સંવિત્સિદ્ધિ · શ્લોક 201-220

પ્રકાશમાનો નીલાદિઃ સંવિદો વા ન ભિદ્યતે ॥

આદૌ પ્રતીતિસુભગો નિર્વાહો લોકવેદયોઃ ॥

યતઃ પદપદાર્થાદિ ન કિંચિદ્ અવભાસતે ॥

દ્વિતીયે સંવિદો ઽદ્વૈતં વ્યાહન્યેત સમીહિતમ્ ॥

યદ્ય્ અયં વિવિધાકાર પ્રપઞ્ચઃ સંવિદાત્મકઃ ॥

સાપિ સંવિત્ તદાત્મેતિ યતો નાના પ્રસજ્યતે ॥

ન ચાવિદ્યાવિલાસત્વાદ્ ભેદાભેદાનિરૂપણા ॥

સા હિ ન્યાયાનલસ્પૃષ્ટા જાટુષાભરણાયતે ॥

તથા હિ યદ્ય્ અવિદ્યેયં વિદ્યાભાવાત્મિકેષ્યતે ॥

નિરુપાખ્યસ્વભાવત્વાત્ સા ન કિંચિન્ નિયચ્છતિ ॥

અર્થાન્તરમ્ અવિદ્યા ચેત્ સાધ્વી ભેદાનિરૂપણા ॥

અર્થાનર્થાન્તરત્વાદિ વિકલ્પો ઽસ્યા ન યુજ્યતે ॥

વિદ્યાતો ઽર્થાન્તરં ચાસાવ્ ઇતિ સુવ્યાહૃતં વચઃ ॥

અથાર્થાન્તરભાવો ઽપિ તસ્યાસ્ તે ભ્રાન્તિકલ્પિતઃ ॥

હન્તૈવં સત્ય્ અવિદ્યૈવ વિદ્યા સ્યાત્ પરમાર્થતઃ ॥

કિંચ શુદ્ધાજડા સંવિદ્ અવિદ્યેયં તુ નેદૃશી ॥

તત્ કેન હેતુના સેયમ્ અન્યૈવ ન નિરૂપ્યતે ॥

અપિ ચેયમ્ અવિદ્યા તે યદભાવાદિરૂપિણી ॥

સા વિદ્યા કિં નુ સંવિત્તિર્ વેદ્યં વા વેદિતાથવા ॥

વેદ્યત્વે વેદિતૃત્વે ચ નાસ્યાસ્ તાભ્યાં નિવર્તનમ્ ॥