संवित्सिद्धि · श्लोक 201-220

प्रकाशमानो नीलादिः संविदो वा न भिद्यते ॥

आदौ प्रतीतिसुभगो निर्वाहो लोकवेदयोः ॥

यतः पदपदार्थादि न किंचिद् अवभासते ॥

द्वितीये संविदो ऽद्वैतं व्याहन्येत समीहितम् ॥

यद्य् अयं विविधाकार प्रपञ्चः संविदात्मकः ॥

सापि संवित् तदात्मेति यतो नाना प्रसज्यते ॥

न चाविद्याविलासत्वाद् भेदाभेदानिरूपणा ॥

सा हि न्यायानलस्पृष्टा जाटुषाभरणायते ॥

तथा हि यद्य् अविद्येयं विद्याभावात्मिकेष्यते ॥

निरुपाख्यस्वभावत्वात् सा न किंचिन् नियच्छति ॥

अर्थान्तरम् अविद्या चेत् साध्वी भेदानिरूपणा ॥

अर्थानर्थान्तरत्वादि विकल्पो ऽस्या न युज्यते ॥

विद्यातो ऽर्थान्तरं चासाव् इति सुव्याहृतं वचः ॥

अथार्थान्तरभावो ऽपि तस्यास् ते भ्रान्तिकल्पितः ॥

हन्तैवं सत्य् अविद्यैव विद्या स्यात् परमार्थतः ॥

किंच शुद्धाजडा संविद् अविद्येयं तु नेदृशी ॥

तत् केन हेतुना सेयम् अन्यैव न निरूप्यते ॥

अपि चेयम् अविद्या ते यदभावादिरूपिणी ॥

सा विद्या किं नु संवित्तिर् वेद्यं वा वेदिताथवा ॥

वेद्यत्वे वेदितृत्वे च नास्यास् ताभ्यां निवर्तनम् ॥