Saṃvitsiddhi (another edition) · Verses 60-79

avidyopādhike jīve vināśe neti yan matam
kṣudrabrahmavidām etan mataṃ prāg eva dūṣitam //

cidsvarūpe viśiṣṭe vā māyāvidyādyupādhayaḥ
pūrvasmin sarvasāaṅkaryaṃ parajīvāvibhāgataḥ //

uttarasminn api tathā viśiṣṭam api cid yadi
citsvarūpaṃ hi nirbhedaṃ māyāvidyādyupādhibhiḥ
vibhinnam iva vibhrāntaṃ viśiṣṭaṃ ca ... (mataṃ tava) //

taṭasthāvasthitā dharmāḥ svarūpaṃ na spṛśanti kim
na hi daṇḍiśiraśchedād devadatto na hiṃsitaḥ //

acidaṃśavyapohena cidekapariśeṣatā
atas tat tvam asīty āder arthe ity apy asundaram //

abrahmānātmatābhāve pratyak cit pariśiṣyate
tattvaṃpadadvayaṃ jīva paratādātmyagocaram
tanmukhyavṛtti tādātmyam api vastudvayāśrayam //

bhedābhedavikalpas tu yat tvayā paricoditaḥ
abhedābhedino 'satye bandhe sati nirarthakaḥ //

abhedo bhedamardī tu svāśrayībhūtavastunoḥ
bhedaḥ parasparānātmyaṃ bhāvānām evam etayoḥ //

svarūpam abhyupetyaiva bhedābhedavikalpayoḥ
(bādhanaṃ) tena vāgabādhā virodhena nigṛhyase //

bhinnābhinnatvasambandha sadasattvavikalpanam
pratyakṣānubhavāpārataṃ kevalaṃ kaṇṭhaśoṣaṇam //

nīle nīlamatir yādṛg utpale nīladhīr hi sā
nīlam utpalam evedam iti sākṣāccakāsti naḥ //

yathā viditasaṃyoga sambandhe 'py akṣagocare
bhedābhedādidustarka vikalpādhānavibhramaḥ //

tadvat tādātmyasambandhe śrutipratyakṣamūlake
śrutidaṇḍena dustarka vikalpabhramavāraṇam //

nirdoṣāpauruṣeyī ca śrutir atyartham ādarāt
asakṛttattvam ity āha tādātmyaṃ brahmajīvayoḥ //

brahmānandahradāntaḥsthoḥ muktātmā sukham edhate
phale ca phalino 'bhāvān mokṣasyāpuruṣārthatā
ekaśeṣe hi ciddhātoḥ kasya mokṣaḥ phalaṃ bhavet //

kiñ ca prapañcarūpeṇa kā nu saṃvid vivartate
na tāvad ghaṭadhīs tasyām asatyām api darśanāt //

na hi tasyām ajātāyāṃ naṣṭāyāṃ vākhilaṃ jagat
nāstīti śakyate vaktum uktau pratyakṣabadhanāt
nāpy anyasaṃvit tannāśe 'py anyeṣām upalambhanāt //

nanu saṃvidabhinnaikā na tasyām asti bhedadhīḥ
ghaṭādayo hi bhidyante na tu sā cit prakāśanāt //

ghaṭadhīḥ paṭasaṃvitti samaye nāvabhāti cet
naivaṃ, ghaṭo hi nābhāti sā sphuraty eva tu sphuṭam //

ghaṭavyāvṛttasaṃvittir atha na sphuratīti cet
tadvyāvṛttipadenāpi kiṃ saivoktātha vetarat
saiva ced bhāsate 'nyac cen na brūhas tasya bhāsanam //