Saṃvitsiddhi (another edition) · Verses 120-139

samastena nañā vastu prathamaṃ yanniṣidhyate
pratiprasūtaṃ vyastena punas tad iti vastutā //

ato na vastu nā(vastu na sadvacyaṃ na cāpy asat)
(bhedo) na kaś cakāstīti (vivakṣīr mā) sma jātucit //

kiñca prapañcanirvāha jananī yeyam āśritā
avidyā sā kim ekaiva naikā vā tad idaṃ vada
tadāśrayaś ca saṃsārī tathaiko naika eva vā //

sā ced ekā, tatas saikā śukasya brahmavidyayā
pūrvam eva nirasteti vyarthas te muktaye śramaḥ //

syān mataṃ naiva te santi vāmadevaśukādayaḥ
yadvidyayā nirastatvān nādyāvidyeti codyate //

muktāmuktādibhedo hi kalpito madavidyayā
dṛśyatvān māmakasvapna dṛśyabhedaprapañcavat //

yat punar brahmavidyātas teṣāṃ muktir abhūd iti
vākyaṃ tatsvāpnamuktyukti yuktyā pratyūhyatām iti //

nanv īdṛśānumānena svāvidyāparikalpitam
prapañcaṃ sādhayaty anyaḥ kathaṃ praty ucyate tvayā //

tvad avidyānimittatve yo hetus te vivakṣitaḥ
sa eva hetus tasyāpi bhavet sarajñasiddhivat //

ity anyonyaviruddhokti vyāhate bhavatāṃ mate
mukham astīti yat kiñcit pralapann iva lakṣyase //

yathā ca svāpnamuktyukti sadṛśī tadvimuktibhīḥ
tathaiva bhavato 'pīti vyartho mokṣāya te śramaḥ //

yathā teṣām abhūtaiva purastād ātmavudyayā
muktir bhūtocyate tadvat parastād ātmavidyayā //

abhāviny eva sā mithyā bhāvinīty apadiśyatām
santi ca svapnadṛṣṭāni dṛṣṭāntavacanāni te //

nanu nedam aniṣṭaṃ me yan muktir na bhaviṣyati
ātmano nityamuktatvān nityasiddhaiva sā yataḥ //

tad idaṃ śāntikarmādau vetālavāhanaṃ bhavet
yenaivaṃ sutarāṃ vyartho brahmavidyārjanaśramaḥ //

avidyāpratibaddhatvād atha sā nityasaty api
asatīveti tadvyaktir vidyāphalam upeyate //

hastastham eva hemādi vismṛtaṃ mṛgyate yathā
yathā tad eva hastastham avagamyopaśāmyati //

tathaiva nityasiddhātma svarūpānavabodhataḥ
saṃsāriṇas tathābhāvo vyajyate brahmavidyayā //

hanta keyam abhivyaktir yā vidyāphalam iṣyate
svaprakāśasya cidchātor yā svarūpapade sthitā //

saṃvit kiṃ saiva kiṃ vāhaṃ brahmāstītīti kīdṛśī
yadi svarūpasaṃvit sā, nityaiveti na tatpjhalam //