Saṃvitsiddhi · Verses 201-220

prakāśamāno nīlādiḥ saṃvido vā na bhidyate //

ādau pratītisubhago nirvāho lokavedayoḥ //

yataḥ padapadārthādi na kiṃcid avabhāsate //

dvitīye saṃvido 'dvaitaṃ vyāhanyeta samīhitam //

yady ayaṃ vividhākāra prapañcaḥ saṃvidātmakaḥ //

sāpi saṃvit tadātmeti yato nānā prasajyate //

na cāvidyāvilāsatvād bhedābhedānirūpaṇā //

sā hi nyāyānalaspṛṣṭā jāṭuṣābharaṇāyate //

tathā hi yady avidyeyaṃ vidyābhāvātmikeṣyate //

nirupākhyasvabhāvatvāt sā na kiṃcin niyacchati //

arthāntaram avidyā cet sādhvī bhedānirūpaṇā //

arthānarthāntaratvādi vikalpo 'syā na yujyate //

vidyāto 'rthāntaraṃ cāsāv iti suvyāhṛtaṃ vacaḥ //

athārthāntarabhāvo 'pi tasyās te bhrāntikalpitaḥ //

hantaivaṃ saty avidyaiva vidyā syāt paramārthataḥ //

kiṃca śuddhājaḍā saṃvid avidyeyaṃ tu nedṛśī //

tat kena hetunā seyam anyaiva na nirūpyate //

api ceyam avidyā te yadabhāvādirūpiṇī //

sā vidyā kiṃ nu saṃvittir vedyaṃ vā veditāthavā //

vedyatve veditṛtve ca nāsyās tābhyāṃ nivartanam //