūvan, abhijñābhir avirahito 'bhūvan, samādhibhir avirahito 'bhūvan, dhāraṇīmukhair avirahito 'bhūvan, tathāgatabalair avirahito 'bhūvan, vaiśāradyair avirahito 'bhūvan, catasraḥ pratisaṃvidbhir avirahito 'bhūvan, mahāmaitryāvirahito 'bhūvan, mahākaruṇāyā avirahito 'bhūvan, āveṇikabuddhadharmair avirahito 'bhūvan.

anyair anyaiś cāparimāṇair buddhadharmair avirahito 'bhūvan tac cānupalambhayogena. tadāhaṃ devaputrās tena dīpaṃkareṇa tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena vyākṛtānuttarāṃ samyaksaṃbodhau bhaviṣyasi tvaṃ mānavānāgate 'dhvani bhadrakalpe, asminn eva lokadhātāv asaṃkhyeyaiḥ kalpaiḥ śākyamunir nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ sāstā devānāṃ ca maṇuṣyāṇāṃ buddho buddho bhagavān.
atha devaputrā bhagavantam etad avocan: āścarya bhagavan yāvad iyaṃ prajñāpāramitā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ sarvākārajñatāyā anuparigrāhikā,
rūpasyāparigrahānutsargayogena, vedanāyā aparigrahānutsargayogena, saṃjñāyā aparigrahānutsargayogena, saṃskārāṇām aparigrahānutsargayogena, vijñānasyāparigrahanutsargayogena.
cakṣuṣo 'parigrahānutsargayogena, śrotrasyāparigrahānutsargayogena, ghrāṇasyāparigrahānutsargayogena, jihvāyā aparigrahānutsargayogena, kāyasyāparigrahānutsargayogena, manaso 'parigrahānutsargayogena.
rūpasyāparigrahānutsargayogena, śabdasyāparigrahānutsargayogena, gandhasyāparigrahānutsargayogena, rasasyāparigrahānutsargayogena, sparśasyāparigrahānutsargayogena, dharmāṇām aparigrahānutsargayogena.
cakṣurvijñānasyāparigrahānutsargayogena, śrotravijñānasyāparigrahānutsargayogena, ghrāṇavijñānasyāparigrahānutsargayogena, jihvāvijñānasyāparigrahānutsargayogena, kāyavijñānasyāparigrahānutsargayogena, manovijñānasyāparigrahānutsargayogena.
cakṣuḥsaṃsparśasyāparigrahāriutsargayogena, śrotrasaṃsparśasyāparigrahānutsargayogena, ghrāṇasaṃsparśasyāparigrahānutsargayogena, jihvāsaṃsparśasyāparigrahānutsargayogena, kāyasaṃsparśasyāparigrahānutsargayogena, manaḥsaṃsparśasyāparigrahānutsargayogena.
cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā aparigrahānutsargayogena, śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā aparigrahānutsargayogena, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā aparigrahānutsargayogena, jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā aparigrahānutsargayogena, kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā aparigrahānutsargayogena, manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā aparigrahānutsargayogena.
pṛthivīdhātor aparigrahānutsargayogena, abdhātor aparigrahānutsargayogena, tejodhātor aparigrahānutsargayogena, vāyudhātor aparigrahānutsargayogena, ākāśadhātor aparigrahānutsargayogena, vijñānadhātor aparigrahānutsargayogena,
avidyāyā aparigrahānutsargayogena, saṃskārāṇām aparigrahānutsargayogena, vijñānasyāparigrahānutsargayogena, nāmarūpasyāparigrahānutsargayogena, ṣaḍāyatanasyāparigrahānutsargayogena, sparśasyāparigrahānutsargayogena, vedanāyā aparigrahānutsargayogena, tṛṣṇāyā aparigrahānutsargayogena, upādānasyāparigrahānutsargayogena, bhavasyāparigrahānutsargayogena, jāter aparigrahānutsargayogena, jarāmaraṇasyāparigrahānutsargayogena.
dānapāramitāyā aparigrahānutsargayogena, śīlapāramitāyā aparigrahānutsargayogena, kṣāntipāramitāyā aparigrahānutsargayogena, vīryapāramitāyā aparigrahānutsargayogena, dhyānapāramitāyā aparigrahānutsargayogena, prajñāpāramitāyā aparigrahānutsargayogena.
adhyātmaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, bahirdhāśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, sūnyatāśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, mahāśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, paramārthaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, saṃskṛtaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, asaṃskṛtaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, atyantaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, anavarāgraśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, anavakāraśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, prakṛtiśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, sarvadharmaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, svalakṣaṇaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, anupalambhaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, abhāvaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, svabhāvaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā aparigrahānutsargayogena.
smṛtyupasthānānām aparigrahānutsargayogena, samyakprahāṇānām aparigrahānutsargayogena, ṛddhipādānām aparigrahānutsargayogena, indriyāṇām aparigrahānutsargayogena, balānām aparigrahānutsargayogena, bodhyaṅgānām aparigrahānutsargayogena, āryāṣṭāṅgasya mārgasyāparigrahānutsargayogena, āryasatyānām aparigrahānutsargayogena, dhyānānām aparigrahānutsargayogena, apramāṇānām aparigrahānutsargayogena, ārūpyasamāpattīnām aparigrahānutsargayogena, aṣṭau vimokṣāṇām aparigrahānutsargayogena, navānupūrvavihārasamāpattīnām aparigrahānutsargayogena, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām aparigrahānutsargayogena, abhijñānām aparigrahānutsargayogena, samādhīnām aparigrahānutsargayogena, dhāraṇīmukhānām aparigrahānutsargayogena, tathāgatabalānām aparigrahānutsargayogena, vaiśāradyānām aparigrahānutsargayogena, pratisaṃvidām aparigrahānutsargayogena, mahāmaitryā aparigrahānutsargayogena, mahākaruṇānām aparigrahānutsargayogena, aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāṇām aparigrahānutsargayogena, sarvajñatānām aparigrahānutsargayogena, mārgākārajñatānām aparigrahānutsargayogena, sarvākārajñatānām aparigrahānutsargayogena.
atha bhagavāṃś catasraḥ parṣado bhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikān bodhisattvān mahāsattvāṃś cāturmahārājakāyikāṃś ca devaputrāṃ trāyastriṃśāṃś ca devaputrān upamāṃś ca devaputrāṃs tuṣitāṃś ca devaputrān nirmāṇaratiś ca devaputrāś ca devaputrān paranirmitavaśavartiś ca devaputrā brahmakāyikāś ca devaputrā brahmapurohitāṃś ca devaputrān brahmapārṣadyāś ca devaputrān mahābrahmāṇaś ca devaputrān ābhāś ca devaputrān parīttābhāṃś ca devaputrān apramāṇābhāṃś ca devān ābhāsvarāṃś ca devān śubhāṃś ca devān parīttaśubhāṃś ca devān pramāṇaśubhāṃś ca devān śubhakṛtṣṇāṃś ca devān bṛhāś ca devān parīttabṛhāś ca devān pramāṇabṛhāṃś ca devān bṛhatphalāṃś ca devān avṛhāś ca devān atapāṃś ca devān sadṛśāś ca devān sudarśanāṃś ca devān akaniṣṭhāṃś ca devān saṃnipatitāṃ saṃniṣaṇṇāṃ viditvā tān sarvāṃ sākṣiṇaṃ kṛtvā śakradevānām indram āmantrayate sma.

ye kecit kauśika bodhisattvā mahāsattvāḥ bhikṣubhikṣuṇyupāsakopasikāḥ kulaputrāḥ kuladuhitaro vā devaputrā devakanyā vā imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti paryavāpsyanti bhāvayiṣyanti parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayiṣyanti, sarvākārajñatācittena cāvirahitā bhaviṣyanti. na teṣāṃ mārapāpīyāṃ mārakāyikā devatā avatāraṃ lapsyate.
tat kasya hetoḥ? tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhiś ca rūpaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vedanāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, saṃjñāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, saṃskārāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vijñānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā cakṣuḥśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, śrotraśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, ghrāṇaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, jihvāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, kāyaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, manaḥśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā rūpaśūnyataiva svadhiṣṭhitā ( ŚsP_II-3_224 ) bhaviṣyati, śabdaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, gandhaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, rasasūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, sparśaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, dharmaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā cakṣurvijñānasūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, śrotravijñānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, ghrāṇavijñānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, jihvāvijñānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, kāyavijñānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, manovijñānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na sūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā cakṣuḥsaṃsparśaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, śrotrasaṃsparśaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, ghrāṇasaṃsparśaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, jihvāvijñānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, kāyasaṃsparśaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, manaḥsaṃsparśaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, śrotrasaṃsparśapratyayavedanāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, jihvāsaṃsparśapratyayavedanā sūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, kāyasaṃsparśapratyayavedanāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, manaḥsaṃsparśapratyayavedanāsūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā pṛthivīdhātuśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, abdhātuśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, tejodhātuśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vāyudhātuśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, ākāśadhātuśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vijñānadhātuśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā ( ŚsP_II-3_225 ) śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vāvidyāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, saṃskārāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vijñānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, nāmarūpaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, ṣaḍāyatanaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, sparśaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vedanāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, tṛṣṇāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, upādānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, bhavaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, jātiśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, jarāmaraṇaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā dānapāramitāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, śīlapāramitāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, kṣāntipāramitāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vīryapāramitāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, dhyānapāramitāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, prajñāpāramitāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.

tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā adhyātmaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, bahirdhāśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, adhyātmabahirdhāśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, śūnyatāśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, mahāśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, paramārthaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, saṃskṛtaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, asaṃskṛtaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, atyantaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, anavarāgraśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, anavakāraśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, prakṛtiśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, sarvadharmaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, svalakṣaṇaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, anupalambhaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, abhāvaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, svabhāvaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, abhāvasvabhāvaśūnyatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ ( ŚsP_II-3_226 ) labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā smṛtyupasthānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, samyakprahāṇaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, ṛddhipādaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, indriyaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, balaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, bodhyaṅgaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, āryāṣṭāṅgamārgaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vāryasatyaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, dhyānaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, apramāṇaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, ārūpyasamāpattiśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vimokṣaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, anupūrvavihārasamāpattiśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, abhijñāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, samādhiśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, dhāraṇīmukhaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā tathāgatabalaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, vaiśāradyaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, pratisaṃvicchūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, mahāmaitrīśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, mahākaruṇāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, āveṇikabuddhadharmaśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi na śūnyatā śūnyatāyā avatāraṃ labhate, nānimittam ānimittasyāvatāraṃ labhate, nāpraṇihitam apraṇihitasyāvatāraṃ labhate.
tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā sarvajñatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, mārgākārajñatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati, sarvākārajñatāśūnyataiva svadhiṣṭhitā bhaviṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi teṣāṃ svabhāvo na saṃvidyate, yena cāvatāraṃ labhe caran, yatra cāvatāraṃ labheram, yasya cāvatāraṃ labheran.
na khalu punaḥ kauśika teṣāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ manusyā vāmanuṣyā vāvatāraṃ prekṣāvatāragaveṣy avatāraṃ lapsyate. tat kasya hetoḥ? tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhir vā sarvasattvānām antike ( ŚsP_II-3_227 ) maitrīkaruṇāmuditopekṣāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena. na ca sa kulaputro vā kuladuhitaro vā viṣamā parihāreṇa kālaṃ bhaviṣyati.
tat kasya hetoḥ? tathā hi taiḥ kulaputrair vā kuladuhitṛbhir vā dānapāramitāyāṃ caradbhiḥ sarvasattvā samyakparihāreṇa nopasthitā yo vā kauśika trisāhasramahāsāhasre lokadhātau, cāturmahārājakāyikā devāḥ trāyastriṃśā devā yāmā devās tuṣitā devā nirmāṇaratayo devāḥ paranirmitavaśavartino devāḥ brahmakāyikā devā brahmapārṣadyā devā brahmapurohitā devā mahābrahmā devā ābhāsvarā devāḥ śubhakṛtsnā devā bṛhatphalā devā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitāḥ, yaiś ca devaputrair iyaṃ prajñāpāramitā na srutā nodgṛhītā na dhāritā paryavāptā tair devaputrair iyaṃ prajñāpāramitā śrotavyodgṛhītavyā dhārayitavyā paryavāptavyā yoniso manasikartavyā sarvākārajñatācittena cāvirahitena bhavitavyam.
punar aparaṃ kauśika ye kulaputrāḥ kuladuhitaraś cemāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyanti dhārayiṣyanti paryavāpsyanti yonisaś ca manasikariṣyanti sarvākārajñatācittena cāvirahito bhaviṣyanti.
na khalu punas teṣāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ ca śūnyāgāragatānāṃ vābhyavakāśagatānāṃ cotpathagatānāṃ vā bhayaṃ vā stambhitatvaṃ vā bhaviṣyanti. tat kasya hetoḥ? tathā hi taiḥ kulaputraiḥ kuladuhitṛbhiś cādhyātmaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, bahirdhāśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, adhyātmabahirdhāśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, śūnyatāśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, mahāśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, paramārthaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, saṃskṛtaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, asaṃskṛtaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, atyantaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, anavarāgraśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, anavakāraśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, prakṛtiśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, sarvadharmaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, svalakṣaṇaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, anupalambhaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, abhāvaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, svabhāvaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena, abhāvasvabhāvaśūnyatāsu bhāvitā tac cānupalambhayogena.

atha khalu tasyāṃ velāyāṃ yāvantas trisāhasramahāsāhasre lokadhātau cāturmahārājakāyikā devā trāyastriṃśā devā yāmā devās tuṣitā devā nirmāṇaratayo devāḥ paranirmitavaśavartino devā brahmakāyikā devā ābhāsvarā devāḥ śubhakṛtsnā devā bṛhatphalā devāḥ śuddhāvāsakāyikā devās te sarve bhagavantam etad avocan: vayaṃ bhagavan teṣāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ ca satatasamitaṃ rakṣāvaraṇaguptiṃ saṃvidhāsyāmo ya imāṃ gaṃbhīrāṃ prajñāpāramitām adhimokṣante udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yonisaś ca manasikariṣyanti, parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayiṣyanti, avirahitaś ca bhaviṣyanti sarvākārajñatā manasikāreṇa. tat kasya hetoḥ? bodhisattvaṃ hi bhagavan mahāsattvam āgamya narakā ucchidyante, yamaloka ucchidyante devadāridyam ucchidyante manuṣyadāridyam ucchidyante, ityupadravopasargā sarva ucchidyante vinasyanti, na bhavanti durbhikṣakāntārāḥ sarva ucchidyante bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya daśānāṃ kuśalānāṃ karmapathānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ dhyānānāṃ loke purādurbhāvo bhavati, caturṇām apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānām abhijñānāṃ loke prādurbhāvo bhavati.
dānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, śīlapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, kṣāntipāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, vīryapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, dhyānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, prajñāpāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati.
adhyātmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, bahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, śūnyatāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, mahāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, paramārthaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, saṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, asaṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, atyantaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anavarāgraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anavakāraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, prakṛtiśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, sarvadharmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, svalakṣaṇaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anupalambhaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, abhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, svabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati.
caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām ṛddhipādānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānām indriyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānāṃ balānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, āryāṣṭāṅgasya mārgasya loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām āryasatyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ dhyānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati, navānām anupūrvavihārasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, trayāṇāṃ vimokṣamukhānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānām abhijñānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sarvasamādhīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sarvadhāraṇīmukhānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ loke prādurbhāvo bhavati, mahāmaitryā loke prādurbhāvo bhavati, mahākaruṇāyā loke prādurbhāvo bhavati, aṣṭādaśānām āveṇikabuddhadharmāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sarvajñatāyā loke prādurbhāvo bhavati, mārgākārajñatāyā loke prādurbhāvo bhavati, sarvākārajñatāyā loke prādurbhāvo bhavati.
bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante, rājānaś cakravartinaḥ prajñāyante, cāturmahārajakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhāsvara devāḥ prajñāyante, parīttābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parīttaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parīttabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, ( ŚsP_II-3_230 ) atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante,
bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, srotaāpanno prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmī prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmī prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, arhan prajñāyate, pratyekabodhiḥ prajñāyate, pratyekabuddhaḥ prajñāyate,
bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya sattvaḥ paripākaḥ prajñāyate, buddhakṣetrapariśuddhiṃ prajñāyate, tathāgatā arhata samyaksaṃbuddhā loke prajñāyante, dharmacakrapravartaṃ prajñāyate, buddharatnaṃ prajñāyate, dharmaratnaṃ prajñāyate, saṃgharatnaṃ prajñāyate.

anena ca bhagavan paryāyeṇa bodhisattvasya mahāsattvasya sadevamānuṣāsureṇa lokena rakṣāvaraṇaguptiḥ saṃvidhyatavyā.
evam ukte bhagavāṃc chakraṃ devānām indram etad avocat: evam etad kauśika evam etad, bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya daśānāṃ kuśalānāṃ karmapathānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ dhyānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānām abhijñānāṃ loke prādurbhāvo bhavati.
dānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, śīlapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, kṣāntipāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, vīryapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, dhyānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, prajñāpāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati.
adhyātmasūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, bahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, śūnyatāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, mahāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, paramārthaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, saṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, asaṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, atyantaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anavarāgraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anavakāraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, prakṛtiśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, sarvadharmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, svalakṣaṇaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anupalambhaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, abhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, svabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā ( ŚsP_II-3_231 ) loke prādurbhāvo bhavati.
caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām ṛddhipādānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānām indriyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānāṃ balānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, āryāṣṭāṅgasya mārgasya loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām āryasatyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ dhyānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, catasṛṇam ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati, navānām anupūrvavihārasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, trayāṇāṃ vimokṣamukhānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānām abhijñānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sarvasamādhīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sarvadhāraṇīmukhānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ loke prādurbhāvo bhavati, mahāmaitryā loke prādurbhāvo bhavati, mahākaruṇāyā loke prādurbhāvo bhavati, aṣṭādaśānām āveṇikabuddhadharmāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sarvajñatāyā loke prādurbhāvo bhavati, mārgākārajñatāyā loke prādurbhāvo bhavati, sarvākārajñatāyā loke prādurbhāvo bhavati.
bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya kṣatriyamahāśālakulāni prajñāyante, brāhmaṇamahāśālakulāni prajñāyante, gṛhapatimahāśālakulāni prajñāyante, rājānaś cakravartinaḥ prajñāyante, cāturmahārājakāyikā devāḥ prajñāyante, trāyastriṃśā devāḥ prajñāyante, yāmā devāḥ prajñāyante, tuṣitā devāḥ prajñāyante, nirmāṇaratayo devāḥ prajñāyante, paranirmitavaśavartino devāḥ prajñāyante, brahmakāyikā devāḥ prajñāyante, brahmapurohitā devāḥ prajñāyante, brahmapārṣadyā devāḥ prajñāyante, mahābrahmaṇo devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, parītābhā devāḥ prajñāyante, apramāṇābhā devāḥ prajñāyante, ābhāsvarā devāḥ prajñāyante, śubhā devāḥ prajñāyante, parītaśubhā devāḥ prajñāyante, apramāṇaśubhā devāḥ prajñāyante, śubhakṛtsnā devāḥ prajñāyante, bṛhā devāḥ prajñāyante, parītabṛhā devāḥ prajñāyante, apramāṇabṛhā devāḥ ( ŚsP_II-3_232 ) prajñāyante, bṛhatphalā devāḥ prajñāyante, abṛhā devāḥ prajñāyante, atapā devāḥ prajñāyante, sudṛśā devāḥ prajñāyante, sudarśanā devāḥ prajñāyante, akaniṣṭhā devāḥ prajñāyante.
bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya srotaāpattiphalaṃ prajñāyate, srotaāpannaḥ prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ prajñāyate, sakṛdāgāmī prajñāyate, anāgāmiphalaṃ prajñāyate, anāgāmī prajñāyate, arhattvaṃ prajñāyate, arhan prajñāyate, pratyekabodhiḥ prajñāyate, pratyekabuddhaḥ prajñāyate.
bodhisattvaṃ mahāsattvam āgamya sattvaḥ paripākaḥ prajñāyate, buddhakṣetrapariśuddhiḥ prajñāyate, tathāgatā arhanta samyaksaṃbuddhā loke prajñāyante, dharmacakrapravartanaṃ prajñāyate, buddharatnaṃ prajñāyate, dharmaratnaṃ prajñāyate, saṃgharatnaṃ prajñāyate.
tasmād bodhisattvā mahāsattvāḥ sadevamānuṣāsureṇa lokena satkartavyā gurukartavyā mānayitavyāḥ pūjayitavyāḥ, satatasamitaṃ cāsya rakṣāvaraṇaguptiḥ saṃvidhātavyā, mānsa kauśika satkartavyaṃ gurukartavyaṃ mānayitavyaṃ manyate, bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ satkartavyaṃ gurukartavyaṃ mānayitavyaṃ pūjayitavyaṃ manyet.
tasmād bodhisattvo mahāsattvaḥ sadevamānuṣāsureṇa lokena satkartavyo gurukartavyo mānayitavyaḥ pūjayītavyaḥ satatasamitaṃ cāsya rakṣāvaraṇaguptiḥ saṃvidhātavyā, yac ca kauśikāyaṃ trisāhasramahāsāhasro
lokadhātuḥ paripūrṇe bhavec chrāvakapratyekabuddhais tad yathā pi nāma naḍavanaṃ vā ikṣvanaṃ vā śaravanaṃ vā śāravanaṃ vā śārivanaṃ vā tilavanaṃ vā tan kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā yavajjīvaṃ satkuryāt mānayet pūjayet sarvopakaraṇair yaś caikaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ prathamacittotpādikaṃ ṣaḍbhiḥ pāramitābhir avirahitaṃ satkuryād gurukuryāt mānayet pūjayed ayam ayam eva tato bahutato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? na khalu punaḥ kauśika tāṃc chrāvakapratyekabuddhān āgamya bodhisattvo mahāsattvo loke prajñāyate, na tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loke prajñāyate.
bodhisattvaṃ punaḥ kauśika mahāsattvam āgamya sarvaśrāvakapratyekabuddho loke prajñāyate, tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā loke prajñāyate. tasmāt tarhi kauśika sadevamānuṣāsureṇa lokena bodhisattvo mahāsattvaḥ satkartavyo gurukartavyo mānayitavyaḥ pūjayitavyaḥ satatasamitaṃ cāsyā rakṣāvaraṇaguptiḥ saṃvidhātavyā.
śatasāhasryāḥ prajñāpāramitāyāḥ parivartaḥ ṣoḍaśamaḥ
Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā II-4
[K. 171a1, N. 326b5, T. 266a1, P. A-156a6, Ch. 557b13]

atha khalu śakro devāṇām indro bhagavantam etad avocat: āścaryaṃ bhagavan yāvac ceyaṃ bodhisattvā mahāsattvāḥ prajñāpāramitām udgṛhṇanto dhārayanto vācayantaḥ paryavāpnuvanto yoniśaś ca manasikurvanta iha dhārmikān guṇān parigṛhṇanti sattvāṃś ca paripācayanti, buddhakṣetraṃ pariśodhayanti buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkrāmanti, buddhān bhagavataḥ paryupāsīnāḥ yaiś ca kuśalamūlair ākāṅkṣanti tān buddhān bhagavataḥ satkartuṃ gurukartuṃ mānayituṃ pūjayituṃ tān yeṣāṃ kuśalamūlāni samṛdhyanti yac ca teṣāṃ buddhānāṃ bhagavatām antikād dharmaṃ śṛṇvati sa tāvan na vipramuṣyati, yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā bhavanti, kulasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti, jananīsaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti, janmasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti parivārasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti lakṣaṇasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti, prabhāsaṃpadaṃ parigṛhṇanti, cakṣuḥsaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti svarasaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti samādhisaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti dhāraṇīsaṃpadaṃ ca parigṛhṇanti upāyakauśalyena cātmānaṃ buddhavigraham abhinirmāya lokadhātor lokadhātuṃ saṃkrāmanti, yatra buddhānāṃ bhagavatām anutpādaḥ prādurbhāvo nāsti, te tatra gatvā dānapāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, śīlapāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, kṣāntipāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, vīryapāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, dhyānapāramitāyā varṇaṃ bhāṣante, prajñāpāramitāyā varṇaṃ bhāṣante.
adhyātmaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, bahirdhāśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, śūnyatāśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, mahāśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, paramārthaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, saṃskṛtaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, asaṃskṛtaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, atyantaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, anavarāgraśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, anavakāraśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, prakṛtiśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, sarvadharmaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, svalakṣaṇaśūnyatāyā ( ŚsP_II-4_2 ) varṇaṃ bhāṣante, anupalambhaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, abhāvaśūnyatāyā varṇaṃ bhāsante, svabhāvaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā varṇaṃ bhāṣante.
caturṇāṃ dhyānānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇām apramāṇānāṃ varṇaṃ bhāṣante, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ varṇaṃ bhāṣante, pañcānām abhijñānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇām ṛddhipādānāṃ varṇaṃ bhāṣante, pañcānām indriyāṇāṃ varṇaṃ bhāṣante, pañcānāṃ balānāṃ varṇaṃ bhāṣante, saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ varṇaṃ bhāṣante, āryāṣṭāṅgasya mārgasya varṇaṃ bhāṣante, caturṇām āryasatyānāṃ varṇaṃ bhāṣante, aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ varṇaṃ bhāṣante, navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ varṇaṃ bhāṣante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ varṇaṃ bhāṣante, samādhīnaṃ varṇaṃ bhāṣante, dhāraṇīmukhānāṃ varṇaṃ bhāṣante, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ varṇaṃ bhāṣante, caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ varṇaṃ bhāṣante, catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ varṇaṃ bhāsante, mahāmaitryā varṇaṃ bhāṣante, mahākaruṇāyā varṇaṃ bhāṣante, aṣṭādaśānām āveṇikabuddhadharmāṇāṃ varṇaṃ bhāṣante. upāyakauśalyena ca sattvebhyo dharmaṃ deśayanti triṣu ca yāneṣu sattvān vinayanti, śrāvakayāne pratyekabuddhayāne mahāyāne.
atha śakro devānām indraḥ punar bhagavantam etad avocat: āścaryaṃ bhagavan yāvac cedaṃ prajñāpāramitayā parigṛhītayā sarvāḥ ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhītā bhavanti.
adhyātmaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, bahirdhāśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, adhyātmabahirdhāśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, śūnyatāśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, mahāśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, paramārthaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, saṃskṛtaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, asaṃskṛtaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, atyantaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, anavarāgraśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, anavakāraśūnyatāḥ parigṛhitā bhavanti, prakṛtiśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, sarvadharmaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, svalakṣaṇaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, anupalambhaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, abhāvaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, svabhāvaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti, abhāvasvabhāvaśūnyatāḥ parigṛhītā bhavanti.
smṛtyupasthānāni parigṛhītāni bhavanti, samyakprahāṇāni parigṛhītāni ( ŚsP_II-4_3 ) bhavanti, ṛddhipādāḥ parigṛhītā bhavanti, indriyāṇi parigṛhītāni bhavanti, balāni parigṛhītāni bhavanti, bodhyaṅgāni parigṛhītāni bhavanti, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ parigṛhīto bhavati, āryasatyāni parigṛhītāni bhavanti, dhyānāni parigṛhītāni bhavanti, apramāṇāni parigṛhītāni bhavanti, ārūpyasamāpattayaḥ parigṛhītā bhavanti, vimokṣāḥ parigṛhītā bhavanti, anupūrvavihārasamāpattayaḥ parigṛhītā bhavanti, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni parigṛhītāni bhavanti, abhijñāḥ parigṛhītā bhavanti, samādhayaḥ parigṛhītā bhavanti, dhāraṇīmukhāni parigṛhītāni bhavanti, tathāgatabalāni parigṛhītāni bhavanti, vaiśāradyāni parigṛhītani bhavanti, pratisaṃvidaḥ parigṛhītā bhavanti, mahāmaitrī parigṛhītā bhavati, mahākaruṇā parigṛhītā bhavanti, āveṇikabuddhadharmāḥ parigṛhītā bhavanti, srotraāpattiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, sakṛdāgāmiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, anāgāmiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, arhattvaṃ parigṛhītaṃ bhavati, pratyekabodhiḥ parigṛhītā bhavati, mārgākārajñatā parigṛhītā bhavati, sarvākārajñatā parigṛhītā bhavati.
evam ukte bhagavāñ chakraṃ devānām indram etad avocat: evam etat kauśikaivam etat, prajñāpāramitayā kauśika parigṛhītayā sarvāḥ ṣaṭ pāramitāḥ parigṛhītā bhavanti.
adhyātmaśūnyatā parigṛhītā bhavati, bahirdhāśūnyatā parigṛhītā bhavati, adhyātmabahirdhāśūnyatā parigṛhītā bhavati, śūnyatāśūnyatā parigṛhītā bhavati, mahāśūnyatā parigṛhītā bhavati, paramārthaśūnyatā parigṛhītā bhavati, saṃskṛtaśūnyatā parigṛhītā bhavati, asaṃskṛtaśūnyatā parigṛhītā bhavati, atyantaśūnyatā parigṛhītā bhavati, anavarāgraśūnyatā parigṛhitā bhavati, anavakāraśūnyatā parigṛhītā bhavati, prakṛtiśūnyatā parigṛhītā bhavati, sarvadharmaśūnyatā parigṛhītā bhavati, svalakṣaṇaśūnyatā parigṛhītā bhavati, anupalambhaśūnyatā parigṛhītā bhavati, abhāvaśūnyatā parigṛhītā bhavati, svabhāvaśūnyatā parigṛhītā bhavati, abhāvasvabhāvaśūnyatā parigṛhītā bhavati.

smṛtyupasthānāni parigṛhītāni bhavanti, samyakprahāṇāni parigṛhītāni bhavanti, ṛddhipādāḥ parigṛhītā bhavanti, indriyāṇi parigṛhītāni bhavanti, balāni parigṛhītāni bhavanti, bodhyaṅgāni parigṛhītāni bhavanti, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ parigṛhīto bhavanti, āryasatyāni parigṛhītāni bhavanti, dhyānāni parigṛhītāni bhavanti, apramāṇāni parigṛhītāni bhavanti, ārūpyasamāpattayaḥ parigṛhītā bhavanti, vimokṣāḥ parigṛhītā bhavanti, anupūrvavihārasamāpattayaḥ ( ŚsP_II-4_4 ) parigṛhītā bhavanti, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni parigṛhītāni bhavanti, abhijñāḥ parigṛhītā bhavanti, samādhayaḥ parigṛhītā bhavanti, dhāraṇīmukhāni parigṛhītāni bhavanti, tathāgatabalāni parigṛhītāni bhavanti, vaiśāradyāni parigṛhītāni bhavanti, pratisaṃvidaḥ parigṛhītā bhavanti, mahāmaitrī parigṛhītā bhavati, mahākaruṇā parigṛhītā bhavati, āveṇikabuddhadharmāḥ parigṛhītā bhavanti, srotaāpattiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, sakṛdāgāmiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, anāgāmiphalaṃ parigṛhītaṃ bhavati, arhattvaṃ parigṛhītaṃ bhavati, pratyekabodhiḥ parigṛhītā bhavati, mārgākārajñatā parigṛhītā bhavati, sarvākārajñatā parigṛhītā bhavati.
[K. 171b14, N. 328b2, T. 267a12, P. 160a1, Ch. 559c16]
punar aparaṃ kauśika prajñāpāramitayā parigṛhītayā dhārayitayā vācitayā paryavāptayā yoniśaś ca manasikṛtayā yāṅ guṇān sa kulaputro vā kuladuhitā vā dṛṣṭidhārmikān parigṛhṇāti, tāṃc chṛṇu sādhu ca suṣṭhu ca manasikuru bhāṣiṣye 'haṃ, evaṃ bhagavann iti śakro devānām indro bhagavataḥ pratyaśroṣīt, bhagavāṃs tam etad avocat: yo hi kaścit kauśika anyatīrthikacarakaparivrājako māro vā mārakāyikā vā devatā adhimānikā vā pudgalā imāṃ prajñāpāramitāṃ vigrahītukāmā bhaviṣyanti vivecayitukamā bhaviṣyanti vivaditukāmā bhaviṣyanti virodhayitukāmā bhaviṣyanti teṣāṃ vigrahītukāmānāṃ vivecayitukamānāṃ vivaditukāmānāṃ virodhayitukāmānām utpannotpannā vigrahavivecanavivādavirodhāḥ kṣipram eva punar evāntardhānāt pralayaṃ yāsyanti, teṣāṃ vigrahītukāmānāṃ vivecayitukāmānāṃ vivaditukāmānāṃ virodhayitukāmānāṃ te 'bhiprāyā na paripūrayiṣyanti. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika bodhisattvena mahāsattvena dīrgharātraṃ dānapāramitāyāṃ caratā śīlapāramitāyāṃ caratā kṣāntipāramitāyāṃ caratā vīryapāramitāyāṃ caratā dhyānapāramitāyāṃ caratā prajñāpāramitāyāṃ caratā, yeṣāṃ kṛtaśaḥ sattvā dīrgharātraṃ kalahabhaṇḍanavigrahavivādān āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate sattvā dānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ dauḥśīlyam āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate sattvāḥ śīlapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ krodhavyāpādavihiṃsā āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān ( ŚsP_II-4_5 ) dharmān parityajyate sattvāḥ kṣāntipāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ kausīdyam āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate sattvā vīryapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ vikṣepam āpadyate, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate satttvā dhyānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte sattvā dīrgharātraṃ dauṣprajñām āpadyante, tān bodhisattvena mahāsattvenādhyātmikabāhyān dharmān parityajyate satttvāḥ prajñānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, yeṣāṃ kṛte kauśika sattvāḥ saṃsāre saṃsāranti yad utānuśayaparyutthāne na tān bodhisattvena mahāsattvenopāyakauśalena, teṣāṃ sattvānām anuśayaparyutthānaṃ vigṛhyate sattvāś caturṣu dhyāneṣu pratiṣṭhāpitāś caturṣv apramāṇeṣu samādāpitāś catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu samādāpitā pañcasv abhijñāsu samādāpitāḥ caturṣu smṛtyupasthāneṣu amādāpitāś caturṣu samyakprahāṇeṣu samādāpitāḥ caturṣv ṛddhipādeṣu samāpitāḥ pañcasv indriyeṣu samādāpitāḥ pañcasu baleṣu samādāpitāḥ saptasu bodhyaṅgeṣu samādāpitāḥ āryāṣṭāṅge mārge samādāpitāś caturṣv āryasatyeṣu samādāpitāḥ, navasv anupūrvavihārasamāpattiṣu pratiṣṭhāpitāḥ sarvasamādhiṣu samādāpitāḥ sarvadhāraṇīmukheṣu samādāpitāḥ, daśasu tathāgatabaleṣu samādāpitāḥ caturṣu vaiśāradyeṣu pratiṣṭhāpitāḥ, catasṛṣu pratisaṃvitsu pratiṣṭhāpitāḥ, mahāmaitryāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, mahākaruṇāyāṃ pratiṣṭhāpitāḥ, aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu samādāpitāḥ, srotaāpattiphale pratiṣṭhāpitāḥ, sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ, anāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ, arhattve pratiṣṭhāpitāḥ pratyekabodhau pratiṣṭhāpitāḥ, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pratiṣṭhāpitāḥ.
ime te kauśika bodhisattvasya mahāsattvasya bodhisattvacārikāṃ caratā dṛṣṭadhārmikā na guṇānuśaṃsā bhaviṣyanti, saṃparāye cānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhya dharmacakraṃ pravartya sattvānyathāpratiṣṭhāne pratiṣṭhāpyānupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvāsyati.
ime kauśika bodhisattvasya mahāsattvasya sāṃparāyikā guṇānuśaṃsā bhaviṣyanti.
[K. 172al0, N. 329b3, T. 268a5, P. 161b5, Ch. 560bl7]
punar aparaṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā yasmin pṛthivīpradeśe imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati ( ŚsP_II-4_6 ) yoniśaś ca manasikariṣyati, na tatra pṛthivīpradeśe māro vā mārakāyikā vā devatā anyatīrthikā vā parivrājakā ādhimānika vā pudgalāḥ śakṣyanty asyāḥ prajñāpāramitāyā vigrahāya vā vivādāya vā virodhāya vāntardhānāya vā parākramitum uttare ca teṣāṃ guṇānuśaṃsā bhaviṣyanti. yadāsyāḥ prajñāpāramitāyāḥ śravaṇagrahaṇabhāvanābhir anupūrveṇa tribhir yānair niryāya duḥkhasyāntaṃ kariṣyanti, tad yathāpi nāma kauśika maghinām auṣadhīḥ sarvaviṣapraśamaṇī tatrāśīviṣeṇa vā jantunā vā kṣudhābhibhūtenāhārānveṣiṇā kiṃcid eva prāṇijātaṃ dṛṣṭaṃ bhavet. sa tat prāṇakajātaṃ khāditukāmatayānugacchet. atha tat prāṇakajātaṃ maraṇabhayabhītaṃ yena sā maghī nām' auṣadhis tenopasaṃkrāman tataḥ sa āśīviṣas tasyā auṣadhyā gandhenaiva pratyudāvartitavyaṃ manyeta. tat kasya hetoḥ? tathā hi tasyā auṣadhyā bhaiṣajyaguṇo yaṃ tasyāśīviṣasya tad viṣam abhibhavaty eva balavatī hi kauśika sā maghī auṣadhiḥ.

evam eva kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyanti paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, tatra kauśika ya utpannotpannā vigrahavivādavirodhā bhaviṣyanti, te prajñāpāramitāyās tejasā prajñāpāramitāyā balena kṣipram evāntardhāsyanti, upaśamiṣyanti, yato yata evotpatsyante tatra tatraivāntardhāsyanti, na vivardhayiṣyante. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika prajñāpāramitā sarveṣāṃ pāpakānāṃ dharmāṇām upaśamayitrī na vivardhikā yad uta rāgadveṣamohāṇām upaśamayitrī na vivardhikā.
avidyāyā upaśamayitrī na vivardhikā, saṃskārāṇām upaśamayitrī na vivardhikā, vijñānasyopaśamayitrī na vivardhikā, nāmarūpasyopaśamayitrī na vivardhikā, ṣaḍāyatanasyopaśamayitrī na vivardhikā, sparśasyopaśamayitrī na vivardhikā, vedanāyā upasamayītri na vivardhikā, tṛṣṇāyā upaśamayitrī na vivardhikā, upādānasyopaśamayitrī na vivardhikā, bhavasyopaśamayitrī na vivardhikā, jāter upaśamayitrī na vivardhikā, jarāmaraṇasyopaśamayitrī na vivardhikā.
svakaparidevaduḥkhadaurmaṇasyopāyāsānām upaśamayitrī na vivardhikā, yāvat kevalasya mahato duḥkhaskandhasyopaśamayitri na vivardhikā, nīvaraṇānām upaśamayitrī na vivardhikā, āvaraṇānām upasamayitri na vivardhikā, anuśayānām upaśamayitrī na vivardhikā, paryutthānānām upaśamayitrī na vivardhikā, anātmadṛṣṭer upaśamayitrī ( ŚsP_II-4_7 ) na vivardhikā, sattvadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, jīvadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, jantudṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, poṣadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, puruṣadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, pudgaladṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, manujadṛṣṭer upaśamayitri na vivardhikā, mānavadṛṣṭer upaśamayitrīna vivardhikā, kārakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, vedakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, jānakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, paśyakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, ucchedakadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, śāśvatadṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, astidṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, nāstidṛṣṭer upaśamayitrī na vivardhikā, sarvadṛṣṭigatānām upaśamayitrī na vivardhikā, mātsaryasyopaśamayitrī na vivardhikā, dauśīlyasyopaśamayitrī na vivardhikā, vyāpādasyopaśamayitrī na vivardhikā, kauśīdyasyopaśamayitrī na vivardhikā, vikṣepasyopaśamayitrī na vivardhikā, dauṣprajñasyopaśamayitrī na vivardhikā, nityasaṃjñāyā upaśamayitrī na vivardhikā, sukhasaṃjñāyā upaśamayitri na vivardhikā, ātmasaṃjñāyā upaśamayitrī na vivardhikā, śubhasaṃjñāyā upaśamayitrī na vivardhikā, tṛṣṇāvicaritām upaśamayitrī na vivardhikā, rūpagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, vedanāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, saṃjñāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, saṃskāragrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, vijñānagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā.
dānapāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, śīlapāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, kṣāntipāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, vīryapāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, dhyānapāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, prajñāpāramitāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā,
adhyātmaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, bahirdhāśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, adhyātmabahirdhāśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, śūnyatāśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, mahāśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, paramārthaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, saṃskṛtaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, asaṃskṛtaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, atyantaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, anavarāgraśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, anavakāraśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, prakṛtiśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, sarvadharmaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī ( ŚsP_II-4_8 ) na vivardhikā, svalakṣaṇaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, anupalambhaśūnyatāgrāhasyopayśamayitrī na vivardhikā, abhāvaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, svabhāvaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, abhāvasvabhāvaśūnyatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā.
smṛtyupasthānagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, samyakprahāṇagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, ṛddhipādagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, indriyagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, balagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, bodhyaṅgagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, āryāṣṭāṅgamārgagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, āryasatyagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, dhyānagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, apramāṇagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, ārūpyasamāpattigrāhayopaśamayitrī na vivardhikā, vimokṣagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, anupūrvavihārasamāpattigrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, abhijñāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, samādhigrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, dhāraṇīmukhagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, tathāgatabalagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, vaiśāradyagrāhasyopasamayitrī na vivardhikā, pratisaṃvidgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, mahāmaitrīgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, mahākaruṇāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, āveṇikabuddhadharmagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, sarvajñatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, mārgākārajñatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, sarvākārajñatāgrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā, nirvāṇagrāhasyopaśamayitrī na vivardhikā.
[K. 172b20, N. 331b1, T. 269b4, P. 165a3, Ch. 561c7]
eteṣāṃ kauśika sarvesāṃ mārakāyikānāṃ dharmāṇām iyaṃ prajñāpāramitopaśamayitrī na vivardhikā, yāvanta kauśika trisāhasramahāsāhasre lokadhātau catvāro mahārājānaḥ śakraś ca devānām indro brahmānaś ca sahāpatiḥ ābhāsvarā devāḥ śubhakṛtsnā devā bṛhatphalā devāḥ śuddhāvāso devāḥ, te sarve tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā satatasamitaṃ rakṣāvaraṇaguptiṃ saṃvidhāsyanti, yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti, yoniśaś ca manasikariṣyanti.

sa punar akuśalebhayaś ca dharmebhyaḥ parihāsyate, kuśalair dharmair ( ŚsP_II-4_9 ) vivardhiṣyate, yad uta dānapāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, śīlapāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, kṣāntipāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, vīryapāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, dhyānapāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, prajñāpāramitayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena.
adhyātmaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, bahirdhāśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, adhyātmabahirdhāśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, śūnyatāśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, mahāśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, paramārthaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, saṃskṛtaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, asaṃskṛtaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, atyantaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, anavarāgraśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, anavakāraśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, prakṛtiśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, sarvadharmaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, svalakṣaṇaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, anupalambhaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, abhāvaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, svabhāvaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, abhāvasvabhāvaśūnyatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena.

smṛtyupasthānair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, samyakprahāṇair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, ṛddhipādair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, indriyair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, balair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, bodhyaṅgair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, āryāṣṭāṅgena mārgena vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, āryasatyair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, dhyānair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, apramāṇair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, ārūpyasamāpattibhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, vimokṣair vivardhiṣyate ( ŚsP_II-4_10 ) na parihāsyate 'nupalambhayogena, anupūrvavihārasamāpattibhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, abhijñābhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, samādhibhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, dhāraṇīmukhair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, tathāgatabalair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, vaiśāradyair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, pratisaṃvidbhir vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, mahāmaitryā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, mahākaruṇayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, āveṇikabuddhadharmair vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, sarvajñatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, mārgākārajñatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena, sarvākārajñatayā vivardhiṣyate na parihāsyate 'nupalambhayogena.
[K. 173a17, N. 332b3, T, 27Oa12, P. 167a7, Ch. 562a21]
sa ādeyavacanaś ca bhaviṣyati mitavacanas ca bhaviṣyati na ca vikīrṇavacano bhaviṣyati na krodhābhibhūto bhaviṣyati, na mānābhibhūto bhaviṣyati, na matsaro bhaviṣyati, nerṣyāluko bhaviṣyati,
ātmanā ca praṇātipātāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca prāṇātipātavairamaṇyāṃ samādāpayati, prāṇātipātavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye prāṇātipātāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cādattādānāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś cādattādānavairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati. adattādānavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'dattādānāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca kāmamithyācārāt prativirato bhaviṣyati. parāṃś ca kāmamithyācāravairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati kāmamithyācāraviramaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye kāmamithyācārāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mṛṣāvādāt prativirato bhaviṣyati. parāṃś ca mṛṣāvādavairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati mṛṣāvādavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mṛṣāvādāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca paiśunyāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca paiśunyavairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati, paiśunyavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyati, ye cānye ( ŚsP_II-4_11 ) paiśūnyāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca pāruṣyāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca pāruṣyavairamaṇyāṃ samādāyati, pārūṣyavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye pāruṣyāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca saṃbhinnapralāpāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca saṃbhinnapralāpavairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati, saṃbhinnapralāpavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye saṃvinnapralāpāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cābhidhyāyāḥ prativirato bhaviṣyati, parāṃś cābhidhyāvairamaṇyāṃ samādāpayiṣyati, abhidhyāvairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'bhidhyāyāḥ prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca vyāpādāt prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca vyāpādavairamaṇyāṃ samādāpayati, vyāpādavairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye vyāpādāt prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mithyādṛṣṭeḥ prativirato bhaviṣyati, parāṃś ca mithyādṛṣṭivairamaṇyāṃ samādāpayati, mithyādṛṣṭivairamaṇyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mithyādṛṣṭeḥ prativiratā bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā ca dānapāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca dānapāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, dānapāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye dānapāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca śīlapāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca śīlapāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, śīlapāramitayāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye śīlapāramitāyāṃ vartiṣyante , teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca kṣāntipāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca kṣāntipāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, kṣāntipāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye kṣāntipāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca vīryapāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca vīryapāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, vīryapāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye vīryapāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca dhyānapāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca dhyānapāramitāyāṃ samādāpayiṣyati, dhyānapāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye dhyānapāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, atmanā ca prajñāpāramitāyāṃ vartiṣyate, parāṃś ca praiñāpāramitāyāṃ ( ŚsP_II-4_12 ) samādāpayiṣyati, prajñāpāramitāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye prajñāpāramitāyāṃ vartiṣyante, teṣām api varṇavādi bhaviṣyati samanujñaḥ.

ātmanā cādhyātmaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cādhyātmaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, adhyātmaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'dhyātmaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca bahirdhāśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca bahirdhāśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, bahirdhāśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye bahirdhāśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cādhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'dhyātmabahirdhāśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca śūnyatāśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca śūnyatāśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, śūnyatāśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye śūnyatāśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mahāśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca mahāśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, mahāśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mahāśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca paramārthaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca paramārthaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, paramārthaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye paramārthaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca saṃskṛtaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca saṃskṛtaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, saṃskṛtaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye saṃskṛtaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāsaṃskṛtaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cāsaṃskṛtaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, asaṃskṛtaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'saṃskṛtaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cātyantaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cātyantaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, atyantaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'tyantaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cānavarāgraśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cānavarāgraśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, anavarāgraśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'navarāgraśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cānavakāraśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ( ŚsP_II-4_13 ) cānavakāraśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, anavakāraśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'navakāraśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādi bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca prakṛtiśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca prakṛtiśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, prakṛtiśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye prakṛtiśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca sarvadharmaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca sarvadharmaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, sarvadharmaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye sarvadharmaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca svalakṣaṇaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, svalakṣaṇaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye svalakṣaṇaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādi bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cānupalambhaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cānupalambhaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, anupalambhaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'nupalambhaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cābhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cābhāvaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, abhāvaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'bhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca svabhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca svabhāvaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, svabhāvaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye svabhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cābhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ samādāpayiṣyati, abhāvasvabhāvaśūnyatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'bhāvasvabhāvaśūnyatāṃ bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
[K. 174a11, N. 334b7, T. 272a5, P. 170b1, Ch. 564a17]
ātmanā ca sarvasamādhīn samāpatsyate parāṃś ca sarvasamādhisamāpattau samādāpayiṣyati, sarvasamādhisamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye sarvasamādhīn samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca dhāraṇīpratilabdho bhāviṣyati, parāṃś ca dhāraṇīpratilambhāya samādāpayiṣyati, dhāraṇīpratilambhasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye dhāraṇīpratilambhā bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā ca prathamaṃ dhyānaṃ samāpatsyate, parāṃś ca prathame ( ŚsP_II-4_14 ) dhyāne samādāpayiṣyati, prathamadhyānasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye prathamaṃ dhyānaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca dvitīyaṃ dhyānaṃ samāpatsyate, parāṃś ca dvitīye dhyāne samādāpayiṣyati, dvitīyadhyānasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye dvitīyaṃ dhyānaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca tṛtīyaṃ dhyānaṃ samāpatsyate, parāṃś ca tṛtīye dhyāne samādāpayiṣyati, tṛtīyadhyānasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye tṛtīyaṃ dhyānaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca caturthaṃ dhyānaṃ samāpatsyate, parāṃś ca caturthe dhyāne samādāpayiṣyati, caturthadhyānasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye caturthaṃ dhyānaṃ samāpatsyate teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā ca maitrī samāpatsyate, parāṃś ca maitrīsamāpattau samādāpayiṣyati, maitrīsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mahāmaitrī samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca karuṇā samāpatsyate, parāṃś ca karuṇāyāṃ samādāpayiṣyati, karuṇāsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye karuṇā samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca muditāṃ samāpatsyate, parāṃś ca muditāsamāpattau samādāpayiṣyati, muditāsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye muditāṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā copekṣāṃ samāpatsyate, parāṃś copekṣāsamāpattau samādāpayiṣyati, upekṣāsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye upekṣāṃ samāpatsyate teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.

ātmanā cākāśānantyāyatanasamāpattiṃ samāpatsyate, parāṃś cākāśānantyāyatanasamāpattau samādāpayiṣyati, ākāśānantyāyatanasamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye ākāśānantyāyatanaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca vijñānānantyāyatanasamāpattiṃ samāpatsyate, parāṃś ca vijñānānantyāyatanasamāpattau samādāpayiṣyati, vijñānānantyāyatanasamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye vijñānānantyāyatanaṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cākiñcanyāyatanasamāpattiṃ samāpatsyate, parāṃś cākiñcanyāyatanasamāpattau samādāpayiṣyati, ākiñcanyāyatanasamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye ākiñcanyāyatanasamāpattiṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati ( ŚsP_II-4_15 ) samanujñaḥ, ātmanā ca naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpattiṃ samāpatsyate, parāṃś ca naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpattau samādāpayiṣyati, naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye naivasaṃjñānāsaṃjñāyatanasamāpattiṃ samāpatsyante teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
ātmanā ca catvāri smṛtyupasthānāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca smṛtyupasthānabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, smṛtyupasthānabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye smṛtyupasthānāni bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca samyakprahāṇāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca samyakprahāṇabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, samyakprahāṇabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye samyakprahāṇāni bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca catura ṛddhipādān bhāvayiṣyati, parāṃś ca ṛddhipādabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, ṛddhipādabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye ṛddhipādān bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca pañcendriyāṇi bhāvayiṣyati, parāṃś ca pañcendriyabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, pañcendriyabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye pañcendriyāṇi bhāvayiṣyanti teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca pañcabalāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca balabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, balabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye balāni bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca saptabodhyaṅgāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca saptabodhyaṅgabhāvanatāyāṃ samādāpayiṣyati, bodhyaṅgabhāvanatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye saptabodhyaṅgāni bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāryāṣṭaṅgamārgaṃ bhāvayiṣyati, parāṃś cāryāṣṭāṅgamārgabhāvanāyāṃ samādāpayiṣyati, āryāṣṭāṅgamārgabhāvanāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye āryāṣṭāṅgamārgaṃ bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca śūnyatānimittāpraṇihitān samādhīn bhāvayiṣyati, parāṃś ca śūnyatānimittāpraṇihiteṣu samādāpayiṣyati, śūnyatānimittāpraṇihitasamādhīnāṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye śūnyatānimittāpraṇihitasamādhīn bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāṣṭau vimokṣān anulomapratilomaṃ ( ŚsP_II-4_16 ) samāpatsyate, parāṃś cāṣṭavimokṣeṣu samādāpayiṣyati, cāṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'ṣṭau vimokṣān anulomapratilomaṃ samāpatsyate, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca navānupūrvavihārasamāpattīḥ samāpatsyante, parāṃś ca navānupūrvavihārasamāpattiṣu samādāpayiṣyati, anupūrvavihārasamāpattināṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye 'nupūrvavihārasamāpattīḥ samāpatsyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca daśatathāgatabalāni samāpatsyate, parāṃś ca daśatathāgatabaleṣu samādāpayiṣyati, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye daśatathāgatabalāni samāpatsyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca catvāri vaiśāradyāni bhāvayiṣyati, parāṃś ca vaiśāradyeṣu samādāpayiṣyati, vaiśāradyānāṃ varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye vaiśāradyāni bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca catasraḥ pratisaṃvido bhāvayiṣyati, parāṃś ca pratisaṃvidbhāvanāyāṃ samādāpayiṣyati, pratisaṃvidbhāvanāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye pratisaṃvido bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mahāmaitrīṃ samāpatsyate, parāṃś ca mahāmaitrīsamāpattau samādāpayiṣyati, mahāmaitrīsamāpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mahāmaitrīṃ bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mahākaruṇāṃ bhāvayiṣyati, parāṃś ca mahākaruṇāyāṃ samādāpayiṣyati, mahākaruṇāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mahākaruṇāṃ bhāvayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāveṇikabuddhadharmān niṣpādayiṣyati, parāṃś cāveṇikabuddhadharmaniṣpattau samādāpayiṣyati, āveṇikabuddhadharmaniṣpatteś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye āveṇikabuddhadharmān niṣpādayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā cāsaṃpramoṣadharmā bhaviṣyati, parāṃś cāsaṃpramoṣadharmatāyāṃ samādāpayiṣyati, asaṃpramoṣadharmatāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye asaṃpramoṣadharmāṇo bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca sadopekṣāvihārī bhaviṣyati, parāṃś ca sadopekṣāvihāritāyāṃ samādāpayiṣyati, sadopekṣāvihāritāyāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye sadopekṣāvihāriṇo bhaviṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca mārgākārajñatāṃ paripūrayiṣyati, parāṃś ca
mārgākārajñatāparipūryāṃ samādāpayiṣyati, mārgākārajñatāparipūryāś ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye mārgākārajñatāṃ ( ŚsP_II-4_17 ) paripūrayiṣyanti, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ, ātmanā ca sarvākārajñatāṃ pratilapsyate, parāṃś ca sarvākārajñatā pratilambhāya samādāpayiṣyati, sarvākārajñatāpratilambhasya ca varṇaṃ bhāṣiṣyate, ye cānye sarvākārajñatāṃ pratilapsyante, teṣām api varṇavādī bhaviṣyati samanujñaḥ.
[K. 175a5, N. 336b9, T. 273b8, P. 174a1, Ch. 564a26]

sa ṣaṭsu pāramitāsu caran yad dānaṃ dāsyati tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yac chīlaṃ rakṣiṣyati tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yāṃ kṣāntiṃ bhāvayiṣyati tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yad vīryaṃ ārapsyate tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yad dhyānaṃ samāpadyate tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena, yāṃ prajñāṃ bhāvayiṣyati tat sarvasattvaiḥ sārdhaṃ sādhāraṇaṃ kṛtvānuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau pariṇāmayiṣyaty anupalambhayogena.
evaṃ carataḥ kulaputrasya vā kuladuhitur vā ṣaṭsu pāramitāsu smṛtir utpatsyate, saced dānaṃ na dāsyāmi durgateṣu kuleṣūpapatsya na ca me sattvaparipāko bhaviṣyati na buddhakṣetrapariśodhanaṃ na sarvākārajñatāṃ pratilapsye, sacet chīlaṃ na rakṣiṣyāmi tisṛṣu me durgatīṣūpapattir bhaviṣyati, na ca me manuṣyapratilambho bhaviṣyati, na sattvaparipāko na buddhakṣetrapariśodhanaṃ na sarvākārajñatāṃ pratilapsye, sacen na kṣāntiṃ bhāvayiṣyāmi, indriyāṇi me paribhetsyate mukhamaṇḍalaṃ me dhyāmībhaviṣyati, na ca rūpasaṃpadaṃ pratilapsye, yayā rūpasaṃpadayā bodhisattvacārikāḥ carataḥ sattvasahadarśane naiva niyatā bhaviṣyanty anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau na ca rūpasaṃpadā sattvān paripācayiṣyāmi na buddhakṣetraṃ pariśodhayiṣyāmi na mārgākārajñatāṃ pratilapsye, sacet kusīdo bhaviṣyati nemaṃ śakṣyāmi bodhimārgam anuprāptaṃ na ca me sattvaparipāko bhaviṣyati, na buddhakṣetraṃ pariśodhanaṃ na sarvākārajñataṃ pratilapsye, saced vikṣiptacitto bhaviṣyāmi nedaṃ śaksyāmi samādhim utpādayituṃ yena samādhinā sattvān paripācayiṣyāmi na me buddhakṣetrapariśodhanaṃ bhaviṣyāmi na sarvākārajñatām anuprāpsye, saced ( ŚsP_II-4_18 ) duṣprajño bhaviṣyāmi na śakṣyāmi prajñopāyakauśalena śrāvakabhūmipratyekabuddhabhūmiṃ cātikramya sattvān paripācya buddhakṣetraṃ pariśodhya sarvākārajñatām anuprāptuṃ, sa evaṃ pratisaṃśikṣiṣyate, ayuktam etad bhaved yo māṃ mātsaryavaśena dānapāramitāṃ na paripūrayeyaṃ dauḥśīlyavaśena śīlapāramitāṃ na paripūrayeyaṃ vyāpadavaśena kṣāntipāramitāṃ na paripūrayeyaṃ kauśīdyavaśena vīryapāramitāṃ na paripūrayeyaṃ vikṣepavaśena dhyānapāramitāṃ na paripūrayeyaṃ dauṣprajñāvaśena prajñāpāramitāṃ na paripūrayeyaṃ, aparipūrayan dānapāramitāṃ śīlapāramitāṃ kṣāntipāramitāṃ vīryapāramitāṃ dhyānapāramitāṃ prajñāpāramitāṃ na niryāsyāmi sarvākārajñatāyām.
evaṃ khalu kauśika sa kulaputro vā kuladuhitā vā dṛṣṭadhārmikāṃś ca sāṃparāyikāṃś ca guṇānuśaṃsān pratilapsyate, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, avirahitaś ca bhaviṣyati sarvākārajñatācittena.
[K. 175a18, N. 337b6, T. 274a11, P. 175a8, Ch. 564c23]
śakra āha: āścaryaṃ bhagavan yāvad iyaṃ prajñāpāramitā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā.
bhagavān āha: yathā punaḥ kauśika bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ prajñāpāramitāparidamanārthāyānunnamārthāya ca pratyupasthitā.
śakra āha: iha bhagavan bodhisattvo mahāsattvo laukikyāṃ dānapāramitāyāṃ caran buddhebhyo bhagavadbhyaḥ pratyekabuddhebhyaḥ śrāvakebhyaś ca dānaṃ dadāti, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ dānaṃ dadāmi buddhebhyo bhagavadbhyaḥ pratyekabuddhebhyaḥ śrāvakebhyaś ca sa kṛpaṇavanīyakārthena yācanakebhyaś ca sa tena dānenānupāyakauśalenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ śīlapāramitāyāṃ carataḥ, evaṃ bhavaty ahaṃ śīlapāramitāyāṃ carāmy ahaṃ śīlapāramitāṃ paripūrayāmi sa tenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ carataḥ, evaṃ bhavaty ahaṃ kṣāntipāramitāyāṃ carāmy ahaṃ kṣāntipāramitāṃ paripūrayāmi sa tenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ vīryapāramitāyāṃ carataḥ, evaṃ bhavaty ahaṃ vīryapāramitāyāṃ carāmy ahaṃ vīryapāramitāṃ paripūrayāmi sa tenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ dhyānapāramitāyāṃ carataḥ. evaṃ bhavaty ahaṃ dhyānapāramitāyāṃ carāmy ahaṃ dhyānapāramitāṃ paripūrayāmi sa tenonnāmaṃ gacchati, laukikyāṃ prajñāpāramitāyāṃ ( ŚsP_II-4_19 ) carataḥ, evaṃ bhavaty ahaṃ prajñāpāramitāyāṃ carāmy ahaṃ prajñāpāramitāṃ paripūrayāmi ahaṃ prajñāpāramitāṃ bhāvayāmi, so 'nayā prajñāpāramitayānupāyakauśalenonnāmaṃ gacchati.
smṛtyupasthānāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ smṛtyupasthānāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, samyakprahāṇāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ samyakprahāṇāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, ṛddhipādān bhāvayet, evaṃ bhavaty aham ṛddhipādān bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, indriyāṇi bhāvayet, evaṃ bhavaty aham indriyāṇi bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, balāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ balāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, bodhyaṅgāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ bodhyaṅgāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, āryāṣṭāṅgamārgaṃ bhāvayet, evaṃ bhavaty aham āryāṣṭāṅgamārgaṃ bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, āryasatyāni bhāvayet, evaṃ bhavaty aham āryasatyāṃ bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, dhyānāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ dhyānāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, apramāṇāni bhāvayet, evaṃ bhavaty aham apramāṇāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, ārūpyasamāpattīr bhāvayet, evaṃ bhavaty aham ārūpyasamāpattir bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, vimokṣān bhāvayet, evaṃ bhavaty aham ārūpyasamāpattīr bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, anupūrvavihārasamāpattīr bhāvayet, evaṃ bhavaty aham anupūrvavihārasamāpattīr bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, abhijñāṃ bhāvayet, evaṃ bhavaty aham abhijñāṃ bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati, samādhīn bhāvayet, evaṃ bhavaty ahaṃ samādhīn bhāvayāmi sa tenāhaṃkārābhiniveśenonnāmaṃ gacchati.

tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ sarvadhāraṇīḥ pratilapsye sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ daśatathāgatabalāni bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ ( ŚsP_II-4_20 ) bhavaty ahaṃ catvāri vaiśāradyāni bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ catasraḥ pratisaṃvidā bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ mahākaruṇāṃ bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty aham aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmān bhāvayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ sattvān paripācayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ buddhakṣetraṃ pariśodhayiṣyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati, tasyaivaṃ bhavaty ahaṃ sarvākārajñatām anuprāpsyāmi sa tenāhaṃkārābhiniviśenonnāmaṃ gacchati.
evaṃ khalu bhagavan bodhisattvo mahāsattvo laukikeṣu dharmeṣu caran unnāmaṃ gacchaty ahaṃkārābhiniveśena tasya prajñāpāramitā paridamanārthāya nānunnāmārthāya pratyupasthitā bhavati.
[K. 175b16, N. 338b8, T. 275a6, P. 177b4, Ch. 566b9]
iha punar bhagavan bodhisattvo mahāsattvo lokottarāyāṃ dānapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvān na dāyakam upalabhate na dānam upalabhate na pratigrāhakam upalabhate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya dānapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupashtitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ śīlapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvāc chīlaṃ nopalabhyate śīlaṃ nopalabhyate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya śīlapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvāt kṣāntiṃ nopalabhyate kṣāntiṃ nopalabhyate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya kṣāntipāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ vīryapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvād vīryaṃ nopalabhyate vīryavaṃ taṃ nopalabhate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya vīryapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitāparidamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ dhyānapāramitāyāṃ caran prajñāpāramitā subhāvitatvād dhyānaṃ nopalabhate dhyānaṃ nopalabhate. evaṃ khalu bhagavan ( ŚsP_II-4_21 ) bodhisattvasya mahāsattvasya dhyānapāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitāparidamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati,
sa lokottarāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ caran prajñāpāramitāsubhāvitatvāt prajñāṃ nopalabhate prajñāṃ nopalabhate. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitāyāṃ carataḥ prajñāpāramitāṃ paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati.
sa smṛtyupasthānāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa samyakprahāṇāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa ṛddhipādān bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa indriyāṇi bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa balāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa bodhyaṅgāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa āryāṣṭāṅgamārgaṃ bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati. sa āryasatyāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa dhyānāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, so 'pramāṇāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa ārūpyasamāpattīr bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa vimokṣā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsu bhāvitatvāt, so 'nupūrvavihārasamāpattīr bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, so 'bhijñāṃ bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa samādhīn bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa dhāraṇīmukhāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati.
sa tathāgatabalāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa vaiśāradyāni bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa pratisaṃvido bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa mahāmaitrīṃ bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa mahākaruṇā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa āveṇikabuddhadharmān bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt. ( ŚsP_II-4_22 ) evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasyā prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati.
sa sarvajñatā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa mārgākārajñatā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt, sa sarvākārajñatā bhāvayati na copalabhate prajñāpāramitāsubhāvitatvāt. evaṃ khalu bhagavan bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitā paridamanārthāyānunnāmārthāya ca pratyupasthitā bhavati.
śatasāhasryāḥ prajñāpāramitāyāḥ parivartaḥ saptadaśamaḥ
[K. 176a17, N. 339b2, T. 275b13, P. 179b6, Ch. 568a18]

atha khalu bhagavāñ chakro devānām indram etad avocat: yo hi kaścit kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ gambhīrāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati svādhyāpayiṣyati, yoniśaś ca manasikariṣyati, abhirūḍho saṃgrāmamadhye vartamāne mahati saṃgrāmaśīrṣavyārūḍhaḥ, tatra sacet kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ gambhīrāṃ prajñāpāramitāṃ svādhyāyann avataret, tatrāvatīrya tiṣṭheta nāsau kulaputro vā kuladuhitā yā parājayaṃ yāsyati, jaya evāsya bhaviṣyaty akṣataś cānupahataś ca taṃ saṃgrāmam uttariṣyati, asthānaṃ kauśikānavakāśo yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ svādhyāyaṃs tatra saṃgrāme samabhirūḍho jīvitāntarāyaṃ nigacchen nedaṃ sthānaṃ vidyate, sacet punar asya kaścid eva śastraṃ vā kāṇḍaṃ vā śarīre kṣipet na tasya śarīre patiṣyati. tat kasya hetoḥ? tathā hi tena kulaputreṇa vā kuladuhitā vā dīrgharātraṃ ṣaṭsu pāramitāsu caratā, ātmanaś ca rāgaśastrāṇi rāgakāṇḍāni nirjitāni pareṣāṃ rāgaśastrāṇi rāgakāṇḍāṇi nirjitāni, ātmanaś ca dveṣaśastrāṇi dveṣakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ dveṣaśastrāṇi dveṣakāṇḍāni nirjitāni, ātmanaś ca mohaśastrāṇi mohakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ mohaśastrāṇi mohakāṇḍāni nirjitāni, ātmanaś ca dṛṣṭikṛtaśastrāṇi dṛṣṭikṛtakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ ca dṛṣṭikṛtaśastrāṇi dṛṣṭikṛtakāṇḍāni nirjitāni, ātmanaś ca paryutthānaśastrāṇi paryutthānakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ ca paryutthānaśastrāṇi paryutthānakāṇḍāni nirjitāni, ātmanaś cānuśayaśastrāṇy anuśayakāṇḍāṇi nirjitāni pareṣāṃ cānuśayaśastrāṇy anuśayakāṇḍāni nirjitāni, imām eva prajñāpāramitām āgamya tāṃ ca prajñāpāramitāṃ bhāvayatāṃ, anena kauśika paryāyeṇa tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā saṃgrāmamadhyagatasya śastrāṇi vā kāṇḍāni vā kṣiptāni śarīre na nipatiṣyati.
punar aparaṃ kauśika sacet kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, sarvajñatācittena cāvirahito bhaviṣyati. tasya kaścid abhaiṣajyam avakiret kākhordaṃ vā kuryād agnikhadā copanāmayet, śastreṇa vā dadyād viṣaṃ vā dadyād udake cainaṃ chorayet sarvaṃ tat tasya na kramiṣyati. tat kasya hetoḥ? mahāvidyeyaṃ kauśika vidyā yad uta prajñāpāramitā anuttareyaṃ kauśika vidyā yad uta prajñāpāramitā, ( ŚsP_II-4_24 ) niruttareyaṃ kauśika vidyā yad uta prajñāpāramitā, atra ca vidyāyāṃ śikṣamāṇeḥ kulaputro vā kuladuhitā vā nātmavyābādhāya cetayate na paravyābādhāya cetayate nobhayavyābādhāya cetayate. tat kasya hetoḥ? tathā hi so 'tra śikṣamāṇo nātmānam upalabhate na sattvam upalabhate na jīvam upalabhate na jantum upalabhate na poṣam upalabhate na puruṣam upalabhate na pudgalam upalabhate na manujam upalabhate na mānavam upalabhate na kārakam upalabhate na vedakaṃ upalabhate na jānakam upalabhate na paśyakam upalabhate.
na rūpam upalabhate, na vedanām upalabhate, na saṃjñām upalabhate, na saṃskārān upalabhate, na vijñānam upalabhate.
na cakṣur upalabhate, na śrotram upalabhate, na ghrāṇam upalabhate, na jihvām upalabhate, na kāyam upalabhate, na mana upalabhate.

na rūpam upalabhate, na śabdam upalabhate, na gandham upalabhate, na rasam upalabhate, na sparśam upalabhate, na dharmān upalabhate.
na cakṣurvijñānam upalabhate, na śrotravijñānam upalabhate, na ghrāṇavijñānam upalabhate, na jihvāvijñānam upalabhate, na kāyavijñānam upalabhate, na manovijñānam upalabhate.
na cakṣuḥsaṃsparśam upalabhate, na śrotrasaṃsparśam upalabhate, na ghrāṇasaṃsparśam upalabhate, na jihvāsaṃsparśam upalabhate, na kāyasaṃsparśam upalabhate, na manaḥsaṃsparśam upalabhate.
na cakṣuḥsaṃsparśajāṃ vedanām upalabhate, na śrotrasaṃsparśajāṃ vedanām upalabhate, na ghrāṇasaṃsparśajāṃ vedanām upalabhate, na jihvāsaṃsparśajāṃ vedanām upalabhate, na kāyasaṃsparśajāṃ vedanām upalabhate, na manaḥsaṃsparśajāṃ vedanām upalabhate.
na pṛthivīdhātum upalabhate, nābdhātum upalabhate, na tejodhātum upalabhate, na vāyudhātum upalabhate, nākāśadhātum upalabhate, na vijñānadhātum upalabhate.
nāvidyām upalabhate, na saṃskārān upalabhate, na vijñānam upalabhate, na nāmarūpam upalabhate, na ṣaḍāyatanam upalabhate, na sparśam upalabhate, na vedanām upalabhate, na tṛṣṇām upalabhate, nopādānam upalabhate, na bhavam upalabhate, na jātim upalabhate, na jarāmaraṇam upalabhate.
na dānapāramitām upalabhate, na śīlapāramitām upalabhate, na kṣāntipāramitām upalabhate, na vīryapāramitām upalabhate, na dhyānapāramitām ( ŚsP_II-4_25 ) upalabhate, na prajñāpāramitām upalabhate.
nādhyātmaśūnyatām upalabhate, na bahirdhāśūnyatām upalabhate, nādhyātmabahirdhāśūnyatām upalabhate, na śūnyatāśūnyatām upalabhate, na mahāśūnyatām upalabhate, na paramārthaśūnyatām upalabhate, na saṃskṛtaśūnyatām upalabhate, nāsaṃskṛtaśūnyatām upalabhate, nātyantaśūnyatām upalabhate, nānavarāgraśūnyatām upalabhate, nānavakāraśūnyatām upalabhate, na prakṛtiśūnyatām upalabhate, na sarvadharmaśūnyatām upalabhate, na svalakṣaṇaśūnyatām upalabhate, nānupalambhaśūnyatām upalabhate, nābhāvaśūnyatām upalabhate. na svabhāvaśūnyatām upalabhate, nābhāvasvabhāvaśūnyatām upalabhate.
na smṛtyupasthānāny upalabhate, na samyakprahāṇāny upalabhate, na ṛddhipādān upalabhate, nendriyāṇy upalabhate, na balāny upalabhate, na bodhyaṅgāny upalabhate, nāryāṣṭāṅgamārgam upalabhate, nāryasatyāny upalabhate, na dhyānāny upalabhate, nāpramāṇāny upalabhate, na ārūpyasamāpattīr upalabhate, na vimokṣān upalabhate, nānupūrvavihārasamāpattīr upalabhate, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny upalabhate, nābhijñā upalabhate, na samādhīn upalabhate, na dhāraṇīmukhāny upalabhate, na tathāgatabalāny upalabhate, na vaiśāradyāny upalabhate, na pratisaṃvida upalabhate, na mahāmaitrīm upalabhate, na mahākaruṇām upalabhate, nāveṇikabuddhadharmān upalabhate.
na srotaāpattiphalam upalabhate, na sakṛdāgāmiphalam upalabhate, nānāgāmiphalam upalabhate, nārhattvam upalabhate, na pratyekabodhim upalabhate, na mārgākārajñatām upalabhate, na sarvākārajñatām upalabhate.
anupalambhamāno nātmavyābādhāya cetayate na paravyābādhāya cetayate nobhayavyābādhāya cetayate, anuttarāṃ samyaksaṃbodhiṃ pratilabhate, sarvasattvānāṃ cittāni vyavalokayati. tat kasya hetoḥ? atra vidyāyāṃ śikṣamāṇair atītais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarāṃ samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā, ye 'pi te bhaviṣyaty anāgate 'dhvani tathāgatārhantaḥ samyaksaṃbuddhās te 'py atra vidyāyāṃ śikṣamāṇā anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyate, ye 'pi te etarhi pratyutpanne 'dhvani daśasu dikṣv aprameyāsaṃkhyeyās tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, te 'py atraiva vidyāyāṃ śikṣamāṇā anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyate.
[K. 177a6, N. 341a8, T. 277a4, P. 182b1, Ch. 570a21]

punar aparaṃ kauśika yatremāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvā dhārayiṣyate udgṛhīṣyati na svādhyāpayiṣyati na vācayiṣyati na paryavāpsyate na yoniśo manasikariṣyati, na punar tatra gṛhe vā grāme vā nagare vā manuṣyo vā amanuṣyo vāvatāraprekṣāvatāraṃ lapsyate. tat kasya hetoḥ? tathā hy asyā eva prajñāpāramitāyāḥ pūjārthāya ye trisāhasramahāsāhasre lokadhātau cāturmahārājakāyikā devaputrās trāyastriṃśā devaputrā yāmā devaputrāḥ tuṣitā devaputrā nirmāṇaratayo devaputrāḥ paranirmitavasavartino devaputrā brahmakāyikā devaputrā brahmapurohitā devaputrā brahmapārṣadyā devaputrā mahābrahmāṇo devā ābhā devāḥ parīttābhā devāḥ apramāṇābhā devā ābhāsvarā devāḥ śubhā devāḥ parīttaśubhā devā apramāṇaśubhā devāḥ śubhakṛtsnā devā bṛhā devāḥ parīttabṛhā devā apramāṇabṛhā devā bṛhatphalā devā abṛhā devā atapā devāḥ sudṛśā devāḥ sudarśanā devā akaniṣṭhā devā ye 'py aprameyāsaṃkhyeyeṣu lokadhātuṣu cāturmahārājakāyikā devaputrās trāyastriṃśā devaputrāḥ yāmā devaputrās tuṣitā devaputrā nirmāṇaratayo devaputrāḥ paranirmitavaśavartino devaputrā brahmakāyikā devā brahmapurohitā devā brahmapārṣadyā devā mahābrahmāṇo devā ābhā devāḥ parīttābhā devā apramāṇābhā devā ābhāsvarā devāḥ śubhā devāḥ parīttaśubhā devā apramāṇaśubhā devāḥ śubhakṛtsnā devā bṛhā devāḥ parīttabṛhā devā apramāṇabṛhā devā bṛhatphalā devā abṛhā devā atapā devāḥ sudṛśā devāḥ sudarśanā devā akaniṣṭhā devās teṣāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ ca satatasamitaṃ rakṣāvaraṇaguptiṃ saṃvidhāsyanti, ye imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvā dhārayiṣyati, te ca devaputrā āgatyaināṃ prajñāpāramitāṃ satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvā gamiṣyanti, yaḥ kaścit kauśika imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvā dhārayiṣyati tasyeme dṛṣṭadhārmikā guṇānuśaṃsā bhaviṣyanti. tad yathāpi nāma kauśika ye kecid bodhimaṇḍe gatā bodhimaṇḍasya ca parisāmantagate na bodhimaṇḍasya cābhyantare tiryagyonigatāḥ prāṇinā manuṣyabhūtā vā na te śakyante manuṣyeṇa vā amanuṣyeṇa vā viheṭhayituṃ vā vihiṃsayituṃ vā. tat kasya hetoḥ? atra hi niṣadya taiḥ pūrvakais tathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarā samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhā. ye 'pi te bhaviṣyanty anāgate 'dhvani tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhās te 'py atraiva niṣadyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyante, ye 'pi te etarhi daśasu dikṣu ( ŚsP_II-4_27 ) lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhās tiṣṭhanti te 'py atraiva niṣadyānuttarāṃ samyaksaṃbodhir abhisaṃbuddhāḥ. taiḥ sarvatathāgatair arhadbhiḥ samyaksaṃbuddhair anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhya sarvasattvānām abhayāyāvairāyāsapannāya pratipadyāprameyāsaṃkhyeyāḥ sattvā devamānuṣīṣu saṃpattiṣu pratiṣṭhāpitāḥ pratiṣṭhāpayiṣyante pratiṣṭhāpyante ca, srotaāpattiphale pratiṣṭhāpitāḥ pratiṣṭhāpayiṣyante pratiṣṭhāpyante ca, sakṛdāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ pratiṣṭhāpayiṣyante pratiṣṭhāpyante ca, anāgāmiphale pratiṣṭhāpitāḥ pratiṣṭhāpayiṣyante pratiṣṭhāpyante ca, arhattve pratiṣṭhāpitāḥ pratiṣṭhāpayiṣyante pratiṣṭhāpyante ca, pratyekabodhau pratiṣṭhāpitāḥ pratiṣṭhāpayiṣyante pratiṣṭhāpyante ca. tat kasya hetoḥ? anayaiva kauśika prajñāpāramitayā sa pṛthivīpradeśe sarvasattvānāṃ caityabhūtaḥ kṛto vandanīyo namaskaraṇīyo mānanīyaḥ pūjanīyaḥ satkaraṇīyo gurukaraṇīyaḥ puṣpair dhūpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhiḥ.
[K. 177b1, N. 342a6, T. 277b5, P. 184a1, Ch. 570c16]
śakra āha: yo hi kaścid bhagavan kulaputro vā kuladuhitā vā, imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvā pustakagatāṃ kṛtvā dhāraya tāṃ ca puṣpair dhūpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhiḥ satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed, yaś ca tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya parinirvṛtasya saptaratnamayastūpe tathāgataśarīrāni pratiṣṭhāpayet parihared vā saptaratnamaye samudgate kṛtvā tāni ca satkuryād gurukurād mānayet pūjayet puṣpair dhūpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhiḥ, kataras tayor bahutaraṃ puṇyaskandhaṃ prasavet?
bhagavān āha: tena hi kauśika tvām evātra pariprakṣyāmi, yathā te kṣamate tathā vyākuru. tat kiṃ manyase? kauśika yeyaṃ tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena sarvākārajñatā anuprāptā yaś cāyam ātmabhāvo 'bhinivartitaḥ. katamasyāṃ pratipati śikṣamāṇena tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena sarvākārajñatānuprāptā ayaṃ cātmabhāvo 'bhinivartitaḥ.
śakra āha: ihaiva bhagavan prajñāpāramitāyāṃ śikṣamāṇena tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena sarvākārajñatā anuprāptā ayaṃ cātmabhāvo 'bhinivartitaḥ.

bhagavān āha: evam etat kauśika evam etat, atra mayā prajñāpāramitāyāṃ ( ŚsP_II-4_28 ) śikṣamāṇena sarvākārajñatā anuprāptā ayaṃ cātmabhāvo 'bhinivartitaḥ, nānena kauśikātmabhāvaśarīrapratilabhena, tathāgatas tathāgata iti saṃkhyāgacchati. sarvākārajñatāpratilambhena tu tathāgatas tathāgata iti. saṃkhyāṃ gacchati, yeyaṃ kauśika sarvākārajñatā sā prajñāpāramitā niryātā, evam ayaṃ kauśikātmabhāvas tasya sarvākarajñatājñānasyāśrayabhūta imaṃ cāśrayaṃ niśritya tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena sarvākārajñatā anuprāptā evaṃ tasya sarvākārajñatājñānasyāyam ātmabhāva āśrayabhūtasarvasattvānāṃ caityabhūto vandanīyo mānanīyo pūjanīyaḥ satkaraṇīyo gurukaraṇīyaḥ saṃvṛtaḥ parinivṛtasyāpi ca kauśika śarīrāny evaṃ śarīrapūjā bhaviṣyati, na tv anyathadharmapūjāḥ yo hi kaścit kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair dhūpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhiḥ sarvākārajñatājñānasya tena pūjākṛto bhaviṣyati. tasmāt tarhi kauśika śrāddhena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā tathāgataṃ pūjayitukāmena iyam eva prajñāpāramitā likhitvodgrahītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā yoniśaś ca manasikartavyā, satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyāḥ puṣpair dhūpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhiḥ yaś ca kauśika tathāgatasya parinirvṛtasya saptaratnamayastūpaiḥ śarīraṃ pratiṣṭhāpayet, saptaratnamaye vā samugate kṛtvā pariharet tataś ca satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair dhūpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhiḥ yaś cemāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgrahīyād dhārayed vācayet paryavāpnuyād yoniśaś ca manasikuryāt tāṃ ca satkuryād gurukuryād mānayet pūjayet puṣpair dhūpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhiḥ. ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaskandhaṃ prasavet. tat kasya hetoḥ? ato niryātā hi kauśika pañcapāramitā,
ato niryātā adhyātmaśūnyatā, ato niryātā bahirdhāśūnyatā, ato niryātā adhyātmabahirdhāśūnyatā, ato niryātā śūnyatāśūnyatā, ato niryātā mahāśūnyatā, ato niryātā paramārthaśūnyatā, ato niryātā saṃskṛtaśūnyatā, ato niryātā asaṃskṛtaśūnyatā, ato niryātā atyantaśūnyatā, ato niryātā anavarāgraśūnyatā, ato niryātā anavakāraśūnyatā, ato niryātā prakṛtiśūnyatā, ( ŚsP_II-4_29 ) ato niryātā sarvadharmaśūnyatā, ato niryātā svalakṣaṇaśūnyatā, ato niryātā anupalambhaśūnyatā, ato niryātā abhāvaśūnyatā, ato niryātā svabhāvaśūnyatā, ato niryātā abhāvasvabhāvaśūnyatā.
ato niryātāni catvāri smṛtyupasthānāni, ato niryātāni catvāri samyakprahāṇāni, ato niryātāś catvāry ṛddhipādāḥ, ato niryātāni pañcendriyāṇi, ato niryātāni pañcabalāni, ato niryātāni saptabodhyaṅgāni, ato niryāta āryāṣṭāṅgo mārgaḥ, ato niryātāni catvāry āryasatyāni, ato niryātāni catvāri dhyānāni, ato niryātāni catvāry apramāṇāni, ato niryātā catvāri ārūpyasamāpattayaḥ, ato niryātā aṣṭau vimokṣāḥ, ato niryātā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ, ato niryātāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, ato niryātāni pañcābhijñāḥ, ato niryātāḥ sarvasamādhayaḥ, ato niryātāni sarvadhāraṇīmukhāni, ato niryātāni daśatathāgatabalāni, ato niryātāni catvāri vaiśāradyāni, ato niryātāś catasraḥ pratisaṃvidaḥ, ato niryātā mahākaruṇā, ato niryātā aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā, ato niryātaḥ sattvaparipākaḥ, ato niryātā buddhakṣetrasaṃpat, ato niryātā bodhisattvasya mahāsattvasya kulasaṃpat, ato niryātā rūpasaṃpat, ato niryātā lābhasaṃpat, ato niryātā parivārasaṃpat, ato niryātā mahāmaitrī, ato niryātā mahākaruṇā, ato niryātāni kṣatriyamahāśālakulāni, ato niryātāni brāhmaṇamahāśālakulāni, ato niryātāni gṛhapatimahāśālakulāni.
ato niryātāś cāturmahārājakāyikā devaputrā, ato niryātās trāyastriṃśā devaputrā, ato niryātā yāmā devaputrā, ato niryātās tuṣitā devaputrā, ato niryātā nirmāṇaratayo devaputrā, ato niryātāḥ paranirmitavaśavartino devaputrā, ato niryātā brahmakāyikā devaputrā, ato niryātā brahmapurohitā devaputrā, ato niryātā brahmapārṣadyā devaputrā, ato niryātā mahābrahmāṇo devaputrā, ato niryātā ābhā devā, ato niryātā parīttabhā devā, ato niryātā apramāṇābhā devā, ato niryātā ābhāsvarā devā, ato niryātāḥ subhā devā, ato niryātāḥ parīttaśubhā devā, ato niryātā apramāṇāśubhā devā, ato niryātāḥ śubhakṛtsnā devā, ato niryātā bṛhā devā, ato niryātāḥ parīttabṛhā devā, ato niryātā apramāṇabṛhā devā, ato niryātā bṛhatphalā devā, ato niryātā abṛhā devā, ato niryātā atapā devā, ato niryātāḥ sudṛśā devā, ato niryātāḥ sudarśanā devā, ato niryātā akaniṣṭhā devāḥ.
ato niryātāḥ srotaāpannā, ato niryātāḥ sakṛdāgāminaḥ, ato niryātā anāgāminaḥ, ato niryātā arhantaḥ, ato niryātāḥ pratyekabuddhāh, ato ( ŚsP_II-4_30 ) niryātā bodhisattvāḥ, ato niryātās tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ, ato niryātās tathāgatānām arhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ sarvākārajñatā.
[K. 178a10, N. 344a1, T. 278b9, P. 187a1, Ch. 572a11]
śakra āha: ime bhagavan jāmbūdvīpakā manuṣyā imāṃ prajñāpāramitāṃ na satkurvanti na gurukurvanti na mānayanti na pūjayanti tat kiṃ te jāmbūdvīpakā manuṣyā na jānanty eva mahārdhikā prajñāpāramitāyāḥ pūjākṛtā bhavati?
bhagavān āha. tat kiṃ manyase? kauśikāyaṃ jāmbūdvīpakā manuṣyā ye buddhe abhedyaprasādena samanvāgatā ye dharma abhedyaprasādena samanvāgatā ye saṃghe abhedyaprasādena samanvāgatā, ye buddhe niṣkāṅkṣā dharme niṣkāṅkṣā saṃghe niṣkāṅkṣāḥ, ye buddhe niṣṭhāṅgatā dharme niṣṭhāṅgatāḥ saṃghe niṣṭhāṅgatāḥ.
śakra āha: alpakās te bhagavan jāmbūdvīpakā manuṣyā, ye buddhe abhedya prasādena samanvāgatā, ye dharme abhedyaprasādena samanvāgato ye saṃghe abhedyaprasādena samanvāgatā, ye buddhe niṣkāṅkṣā dharme niṣkāṅkṣāḥ saṃghe niṣkāṅksāḥ, ye buddhe niṣṭhāṅgatā dharme niṣṭhāṅgatā saṃghe niṣṭhāṅgatā.

bhagavān āha: tat kiṃ manyase? kauśika kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye saptatriṃśato bodhipakṣāṇāṃ dharmāṇāṃ lābhinaḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye trayāṇāṃ vimokṣamukhānāṃ lābhinaḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye 'ṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ lābhinaḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ lābhinaḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ lābhinaḥ, kiyantas te jambūdvīpakā manuṣyā ye ṣaṇṇām abhijñānāṃ lābhinaḥ, kiyantas te jāmbūdvipakā manuṣyā ye trayāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇāt srotaāpannāḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye rāgadveṣamohatanutvāt sakṛdāgāminaḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye pañcānām avarabhāgīyāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād anāgāminaḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye pañcānāṃ mūrdhabhāgīyānāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād arhantaḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye pratyekabodhaye saṃprasthitāḥ, kiyantas te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau saṃprasthitāḥ.
śakra āha: alpakās te bhagavan jāmbūdvīpakāḥ sattvā ye saptatriṃśato bodhipakṣāṇāṃ lābhinaḥ tato 'lpakā ye trayāṇāṃ vimokṣamukhānāṃ lābhinas ( ŚsP_II-4_31 ) tato 'lpakā ye 'ṣṭānāṃ vimokṣamukhānāṃ lābhinaḥ tato 'lpakā ye na vānupūrvavihārasamāpattīnāṃ lābhinaḥ, tato 'lpakā ye catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ lābhinaḥ, tato 'lpakā ye ṣaṇṇām abhijñānāṃ lābhinaḥ, tato 'lpakās te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye trayāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇāt srotaāpannās tato 'lpatarakā ye rāgadveṣamohatanutvāt sakṛdāgāminas tato 'lpatarakā ye pañcānām acalabhāgīyānā saṃyojanānāṃ prahāṇād anāgāminaḥ tato 'lpatarakā ye pañcānāṃ mūrdhabhāgīyānāṃ prahāṇād arhatas tato 'lpatarakās te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye pratyekabodhaye saṃprasthitāḥ, tato 'lpatarakās te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau saṃprasthitāḥ.
bhagavān āha: evam etat kauśikaivam etad 'lpatarakās te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye buddhe abhedyaprasādena samanvāgatā, ye dharme abhedyaprasādena samanvāgatā, ye saṃghe abhedyaprasādena samanvāgatāḥ.
tato 'lpatarakā ye buddhe niṣkāṅkṣā dharme niṣkāṅkṣāḥ saṃghe niṣkāṅkṣāḥ, tato 'lpatarakā ye buddhe niṣṭhāṅgatā dharme niṣṭhāṅgatāḥ saṃghe niṣṭhāṅgatāḥ, tato 'lpatarakās te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye saptatriṃśato bodhipakṣāṇāṃ dharmāṇāṃ lābhinaḥ, tato 'lpatarakā ye srotaāpannās tato 'lpatarakā ye sakṛdāgāminas tato 'lpatarakā ye anāgāminas tato 'lpatarakā ye 'rhantaḥ tato 'lpatarakā ye pratyekabodhaye saṃprasthitās tato 'lpatarakā ye 'nuttarā samyaksaṃbodhaye saṃprasthitās tato 'lpatarakā ye bodhaye caranti. tat kasya hetoḥ? tathā hi pūrvantaiḥ saṃsāre saṃsaradbhiḥ na buddhādṛṣṭo na dharmaśrana saṃghaḥ paryupāsito na dānaṃ dattaṃ na śīlaṃ rakṣitaṃ na kṣāntiṃ bhāvitā na vīryam ālabdhaṃ na dhyānāni bhāvitāni na prajñā bhāvitā,
na dānapāramitā śrutā na bhāvitā, na śīlapāramitā śrutā na bhāvitā, na kṣāntipāramitā śrutā na bhāvitā, na vīryapāramitā śrutā na bhāvitā, na dhyānapāramitā śrutā na bhāvitā, na prajñāpāramitā śrutā na bhāvitā.
nādhyātmaśūnyatā śrutā na bhāvitā, na bahirdhāśūnyatā śrutā na bhāvitā, nādhyātmabahirdhāśūnyatā śrutā na bhāvitā, na śūnyatāśūnyatā śrutā na bhāvitā, na mahāśūnyatā śrutā na bhāvitā, na paramārthaśūnyatā śrutā na bhāvitā, na saṃskṛtaśūnyatā śrutā na bhāvitā, nāsaṃskṛtaśūnyatā śrutā na bhāvitā, nātyantaśūnyatā śrutā na bhāvitā, nānavarāgraśūnyatā śrutā na bhāvitā, nānavakāraśūnyatā śrutā na bhāvitā, na prakṛtiśūnyatā śrutā na bhāvitā, na sarvadharmaśūnyatā śrutā na bhāvitā, na svalakṣaṇaśūnyatā ( ŚsP_II-4_32 ) śrutā na bhāvitā, nānupalambhaśūnyatā śrutā na bhāvitā, nābhāvaśūnyatāśrutā na bhāvitā, na svabhāvaśūnyatā śrutā na bhāvitā, nābhāvasvabhāvaśūnyatā śrutā na bhāvitā.
na smṛtyupasthānāni śrutāni na bhāvitāni, na samyakprahāṇāni śrutāni na bhāvitāni, na ṛddhipādāḥ śrutā na bhāvitāḥ, nendriyāṇi śrutāni na bhāvitāni, na balāni śrutāni na bhāvitāni, na bodhyaṅgāni śrutāni na bhāvitāni, nāryāṣṭāṅgo mārgaḥ śruto na bhāvitaḥ, nāryasatyāni śrutāni na bhāvitāni, na dhyānāni śrutāni na bhāvitāni, nāpramāṇāni śrutāni na bhāvitāni, nārūpyasamāpattayaḥ śrutā na bhāvitā, nāṣṭau vimokṣāḥ śrutā na bhāvitā, nānupūrvavihārasamāpattayaḥ śrutā na bhāvitā, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni śrutāni na bhāvitāni, nābhijñāḥ śrutā na bhāvitā, na samādhayaḥ śrutā na bhāvitā, na dhāraṇīmukhāni śrutāni na bhāvitāni, na tathāgatabalāni śrutāni na bhāvitāni, na vaiśāradyāni śrutāni na bhāvitāni, na pratisaṃvidaḥ śrutā na bhāvitā, na mahākaruṇā śrutā na bhāvitā, nāveṇikabuddhadharmāḥ śrutā na bhāvitā, na sarvajñatā śrutā na bhāvitā, na mārgākārajñatā śrutā na bhāvitā, na sarvākārajñatā śrutā na bhāvitā.
tad anena te kauśika paryāyeṇaivaṃ veditavyaṃ, alpakās te jāmbūdvīpakā sattvā ye buddhe abhedyaprasādena samanvāgatā dharme abhedyprasādena samanvāgatā saṃghe abhedyaprasādena samanvāgatāḥ, tato 'lpatarakā ye trayāṇāṃ vimokṣamukhānāṃ lābhinaḥ, tato 'lpatarakā ye 'ṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ lābhinaḥ, tato 'lpatarakā ye navānupūrvavihārasamāpattināṃ lābhinaḥ, tato 'lpatarakā ye catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ lābhinaḥ, tato 'lpatarakā ye ṣaṇṇām abhijñānāṃ lābhinaḥ, tato 'lpatarakās te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye trayāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇāt srotaāpannāḥ, tato 'lpatarakā ye rāgadvesamohatanutvāt sakṛdāgāminaḥ tato 'lpatarakā ye pañcānām avarabhāgīyāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād anāgāminaḥ, tato 'lpatarakā ye pañcānāṃ mūrdhabhāgīyānāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād arhantaḥ, tato 'lpatarakās te jāmbūdvīpakā manuṣyā ye pratyekabodhaye saṃprasthitāḥ, tato 'lpatarakā ye anuttarāṃ samyaksaṃbodhaye saṃprasthitāḥ, tato 'lpatarakā ye bodhaye athyāsayena caranti niṣṭhatu kauśika manuṣyāḥ. tat kiṃ manyase? kauśika kiyanto jāmbūdvīpe prāṇināye saptatriṃśato bodhipakṣāṇāṃ dharmāṇāṃ lābhino ye trayāṇāṃ vimokṣamukhānāṃ lābhino ye 'ṣṭānāṃ vimokṣamukhānāṃ lābhino ye navānām ( ŚsP_II-4_33 ) anupūrvavihārasamāpattīr lābhino ye catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ lābhino ye ṣaṇṇām abhijñānāṃ lābhinaḥ.

kiyantas te jāmbūdvīpakāḥ prāṇino ye trayāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇāt srotaāpannā ye rāgadveṣamohatanutvāt sakṛdāgāmino ye pañcānām avarabhāgīyāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād anāgāminaḥ, ye pañcānām ūrdhvabhāgīyānāṃ prahāṇād arhantaḥ, ye pratyekabodhaye saṃprasthitāḥ kiyants te jāmbūdvīpakāḥ prāṇino ye 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau niṣkāṅkṣā buddhe dharme saṃghe niṣkāṅkṣāḥ kiyantas te jāmbūdvīpakāḥ prāṇino ye mātṛjñāḥ ye pitṛjñāḥ śrāmaṇyāḥ kule jyeṣṭopacāyakā dānāni dadati śīlaṃ rakṣanti kṣāntipoṣadham upavaśanti, kāṣṭādīna ca saṃjñino viharanti, evam anityasaṃjñinaḥ, anātmasaṃjñino 'śucisaṃjñinaḥ sarvalokeṣv anabhirati saṃjñanaḥ kiyantas te jāmbūdvīpakāḥ prāṇino ye 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau saṃprasthitāḥ.
[K. 179a5, N. 346a1, T. 280a7, P. 190b3, Ch. 573b12]
śakra āha: alpakās te bhagavan jāmbūdvīpakāḥ prāṇino ye saptatriṃśato bodhipakṣāṇāṃ dharmāṇāṃ lābhinaḥ, ye trayāṇāṃ vimokṣamukhāṃ lābhinaḥ, ye 'ṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ lābhinaḥ, ye navānām anupūrvavihārasamāpattīnāṃ lābhinaḥ, ye catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ lābhinaḥ, ye ṣaṇṇām abhijñānāṃ lābhinaḥ, ye trayāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇā srotaāpannā, ye rāgadveṣamohatanutvāt sakṛdāgāminaḥ, ye pañcānām avarabhāgīyāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād anāgāminaḥ, ye pañcānām ūrdhvabhāgīyānāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād arhantaḥ, ye pratyekabodhaye saṃprasthitā alpakās te bhagavan jāmbūdvīpakāḥ prāṇino ye 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau saṃprasthitāḥ.
bhagavān āha: evam etat kauśika evam etat, tathā yathā vadasi, alpakās te kauśika jāmbūdvīpakāḥ prāṇino ye saptatriṃśato bodhipakṣāṇāṃ dharmāṇāṃ lābhinaḥ, ye trayāṇāṃ vimokṣamukhāṃ lābhinaḥ, ye 'ṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ lābhinaḥ, ye navānām anupūrvavihārasamāpattīnāṃ lābhinaḥ ye catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ lābhino ye ṣaṇṇām abhijñānāṃ lābhinaḥ, ye trayāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇāt srotaāpannāḥ, ye rāgadveṣamohatanutvāt sakṛdāgāminaḥ, ye pañcānām avarabhāgīyāṇāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād anāgāmino ye pañcānām ūrdhvabhāgīyānāṃ saṃyojanānāṃ prahāṇād arhantaḥ, ye pratyekabodhaye saṃprasthitāḥ, ye 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau saṃprasthitāḥ, ato 'lpatarakā ye 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau ( ŚsP_II-4_34 ) caranti, ato 'lpatarakā ye 'nuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃboddhukāmā,
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭe te yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā dakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhatuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭhante yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.

ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭe te yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā uttarasyāṃ diśi gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭe te yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadlvālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāparamitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭe te yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? ( ŚsP_II-4_35 ) durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭe te yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭe te yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hinādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā paścimottarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭe te yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā adhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye carati, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭe te yad bhūyastvena śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
ihāhaṃ kauśikānāvaraṇena buddhacakṣuṣā upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu paśyāmy aprameyāsaṃkhyeyān sattvān anuttarāyai samyaksaṃbodhaye caranti, prajñāpāramitopāyakauśalavirahitās tata eko vā dvau vā avaivartyabhūmau saṃpratiṣṭhate yad bhūyastvena ( ŚsP_II-4_36 ) śrāvakabhūmau vā pratyekabuddhabhūmau vā saṃtiṣṭhante. tat kasya hetoḥ? durabhisaṃbhavā hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ, kusīdair hīnavīryair hīnasattvair hīnādhimuktikair duṣprajñaiḥ.
tasmāt tarhi kauśika ye te kulaputrāḥ kuladuhitaraś cānuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitās taiḥ kṣipraṃ sukhaṃ cānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbodhukamair iyaṃ prajñāpāramitābhīkṣaṇaṃ srotavyodgṛhītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyāḥ, yoniśaś ca manasikartavyāḥ. tair iyaṃ prajñāpāramitodgṛhya dhārayitvā vācayitvā paryavāpya yoniśaś ca manasikṛtvā, sarvabuddhā dharmā manasikartavyāḥ.
tad yathā dānapāramitā śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā śūnyatāśūnyatā mahāśūnyatā paramārthaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatā asaṃskṛtaśūnyatā atyantaśūnyatā anavarāgraśūnyatā anavakāraśūnyatā prakṛtiśūnyatā sarvadharmaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatā anupalambhaśūnyatā abhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatā.
catvāri smṛtyupasthānāni catvāri samyakprahāṇāni catvāra ṛddhipādāḥ pañcendriyāṇi pañca balāni sapta bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgo mārgaḥ catvāry āryasatyāni catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ aṣṭau vimokṣāḥ navānupūrvavihārasamāpattayaḥ trīṇi vimokṣamukhāni pañcābhijñāḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśa tathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvidaḥ mahāmaitri mahākaruṇā aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ.
anye 'py aparimāṇā buddhadharmā yatra prajñāpāramitāyām antargatā te py udgrahītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā yoniśaś ca manasikartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika te kulaputrāḥ kuladuhitaraś caivaṃ jñāsyanti, atra hi tathāgataḥ pūrvaṃ bodhisattvacārikāṃ śikṣito yad uta prajñāpāramitāyāṃ dhyānapāramitāyāṃ vīryapāramitāyāṃ kṣāntipāramitāyāṃ śīlapāramitāyāṃ dānapāramitāyām.
adhyātmaśūnyatāyāṃ bahirdhāśūnyatāyām adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ śūnyatāśūnyatāyāṃ mahāśūnyatāyāṃ paramārthaśūnyatāyāṃ saṃskṛtaśūnyatāyām asaṃskṛtaśūnyatāyām atyantaśūnyatāyām anavarāgraśūnyatāyām anavakāraśūnyatāyāṃ prakṛtiśūnyatāyāṃ sarvadharmaśūnyatāyāṃ svalakṣaṇaśūnyatāyām anupalambhaśūnyatāyām abhāvaśūnyatāyāṃ ( ŚsP_II-4_37 ) svabhāvaśūnyatāyām abhāvasvabhāvaśūnyatāyām.

caturṣu smṛtyupasthāneṣu caturṣu samyakprahāṇeṣu caturṣv ṛddhipādeṣu pañceṣv indriyeṣu pañcasu baleṣu saptasu bodhyaṅgeṣu āryāṣṭāṅge mārge caturṣv āryasatyeṣu caturṣu dhyāneṣu caturṣv apramāṇeṣu catasṛṣv ārūpyasamāpattiṣu aṣṭāsu vimokṣeṣu navasv anupūrvavihārasamāpattiṣu triṣu vimokṣamukheṣu pañcasv abhijñāsu sarvasamādhiṣu sarvadhāraṇīmukheṣu daśasu tathāgatabaleṣu caturṣu vaiśāradyeṣu catasṛṣu pratisaṃvitsu mahāmaitryāṃ mahākaruṇāyāṃ aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu, anyeṣu vā parimāṇeṣu buddhadharmeṣu
asmābhir apy anuśikṣitavyam eṣāsmākaṃ śāstā yad uta prajñāpāramitā, yāvad anye 'py aparimāṇā buddhadharmā etad buddhānāṃ bhagavatāṃ śāsanaṃ pratyekabuddhānām arhatām anāgāmināṃ sakṛdāgāmināṃ srotaāpannānāṃ yad uta prajñāpāramitā atra prajñāpāramitāyāṃ śikṣamāṇā dhyānapāramitāyāṃ śikṣamāṇā vīryapāramitāyāṃ śikṣamāṇā kṣāntipāramitāyāṃ śikṣamāṇā śīlapāramitāyāṃ śikṣamāṇā dānapāramitāyāṃ śikṣamāṇā.
adhyātmaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, bahirdhāśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, śūnyatāśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, mahāśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, paramārthaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, saṃskṛtaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, asaṃskṛtaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, atyantaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, anavarāgraśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, anavakāraśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, prakṛtiśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, sarvadharmaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, anupalambhaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, abhāvaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, svabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā, abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ śikṣamāṇā.
smṛtyupasthāneṣu śikṣamāṇāḥ, samyakprahāṇeṣu śikṣamāṇāḥ, ṛddhipādeṣu śikṣamāṇāḥ, indriyeṣu śikṣamāṇāḥ, baleṣu śikṣamāṇāḥ, bodhyaṅgeṣu śikṣamāṇāḥ, āryāṣṭāṅge mārge śikṣamāṇāḥ, āryasatyeṣu śikṣamāṇāḥ, dhyāneṣu śikṣamāṇāḥ, apramāṇeṣu śikṣamāṇāḥ, ārūpyasamāpattiṣu śikṣamāṇāḥ, vimokṣeṣu śikṣamāṇāḥ, anupūrvavihārasamāpattiṣu śikṣamāṇāḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣu śikṣamāṇāḥ, abhijñāsu śikṣamāṇāḥ, samādhiṣu śikṣamāṇāḥ, dhāraṇīmukheṣu śikṣamāṇāḥ, tathāgatabaleṣu śikṣamāṇāḥ, vaiśāradyeṣu śikṣamāṇāḥ, pratisaṃvitsu śikṣamāṇāḥ, mahāmaitryāṃ śikṣamāṇāḥ, mahākaruṇāyāṃ śikṣamāṇāḥ, āveṇikabuddhadharmeṣu śikṣamāṇāḥ, sarvajñatāyāṃ śikṣamāṇāḥ, mārgākārajñatāyāṃ ( ŚsP_II-4_38 ) śikṣamāṇāḥ, sarvākārajñatāyāṃ śikṣamāṇāḥ, buddhā bhagavantaḥ pratyekabuddhā arhanto 'nāgāminaḥ sakṛdāgāminaḥ srotaāpannāḥ pāraṅgatā gacchanti gamiṣyanti ca.
[K. 180a13, N. 349b5, T. 282a10, P. 195b6, Ch. 575a9]
tasmāt tarhi kauśika kulaputrair vā kuladuhitṛbhir vā tiṣṭhati tathāgataparinirvṛte vā tathāgate, prajñāpāramitaiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika prajñāpāramitā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, dhyānapāramitaiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika dhyānapāramitā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, vīryapāramitaiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika vīryapāramitā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, kṣāntipāramitaiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika kṣāntipāramitā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurayāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, śīlapāramitaiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika śīlapāramitā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, dānapāramitaiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika dānapāramitā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratisaraṇam.

adhyātmaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika prajñāpāramitā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, bahirdhāśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika bahirdhāśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ. adhyātmabahirdhāśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśikādhyātmabahirdhāśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, śūnyatāśūnyataiva taiḥ ( ŚsP_II-4_39 ) pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika śūnyatāśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, mahāśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika mahāśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, paramārthaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika paramārthaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, saṃskṛtaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika saṃskṛtaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, asaṃskṛtaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśikāsaṃskṛtaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, atyantaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika atyantaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, anavarāgraśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika anavarāgraśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, anavakāraśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika anavakāraśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, prakṛtiśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika prakṛtiśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, sarvadharmaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika sarvadharmaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, svalakṣaṇaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika svalakṣaṇaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, anupalambhaśūnyataiva ( ŚsP_II-4_40 ) taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśikānupalambhaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, abhāvaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśikābhāvaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇam, svabhāvaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika svabhāvaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhāṇāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, abhāvasvabhāvaśūnyataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśikābhāvasvabhāvaśūnyatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇam.

smṛtyupasthānāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika smṛtyupasthānāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, samyakprahāṇāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika samyakprahāṇāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, ṛddhipādā eva taiḥ pratisatkartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? eta eva kauśika ṛddhipādāḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, indriyāṇy eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśikendriyāṇi sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, balāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika balāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, bodhyaṅgāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika bodhyaṅgāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, āryāṣṭāṅgamārga eva taiḥ pratisatkartavyaḥ. tat kasya hetoḥ? eṣa eva kauśikāryāṣṭāṅgamārgaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ ( ŚsP_II-4_41 ) yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, āryasatyāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśikāryasatyāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaranaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, dhyānāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika dhyānāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, apramāṇāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśikāpramāṇāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, ārūpyasamāpattaya eva taiḥ pratisatkartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? eta eva kauśika ārūpyasamāpattayaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, vimokṣā eva taiḥ pratisatkartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? eta eva kauśika vimokṣāḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, anupūrvavihārasamāpattaya eva taiḥ pratisatkartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? etā eva kauśikānupūrvavihārasamāpattayaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyālḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, abhijñā eva taiḥ pratisatkartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? etā eva kauśikābhijñā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, samādhaya eva taiḥ pratisatkartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? eta eva kauśika samādhayaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, dhāraṇīmukhāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika dhāraṇīmukhāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, tathāgatabalāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika ( ŚsP_II-4_42 ) tathāgatabalāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, vaiśāradyāny eva taiḥ pratisatkartavyāni. tat kasya hetoḥ? etāny eva kauśika vaiśāradyāni sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, pratisaṃvida eva taiḥ pratisatkartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? etā eva kauśika pratisaṃvidaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, mahākaruṇā eva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? eṣaiva kauśika mahākaruṇā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, āveṇikabuddhadharmā eva taiḥ pratisatkartavyāḥ. tat kasya hetoḥ? eta eva kauśika āveṇikabuddhadharmāḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, sarvajñataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? etā eva kauśika sarvajñatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, mārgākārajñataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? etā eva kauśika mārgākārajñatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratiśaraṇaṃ, sarvākārajñataiva taiḥ pratisatkartavyā. tat kasya hetoḥ? etā eva kauśika sarvākārajñatā sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ pratiśaraṇaṃ yāvat sadevamānuṣāsurāyāḥ prajāyāḥ pratisaraṇam.
[K. 181a21, N. 352a4, T. 284a11, P. 200a7, Ch. 576a6]
yo hi kaścit kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayaṃ stūpaṃ kārayed yojanamuccaitvenārdhayojanaṃ vistareṇāyāṃ yāvaj jīvaṃ divyaiś puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyair vādyaiḥ satkuryā gurukuryād mānayet pūjayet. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
śakra āha: bahu bhagavan bahu sugata.

bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ ( ŚsP_II-4_43 ) puṇyaṃ prasavati ya imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati parebhyaś ca vistareṇa saṃprakāśayiṣyati, avirahitaś ca sarvākārajñatācittena bhaviṣyaty uttare ca satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ,
tiṣṭhantu kauśikaikaḥ stūpaḥ sacet kauśika kaścid eva kulaputro vā kuladuhitā vā tathāgataparinirvṛte, imaṃ jāmbūdvīpaṃ saptaratnamayais stūpaiḥ paripūraye yojanocchritair ardhayojanavistātais tāṃś ca yāvaj jīvaṃ satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyair vastrair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
śakra āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavati, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, avirahitaś ca sarvākārajñatācittena bhaviṣyati, uttare ca satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ,
tiṣṭhantu kauśikāyaṃ jāmbūdvīpas tathāgatastūpaparipūrṇaḥ, sacet kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ cāturmahādvīpakaṃ lokadhātuṃ tathāgate parinirvṛte pūjayaiḥ saptaratnamayaiḥ stūpaiḥ paripūrayed yojanocchritair ardhayojanavistārais tāṃś ca yāvaj jīvaṃ satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyair puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyair vastrair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
śakra āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaviṣyati, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ pustakagatāṃ kṛtvodgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, likhitvā nu satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati puṣpair mālyair ( ŚsP_II-4_44 ) gandhair vilepanaiś curṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
tiṣṭhantu kauśika cāturmahādvīpako lokadhātus tathāgatastūpaparipūrṇaḥ. sacet kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imaṃ trisāhasraṃ cūḍikaṃ lokadhātuṃ tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayais stūpaiḥ paripūrayed yojanocchritair ardhayojanavistārais tāṃś ca yāvaj jīvaṃ satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyair puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyair vastrair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
śakra āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaviṣyati, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ pustakagatāṃ kṛtvodgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
tiṣṭhantu kauśika sāhasracūḍiko lokadhātus tathāgatastūpaparipūrṇaḥ. sacet kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imaṃ trisāhasraṃ madhyamaṃ lokadhātuṃ tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayaiḥ stūpaiḥ paripūrayed yojanocchritair ardhayojanavistārais tāṃś ca yāvat kṣīvaṃ satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyair vastrair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
śakra āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaviṣyati, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
tiṣṭhantu kauśika dvisāhasro madhyamo lokadhātus tathāgatastūpaparipūrṇaḥ. sacet kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā tathāgate parinirvṛte ( ŚsP_II-4_45 ) pūjāyai imaṃ trisāhasraṃ mahāsāhasraṃ lokadhātuṃ tathāgate parinirvṛte pūjāyair saptaratnamayais tathāgatacaityaiḥ paripūjayed yojanocchritair ardhayojanavistārais tāṃś ca satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ. tat kiṃ manyase? kauśikāpi nu sa kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasavet.
[K. 182a5, N. 353b4, T. 285a11, P. 203a2, Ch. 577a27]

śakra āha: bahu bhagavan bahu sugata.
bhagavān āha: ataḥ sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasaviṣyati, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
tiṣṭhantu kauśika trisāhasro mahāsāhasro lokadhātus tathāgatastūpaparipūrṇo ye kecit kauśika trisāhasramahāsāhasre lokadhātau sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayet tāṃ ca yāvaj jīvaṃ satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ, yaś ca kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, avirahitaś ca sarvākārajñatācittena bhaviṣyati, tāṃś ca satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair ayam eva tato bahutaraṃ puṇyaṃ prasavet.
śakra āha: evam etad bhagavan evam etat sugata prajñāpāramitā bhagavan satkurvadbhiḥ gurukurvadbhir mānayadbhiḥ pūjayadbhir atītānagatapratyutpannās tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ satkṛto gurukṛto mānito pūjito bhavanti,
yāvantaḥ pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair ( ŚsP_II-4_46 ) divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvanto dakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvantaḥ paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvanta uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvanta uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadivālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccaistve nārdhayojanaṃ vistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvantaḥ pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvanto dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvantaḥ paścimottarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvanto 'dhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ,
yāvanta upariṣṭhād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu sattvās tata ekaikaḥ sattvas tathāgate parinirvṛte pūjāyai saptaratnamayāt stūpāt kārayed yojanam uccritve na yojanavistāreṇa tāṃś ca kalpaṃ vā kalpāvaśeṣaṃ vā satkuryād gurukuryād mānayet pūjayed divyaiḥ puṣpair divyair mālyair divyair gandhair divyair vilepanair divyaiś cūrṇair divyaiś cīvarair divyaiś chattrair divyair dhvajair divyābhiḥ patākābhir divyaiś ca vādyaiḥ. tat kiṃ manyase? bhagavan api nu sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā tatonidānaṃ bahupuṇyaṃ prasaveyuḥ.
bhagavān āha: bahu kauśika.

śakra āha: ataḥ sa bhagavan kulaputro vā kuladuhitā vā bahutaraṃ puṇyaṃ prasavati, ya imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati, yoniśaś ca manasikariṣyati, tāṃś ca satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ. tat ( ŚsP_II-4_48 ) kasya hetoḥ? atra hi bhagavan prajñāpāramitāyām antargatāḥ sarve kuśalā dharmās tad yathā daśa kuśalaḥ karmapathāś catvāri dhyānāni catvāry apramāṇāni catasra ārūpyasamāpattayaḥ.
dānapāramitā śīlapāramitā kṣāntipāramitā vīryapāramitā dhyānapāramitā prajñāpāramitā.
adhyātmaśūnyatā bahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatā śūnyatāśūnyatā mahāśūnyatā paramārthaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatā asaṃskṛtaśūnyatā atyantaśūnyatā anavarāgraśūnyatā anavakāraśūnyatā prakṛtiśūnyatā sarvadharmaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatā anupalambhaśūnyatā abhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatā.
smṛtyupasthānāni samyakprahāṇāni ṛddhipādā indriyāṇi balāni bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgo mārgaḥ, trīṇi vimokṣamukhāni śūnyatānimittāpraṇihitā catvāry āryasatyāni duḥkhaṃ duḥkhasamudayaṃ duḥkhanirodhā mārgaḥ ṣaḍ abhijñā aṣṭā vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattayaḥ sarvasamādhayaḥ sarvadhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido mahāmaitrī mahākaruṇā aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāḥ sarvajñatā mārgākārajñatā sarvākārajñatā idaṃ tad buddhānāṃ bhagavatāṃ śāsanaṃ yatra sarvaśrāvkapratyekabuddhānām atitānāgatapratyutpannānāṃ buddhā bhagavantaḥ śikṣitvā sarvadharmāṇāṃ pāraṅgatā gacchati gamiṣyati ca.
śatasāhasryāḥ prajñāpāramitāyāḥ parivarto nāmāṣṭādaśamaḥ
[K. 182b18, N. 355b6, T. 286b9, P. 207a3, Ch. 578a4]
atha bhagavāñ chakraṃ devānāṃ indram etad avocat: evam etat kauśikaivam etat, bahu te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā puṇyaṃ prasaviṣyaty aprameyam asaṃkhyeyam acintyam atulyam aparimāṇaṃ te kulaputrāḥ kuladuhitaro vā puṇyaṃ prasaviṣyati ya imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvā pustakagatāṃ kṛtvodgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, uttare ca satkariṣyanti gurukariṣyanti mānayiṣyanti pūjayiṣyanti, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ. tat kasya hetoḥ? prajñāpāramitā niryātā hi kauśika tathāgatānām arhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ sarvajñatā prajñāpāramitāniryātā dhyānapāramitā prajñāpāramitāniryātā vīryapāramitā prajñāpāramitāniryātā kṣāntipāramitā prajñāpāramitāniryātā śīlapāramitā prajñāpāramitāniryātā dānapāramitā prajñāpāramitāniryātā.
adhyātmaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, bahirdhāśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, adhyātmabahirdhāśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, śūnyatāśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, mahāśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, paramārthaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, saṃskṛtaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, asaṃskṛtaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, atyantaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, anavarāgraśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, anavakāraśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, prakṛtiśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, sarvadharmaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, svalakṣaṇaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, anupalambhaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, abhāvaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, svabhāvaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā, abhāvasvabhāvaśūnyatā prajñāpāramitāniryātā.
smṛtyupasthānāni prajñāpāramitāniryātāni, samyakprahāṇāni prajñāpāramitāniryātāni, ṛddhipādāḥ prajñāpāramitāniryātāḥ, indriyāṇi prajñāpāramitāniryātāni, balāni prajñāpāramitāniryātāni, bodhyaṅgāni prajñāpāramitāniryātāni, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ prajñāpāramitāniryātaḥ, āryasatyāni prajñāpāramitāniryātāni, dhyānāni prajñāpāramitāniryātāni, apramāṇāni prajñāpāramitāniryātāni, ārūpyasamāpattayaḥ prajñāpāramitāniryātāḥ, aṣṭau vimokṣaḥ prajñāpāramitāniryātaḥ, navānupūrvavihārasamāpattayaḥ prajñāpāramitāniryātāḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni prajñāpāramitāniryātāni, abhijñāḥ prajñāpāramitāniryātāḥ, samādhayaḥ prajñāpāramitāniryātāḥ, ( ŚsP_II-4_50 ) dhāraṇīmukhāni prajñāpāramitāniryātāni, daśatathāgatabalāni prajñāpāramitāniryātāni, catvāri vaiśāradyāni prajñāpāramitāniryātāni, pratisaṃvidaḥ prajñāpāramitāniryātāḥ, mahāmaitrī prajñāpāramitāniryātā, mahākaruṇā prajñāpāramitāniryātā, āveṇikabuddhadharmāḥ prajñāpāramitāniryātāḥ, pañca cakṣūṃṣi tathāgatasya prajñāpāramitāniryataḥ, sattvaparipāko buddhakṣetrapariśuddhiḥ prajñāpāramitāniryātā, hi kauśika sarvajñatā prajñāpāramitāniryātā, mārgākārajñatā prajñāpāramitāniryātā, sarvākārajñatā prajñāpāramitāniryātā, hi kauśika śrāvakayānaṃ prajñāpāramitāniryātaṃ, hi kauśika pratyekabuddhayānaṃ prajñāpāramitāniryātaṃ, hi kauśika mahāyānaṃ prajñāpāramitāniryātam, hi kauśikānuttarā samyaksaṃbodhiḥ.
tasmāt tarhi kauśika yo hi kaścit kulaputrā vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvā pustakagatāṃ kṛtvodgrahīṣyati dhārayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyair asya kauśika puṇyābhisaṃskārasyāsau pūrvakaḥ puṇyābhisaṃskāraḥ śatatamīm api kalāṃ nopaiti sahasratamīm api śatasahasratamīm api koṭītamīm api koṭīsahasratamīm api koṭīsahasratamīm api koṭīniyutaśatasahasratamīm api saṃkhyam api kalām api gaṇanām apy upamām apy upaniśam api na kṣamate. tat kasya hetoḥ? yāvat kileyaṃ kauśika prajñāpāramitā jāṃbūdvīpe sthāsyati. tāvan na buddharatnasyāntardhānaṃ bhaviṣyati na dharmaratnasyāntardhānaṃ bhaviṣyati na saṃgharatnasyāntardhānaṃ bhaviṣyati, tāvad daśānāṃ kuśalānāṃ karmapathānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati caturṇāṃ dhyānānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, caturṇām apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, pañcānām abhijñānāṃ prādurbhāvo bhaviṣyati.
dānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, śīlapāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, kṣāntipāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, vīryapāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, dhyānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, prajñāpāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati.

adhyātmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, śūnyatāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, mahāśūnyatāyā ( ŚsP_II-4_51 ) loke prādurbhāvo bhaviṣyati, paramārthaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, saṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, asaṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, atyantaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anavarāgraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anavakāraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, prakṛtiśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, sarvadharmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, svalakṣaṇaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anupalambhaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, abhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, svabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, abhāvasvabhāvaśūnyatāya loke prādurbhāvo bhaviṣyati.
smṛtyupasthānānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, samyakprahāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, ṛddhipādānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, indriyāṇāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, balānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bodhyaṅgānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, āryāṣṭāṅgasya mārgasya loke prādurbhāvo bhaviṣyati, āryasatyānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, dhyānānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, vimokṣāṇāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, samādhīnāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, dhāraṇīmukhānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, tathāgatabalānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, vaiśāradyānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, pratisaṃvidāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, mahāmaitryā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, mahākaruṇāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, āveṇikabuddhadharmāṇāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, sarvajñatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, mārgākārajñatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, sarvākārajñatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, yāvan mahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, brāhmaṇamahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, gṛhapatimahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati.
cāturmahārājakāyikānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, trāyastriṃśānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, yāmānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, tuṣitānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, nirmāṇaratīnāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, paranirmitavasavartīnāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, brahmakāyikānāṃ ( ŚsP_II-4_52 ) devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, brahmapārṣadyānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, brahmapurohitānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, mahābrahmāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, ābhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, parīttabhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, apramāṇābhāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, ābhāsvarāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, śubhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, parīttaśubhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, apramāṇaśubhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, śubhakṛtsnānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bṛhāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, parīttabṛhāṇāun devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, apramāṇabṛhāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bṛhatphalānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, abṛhāṇāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, atapānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, sudṛśānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, sudarśanānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, akaniṣṭhānāṃ devānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati.
srotaāpannānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, sakṛdāgāmīnāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anāgāmināṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, arhatāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, pratyekabuddhānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati. bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ samudāgaḥ prajñāsyate, anuttaraṃ buddhajñānaṃ prajñāsyate, dharmacakrapravartanaṃ prajñāsyate, sattvaparipākaṃ prajñāsyate, buddhakṣetrapariśuddhiḥ prajñāsyate.
[K. 183b18, N. 358a2, T. 288a11, P. 210b3, Ch. 579b13]
atha khalu ye 'smiṃs trisāhasramahāsāhasre lokadhātau cāturmahārājakāyikā devās trāyastriṃśā yāmās tuṣitā nirmāṇaratayaḥ paranirmitavasavartinā brahmakāyikā brahmapurohitā brahmapārṣadyā mahābrahmaṇo ābhāḥ parīttabhā apramāṇābhā ābhāsvarāḥ śubhāḥ parīttaśubhā apramāṇaśubhāḥ śubhakṛtsnā bṛhāḥ parīttabṛhā apramāṇabṛhā bṛhatphalā abṛhā atapāḥ sudṛśāḥ sudarśanā akaniṣṭhā devās taṃ śakraṃ devānām indram āmantrayate : udgṛhītavyā mārṣa prajñāpāramitā dhārayitavyā mārṣa prajñāpāramitā vācayitavyā mārṣa prajñāpāramitā paryavāptavyā mārṣa prajñāpāramitā, yoniśaś ca manasikartavyā mārṣa prajñāpāramitā, etayā mārṣa prajñāpāramitayodgṛhītayā dhārayitayā vācayitayā paryavāptayā yoniśaś ca manasikṛtayā buddhanetryā ( ŚsP_II-4_53 ) vācayitayā paryavāptayā yoniśaś ca manasikṛtayā buddhanetryā avyavacchedo bhaviṣyati, dharmanetryā avyavacchedo bhaviṣyati, saṃghanetryā avyavacchedo bhaviṣyati buddhanetryā mārṣa avyavacchedo 'nudharmanetryā avyavacchedo 'nusaṃghanetryā avyavacchedaḥ.
dānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, śīlapāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, kṣāntipāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, vīryapāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, dhyānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, prajñāpāramitāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati.

adhyātmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, śūnyatāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, mahāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, paramārthaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, saṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, asaṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, atyantaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anavarāgraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anavakāraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, prakṛtiśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, sarvadharmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, svalakṣaṇaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anupalambhaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, abhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, svabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati.
smṛtyupasthānānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, samyakprahāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, ṛddhipādānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, indriyāṇāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, balānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bodhyaṅgānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, āryāṣṭāṅgasya mārgasya loke prādurbhāvo bhaviṣyati, āryasatyānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, dhyānānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, vimokṣāṇāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anupūrvavihārasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, abhijñānāṃ loke prādurbhāvo bhavisvati, samādhīnāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, dhāraṇīmukhānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, tathāgatabalānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, vaiśāradyānāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, pratisaṃvidāṃ loke prādurbhāvo ( ŚsP_II-4_54 ) bhaviṣyati, mahāmaitryā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, mahākaruṇāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati, āveṇikabuddhadharmāṇāṃ loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bodhisattvacaryāyā loke prādurbhāvo bhaviṣyati,
srotaāpattiphalasya loke prādurbhāvo bhaviṣyati, sakṛdāgāmiphalasya loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anāgāmiphalasya loke prādurbhāvo bhaviṣyati, arhattvasya loke prādurbhāvo bhaviṣyati, pratyekabodher loke prādurbhāvo bhaviṣyati, anuttarāyāḥ samyaksaṃbodher loke prādurbhāvo bhaviṣyati.
[K. 184a14, N. 359a2, T. 289a2, P. 212b2, Ch. 580a24]
atha bhagavāñ chakraṃ devānām indram āmantrayate: udgṛhāṇa tvaṃ kauśikemāṃ prajñāpāramitāṃ dhāraya vācaya paryavāpnuhi yoniśaś ca manasikuruṣvemāṃ prajñāpāramitām. tat kasya hetoḥ? yadā kauśikāsurāṇām evaṃ samudācārā bhaviṣyati, devāṃs trāyastriṃśān yodhayiṣyāmo devais trāyastriṃśaiḥ sārdhaṃ saṃgrāmayiṣyāmas tadā tvaṃ kauśikemāṃ prajñāpāramitāṃ samanvāhṛtya manasā svadhyāya kuryāḥ yoniśaś ca manasikuryā evaṃ teṣām asurāṇāṃ te samudācārāḥ.
punar evāntarddhāsyati na punas te cittotpādā vivardhiṣyanti, yeṣāṃ ca devaputrāṇāṃ devakanyānāṃ cyutikālaḥ syāṃ te cātmanaḥ pāpopapattiṃ paśyeyus teṣāṃ tvaṃ kauśika purataḥ imāṃ prajñāpāramitāṃ svādhyāyaṃ kuryās te tena prajñāpāramitā śravaṇakuśalamūlena prajñāpāranutā prasādena ca tatraiva devabhavaneṣūpapatsyate. tat kasya hetoḥ? evaṃ mahārthikā hi kauśika prajñāpāramitā śravaṇaṃ yasya kasyacit kulaputrasya vā kuladuhitur vā devaputrasya vā devakanyāyā vā iyaṃ prajñāpāramitā śrotāvabhāsaṃ gamiṣyanti sarve te tena kuśalamūlenānupūrveṇānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyate. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ye te 'bhūvan atīte 'dhvani tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ sa śrāvakasaṃghās te 'pīhaiva prajñāpāramitāyāṃ śikṣitvānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyate, ye 'pi ta etarhi daśasu dikṣu lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhāḥ saśrāvakasaṃghās tiṣṭhanti dhriyante yāpayanti, sarve te ihaiva prajñāpāramitāyām anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikātra prajñāpāramitāyāṃ sarve bodhipakṣā dharmā antargatāḥ śrāvakadharmā vā pratyekabuddhadharmā vā bodhisattvadharmā vā buddhadharmā vā.
śakra āha: mahāvidyeyaṃ bhagavan yad uta prajñāpāramitā anuttareyaṃ bhagavan vidyā yad uta prajñāpāramitā asamasameyaṃ bhagavan vidyā yad uta prajñāpāramitā. tat kasya hetoḥ? tathā hi bhagavan ( ŚsP_II-4_55 ) prajñāpāramitā sarveṣāṃ kuśalānāṃ dharmāṇāṃ dhārayitrī.

bhagavān āha: evam etat kauśikaivam etat mahāvidyeyaṃ kauśika vidyā yad uta prajñāpāramitā anuttareyaṃ vidyā yad uta prajñāpāramitā, asamasameyaṃ vidyā yad uta prajñāpāramitā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika ye te 'bhūvann atīte 'dhvani tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhās ta etāṃ vidyām āgamya anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā ye 'pi te bhaviṣyanty anāgate 'dhvani tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhās te 'py etām eva vidyām āgamyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyate, ye 'pi ta etarhi daśa dig lokadhātuṣu tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhās tiṣṭhanti dhriyanti yāpayanti, te 'py etām eva vidyām āgamyānuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbuddhā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśikemāṃ vidyām āgamya daśakuśalā karmapathāḥ loke prajñāyante, catvāri dhyānāni loke prajñāyante, catvāry apramāṇāni loke prajñāyante, catasra ārūpyasamāpattayaḥ loke prajñāyante, pañcābhijñā loke prajñāyante.
dānapāramitā loke prajñāyate, śīlapāramitā loke prajñāyate, kṣāntipāramitā loke prajñāyate, vīryapāramitā loke prajñāyate, dhyānapāramitā loke prajñāyate, prajñāpāramitā loke prajñāyate.
adhyātmaśūnyatā loke prajñāyate, bahirdhāśūnyatā loke prajñāyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā loke prajñāyate, śūnyatāśūnyatā loke prajñāyate, mahāśūnyatā loke prajñāyate, paramārthaśūnyatā loke prajñāyate, saṃskṛtaśūnyatā loke prajñāyate, asaṃskṛtaśūnyatā loke prajñāyate, atyantaśūnyatā loke prajñāyate, anavarāgraśūnyatā loke prajñāyate, anavakāraśūnyatā loke prajñāyate, prakṛtiśūnyatā loke prajñāyate, sarvadharmaśūnyatā loke prajñāyate, svalakṣaṇaśūnyatā loke prajñāyate, anupalambhaśūnyatā loke prajñāyate, abhāvaśūnyatā loke prajñāyate, svabhāvaśūnyatā loke prajñāyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā loke prajñāyate.
smṛtyupasthānāni loke prajñāyante, samyakprahāṇāni loke prajñāyante, ṛddhipādā loke prajñāyante, indriyāṇi loke prajñāyante, balāni loke prajñāyante, bodhyaṅgāni loke prajñāyante, āryāṣṭāṅgo mārgo loke prajñāyante, āryasatyāni loke prajñāyante, dhyānāni loke prajñāyante, apramāṇāni loke prajñāyante, ārūpyasamāpattayo loke prajñāyante, vimokṣā loke prajñāyante, anupūrvavihārasamāpattayo loke prajñāyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāṇi loke prajñāyante, abhijñā loke prajñāyante, samādhayo loke prajñāyante, dhāraṇīmukhāni loke prajñāyante, tathāgatabalāni ( ŚsP_II-4_56 ) loke prajñāyante, vaiśāradyāni loke prajñāyante, pratisaṃvido loke prajñāyante, mahākaruṇā loke prajñāyate, āveṇikabuddhadharmā loke prajñāyante. dharmadhātur loke prajñāyate, bhūtakoṭir loke prajñāyate, tathatā loke prajñāyate, avitathatā loke prajñāyate, ananyatathatā loke prajñāyate, dharmatā loke prajñāyate, dharmasthititā loke prajñāyate, dharmaniyāmatā loke prajñāyate, pañca cakṣūṃsi loke prajñāyante, srotaāpattiphalaṃ loke prajñāyate, sakṛdāgāmiphalaṃ loke prajñāyate, anāgāmiphalaṃ loke prajñāyate, arhattvaṃ loke prajñāyate, pratyekabodhir loke prajñāyate, sarvajñatā loke prajñāyate, mārgākārajñatā loke prajñāyate, sarvākārajñatā loke prajñāyate, bodhisattvam api kauśikāgamya daśa kuśalāḥ karmapathāḥ prabhāṣyante. catvāri dhyānāni prabhāvyante, catasra arūpyasamāpattayaḥ prabhāvyante, pañcābhijñā prabhāvyante,
dānapāramitā loke prabhāvyate, śīlapāramitā loke prabhāvyate, kṣāntipāramitā loke prabhāvyate, vīryapāramitā loke prabhāvyate, dhyānapāramitā loke prabhāvyate, prajñāpāramitā loke prabhāvyate.
adhyātmaśūnyatā loke prabhāvyate, bahirdhāśūnyatā loke prabhāvyate, adhyātmabahirdhāśūnyatā loke prabhāvyate, śūnyatāśūnyatā loke prabhāvyate, mahāśūnyatā loke prabhāvyate, paramārthaśūnyatā loke prabhāvyate, saṃskṛtaśūnyatā loke prabhāvyate, asaṃskṛtaśūnyatā loke prabhāvyate, atyantaśūnyatā loke prabhāvyate, anavarāgraśūnyatā loke prabhāvyate, anavakāraśūnyatā loke prabhāvyate, prakṛtiśūnyatā loke prabhāvyate, sarvadharmaśūnyatā loke prabhāvyate, svalakṣaṇaśūnyatā loke prabhāvyate, anupalambhaśūnyatā loke prabhāvyate, abhāvaśūnyatā loke prabhāvyate, svabhāvaśūnyatā loke prabhāvyate, abhāvasvabhāvaśūnyatā loke prabhāvyate.
smṛtyupasthānāni loke prabhāvyante, samyakprahāṇāni loke prabhāvyante, ṛddhipādā loke prabhāvyante, indriyāṇi loke prabhāvyante, balāni loke prabhāvyante, bodhyaṅgāni loke prabhāvyante, āryāṣṭāṅgo mārgo loke prabhāvyate, āryasatyāni loke prabhāvyante, dhyānāni loke prabhāvyante, apramāṇāni loke prabhāvyante, ārūpyasamāpattayo loke prabhāvyante, vimokṣā loke prabhāvyante, anupūrvavihārasamāpattayo loke prabhāvyante, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni loke prabhāvyante, abhijñāḥ loke prabhāvyante, samādhayo loke prabhāvyante, dhāraṇīmukhāni loke prabhāvyante, tathāgatabalāni loke prabhāvyante, vaiśāradyāni loke ( ŚsP_II-4_57 ) prabhāvyante, pratisaṃvido loke prabhāvyante, mahākaruṇā loke prabhāvyate, āveṇikabuddhadharmā loke prabhāvyante, sarvajñatā loke prabhāvyate, mārgākārajñatā loke prabhāvyate, sarvākārajñatā loke prabhāvyate, srotaāpanno loke prabhāvyate, sakṛdāgāmī loke prabhāvyate, anāgāmī loke prabhāvyate, arhan loke prabhāvyate, pratyekabuddho loke prabhāvyate, tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho loke prabhāvyate.
tad yathāpi nāma kauśika candramaṇḍalam āgamya sarvoṣadhitārānakṣatrāṇi prabhāvyante. evam eva kauśika bodhisattvacandramaṇḍalam āgamya sarvakuśalacaryāsamyakcaryādaśakuśalakarmapathadhyānāpramāṇārūpyasamāpattyabhijñāpāramitāśūnyatābodhipakṣadharmaśūnyatānimittāpraṇihitāryasatyavimokṣānupūrvavihārasamāpattisamādhidhāraṇīmukhadaśabalavaiśāradyapratisaṃvidāveṇikabuddhadharmādhayaḥ prabhāvyante. sarvaśaikṣāśaikṣaśrāvakapratyekabuddhatārānakṣatrāṇi ca prabhāvyante. tathāgatāś cārhantaḥ samyaksaṃbuddhā loke prabhāvyante.
yadāpi buddhānāṃ bhagavatāṃ loke notpādo bhavati, tadāpi bodhisattvā mahāsattvāḥ sattvebhyo laukikalokottarān dharmān deśayanti. tat kasya hetoḥ? bodhisattvaniryātā hi śrāvakapratyekabuddhamahāyānāni, tac ca bodhisattvasya mahāsattvasyopāyakauśalaṃ prajñāpāramitāniryātaṃ veditavyaṃ, yenopāyakauśalena samanvāgatā bodhisattvo mahāsattvo dānapāramitāyāṃ carati, śīlapāramitāyāṃ carati, kṣāntipāramitāyāṃ carati, vīryapāramitāyāṃ carati, dhyānapāramitāyāṃ carati, prajñāpāramitāyāṃ carati.

adhyātmaśūnyatāyāṃ carati, bahirdhāśūnyatāyāṃ carati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ carati, śūnyatāśūnyatāyāṃ carati, mahāśūnyatāyāṃ carati, paramārthaśūnyatāyāṃ carati, saṃskṛtaśūnyatāyāṃ carati, asaṃskṛtaśūnyatāyāṃ carati, atyantaśūnyatāyāṃ carati, anavarāgraśūnyatāyāṃ carati, anavakāraśūnyatāyāṃ carati, prakṛtiśūnyatāyāṃ carati, sarvadharmaśūnyatāyāṃ carati, svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ carati, anupalambhaśūnyatāyāṃ carati, abhāvaśūnyatāyāṃ carati, svabhāvaśūnyatāyāṃ carati, abhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ carati.
smṛtyupasthāneṣu carati. samyakprahāṇeṣu carati, ṛddhipādeṣu carati, indriyeṣu carati, baleṣu carati, bodhyaṅgeṣu carati, āryāṣṭāṅge marge carati, āryasatyeṣu carati, dhyāneṣu carati, apramāṇeṣu carati, ārūpyasamāpattiṣu carati, aṣṭāsu vimokṣeṣu carati, navasv anupūrvavihārasamāpattiṣu ( ŚsP_II-4_58 ) carati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukheṣu carati, abhijñāsu carati, samādhiṣu carati, dhāraṇīmukheṣu carati, tathāgatabaleṣu carati, vaiśāradyeṣu carati, pratisaṃvitsu carati, mahākaruṇāyāṃ carati, aṣṭādaśasv āveṇikeṣu buddhadharmeṣu carati. na ca śrāvakabhūmau patati na pratyekabuddhabhūmisākṣāt karoti, sattvāṃś ca paripācayati buddhakṣetraṃ ca pariśodhayati, āyuḥsaṃpadañ ca parigṛhṇāti sattvasaṃpadañ ca parigṛhṇāti buddhakṣetrasaṃpadañ ca parigṛhṇāti, bodhisattvasaṃpadaṃ ca parigṛhṇāti sarvākārajñatāṃ cānutprāpnoti.
[K. 185a18, N. 361b8, T. 290b10, P. 217b4, Ch. 582c20]
punar aparaṃ kauśika yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, sa ebhir dṛṣṭadhārmikair guṇaiḥ samanvāgato bhaviṣyati sāṃparāyikaiś ca guṇaiḥ samanvāgato bhaviṣyati.
śakra āha: katamair bhagavan dṛṣṭadhārmikair guṇaiḥ samanvāgataḥ sa kulaputro vā kuladuhitā vā bhaviṣyati, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati.
bhagavān āha: yo hi kaścit kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, sa na viṣeṇa kālaṃ kariṣyati, na śastreṇa kālaṃ kariṣyati, nāgninā kālaṃ kariṣyati, nodakena kālaṃ kariṣyati, yāvan naikottareṇa rāgaśatena kālaṃ kariṣyati, sthāpayitvā pūrvakarmavipākaṃ, ye ca puna rājakulād upadravā bhaviṣyanti, sacet kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ svādhyāyan rājakulam upasaṃkramiṣyati, na tasya te 'vatāraprekṣiṇām avatāraṃ lapsyate, rājaputrāś ca rājamahāmātrāś cālapitavyaṃ maṃsyante, ābhāṣitavyaṃ maṃsyante, pratisaṃmoditavyaṃ maṃsyante. tat kasya hetoḥ? yathāpi tad asyā eva prajñāpāramitāyās tejonubhāvena sacet kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ svādhyāyan rājakulam upasaṃkramiṣyati, tam enaṃ te rājaputrā vā rājamahāmātrā vā priyavacanair ālapitavyaṃ maṃsyante, ābhāṣitavyaṃ maṃsyate, pratisaṃmoditavyaṃ maṃsyate. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika teṣāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ vā sarvasattvānām antike maitracittaṃ pratyupasthitaṃ karuṇācittaṃ muditācittam upekṣācittaṃ pratyupasthitaṃ, ebhiḥ kauśika dṛṣṭadhārmikair guṇaiḥ samanvāgataḥ sa kulaputro vā ( ŚsP_II-4_59 ) kuladuhitā vā bhaviṣyati ya imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati.
katamaiś ca kauśika sāṃparāyikair guṇaiḥ samanvāgato bhavati, yad uta na jātu daśabhiḥ karmapathair avirahitā bhaviṣyati, na caturbhir dhyānair na caturbhir apramāṇair na catasṛbhir ārūpyasamāpattibhiḥ, na ṣaḍbhiḥ pāramitābhir na smṛtyupasthānair na samyakprahāṇair na ṛddhipādair nendriyair na balair na bodhyaṅgair na mārgeṇa nāryasatyair na dhyānair nāpramāṇair nārūpyasamāpattibhir na vimokṣair nānupūrvavihārasamāpattibhir na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhair nābhijñābhir na samādhibhir na dhāraṇīmukhair na tathāgatabalair na vaiśāradyair na pratisaṃvidbhir nāveṇikabuddhadharmair virahitā bhaviṣyanti, na kadācin narakeṣūpapadyate, na tiryagyonau na yamaloke, anyatra praṇidhānavaśena sattvaṃ paripākaṃ kariṣyati, sa na kadācid aṅgavihīno bhaviṣyati, na kadācid daridrakuleṣu pratyājaniṣyati, veṇukarakule vā puṣkasakule vā mauṣṭhikacaṇḍālaurānikasaukārikakuleṣu vā śūdrakuleṣu vā satatasamitaṃ dvātriṃśan mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvāgato bhaviṣyati, yatra ca lokadhātuṣu buddhā bhagavantas tiṣṭhanti dhrīyante yāpayanti tatra lokadhātuṣūpapatsyate, na jātu bodhisattvābhijñābhir virahito bhaviṣyati. sa ākāṅkṣaṃ buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkramiṣyati, buddhānāṃ bhagavatāṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya sa buddhakṣetrād buddhakṣetraṃ saṃkrāman sattvāṃś ca paripācayiṣyati, buddhakṣetraṃ ca pariśodhayiṣyati, tasmāt tarhi kauśika kulaputrair vā kuladuhitṛbhir vā imāṃ guṇasaṃpadām ākāṅkṣadbhir iyaṃ prajñāpāramitodgṛhītavyā dhārayitavā vācayitavyā paryavāptavyā yoniśaś ca manasikartavyā, sarvākārajñatācittena cāvirahitena bhavitavyaṃ, ta ebhir dṛṣṭadhārmikaiḥ sāṃparāyikaiś ca guṇaiḥ samanvāgato bhaviṣyanti, yāvad anuttarāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbhotsyante.
śatasāhasryāṃ prajñāpāramitāyām ūnaviṃśatitamaḥ parivartaḥ
[K. 185b15, N. 362b8, T. 291b3, P. 219a5, Ch. 583c19]
athānyatīrthikaparivrājakānāṃ śatam upārambhābhiprāyāṇāṃ yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāmaṃ nyāsīt.
atha khalu śakrasya devānām indrasyaitad abhūd, idam anyatīrthikānāṃ śatam upārambhābhiprāyāṇāṃ yena bhagavāṃs tenopasaṃkrāmanti sma, ya nv ahaṃ yāvan mayā bhagavato 'ntikāt, itaḥ prajñāpāramitāyā udgṛhītaṃ tat svādhyāyaṃ kuryāṃ, yadi me 'nyatīrthikaparivrājakām upasaṃkramya bhagavato 'ntarāyaṃ ca kuryuḥ prajñāpāramitāyāṃ bhāṣyamāṇāyām.
atha śakro devānām indro yāvad bhagavato 'ntikāt prajñāpāramitāyām udgṛhītaṃ tāvat svādhyāyaṃ karoti sma.
atha te 'nyatīrthikaparivrājakā dūreṇa dūraṃ bhagavataṃ pradakṣiṇīkṛtya, tenaiva mārgena tenaiva dvāreṇa punar eva prakrāntāḥ
atha bhagavān āyuṣmataḥ śāradvatīputrasyaitad abhūt, kim atra kāraṇaṃ yena me 'nyatīrthikaparivrājakā dūreṇa dūraṃ bhagavantaṃ pradakṣiṇīkṛtya tenaiva mārgena tenaiva dvāreṇa punar eva prakrāntāḥ

atha bhagavān āyuṣmataś chāradvatīputrasya cetasaiva cetaḥ, parivitarkam ājāyāyuṣmantaṃ śāradvatīputram āmantrayataḥ śakreṇa sāradvatīputra devānām indreṇeyaṃ prajñāpāramitā samanvāhṛtā tenaite 'nyatīrthikacarakaparivrājakā dūreṇa dūraṃ tāṃ pradakṣiṇīkṛtya, tenaiva mārgena tenaiva dvāreṇa punar eva prakrāntāḥ, na hi śāradvatīputra eṣām anyatīrthikacarakaparivrājakānām ekasyāpi śuklāṅgaṃ samanupaśyāmi, sarva ete 'nyatīrthikaparivrājakāḥ pratihatacittā upārambhābhiprāyā imāṃ parṣadam upasaṃkramitavyaṃ maṃyante nāhaṃ taṃ śāradvatīputra samanupaśyāmi, sadevaloke samārake sabrahmake saśravaṇabrāhmaṇikāyāṃ prajāyāṃ yo 'syāṃ prajñāpāramitāyāṃ pratihatacitto vā upārambhābhiprāyo vā upasaṃkramen nedaṃ sthānaṃ vidyate. tat kasya hetoḥ? tathā hi śāradvatīputra ya iha trisāhasre mahāsāhasre lokadhātau cāturmahārājakāyikā devaputrās trāyastriṃśā yāmās tuṣitā nirmāṇaratayaḥ paranirmitavaśavartino devaputrā brahmakāyikā brahmapurohitā brahmapārṣadyā mahābrahmaṇa ābhaḥ parīttābhā apramāṇābhā ābhāsvarāḥ śubhāḥ parīttaśubbā apramāṇaśubhāḥ śubhakṛtsnā bṛhāḥ parīttabṛhā apramāṇabṛhā bṛhatphalā anabhrakā abṛhā atapāḥ sudṛśāḥ sudarśanā akaniṣṭhā devāḥ, ye ca śrāvakā ye ca pratyekabuddhā ye 'pi ( ŚsP_II-4_61 ) bodhisattvā mahāsattvās tair iyaṃ prajñāpāramitāṃ udgṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi te prajñāpāramitā niryātāḥ sarvam.
punar aparaṃ śāradvatīputra ye 'pi te pūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te dakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvalukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te paścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvalukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te uttarasyāṃ diśi gaṅgānadīvalukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te uttarapūrvasyāṃ diśi gaṅgānadīvalukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi gaṅgānadīvalukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā ( ŚsP_II-4_62 ) devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te paścimottarasyāṃ diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te adhastād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyaṃ prajñāpāramitānuparigṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve,
ye 'pi te upariṣṭād diśi gaṅgānadīvālukopameṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavantaḥ saśrāvakasaṃghāḥ pratyekabuddhā bodhisattvā mahāsattvā devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās taiḥ sarvair iyam prajñāpāramitānugṛhītā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prajñāpāramitā niryātās te sarve.
[K. 186a19, N. 364a8, T. 292b5, P. 222a1, Ch. 584a23]
atha khalu mārasya pāpīyas etad abhūd, imās tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya catasraḥ parṣadaḥ saṃmukhībhūtā ime ca kāmāvacarā rūpāvacarāś ca devāḥ saṃmukhībhūtā niḥsaṃśayam atra bodhisattvā mahāsattvā vyākariṣyante, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau ya nv ahaṃ yena bhagavāṃs tenopasaṃkrameyaṃ vicakṣuṣ karaṇīya.
atha māra pāpīyāṃś caturaṅgabalakāyam abhinirmāya yena bhagavāṃs tenopasaṃkramitukāmo 'bhūt.
atha śakrasya devānām indrasyaitad abhūt, māro batāyaṃ pāpīyāṃ caturaṅgabalakāyam abhinirmāya yena bhagavāṃs tenopasaṃkramitukāmaḥ, yaś cāyaṃ mārapāpīyāñ caturaṅgabalakāyasya vyūho nāyaṃ rājño bimbisārasya caturaṅgasya balakāyasyaivaṃrūpo vyūho na rājñaḥ prasenajito na sākyānāṃ na licchavīnāṃ caturaṅgasya balakāyasyaivaṃrūpavyūhaḥ yo 'yaṃ caturaṅgo varakāyo māreṇa pāpiyasā nirmitaḥ dīrgharātraṃ khalu punar mārapāpīyān bhagavato 'vatārasaṃprekṣyāvatāragaveṣī samyakprayuktānāṃ ca sattvānāṃ viheṭhanābhiprāyaḥ, ya nv aham imāṃ ( ŚsP_II-4_63 ) prajñāpāramitāṃ samanvāhareyaṃ smṛtyā ca svādhyāyaṃ kuryāt.
atha śakro devānām indra imāṃ prajñāpāramitāṃ samanvāharati sma, smṛtyā ca svādhyāyaṃ karoti sma, yathā yathā śakro devānām indra imāṃ prajñāpāramitāṃ svādhyāyaṃ karoti sma, tathā tathā mārapāpīyāṃs tenaiva mārgeṇa tenaiva dvāreṇa punar eva pratyudāvartate sma.

atha tatra parṣadi cāturmahārājakāyikā devaputrā yāvad akaniṣṭhā devās te divyāni puṣpāṇi vāsāṃsi cābhinirmāya vaihāyasy antarikṣe sthitvaiva yena bhagavāṃs tenākṣipanti sma, yena bhagavāṃs tenābhiprakiranti sma. evaṃ ca vācam abhāṣanta, ciraṃ bateyaṃ jāmbūdvīpakānāṃ manuṣyāṇāṃ prajñāpāramitā bhagavatāṃ yāvat kileyaṃ jāmbūdvīpakān manuṣyān prajñāpāramitānuvartiṣyante tāvan na tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasyāntardhānaṃ bhaviṣyati saddharmasya ca cirasthitikatāṃ bhaviṣyati, saṃgharatnasya ca loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ caryāviśeṣaḥ prajñāsyate, yatra ca digbhāge imāṃ prajñāpāramitāṃ te kulaputrā kuladuhitaro vā likhiṣyanti dhārayiṣyanti pustakagatām api kṛtvā ālokajātā ca sā dik pratikāṅkṣitavyā sanāthāvigatās tamondhakārā ca me sā dik pratikāṅkṣitavya.

[K. 186b9, N. 265a1, T. 293a2, P. 223a2, Ch. 584c1]
atha bhagavāñ chakraṃ devānām indrakāṃś cākaniṣṭhaparyato devaputrān etad avocat: evam etat kauśikaivam etat, evam etad devaputrā evam etat, yāvad imāṃ prajñāpāramitāṃ jāmbūdvīpakā manuṣyā anuvartiṣyante, tāvat tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasyāntardhānaṃ bhaviṣyati saddharmasya ca cirasthitikatā bhaviṣyati saṃgharatnasya ca loke prajñāyate yāvat trisāhasramahāsāhasre lokadhātau yāvat samanto daśasu dikṣu lokadhātuṣu tathāgatasyārhantaḥ samyaksaṃbuddhasyāntardhānaṃ bhaviṣyati, sarvadharmasya ca cirasthitikatā bhaviṣyati, saṃgharatnasya ca loke prādurbhāvo bhaviṣyati, bodhisattvānāṃ ca mahāsattvānāṃ caryāviśeṣaḥ prajñāsyate, yatra ca digbhāge imāṃ prajñāpāramitāṃ te kulaputrā kuladuhitaro vā likhiṣyanti dhārayiṣyanti pustakagatām api kṛtvā ālokajātā ca sā dik pratikāṅkṣitavyā sanāthāvigatās tamondhakārā ca me sā dik pratibhāti.
atha te devaputrā punar api divyāni kusumāni abhinirmāya yena bhagavāṃs tenābhiprakiranti sma, evañ ca vācam abhāṣanta, yo hi kaścid bhagavan kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati ( ŚsP_II-4_64 ) dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśas manasikariśyati. na tasya māro vā mārakāyikā vā devatā avatāraprakṣiṇo 'vatāraṃ lapsyante, vayam api bhagavaṃs tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā satatasamitaṃ rakṣāvaraṇaguptiṃ saṃvidhāsyāmaḥ. tat kasya hetoḥ? śāstāram eva bhagavaṃs tam asya mahāśāstāram anyataraṃ vā yaḥ kulaputro vā kuladuhitā vemāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati, yoniśaś ca manasikariṣyati.
atha śakro devānām indro bhagavantam etad avocat: na te bhagavan kulaputro vā kuladuhitaro vā avarakena kuśalamūlena samanvāgatā bhaviṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati, yoniśaś ca manasikariṣyati, sarvajinamanasikārās te bhagavan kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca bhaviṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, bahubuddhaparyupāsitāś ca te bhagavan kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca bhaviṣyanti, kalyāṇamitraparigṛhītāś ca te bhagavan kulaputrā vā kuladuhitaraś ca bhaviṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti. tat kasya hetoḥ? ato hi bhagavan sarvākārajñatā gaveṣitavyā yad uta prajñāpāramitāyāḥ, ataś ca punar bhagavan prajñāpāramitā gaveṣitavyā, yad uta sarvākārajñatāyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi bhagavan nānyā prajñāpāramitānyā sarvākārajñatānyā prajñāpāramitā iti hi prajñāpāramitā ca sarvākārajñatā nānyādvayam etad advaidhīkāram.
bhagavān āha: evam etat kauśikaivam etat prajñāpāramitāniryātā hi kauśika tathāgatānām arhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ sarvākārajñatā, sarvākārajñātāniryātā ca prajñāpāramitā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika nānyā prajñāpāramitānyā sarvākārajñatā nānyā sarvākārajñatānyā prajñāpāramitā iti hi prajñāpāramitā ca sarvākārajñatā cādvayam etad advaidhīkāram.
śatasāhasryāṃ prajñāpāramitāyāṃ viṃśatitamaḥ parivartaḥ
[K. 187a3, N. 365b8, T. 293b6, P. 224b2, Ch, 585a15]
atha khalv āyuṣmān ānando bhagavantam etad avocat: na tathā bhagavān dānapāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā śīlapāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā kṣāntipāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā vīryapāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā dhyānapāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā prajñāpāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati.
na tathā bhagavān adhyātmaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā bahirdhāśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathādhyātmabahirdhāśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā śūnyatāśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā mahāśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā paramārthaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā saṃskṛtaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā saṃskṛtaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathātyantaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathānavarāgraśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathānavakāraśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā prakṛtiśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā sarvadharmaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā svalakṣaṇaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathānupalambhaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathābhāvaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā svabhāvaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathābhāvasvabhāvaśūnyatāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, yathā prajñāpāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati.
na tathā smṛtyupasthānānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā samyakprahāṇānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā ṛddhipādānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathendriyāṇāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā balānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā bodhyaṅgānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathāryāṣṭāṅgasya mārgasya nāmadheyaṃ parikīrtayati, yathā prajñāpāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati. na tathāryasatyānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā dhyānānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathārūpyasamāpattīnāṃ nāmadheyaṃ prarikīrtayati, yathā prajñāpāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati. na tathāṣṭānāṃ vimokṣamukhānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ ( ŚsP_II-4_66 ) nāmadheyaṃ parikīrtayati, yathā prajñāpāramitāyā nāmadḥeyaṃ parikīrtayati. na tathā samādhīnāṃ nāmadheyani parikīrtayati, na tathā dhāraṇīmukhānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, yathā prajñāpāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati. na tathā daśānāṃ tathāgatabalānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tatha caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā mahāmaitryā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathā mahākaruṇāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati, na tathāṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇāṃ nāmadheyaṃ parikīrtayati, yathā prajñāpāramitāyā nāmadheyaṃ parikīrtayati.

bhagavān āha: prajñāpāramitā ānandaḥ pūrvāṅgamā pariṇāyikā yad uta pañcānāṃ pāramitānāṃ sarvaśūnyatānāṃ saptatriṃśānāṃ bodhipakṣāṇāṃ dharmāṇāṃ, āryasatyānāṃ caturṇāṃ dhyānānāṃ caturṇām apramāṇānāṃ catasṛṇām ārūpyasamāpattīnām aṣṭāṇāṃ vimokṣāṇāṃ navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām abhijñānāṃ samādhīnāṃ dhāraṇīmukhānāṃ daśatathāgatabalānāṃ caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ pratisaṃvidāṃ mahāmaitryā mahākaruṇāyā aṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmāṇām. tat kiṃ manyase? ānandāpariṇāmitaṃ dānaṃ sarvākārajñatāyāṃ dānapāramitā bhavati.
āha: no hīdaṃ bhagavan.
bhagavān āha: tat kim apariṇāmitaṃ śīlaṃ sarvākārajñatāyāṃ śīlapāramitā bhavati?
āha: no hīdaṃ bhagavan.
bhagavān āha: tat kim apariṇāmitaṃ kṣāntiṃ sarvākārajñatāyāṃ kṣāntipāramitā bhavati?
āha: no hīdaṃ bhagavan.
bhagavān āha: tat kim apariṇāmitaṃ vīryaṃ sarvākārajñatāyāṃ vīryapāramitā bhavati?
āha: no hīdaṃ bhagavan.
bhagavān āha: tat kim apariṇāmitaṃ dhyānaṃ sarvākārajñatāyāṃ dhyānapāramitā bhavati?
āha: no hīdaṃ bhagavan.
bhagavān āha: tat kim apariṇāmitaṃ prajñāṃ sarvākārajñatāyāṃ prajñāpāramitā bhavati?
āha: no hīdaṃ bhagavan. api tu khalu punaḥ kathaṃ bhagavan dānapāramitāṃ sarvākārajñatāyāṃ dānapāramitā bhavati? kathaṃ bhagavan śīlapāramitāṃ sarvākārajñatāyāṃ śīlapāramitā bhavati? kathaṃ bhagavan kṣāntipāramitāṃ sarvākārajñatāyāṃ kṣāntipāramitā bhavati? kathaṃ bhagavan vīryapāramitāṃ sarvākārajñatāyāṃ vīryapāramitā bhavati? kathaṃ bhagavan dhyānapāramitāṃ sarvākārajñatāyāṃ dhyānapāramitā bhavati? kathaṃ bhagavan prajñāpāramitāṃ sarvākārajñatāyāṃ prajñāpāramitā bhavati?
bhagavān āha: advayayogenānanda pariṇāmitaṃ sarvākārajñatāyāṃ dānapāramitā bhavaty anutpādayogenānupalambhayogena pariṇāmitaṃ sarvākārajñatāyāṃ dānapāramitā bhavati, advayayogena pariṇāmitaṃ śīlaṃ sarvākārajñatāyāṃ śīlapāramitā bhavaty anutpādayogenānupalambhayogena pariṇāmitaṃ śīlaṃ sarvākārajñatāyāṃ śīlapāramitā bhavati, advayayogena pariṇāmitaṃ kṣāntiḥ sarvākārajñatāyāṃ kṣāntipāramitā bhavaty anutpādayogenānupalambhayogena pariṇāmitā kṣāntiḥ sarvākārajñatāyāṃ kṣāntipāramitā bhavati, advayayogena pariṇāmitaṃ vīryaṃ sarvākārajñatāyāṃ vīryapāramitā bhavati, anutpādayogenānupalambhayogena pariṇāmitaṃ vīryaṃ sarvākārajñatāyāṃ vīryapāramitā bhavati, advayayogena pariṇāmitaṃ dhyānaṃ sarvākārajñatāyāṃ dhyānapāramitā bhavaty anutpādayogenānupalambhayogena pariṇāmitaṃ dhyānaṃ sarvākārajñatāyāṃ dhyānapāramitā bhavati, advayayogena pariṇāmitā prajñā sarvākārajñatāyāṃ prajñāpāramitā bhavaty anutpādayogenānupalambhayogena pariṇāmitā prajñā sarvākārajñatāyāṃ prajñāpāramitā bhavati.
āha: kathaṃ bhagavann advayayogena pariṇāmitaṃ dānaṃ sarvākārajñatāyāṃ dānapāramitā bhavati? katham anutpādayogenānupalambhayogena? kathaṃ bhagavann advayayogena pariṇāmitaṃ śīlaṃ sarvākārajñatāyāṃ śīlapāramitā bhavati? katham anutpādayogenānupalambhayogena? kathaṃ bhagavann advayayogena pariṇāmitaṃ kṣāntiḥ sarvākārajñatāyāṃ kṣāntipāramitā bhavati? katham anutpādayogenānupalambhayogena? kathaṃ bhagavann advayayogena pariṇāmitaṃ vīryaṃ sarvākārajñatāyāṃ vīryapāramitā bhavati? katham anutpādayogenānupalambhayogena? kathaṃ bhagavann advayayogena pariṇāmitaṃ dhyānaṃ sarvākārajñatāyāṃ dhyānapāramitā bhavati? katham anutpādayogenānupalambhayogena? kathaṃ bhagavann advayayogena pariṇāmitā prajñā sarvākārajñatāyāṃ ( ŚsP_II-4_68 ) prajñāpāramitā bhavati? katham anutpādayogenānupalambhayogena?
bhagavān āha: rūpasyādvayayogena, vedanāyā advayayogena, saṃjñāyā advayayogena, saṃskārāṇām advayayogena, vijñānasyādvayayogena.
cakṣuṣa advayayogena, śrotrasyādvayayogena, ghrāṇasyādvayayogena, jihvāyā advayayogena, kāyasyādvayayogena, manaso 'dvayayogena.
rūpasyādvayayogena, śabdasyādvayayogena, gandhasyādvayayogena, rasasyādvayayogena, sparśasyādvayayogena, dharmāṇām advayayogena.
cakṣurvijñānasyādvayayogena, śrotravijñānasyādvayayogena, ghrāṇavijñānasyādvayayogena, jihvāvijñānasyādvayayogena, kāyavijñānasyādvayayogena, manovijñānasyādvayayogena.
cakṣuḥsaṃsparśasyādvayayogena, śrotrasaṃsparśasyādvayayogena, ghrāṇasaṃsparśasyādvayayogena, jihvāsaṃsparśasyādvayayogena, kāyasaṃsparśasyādvayayogena, manaḥsaṃsparśasyādvayayogena.
cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena.
pṛthivīdhātor advayayogena, abdhātor advayayogena, tejodhātor advayayogena, vāyudhātor advayayogena, ākāśadhātor advayayogena, vijñānadhātor advayayogena.
avidyāyā advayayogena, saṃskārāṇām advayayogena, vijñānasyādvayayogena, nāmarūpasyādvayayogena, ṣaḍāyatanasyādvayayogena, sparśasyādvayayogena, vedanāyā advayayogena, tṛṣṇāyā advayayogena, upādānasyādvayayogena, bhavasyādvayayogena, jāter advayayogena, jarāmaraṇasyādvayayogena.
dānapāramitāyā advayayogena, śīlapāramitāyā advayayogena, kṣāntipāramitāyā advayayogena, vīryapāramitāyā advayayogena, dhyānapāramitāyā advayayogena, prajñāpāramitāyā advayayogena.
adhyātmaśūnyatāyā advayayogena, bahirdhāśūnyatāyā advayayogena, adhyātmabahirdhāśūnyatā advayayogena, śūnyatāśūnyatāyā advayayogena, mahāśūnyatāyā advayayogena, paramārthaśūnyatāyā advayayogena, saṃskṛtaśūnyatāyā advayayogena, asaṃskṛtaśūnyatāyā advayayogena, atyantaśūnyatāyā advayayogena, anavarāgraśūnyatāyā advayayogena, ( ŚsP_II-4_69 ) anavakāraśūnyatāyā advayayogena, prakṛtiśūnyatāyā advayayogena, sarvadharmaśūnyatāyā advayayogena, svalakṣaṇaśūnyatāyā advayayogena, anupalambhaśūnyatāyā advayayogena, abhāvaśūnyatāyā advayayogena, svabhāvaśūnyatāyā advayayogena, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā advayayogena.

smṛtyupasthānānām advayayogena, samyakprahāṇānām advayayogena, ṛddhipādānām advayayogena, indriyāṇām advayayogena, balānām advayayogena, bodhyaṅgānām advayayogena, āryāṣṭāṅgasya mārgasyādvayayogena, āryasatyānām advayayogena, dhyānānām advayayogena, apramāṇānām advayayogena, ārūpyasamāpattīnām advayayogena, vimokṣāṇām advayayogena, anupūrvavihārasamāpattīnām advayayogena, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām advayayogena, abhijñānām advayayogena, samādhīnām advayayogena, dhāraṇīmukhānām advayayogena, daśānāṃ tathāgatabalānām advayayogena, caturṇāṃ vaiśāradyānām advayayogena, catasṛṇāṃ pratisaṃvidām advayayogena, mahāmaitryā advayayogena, mahākaruṇāyā advayayogena, aṣṭādaśānām āveṇikabuddhadharmāṇām advayayogena, srotaāpattiphalasyādvayayogena, sakṛdāgāmiphalasyādvayayogena, anāgāmiphalasyādvayayogena, arhattvasyādvayayogena, pratyekabodher advayayogena, anuttarāyāḥ samyaksaṃbodher advayayogena.
[K. 188a12, N. 368b4, T. 295b6, P. 229b1, Ch. 617a8]
āha: kathaṃ bhagavan rūpasyādvayayogena, kathaṃ vedanāyā advayayogena, kathaṃ saṃjñāyā advayayogena, kathaṃ saṃskārāṇām advayayogena, kathaṃ vijñānasyādvayayogena?
kathaṃ cakṣuṣo 'dvayayogena, kathaṃ śrotrasyādvayayogena, kathaṃ ghrāṇasyādvayayogena, kathaṃ jihvāyā advayayogena, kathaṃ kāyasyādvayayogena, kathaṃ manaso 'dvayayogena?
kathaṃ rūpasyādvayayogena, kathaṃ śabdasyādvayayogena, kathaṃ gandhasyādvayayogena, kathaṃ rasasyādvayayogena, kathaṃ sparśasyādvayayogena, kathaṃ dharmāṇām advayayogena?
kathaṃ cakṣurvijñānasyādvayayogena, kathaṃ śrotravijñānasyādvayayogena, kathaṃ ghrāṇavijñānasyādvayayogena, kathaṃ jihvāvijñānasyādvayayogena, kathaṃ kāyavijñānasyādvayayogena, kathaṃ manovijñānasyādvayayogena?

kathaṃ cakṣuḥsaṃsparśasyādvayayogena, kathaṃ śrotrasaṃsparśasyādvayayogena, ( ŚsP_II-4_70 ) kathaṃ ghrāṇasaṃsparśasyādvayayogena, kathaṃ jihvāsaṃsparśasyādvayayogena, kathaṃ kāyasaṃsparśasyādvayayogena, kathaṃ manaḥsaṃsparśasyādvayayogena?
kathaṃ cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, kathaṃ śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, kathaṃ ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, kathaṃ jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, kathaṃ kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena, kathaṃ manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā advayayogena?
kathaṃ pṛthivīdhātor advayayogena, katham abdhātor advayayogena, kathaṃ tejodhātor advayayogena, kathaṃ vāyudhātor advayayogena, katham ākāśadhātor advayayogena, kathaṃ vijñānadhātor advayayogena?
katham avidyāyā advayayogena, kathaṃ saṃskārāṇām advayayogena, kathaṃ vijñānasyādvayayogena, kathaṃ nāmarūpasyādvayayogena, kathaṃ ṣaḍāyatanasyādvayayogena, kathaṃ sparśasyādvayayogena, kathaṃ vedanāyā advayayogena, kathaṃ tṛṣṇāyā advayayogena, katham upādānasyādvayayogena, kathaṃ bhavasyādvayayogena, kathaṃ jāter advayayogena, kathaṃ jarāmaraṇasyādvayayogena?
kathaṃ dānapāramitāyā advayayogena, kathaṃ śīlapāramitāyā advayayogena, kathaṃ kṣāntipāramitāyā advayayogena, kathaṃ vīryapāramitāyā advayayogena, kathaṃ dhyānapāramitāyā advayayogena, kathaṃ prajñāpāramitāyā advayayogena?
katham adhyātmaśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ bahirdhāśūnyatāyā advayayogena, katham adhyātmabahirdhāśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ śūnyatāśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ mahāśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ paramārthaśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ saṃskṛtaśūnyatāyā advayayogena, katham asaṃskṛtaśūnyatāyā advayayogena, katham atyantaśūnyatāyā advayayogena, katham anavarāgraśūnyatāyā advayayogena, katham anavakāraśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ prakṛtiśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ sarvadharmaśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ svalakṣaṇaśūnyatāyā advayayogena, katham anupalambhaśūnyatāyā advayayogena, katham abhāvaśūnyatāyā advayayogena, kathaṃ svabhāvaśūnyatāyā advayayogena, katham abhāvasvabhāvaśūnyatāyā advayayogena?
kathaṃ smṛtyupasthānānām advayayogena, kathaṃ samyakprahāṇānām advayayogena, katham ṛddhipādānām advayayogena, katham indriyāṇām ( ŚsP_II-4_71 ) advayayogena, kathaṃ balānām advayayogena, kathaṃ bodhyaṅgānām advayayogena, katham āryāṣṭāṅgasya mārgasyādvayayogena, katham āryasatyānām advayayogena, kathaṃ dhyānānām advayayogena, katham apramāṇānām advayayogena, katham ārūpyasamāpattīnām advayayogena, katham aṣṭānāṃ vimokṣām advayayogena, katham anupūrvavihārasamāpattīnām advayayogena, kathaṃ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām advayayogena, katham abhijñānām advayayogena, kathaṃ samādhīnām advayayogena, kathaṃ dhāraṇīmukhānām advayayogena, kathaṃ daśānāṃ tathāgatabalānām advayayogena, kathaṃ caturṇāṃ vaiśāradyānām advayayogena, kathaṃ catasṛṇāṃ pratisaṃvidām advayayogena, kathaṃ mahāmaitryā advayayogena, kathaṃ mahākaruṇāyā advayayogena, katham aṣṭādaśānām āveṇikabuddhadharmāṇām advayayogena, kathaṃ srotaāpattiphalasyādvayayogena, kathaṃ sakṛdāgāmiphalasyādvayayogena, katham anāgāmiphalasyādvayayogena, katham arhattvasyādvayayogena, kathaṃ pratyekabodher advayayogena, kathaṃ mārgākārajñatāyā advayayogena, kathaṃ sarvākārajñatāyā advayayogena, katham anuttarāyāḥ samyaksaṃbodher advayayogena?
tathā hi rūpaṃ rūpeṇa śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi rūpaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, vedanā vedanayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi vedanā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, saṃjñā saṃjñayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi saṃjñā ca pāramitā cādvayam etad advaidhlkāraṃ, saṃskārāḥ saṃskāraiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi saṃskārā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, vijñānaṃ vijñānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi vijñānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
cakṣuś cakṣuṣā śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi cakṣuś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, śrotraṃ śrotreṇa śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi śrotraṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, ghrāṇaṃ ghrāṇena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi ghrāṇaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, jihvā jihvayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi jihvā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, kāyaḥ kāyeṇa śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi kāyaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, mano manasā śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi śūnyaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
rūpaṃ rūpeṇa śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi rūpaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, śabdaḥ śabdena śūnyaḥ tat kasya hetoh? tathā hi śabdaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, gandhaḥ gandhena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi gandhaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, raso rasena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi rasaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, sparśaḥ sparśena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi sparśaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, dharmā dharmaiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi dharmāś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi cakṣurvijñānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, śrotravijñānaṃ śrotravijñānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi śrotravijñānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi ghrāṇavijñānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, jihvāvijñānaṃ jihvāvijñānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi jihvāvijñānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, kāyavijñānaṃ kāyavijñānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi kāyavijñānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, manovijñānaṃ manovijñānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi manovijñānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.

cakṣuḥsaṃsparśaś cakṣuḥsaṃsparśena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi cakṣuḥsaṃsparśaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, śrotrasaṃsparśaḥ śrotrasaṃsparśena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi śrotrasaṃsparśaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, ghrāṇasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi ghrāṇasaṃsparśaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, jihvāsaṃsparśo jihvāsaṃsparśena śūnyaḥ, tat kasya hetoḥ? tathā hi jihvāsaṃsparśaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, kāyasaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi kāyasaṃsparśaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, manaḥsaṃsparśo manaḥsaṃsparśena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi manaḥsaṃsparśaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, śrotrasaṃsparśapratyayavedanā śrotrasaṃsparśapratyayavedanayā ( ŚsP_II-4_73 ) śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi śrotrasaṃsparśapratyayavedanā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, jihvāsaṃsparśapratyayavedanā jihvāsaṃsparśapratyayavedanayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi jihvāsaṃsparśapratyayavedanā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, kāyasaṃsparśapratyayavedanā kāyasaṃsparśapratyayavedanayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi kāyasaṃsparśapratyayavedanā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, manaḥsaṃsparśapratyayavedanā manaḥsaṃsparśapratyayavedanayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi manaḥsaṃsparśapratyayavedanā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
pṛthivīdhātuḥ pṛthivīdhātunā śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi pṛthivīdhātuś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, abdhātur abdhātunā śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hy abdhātuś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, tejodhātuḥ tejodhātunā śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi tejodhātuś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, vāyudhātur vāyudhātunā śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi vāyudhātuś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, ākāśadhātur ākāśadhātunā śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hy ākāśadhātuś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, vijñānadhātur vijñānadhātunā śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi vijñānadhātuś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
avidyā avidyayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy avidyā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, saṃskārāḥ saṃskāraiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi saṃskārāś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, vijñānaṃ vijñānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi vijñānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, nāmarūpaṃ nāmarūpeṇa śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi nāmarūpaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, ṣaḍāyatanaṃ ṣaḍāyatanena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi ṣaḍāyatanaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, sparśaḥ sparśena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi sparśaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, vedanā vedanayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi vedanā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, tṛṣṇā tṛṣṇayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi tṛṣṇā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, upādānam ( ŚsP_II-4_74 ) upādānena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hy upādānaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, bhavo bhavena śūnyaḥ. tat kasya hetoh? tathā hi bhavaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ. jātir jatyā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi jātiś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, jarāmaraṇaṃ jarāmaraṇena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi nāmarūpaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
adhyātmaśūnyatā adhyātmaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy adhyātmaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, bahirdhāśūnyatā bahirdhāśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi bahirdhāśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, adhyātmabahirdhāśūnyatā adhyātmabahirdhāśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy adhyātmabahirdhāśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, śūnyatāśūnyatā śūnyatāśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi śūnyatāśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, mahāśūnyatā mahāśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi mahāśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, paramārthaśūnyatā paramārtaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi paramārthaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, saṃskṛtaśūnyatā saṃskṛtaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy saṃskṛtaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, asaṃskṛtaśūnyatā asaṃskṛaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy asaṃskṛtaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, atyantaśūnyatā atyantaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy atyantaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, anavarāgraśūnyatā anavarāgraśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy anavarāgraśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, anavakāraśūnyatā anavakāraśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy anavakāraśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, prakṛtiśūnyatā prakṛtiśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi prakṛtiśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, sarvadharmaśūnyatā sarvadharmaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi sarvadharmaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, svalakṣaṇaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi svalakṣaṇaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, anupalambhaśūnyatā anupalambhaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoh? tathā hy anupalambhaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad. advaidhīkāram, abhāvaśūnyatā ( ŚsP_II-4_75 ) abhāvaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy abhāvaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, svabhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi svabhāvaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, abhāvasvabhāvaśūnyatā abhāvasvabhāvaśūnyatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy abhāvasvabhāvaśūnyatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.

smṛtyupasthānāni smṛtyupasthānaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi smṛtyupasthānāni ca pāramitā cādyayam etad advaidhīkāraṃ, samyakprahāṇāni samyakprahāṇaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi samyakprahāṇāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, ṛddhipādā ṛddhipādaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hy ṛddhipādāś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, indriyāṇīndriyaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hīndriyāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, balāni balaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi balāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, bodhyaṅgāni bodhyaṅgaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi bodhyaṅgāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, mārgo mārgena śūnyaḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi mārgaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, āryasatyāny āryasatyaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hy āryasatyāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, dhyānāni dhyānaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi dhyānāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, apramāṇāny apramāṇaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hy apramāṇāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, ārūpyasamāpattaya ārūpyasamāpattibhiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hy ārūpyasamāpattayaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, vimokṣā vimokṣaiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi vimokṣāś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, anupūrvavihārasamāpattayo 'nupūrvavihārasamāpattibhiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hy anupūrvavihārasamāpattayaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣasamukhaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, abhijñā abhijñābhiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hy abhijñāś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, samādhayaḥ samādhibhiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hi samādhayaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, dhāraṇīmukhāni dhāraṇīmukhaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi ( ŚsP_II-4_76 ) dhāraṇīmukhāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, daśatathāgatabalāni daśatathāgatabalaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi daśatathāgatabalāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, vaiśāradyāni vaiśāradyaiḥ śūnyāni. tat kasya hetoḥ? tathā hi vaiśāradyāni ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, pratisaṃvidaḥ pratisaṃvidbhiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoh? tathā hi pratisaṃvidaś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ mahākaruṇā mahākaruṇayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi mahākaruṇā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, āveṇikabuddhadharmā āveṇikabuddhadharmaiḥ śūnyāḥ. tat kasya hetoḥ? tathā hy āveṇikabuddhadharmāś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, srotaāpattiphalaṃ srotaāpattiphalena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi srotaāpattiphalaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, sakṛdāgāmiphalaṃ sakṛdāgāmiphaIena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hi sakṛdāgāmiphalaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, anāgāmiphalam anāgāmiphalena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hy anāgāmiphalaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, arhattvam arhattvena śūnyam. tat kasya hetoḥ? tathā hy arhattvaṃ ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, pratyekabodhiḥ pratyekabodhyā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hy pratyekabodhiś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāraṃ, mārgākārajñatā mārgākārajñatayā śūnyā. tat kasya hetoḥ? tathā hi mārgākārajñatā ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram. anuttarā samyaksaṃbodhiḥ samyaksaṃbodhyā śūnyā. tat kasya hetoh? tathā hi bodhisattvāś ca pāramitā cādvayam etad advaidhīkāram.
[K. 190a6, N. 373a2, T. 298b8, P. 237b2, Ch. 687b2]
tasmāt tarhy ānanda prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā āsāṃ pañcānāṃ pāramitānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā sarvaśūnyatānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā saptatriṃśatāṃ bodhipakṣyāṇāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā caturṇām āryasatyānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā caturṇāṃ dhyānānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā caturṇām apramāṇānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgama aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā navānām anupūrvavihārasamāpattīnāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā abhijñānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā samādhīnāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā sarvadhāraṇīmukhānāṃ ( ŚsP_II-4_77 ) prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā, caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā, catasṛṇāṃ pratisaṃvidāṃ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā, mahāmaitryāḥ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā, mahākaruṇāyāḥ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā, aṣṭādaśānām āveṇikabuddhadharmāṇāṃ prajñāpāramitaiva pūryaṅgamā, sarvajñatāyāḥ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā, mārgākārajñatāyāḥ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā, sarvākārajñatāyāḥ prajñāpāramitaiva pūrvaṅgamā.
tad yathāpi nāmānanda mahāpṛthivyāṃ bījāni prakīrṇāni sāmāgrī labhamānāni virohanti mahāpṛthivyāṃ ca teṣāṃ pratiṣṭhānaṃ mahāpṛthivī pratiṣṭhitāni tāni bījāni prarohanti. evam eva prajñāpāramitā pratiṣṭhā imā pañcapāramitā virohanti.
adhyātmaśūnyatā virohati, bahirdhāśūnyatā virohati, adhyātmabahirdhāśūnyatā virohati, śūnyatāśūnyatā virohati, mahāśūnyatā virohati, paramārthaśūnyatā virohati, saṃskṛtaśūnyatā virohati, asaṃskṛtaśūnyatā virohati, atyantaśūnyatā virohati, anavarāgraśūnyatā virohati, anavakāraśūnyatā virohati, prakṛtiśūnyatā virohati, sarvadharmaśūnyatā virohati, svalakṣaṇaśūnyatā virohati, anupalambhaśūnyatā virohati, abhāvaśūnyatā virohati, svabhāvaśūnyatā virohati, abhāvasvabhāvaśūnyatā virohati.

smṛtyupasthānāni virohanti, samyakprahāṇāni virohanti, ṛddhipādā virohanti, indriyāṇi virohanti, balāni virohanti, bodhyaṅgāni virohanti, āryāṣṭāṅgo mārgo virohati, āryasatyāni virohanti, dhyānāni virohanti, apramāṇāni virohanti, ārūpyasamāpattayo virohanti, aṣṭau vimokṣā virohanti, navānupūrvavihārasamāpattayo virohanti, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni virohanti, abhijñā virohanti, samādhayo virohanti, dhāraṇīmukhāni virohanti, daśatathāgatabalāni virohanti, catvāri vaiśāradyāni virohanti, catasraḥ pratisaṃvido virohanti, mahāmaitri virohati, mahākaruṇā virohati, aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā virohanti, sarvajñatā virohanti, mārgākārajñatā virohanti, sarvākārajñatā virohanti.
sarvākārajñatāpratiṣṭhitāḥ punar ānanda pañcapāramitā virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāḥ sarvaśūnyatā virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni catvāri smṛtyupasthānāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni catvāri samyakprahāṇāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāś catvāra ṛddhipādā virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni pañcendriyāṇi virohanti, ( ŚsP_II-4_78 ) sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni pañcabalāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni saptabodhyaṅgāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhita āryāṣṭāṅgo mārgo virohati, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni catvāry āryasatyāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni catvāri dhyānāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni catvāry apramāṇāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāś catasra ārūpyasamāpattayo virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāḥ sarvasamādhayo virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni sarvadhāraṇīmukhāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni daśatathāgatabalāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāni catvāri vaiśāradyāni virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitāś catasraḥ pratisaṃvido virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitā mahāmaitrī virohati, sarvākarajñatapratiṣṭhitā mahākaruṇā virohati, sarvākārajñatapratiṣṭhitā aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmā virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitā sarvajñatā virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitā mārgākārajñatā virohanti, sarvākārajñatāpratiṣṭhitā sarvākārajñatā virohanti.
tasmāt tarhy ānanda prajñāpāramitaivāsāṃ pañcānāṃ pāramitānāṃ pariṇāyikā, sarvaśūnyatānāṃ pariṇāyikā, caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ pariṇāyikā, caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ pariṇāyikā, caturṇām ṛddhipādānāṃ pariṇāyikā, pañcānām indriyāṇāṃ pariṇāyikā, pañcānāṃ balānāṃ pariṇāyikā, saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ pariṇāyikā, āryāṣṭāṅgasya mārgasya pariṇāyikā, caturṇām āryasatyānāṃ pariṇāyikā, caturṇāṃ dhyānānāṃ pariṇāyikā, caturṇām apramāṇānāṃ pariṇāyikā, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ pariṇāyikā, aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ pariṇāyikā, navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ pariṇāyikā, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ pariṇāyikā, abhijñānāṃ pariṇāyikā, samādhīnāṃ pariṇāyikā, dhāraṇīmukhānāṃ pariṇāyikā, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ pariṇāyikā, caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ pariṇāyikā, catasṛṇāṃ pratisaṃvidānāṃ pariṇāyikā, mahāmaitryāḥ pariṇāyikā, mahākaruṇāyāḥ pariṇāyikā, aṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmānāṃ pariṇāyikā, sarvajñatāyāḥ pariṇāyikā, mārgākārajñatāyāḥ pariṇāyikā, sarvākārajñatāyāḥ pariṇāyikā.
[K. 190b11, N. 374b2, T. 299b11, P. 240a1, Ch. 690a24]
atha khalu śakro devānām indro bhagavantam etad avocat: na me bhagavan tathāgatenārhatā samyaksaṃbuddhena prajñāpāramitāyāḥ sarve ( ŚsP_II-4_79 ) guṇāḥ parikīrtitā ye mayā bhagavato 'ntikād udgṛhītā dhāritā vācitāyān guṇān sa kulaputro vā kuladuhitā vā parigṛhīṣyatīmāṃ prajñāpāramitām udgṛhan dhārayan vācayan paryavāpnuvan yoniśaś ca manasikurvan ye mayā bhagavato 'ntikād asyāḥ prajñāpāramitāyā guṇā udgṛhītāḥ paryavāptā dhāritā vācitāḥ pravartitāḥ prajñāpāramitayā bhagavann udgṛhītayā dhāritayā vācitayā paryavāptayā pravartitayā yoniśaś ca manasikṛtayā daśānāṃ kuśalānāṃ karmapathānāṃ loke prādurbhāvo bhavati.
pañcānām abhijñānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām apramāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati.
dānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, śīlapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, kṣāntipāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, vīryapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, dhyānapāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati, prajñāpāramitāyā loke prādurbhāvo bhavati.
adhyātmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, bahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, śūnyatāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, mahāśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, paramārthaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, saṃskṛtaśūnyatāyā toke prādurbhāvo bhavati, asaṃskṛtaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, atyantaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anavarāgraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anavakāraśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, prakṛtiśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, sarvadharmaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, svalakṣaṇaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, anupalambhaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, abhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, svabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā loke prādurbhāvo bhavati.

caturṇāṃ smṛtyupasthānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ samyakprahāṇānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām ṛddhipādānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānām indriyāṇāṃ loke prādurbhāvo bhavati, pañcānāṃ balānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, saptānāṃ bodhyaṅgānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, āryāṣṭāṅgasya mārgasya loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām āryasatyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ dhyānānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇām apramāṇānāṃ pariṇāyikā, catasṛṇām ārūpyasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, aṣṭānāṃ vimokṣāṇāṃ loke ( ŚsP_II-4_80 ) prādurbhāvo bhavati, navānupūrvavihārasamāpattīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, abhijñānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sarvasamādhīnāṃ loke prādurbhāvo bhavati, sarvadhāraṇīmukhānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, daśānāṃ tathāgatabalānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, caturṇāṃ vaiśāradyānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, catasṛṇāṃ pratisaṃvidānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, mahāmaitryā loke prādurbhāvo bhavati, mahākaruṇāyā loke prādurbhāvo bhavati, aṣṭādaśānām āveṇikānāṃ buddhadharmānāṃ loke prādurbhāvo bhavati.
prajñāpāramitayā bhagavann udgṛhītayā dhāritayā vācitayā paryavāptayā pravartitayā yoniśaś ca manasikṛtayā kṣatriyamahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, brāhmaṇamahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhavati, gṛhapatimahāśālakulānāṃ loke prādurbhāvo bhavati,
cāturmahārājakāyikā devā loke prajñāyante, trāyastriṃśā devā loke prajñāyante, yāmā devā loke prajñāyante, tuṣitā devā loke prajñāyante, nirmāṇaratayo devā loke prajñāyante, paranirmitavaśavartino devā loke prajñāyante, brahmakāyikā devā loke prajñāyante, brahmapurohitā devā loke prajñāyante, brahmapārṣadyā devā loke prajñāyante, mahābrahmaṇo devā loke prajñāyante, ābhāsvarā devā loke prajñāyante. parīttābhā devā loke prajñāyante, apramāṇābhādevā loke prajñāyante, ābhāsvarā devā loke prajñāyante, śubhā devā loke prajñāyante, parīttaśubhā devā loke prajñāyante, apramāṇaśubhā devā loke prajñāyante, śubhakṛtsnā devā loke prajñāyante, bṛhā devā loke prajñāyante, parīttabṛhā devā loke prajñāyante, apramāṇabṛhā devā loke prajñāyante, bṛhatphalā devā loke prajñāyante, abṛhā devā loke prajñāyante, atapā devā loke prajñāyante, sudṛśā devā loke prajñāyante, sudarśanā devā loke prajñāyante, akaniṣṭhā devā loke prajñāyante.
prajñāpāramitayā bhagavann udgṛhītayā dhāritayā vācitayā paryavāptayā pravartitayā yoniśaś ca manasikṛtayā srotaāpannā loke prajñāyante, sakṛdāgāmino loke prajñāyante, anāgāmino loke prajñāyante, arhanto loke prajñāyante, pratyekabuddhā loke prajñāyante, bodhisattvā mahāsattvā loke prajñāyante, prajñāpāramitayā bhagavann udgṛhītayā dhāritayā vācitayā paryavāptayā pravartitayā yoniśaś ca manasikṛtayā tathāgatānām arhatāṃ loke prādurbhāvo bhavati.
[K. 191a14, N. 375b8, T. 300b8, P. 241b4, Ch. 691b7]
bhagavān āha: na punaḥ kauśika yena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā iyaṃ prajñāpāramitā udgrahītā bhaviṣyati dhāritā bhaviṣyati vācitā bhaviṣyati paryavāptā bhaviṣyati yoniśaś ca manasikṛtā bhaviṣyati tasyemām eva guṇān vadāmi. tat kasya hetoḥ?
apramāṇena te kauśika śīlaskandhena samanvāgatā, kulaputrā vā kuladuhitaro vā bhaviṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgṛhītā bhaviṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, sarvākārajñatācittena cāvirahitā bhaviṣyati,
apramāṇena samādhiskandhena samanvāgatās te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca bhaviṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, sarvākārajñatācittena cāvirahitā bhaviṣyati,
apramāṇena prajñāskandhena samanvāgatās te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca bhaviṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, sarvākārajñatācittena cāvirahitā bhaviṣyati,
apramāṇena vimuktiskandhena samanvāgatās te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca bhaviṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, sarvākārajñatācittena cāvirahitā bhaviṣyati,
apramāṇena vimuktijñānadarśanaskandhena samanvāgatās te kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca bhaviṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgṛhīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, sarvākārajñatācittena cāvirahitā bhaviṣyati.

tathāgatapratipannās te kauśika kulaputrāḥ kuladuhitaraś ca veditavyā ya imāṃ prajñāpāramitām udgṛhiṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, sarvākārajñatācittena cāvirahitā bhaviṣyanti.
yaś ca kauśika sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ śīlaskandhaḥ prajñāskandho vimuktaskandho vimuktijñānadarśanaskandho yaś ca teṣāṃ kulaputrāṇāṃ vā kuladuhitṝṇāṃ vā śīlaskandhaḥ samādhiskandhaḥ prajñāskandho vimuktiskandho vimuktijñānadarśanaskandhaḥ. asya kauśika śīlaskandhasya samādhiskandhasya prajñāskandhasya vimuktiskandhasya vimuktijñānadarśanaskandhasya ( ŚsP_II-4_82 ) purataḥ sa sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ śīlaskandhaḥ samādhiskandhaḥ prajñāskandho vimuktiskandho vimuktijñānadarśanaskandhaḥ śatatamīm api kālāṃ nopaiti, sahasratamīm api kalāṃ nopaiti, śatasahasratamīm api kalāṃ nopaiti, koṭītamīm api kalāṃ nopaiti, koṭīśatatamīm api kalāṃ nopaiti, koṭīsahasratamīm api kalāṃ nopaiti, koṭīśatasahasratamīm api kalāṃ nopaiti, koṭīniyutaśatasahasratamīm api kalāṃ nopaiti, gaṇanām api kalāṃ nopaiti, upamām api kalāṃ nopaiti, upaniśām api na kṣamate. tat kasya hetoḥ? tathā hi teṣāṃ kulaputrāṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ ca śrāvakapratyekabuddhabhūmeś cittaṃ vimuktaṃ na ca kaścid dharma ājñātaḥ ye punaḥ kauśika kulaputro vā kuladuhitaro vā imāṃ prajñāpāramitāṃ likhitvodgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti, yoniśaś ca manasikariṣyanti tāṃ ca satkariṣyanti gurukariṣyanti mānayiṣyanti pūjayiṣyanti. puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyas teṣām apy ahaṃ kulaputraṇāṃ kuladuhitṝṇāṃ tataś cetad evemāṃ dṛṣṭadhārmikān sā parāyikāṃś ca guṇāṃ vadāmi.
śakra āha: aham api bhagavan tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā satatasamitaṃ rakṣāvaraṇaguptiṃ saṃvidhāsyāmi, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti yoniśaś ca manasikariṣyanti, avirahitaś ca bhaviṣyanti sarvākārajñatācittena imāṃ ca prajñāpāramitāṃ likhitvā satkariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
bhagavān āha: tasya punaḥ kauśika kulaputrasya vā kuladuhitur vā imāṃ prajñāpāramitāṃ svadhyāyamānasya, bahūni devaputrasahasrāṇi manasidharmaśravaṇāyopasaṃkramiṣyanti. tasya khalu punaḥ kulaputrasya vā kuladuhitur vā prajñāpāramitā pratisaṃyuktaṃ dharmaṃ deśayatas te devaputrāḥ pratibhānam upasaṃhartavyaṃ maṃsyate, yad api te dharmabhānakānam atrāpi tu kāmā bhavanti, tat tenaiva dharmagauravena devaputrāḥ pratibhānam upasaṃhartavyaṃ maṃsyante, imam api sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā dṛṣṭadhārmikaguṇaṃ parigrahīṣyati, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyaty enāṃ ca likhitvā satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair ( ŚsP_II-4_83 ) dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
punar aparaṃ kauśika tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā imāṃ prajñāpāramitāṃ bhāṣyamānasya catasṛṇāṃ parṣadāṃ purato 'nācalayatā bhaviṣyati, kaścit mām anuyokṣyati copalapsyate ca. tat kasya hetoḥ? tathā hi tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā iyaṃ prajñāpāramitā rakṣāvaraṇaguptiṃ saṃvidhāsyati. tat kasya hetoḥ? tathā hy atra prajñāpāramitāyāṃ sarvadharmā abhinnā laukikā lokottaraś ca sāsravāś cānāsravāś ca sādhāraṇāś ca kuśalāś cākusalāś ca saṃskṛtāś cāsaṃskṛtāś ca śrāvakadharmāś ca pratyekabuddhadharmāś ca bodhisattvadharmāś ca buddhadharmāś ca. tat kasya hetoḥ? tathā hy eṣā sarvaṃ kuśaladharmāṇāṃ nidhiḥ, sa ca kulaputro vā kuladuhitā vā,
adhyātmaśūnyatāyāṃ sthito bahirdhāśūnyatāyāṃ sthito 'dhyātmabahirdhāśūnyatāyāṃ sthitaḥ, śūnyatāśūnyatāyāṃ sthito mahāśūnyatāyāṃ sthitaḥ, paramārthaśūnyatāyāṃ sthitaḥ, saṃskṛtaśūnyatāyāṃ sthito 'saṃskṛtaśūnyatāyāṃ sthito 'tyantaśūnyatāyāṃ sthito 'navarāgraśūnyatāyāṃ sthito 'navakāraśūnyatāyāṃ sthitaḥ, prakṛtiśūnyatāyāṃ sthitaḥ, sarvadharmaśūnyatāyāṃ sthitaḥ, svalakṣaṇaśūnyatāyāṃ sthito 'nupalambhaśūnyatāyāṃ sthito 'bhāvaśūnyatāyāṃ sthitaḥ, svabhāvaśūnyatāyāṃ sthito'bhāvasvabhāvaśūnyatāyāṃ sthitaḥ. sa aupalabhike sthitaḥ prajñāpāramitāyāṃ na samanupaśyati, yo 'py upālabhate, tam api prajñāpāramitāyāṃ na samanupaśyati, yo 'py upālabhate tam api prajñāpāramitāyāṃ na samanupaśyati. evaṃ khalu taṃ kulaputraṃ vā kuladuhitaraṃ vā prajñāpāramitayodgṛhītayā na kaścid upālapsyate.
punar aparaṃ kauśika tasya kulaputrasya vā kuladuhitur vā imāṃ prajñāpāramitām udgṛhṇato dhārayato vācayataḥ paryavāpnuvato yoniśaś ca manasikurvataś cittaṃ nācaleṣyate notrasiṣyati na saṃtrasiṣyati na saṃtrāsam āpatsyate. tat kasya hetoḥ? tathā hi sa kulaputro vā kuladuhitā vā vastu na samanupaśyati, yo 'valīyeta vā saṃlīyeta vā uttrasyed vā saṃtrasyed vā saṃtrāsam āpadyed vā, imāṃ kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā dṛṣṭadhārmikān guṇān parigṛhīṣyanti, ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, tāñ ca likhitvā satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
[K. 192a4, N. 377b5, T. 3O2a3, P. 244a4, Ch. 692b26]
punar aparaṃ kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ udgṛhīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś ca manasikariṣyati, tāñ ca likhitvā satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati, pūjayiṣyati, puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ. sa priyo bhaviṣyati mātāpitṝṇāṃ mitrāmātyajñātisālohitānāṃ rājñāṃ rājamahāmātrāṇāṃ śravaṇabrāhmaṇānāṃ ye 'pi te daśasu dikṣu lokadhātuṣu buddhā bhagavanto bodhisattvāś ca mahāsattvāḥ pratyekabuddhāś cārhantaś cānāgāminaś ca sakṛdāgāminaś ca srotaāpannāś ca teṣām api sa priyo bhaviṣyati, manāpaś ca sadevasya lokasya sabrahmakasya saśravaṇabrāhmaṇikāyāḥ prajāyāḥ sadevamānuṣāsurāyāḥ priyo bhaviṣyati, manāpaś ca anācchedya pratibhānaś ca bhaviṣyati.

anacchedyā dānapāramitā bhaviṣyati, anācchedyā śīlapāramitā bhaviṣyati, anācchedyā kṣāntipāramitā bhaviṣyati, anācchedyā vīryapāramitā bhaviṣyati, anācchedyā dhyānapāramitā bhaviṣyati, anācchedyā prajñāpāramitā bhaviṣyati.
anācchedyādhyātmaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā bahirdhāśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyādhyātmabahirdhāśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā śūnyatāśūnyatā bhāvanābhaviṣyati, anācchedyā mahāśūnyatā bhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā paramārthaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā saṃskṛtaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyāsaṃskṛtaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyātyantaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyānavarāgraśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyānavakāraśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā prakṛtiśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā sarvadharmaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā svalakṣaṇaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyānupalambhaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyābhāvaśūnyatā bhāvanābhaviṣyati, anācchedyā svabhāvaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyābhāvasvabhāvaśūnyatābhāvanā bhaviṣyati.
anācchedyā cāsya catuḥsmṛtyupasthānabhāvanā bhaviṣyati, ānācchedyā catuḥsamyakprahāṇabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā catū ṛddhipādabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā pañcendriyabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā pañcabalabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā saptabodhyaṅgabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā āryāṣtāṅgamārgabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā caturāryasatyabhāvanā ( ŚsP_II-4_85 ) bhaviṣyati, anācchedyā caturdhyānabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā caturapramāṇabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā caturārūpyasamāpattibhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā aṣṭavimokṣabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā navānupūrvavihārasamāpattibhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā abhijñābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā samādhibhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā dhāraṇīmukhabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā daśatathāgatabalabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā caturvaiśāradyabhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā catuḥpratisaṃvidbhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā mahāmaitrībhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā mahākaruṇābhāvanā bhaviṣyati, anācchedyā aṣṭādaśāveṇikabuddhadharma bhāvanā bhaviṣyati.
anācchedyā cāsya sattvaparipāko bhaviṣyaty anācchedyā buddhakṣetrapariśuddhir bhaviṣyaty anācchedyā cāsya sarvākārajñatā bhaviṣyati pratibalaś ca bhaviṣyati purataḥ utpannotpannānāṃ pratyanuyogānāṃ sahadharmeṇa niḥśaraṇe imān api sa kulaputro vā kuladuhitā vā dṛṣṭadhārmikān guṇān parigṛhiṣyati ya imāṃ prajñāpāramitām udgrahīṣyati dhārayiṣyati vācayiṣyati paryavāpsyati yoniśaś manasikariṣyaty avirahitaś ca bhaviṣyati sarvākārajñatācittena tāṃś ca likhitvā satkariṣyati gurukariṣyati mānayiṣyati pūjayiṣyati puṣpair mālyair gandhair vilepanaiś cūrṇaiś cīvaraiś chattrair dhvajaiḥ patākābhir vividhaiś ca vādyaiḥ.
punar aparaṃ kauśika yo hi kaścit kulaputro vā kuladuhitā vā imāṃ prajñāpāramitāṃ pustakagatāṃ kṛtvā dhārayiṣyati, tatra kauśika ye trisāhasramahāsāhasre lokadhātau cāturmahārājakāyikā devaputrā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitās trāyastriṃśā yāmās tuṣitā nirmāṇaratayaḥ paranirmitavaśavartino brahmakāyikā devā brahmapurohitā devā brahmapārṣadyā mahābrahmāṇa ābhāḥ parīttābhā apramāṇābhā ābhāsvarāḥ śubhāḥ parīttaśubhā apramāṇaśubbāḥ śubhakṛtsnāḥ, bṛhāḥ parīttabṛhā apramāṇabṛhā bṛhatphalā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitāḥ, te tatrāgatyemāṃ prajñāpāramitāṃ vācitvodgṛhya paryavāpya vanditvā namaskṛtya punar api prakramitavyaṃ maṃsyante, ye 'pi te śuddhāvāsakāyikā devā abṛhā atapāḥ sudṛśāḥ sudarśanā akaniṣṭhāḥ, te 'pi tatrāgamyemāṃ prajñāpāramitāṃ vācitvodgṛhya paryavāpya vanditvā namaskṛtya punar api prakramitavyaṃ maṃsyante.
tatra kauśika ye daśasu dikṣu lokadhātuṣu cāturmahārājakāyikā devaputrā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitās trāyastriṃśā yāmās tuṣitā nirmāṇaratayaḥ paranirmitavaśavartino brahmakāyikā devā brahmapurohitā brahmapārṣadyā mahābrahmāṇa abhāḥ parīttābhā apramāṇābhā ābhāsvarāḥ śubhāḥ parīttaśubhā apramāṇaśubhāḥ śubhakṛtsnā bṛhāḥ parīttabṛhā apramāṇabṛhā bṛhatphalā devā anuttarāyai samyaksambodhaye saṃprasthitāḥ, ye 'pi śuddhāvāsakāyikā devā abṛhā atapāḥ sudṛśāḥ sudarśanā akaniṣṭhā, ye 'pi tadanye mahaujaskā mahaujaskā devā nāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragās te tatrāgamyemāṃ prajñāpāramitāṃ vācayitvodgṛhya paryavāpya vanditvā namaskṛtya punar api prakramitavyaṃ maṃsyante.

tatra kauśika tena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā evaṃ cittam utpādayitavyaṃ, ye 'pi te daśasu dikṣu lokadhatuṣu cāturmahārājakāyikā devaputrās trāyastriṃśā yāmās tuṣitā nirmāṇaratayaḥ paranirmitavaśavartino devā brahmakāyikā devā brahmapurohitā devā brahmapārṣadyā devā mahābrahmāṇa devā ābhā devāḥ parīttābhā devā apramāṇābhā devā ābhāsvarā devāḥ śubhā devāḥ parīttaśubhā devā apramāṇaśubhā devāḥ śubhakṛtsnā devāḥ, bṛhā devāḥ parīttabṛhā devā apramāṇabṛhā devā bṛhatphalā devā, anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitāḥ, ye'pi te suddhāvāsakāyikā devā abṛhā devā atapā devāḥ sudṛśā devāḥ sudarśanā devā akaniṣṭhā devā, ye 'pi tadanye mahaujaskā mahaujaskā devā nāgayakṣagandharvāsuragaruḍakiṃnaramahoragā ihāgatā imāṃ prajñāpāramitāṃ vācayitum udgṛhītuṃ paryavāptuṃ vandituṃ pūjayituṃ tebhya idaṃ dharmadānaṃ dattaṃ bhavatu ta imāṃ prajñāpāramitāṃ vācitvodgṛhya paryavāpya pūjayitvā vanditvā namaskṛtya punar api prakramanti tasya punaḥ kauśika kulaputrasya vā kuladuhitur vā ya iha trisāhasramahāsāhasre lokadhātau cāturmahārājakāyikā devās trāyastriṃśā devā yāmā devās tuṣitā devā nirmāṇaratayo devāḥ paranirmitavaśavartino devā brahmakāyikā devā brahmapurohitā devā brahmapārṣadyā devā mahābrahmāṇo devā ābhā devāḥ parīttābhā devā apramāṇābhā devā ābhāsvarā devāḥ subhā devāḥ parīttaśubhā devā apramāṇaśubhā devāḥ śubhakṛtsnā devā bṛhā devāḥ parīttabṛhā devā apramāṇabṛhā devā bṛhatphalā devā abṛhā devā atapā devāḥ sudṛśā devāḥ sudarśanā devā akaniṣṭhā devā, ye 'pi daśasu dikṣu lokadhātuṣu cāturmahārājakāyikā devās trāyastriṃśā devā ( ŚsP_II-4_87 ) yāmā devās tuṣitā devā nirmāṇaratayo devā paranirmitavaśavartino devā brahmakāyikā devā brahmapurohitā devā brahmapārṣadyā devā mahābrahmāṇo devā ābhā devāḥ parīttābhā devā apramāṇābhā devā ābhāsvarā devāḥ śubhā devāḥ parīttaśubhā devā apramāṇaśubhā devāḥ śubhakṛtsnā devāḥ, bṛhā devāḥ parīttabṛhā devā apramāṇabṛhā devā bṛhatphalā devā, abṛhā devā atapā devāḥ sudṛśā devāḥ sudarśanā ḍevā akaniṣṭhā devās te dharmavareṇa guptiṃ saṃvidhāsyanti. nāsya kauśikāvatāraprekṣy avatāragaveṣy avatāraṃ lapsyate sthāpayitvā pūrvakarmavipākaṃ, imam api sa kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā dṛṣṭadhārmikaṃ guṇaṃ parigrahīṣyati, ye 'pi devaputrā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitās te tatrāgantavyā maṃsyante, asyāḥ prajñāpāramitāyāḥ pūjākarmaṇe tasya ca kulaputrasya vā kuladuhitur vā rakṣāvaraṇaguptaye. tat kasya hetoḥ? tathā hi kauśika te kulaputrā anuttarāyai samyaksaṃbodhaye saṃprasthitāḥ sarvasattvānāṃ trāṇārthāya sarvasattvānāṃ hitasukhārthāya pratyupasthitāḥ.
śakra āha: katham bhagavan kulaputro vā kuladuhitā vā saṃjñāsyate, iha cāturmahārājakāyikā devā āgacchanti, iha trāyastriṃśā devā āgacchanti, iha yāmā devā āgacchanti, iha tuṣitā devā āgacchanti, iha nirmāṇaratayo devā āgacchanti, iha paranirmitavaśavartino devā āgacchanti, iha brahmakāyikā devā āgacchanti, iha brahmapurohitā devā āgacchanti, iha brahmapārṣadyā devā āgacchanti, iha mahābrahmaṇo devā āgacchanti, iha ābhā devā āgacchanti, iha parīttābhā devā āgacchanti, iha apramāṇābhā devā āgacchanti, iha ābhāsvarā devā āgacchantī, iha śubhā devā āgacchanti, iha parīttaśubhā devā āgacchanti, iha apramāṇaśubhā devā āgacchanti, iha śubhakṛtsnā devā āgacchanti, iha bṛhā devā āgacchanti, iha parīttabṛhā devā āgacchanti, iha apramāṇabṛhā devā āgacchanti, iha bṛhatphalā devā āgacchanti, iha abṛhā devā āgacchanti, iha atapā devā āgacchanti, iha sudṛśā devā āgacchanti, iha sudarśanā devā āgacchanti, iha akaniṣṭhā devā āgacchanti. samantād daśa dig lokadhātubhya imāṃ prajñāpāramitāṃ vācayitum udgrahītuṃ paryavāptuṃ vandituṃ namaskartuṃ satkartuṃ gurukartuṃ mānayituṃ pūjayitum.
bhagavān āha: sacet kauśika kulaputro vā kuladuhitā vā udāram avabhāsaṃ saṃjñāsyate yatreyaṃ prajñāpāramitā sthāpitā bhaviṣyati niṣṭhā ( ŚsP_II-4_88 ) tena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā gantavyā maheśākhyamāheśākhyā maharddhikā mahānubhāvā mahaujaskā iha devatā āgatā imāṃ prajñāpāramitāṃ vācayitum udgrahītuṃ paryavāptuṃ vandituṃ namaskartuṃ satkartuṃ gurukartuṃ mānayituṃ pūjayitum.
[K. 193a9, N. 380a4, T. 303b13, P. 248a2, Ch. 694a22]
punar aparaṃ kauśika sacet kulaputro vā kuladuhitā vā caukṣasamācāro bhavati tasya tayā caukṣasamācāratayā devatā āgamyemāṃ prajñāpāramitāṃ vācayitvodgṛhya paryavāpya satkṛtya gurukṛtya mānayitvā pūjayitvā āttamanaskā bhaviṣyati, yāś ca tatra pradeśo alpaśākhyadevatā adhyuṣitā bhaviṣyanti tās tatropasaṃkramitavyaṃ maṃsyate. tāsāṃ maheśākhyānāṃ devātānāṃ tejaś ca śriyaṃ ca gauravaṃ cāsahamānā, yathā yathā maheśākhyamaheśākhyā maharddhikā mahānubhāvā devatā upasaṃkramitavyā maṃsyate, tathā tathā sa kulaputro vā kuladuhitā vā udārādhimuktiko bhaviṣyati. tasya ca sthānasya samantād acaukṣasamudācāratā na pracārayitavyā, tena kulaputreṇa vā kuladuhitrā vā asyāḥ prajñāpāramitāyāḥ pūjākarmaṇe gandhodakāvasiktaḥ sa pṛthivīpradeśaḥ kartavyaḥ puṣpagandhāvakīrṇagandhaghaṭikānidhūpitaḥ, avasaktapaṭṭadāmācailavitānavitato netrapracāraṃ ca tat sa pṛthivīpradeśo 'laṃkartavyaḥ.
na punaḥ kauśika kulaputrasya vā kuladuhitur vā kāyaklamatho bhaviṣyati kāyasukhatāṃ ca kulaputro vā kuladuhitā vā saṃjñāsyate. kāyalaghutāṃ ca kāyakathanīyataṃ ca cittasukhatāṃ ca sa kulaputro vā kuladuhitā vā saṃjñāsyate cittalaghutāṃ ca cittakam athanīyatāṃ ca tataḥ sa rātrau śayyāṃ kalpayantīmām eva prajñāpāramitām aśayeṇādhimuñcan na pāpakān svapnān drakṣati sa paśyaṃs tathāgatam evārhantan samyaksaṃbuddhaṃ drakṣyati dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvagatam aśītyanuvyañjanaiḥ samalaṃkṛtasuvarṇavarṇena kāyena bhikṣusaṃghaparivṛtaṃ bodhisattvagaṇapuraskṛtaṃ dharmaṃ deśayataṃ tasya ca tathāgatasyāntikād dharmaṃ śroṣyati, yad uta dānapāramitāṃ śīlapāramitāṃ kṣāntipāramitāṃ vīryapāramitāṃ dhyānapāramitāṃ prajñāpāramitām.
adhyātmaśūnyatāṃ bahirdhāśūnyatām adhyātmabahirdhāśūnyatāṃ śūnyatāśūnyatāṃ mahāśūnyatāṃ paramārthaśūnyatāṃ saṃskṛtaśūnyatām asaṃskṛtaśūnyatām atyantaśūnyatām anavarāgraśūnyatām anavakāraśūnyatāṃ prakṛtiśūnyatāṃ sarvadharmaśūnyatāṃ svalakṣaṇaśūnyatām ( ŚsP_II-4_89 ) anupalambhaśūnyatām abhāvaśūnyatāṃ svabhāvaśūnyatām abhāvasvabhāvaśūnyatām.

smṛtyupasthānāni samyakprahāṇāni ṛddhipādā indriyāṇi balāni bodhyaṅgāni āryāṣṭāṅgo mārga āryasatyāni dhyānāni apramāṇāni ārūpyasamāpattayo aṣṭau vimokṣā navānupūrvavihārasamāpattīḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, abhijñā samādhīn dhāraṇīmukhāni daśatathāgatabalāni catvāri vaiśāradyāni catasraḥ pratisaṃvido mahākaruṇām aṣṭādaśāveṇikā buddhadharmāś ca.
tasyāś ca dānapāramitāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyanti, tasyāś ca śīlapāramitāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śrosyati, tasyāś ca vīryapāramitāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, tasyāś ca kṣāntipāramitāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, tasyāś ca dhyānapāramitāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, tasyāś ca prajñāpāramitāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati.
tasyāś cādhyātmaśūnyatāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyanti, tasyāś ca bahirdhāśūnyatāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, tasyās cādhyātmabahirdhāśūnyatāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, evaṃ hi śūnyatāśūnyatāyā mahāśūnyatāyāḥ paramārthaśūnyatāyāḥ saṃskṛtaśūnyatāyā asaṃskṛtaśūnyatāyā atyantaśūnyatāyā anavarāgraśūnyatāyā anavakāraśūnyatāyāḥ prakṛtiśūnyatāyāḥ sarvadharmaśūnyatāyāḥ svalakṣaṇaśūnyatāyā anupalambhaśūnyatāyā abhāvaśūnyatāyāḥ svabhāvaśūnyatāyā abhāvasvabhāvaśūnyatāyā arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati.
teṣāṃ ca caturṇāṃ smṛtyupasthānānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāṃ ca caturṇāṃ samyakprahāṇānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāṃ ca caturṇām ṛddhipādānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca pañcānām indriyānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca pañcānāṃ balānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca saptānāṃ bodhyaṅgānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, tasya cāryāṣṭāṅgasya mārgasyārthaṃ vibhajyamānaṃ śrosyati, teṣāñ cāryasatyānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca caturṇāṃ dhyānānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroḥyati, teṣāñ ca caturṇām apramāṇānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca catasṛṇām ārūpyasamāpattīnām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ cāṣṭānāṃ vimokṣāṇām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca navām anupūrvavihārasamāpattīnām arthaṃ vibhajyamānaṃ śrohyati, teṣāñ ca śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām arthaṃ ( ŚsP_II-4_90 ) vibhajyamānaṃ śroṣyati, tāsāṃ cābhijñānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca samādhīnām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca dhāraṇīmukhānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca tathāgatabalānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca caturṇāṃ vaiśāradyānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, teṣāñ ca catasṛṇāṃ pratisaṃvidānām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, tasyāś ca mahākaruṇāyām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati, tasyāñ cāṣṭādaśānām āveṇikabuddhadharmāṇām arthaṃ vibhajyamānaṃ śroṣyati,
bodhivṛkṣaṃ drakṣati bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ bodhivṛkṣamūlam upasaṃkrāmaṃ taṃ drakṣyati, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhim abhisaṃbudhyamānaṃ drakṣyati tathābhisaṃbudhya dharmacakraṃ pravartayaṃ taṃ drakṣyati, bahūni ca bodhisattvaśatasahasrāṇi drakṣyati dharmasaṅgāyanti. evaṃ sarvākārajñatā parigṛhītavyā. evañ ca sattvāḥ paripācayitavyā evaṃ buddhakṣetraṃ parigṛhītavyaṃ, evaṃ māras sa pariṣadkāṃ nirjatavyā bahunāñ ca buddhakoṭīniyutaśatasahasraṇāṃ,
pūrvasyāṃ diśi śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhisatvakoṭīniyutaśatasahasraiḥ iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati,
dakṣiṇasyāṃ diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhiḥ bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati,
paścimāyāṃ diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati.
uttarasyāṃ diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati,
uttarapūrvasyāṃ diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ ( ŚsP_II-4_91 ) śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati,
pūrvadakṣiṇasyāṃ diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati,
dakṣiṇapaścimāyāṃ diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati,
paścimottarasyāṃ diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati,
adhastād diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati,
upariṣṭād diśi bahūnāṃ buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ śabdaṃ śroṣyaty amuṣmin lokadhātāv amuko nāma tathāgato 'rhan samyaksaṃbuddha iyadbhir bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrair iyadbhiḥ śrāvakakoṭīniyutaśatasahasraiḥ parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati.
pūrvasyāṃ diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvarachattradhvajapatākābhir bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,

dakṣiṇasyāṃ diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvarachattradhvajapatākābhir bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,
paścimāyāṃ diśi bahūni buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇi parinirvānti ( ŚsP_II-4_92 ) drakṣyanti, teṣāṃ ca tathāgatānāṃ bahūni saptaratnamayāni stūpakoṭīniyutaśatasahasraṇi drakṣanti tāṃś ca tathāgatastūpān puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvarachattradhvajapatākābhir bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ satkriyamānān gurukriyamānāṃ mānyamānān pūjyamānān drakṣyati,

Original text: Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā-2 · Edition: Takayasu Kimura, Tokyo: Sankibo Busshorin 2009-2014. · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc