સંવિત્સિદ્ધિ (અન્ય આવૃત્તિ) · શ્લોક 60-79
અવિદ્યોપાધિકે જીવે વિનાશે નેતિ યન્ મતમ્
ક્ષુદ્રબ્રહ્મવિદામ્ એતન્ મતં પ્રાગ્ એવ દૂષિતમ્ ॥
ચિદ્સ્વરૂપે વિશિષ્ટે વા માયાવિદ્યાદ્યુપાધયઃ
પૂર્વસ્મિન્ સર્વસાઅઙ્કર્યં પરજીવાવિભાગતઃ ॥
ઉત્તરસ્મિન્ન્ અપિ તથા વિશિષ્ટમ્ અપિ ચિદ્ યદિ
ચિત્સ્વરૂપં હિ નિર્ભેદં માયાવિદ્યાદ્યુપાધિભિઃ
વિભિન્નમ્ ઇવ વિભ્રાન્તં વિશિષ્ટં ચ ... (મતં તવ) ॥
તટસ્થાવસ્થિતા ધર્માઃ સ્વરૂપં ન સ્પૃશન્તિ કિમ્
ન હિ દણ્ડિશિરશ્છેદાદ્ દેવદત્તો ન હિંસિતઃ ॥
અચિદંશવ્યપોહેન ચિદેકપરિશેષતા
અતસ્ તત્ ત્વમ્ અસીત્ય્ આદેર્ અર્થે ઇત્ય્ અપ્ય્ અસુન્દરમ્ ॥
અબ્રહ્માનાત્મતાભાવે પ્રત્યક્ ચિત્ પરિશિષ્યતે
તત્ત્વંપદદ્વયં જીવ પરતાદાત્મ્યગોચરમ્
તન્મુખ્યવૃત્તિ તાદાત્મ્યમ્ અપિ વસ્તુદ્વયાશ્રયમ્ ॥
ભેદાભેદવિકલ્પસ્ તુ યત્ ત્વયા પરિચોદિતઃ
અભેદાભેદિનો ઽસત્યે બન્ધે સતિ નિરર્થકઃ ॥
અભેદો ભેદમર્દી તુ સ્વાશ્રયીભૂતવસ્તુનોઃ
ભેદઃ પરસ્પરાનાત્મ્યં ભાવાનામ્ એવમ્ એતયોઃ ॥
સ્વરૂપમ્ અભ્યુપેત્યૈવ ભેદાભેદવિકલ્પયોઃ
(બાધનં) તેન વાગબાધા વિરોધેન નિગૃહ્યસે ॥
ભિન્નાભિન્નત્વસમ્બન્ધ સદસત્ત્વવિકલ્પનમ્
પ્રત્યક્ષાનુભવાપારતં કેવલં કણ્ઠશોષણમ્ ॥
નીલે નીલમતિર્ યાદૃગ્ ઉત્પલે નીલધીર્ હિ સા
નીલમ્ ઉત્પલમ્ એવેદમ્ ઇતિ સાક્ષાચ્ચકાસ્તિ નઃ ॥
યથા વિદિતસંયોગ સમ્બન્ધે ઽપ્ય્ અક્ષગોચરે
ભેદાભેદાદિદુસ્તર્ક વિકલ્પાધાનવિભ્રમઃ ॥
તદ્વત્ તાદાત્મ્યસમ્બન્ધે શ્રુતિપ્રત્યક્ષમૂલકે
શ્રુતિદણ્ડેન દુસ્તર્ક વિકલ્પભ્રમવારણમ્ ॥
નિર્દોષાપૌરુષેયી ચ શ્રુતિર્ અત્યર્થમ્ આદરાત્
અસકૃત્તત્ત્વમ્ ઇત્ય્ આહ તાદાત્મ્યં બ્રહ્મજીવયોઃ ॥
બ્રહ્માનન્દહ્રદાન્તઃસ્થોઃ મુક્તાત્મા સુખમ્ એધતે
ફલે ચ ફલિનો ઽભાવાન્ મોક્ષસ્યાપુરુષાર્થતા
એકશેષે હિ ચિદ્ધાતોઃ કસ્ય મોક્ષઃ ફલં ભવેત્ ॥
કિઞ્ ચ પ્રપઞ્ચરૂપેણ કા નુ સંવિદ્ વિવર્તતે
ન તાવદ્ ઘટધીસ્ તસ્યામ્ અસત્યામ્ અપિ દર્શનાત્ ॥
ન હિ તસ્યામ્ અજાતાયાં નષ્ટાયાં વાખિલં જગત્
નાસ્તીતિ શક્યતે વક્તુમ્ ઉક્તૌ પ્રત્યક્ષબધનાત્
નાપ્ય્ અન્યસંવિત્ તન્નાશે ઽપ્ય્ અન્યેષામ્ ઉપલમ્ભનાત્ ॥
નનુ સંવિદભિન્નૈકા ન તસ્યામ્ અસ્તિ ભેદધીઃ
ઘટાદયો હિ ભિદ્યન્તે ન તુ સા ચિત્ પ્રકાશનાત્ ॥
ઘટધીઃ પટસંવિત્તિ સમયે નાવભાતિ ચેત્
નૈવં, ઘટો હિ નાભાતિ સા સ્ફુરત્ય્ એવ તુ સ્ફુટમ્ ॥
ઘટવ્યાવૃત્તસંવિત્તિર્ અથ ન સ્ફુરતીતિ ચેત્
તદ્વ્યાવૃત્તિપદેનાપિ કિં સૈવોક્તાથ વેતરત્
સૈવ ચેદ્ ભાસતે ઽન્યચ્ ચેન્ ન બ્રૂહસ્ તસ્ય ભાસનમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Saṃvitsiddhi · Data entry Sadanori Ishitobi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0