Samādhirājasūtra · Chapter 1
sarvadharmasvabhāvasamatāvipañcita-Samādhirājasūtram |
1 Nidānaparivartaḥ |
evaṃ mayā śrutam | ekasmin samaye bhagavān rājagṛhe viharati sma gṛdhrakūṭe parvate mahatā bhikṣusaṃghena sārdhaṃ paripūrṇena bhikṣuniyutaśatasahasreṇa aśītyā ca bodhisattvaniyutaiḥ sārdham | sarvairakajātipratibaddhairabhijñābhijñātairdaśadiglokadhātusaṃnipatitairdhāraṇīsūtrāntagatiṃ gataiḥ sarvasattvadharmadānasaṃtoṣakairmahābhijñājñānodāhārakuśalaiḥ sarvapāramitāparamapāramitāprāptaiḥ sarvabodhisattvasamādhisamāpattivyavasthānajñānakuśalaiḥ sarvabuddhastutastobhitapraśastaiḥ sarvabuddhakṣetravyākramaṇakuśalaiḥ sarvamārasaṃtrāsanajñānakuśalaiḥ sarvadharmayathāvajjñānakuśalaiḥ sarvasattvendriyaparāparajñānakuśalaiḥ buddhasarvakarmapūjāsamādānaprajñānakuśalaiḥ sarvalokadharmānupaliptaiḥ kāyavākcittasamalaṃkṛtaiḥ mahāmaitrīmahākaruṇāsaṃnāhasaṃnaddhaiḥ mahāvīryāsaṃkhyeyakalpāparikṣīṇamānasaiḥ mahāsiṃhanādanādibhiḥ sarvaparapravādānabhibhūtaiḥ avaivartikamudrāmudritaiḥ sarvabuddhadharmābhiṣekaprāptaiḥ | tadyathā - meruṇā ca nāma bodhisattvena mahāsattvena | sumeruṇā ca | mahāmeruṇā ca | meruśikhariṃdhareṇa ca | merupradīparājena ca | merukūṭena ca | merudhvajena ca | merugajena ca | meruśikhare saṃghaṭṭanarājena ca | merusvareṇa ca | megharājena ca | dundubhisvareṇa ca | ratnapāṇinā ca | ratnākareṇa ca | ratnaketunā ca | ratnaśikhareṇa ca | ratnasaṃbhavena ca ratnaprabhāsena ca | ratnayaṣṭinā ca | ratnamudrāhastena ca | ratnavyūhena ca | ratnajālinā ca | ratnaprabheṇa ca | ratnadvīpeṇa ca | ratiṃkareṇa ca | dharmavyūhena ca | vyūharājena ca | lakṣaṇasamalaṃkṛtena ca | svaravyūhena ca | svaraviśuddhiprabheṇa ca | ratnakūṭena ca | ratnacūḍena ca | daśaśataraśmikṛtārciṣā jyoti rasena ca | candrabhānunā ca | sahacittotpādadharmacakrapravartinā ca | śubhakanakaviśuddhiprabheṇa ca | satatamabhayaṃdadānena ca nāma bodhisattvena mahāsattvena | ajitabodhisattvapūrvaṃgamaiśca sarvairbhadrakalpikairbodhisattvairmahāsattvaiḥ | mañjuśrīpūrvaṃgamaiśca ṣaṣṭibhiranupamacittaiḥ | bhadrapālapūrvaṃgamaiśca ṣoḍaśabhiḥ satpuruṣaiḥ | caturmahārājapūrvaṃgamaiśca cāturmahārājakāyikairdevaputraiḥ | peyālam | yāvad brahmapūrvaṃgamaiśca brahmakāyikairdevaputraistadanyaiśca
maheśākhyamaheśākhyairudārodārairdevanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyairbhagavān (Vaidya 2) satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito 'rcito 'pacāyitaścatasṛṇāmapi parṣadāṃ sadevalokasya lokasya vandanīyaḥ pūjanīyo namaskaraṇīyaḥ | tatra khalu bhagavānanekaśatasahasrayā parṣadā parivṛtaḥ puraskṛto dharmaṃ deśayati sma ādau kalyāṇaṃ madhye kalyāṇaṃ paryavasāne kalyāṇam | svarthaṃ suvyañjanaṃ kevalaṃ paripūrṇaṃ pariśuddhaṃ paryavadātaṃ brahmacaryaṃ saṃprakāśayati sma ||
tena khalu punaḥ samayena tasminneva parṣatsaṃnipāte candraprabho nāma kumārabhūtaḥ saṃnipatito 'bhūt saṃniṣaṇṇaḥ pūrvajinakṛtādhikāro 'varopitakuśalamūlo jātismaro labdhapratibhāno mahāyānasaṃprasthito mahākaruṇābhiyuktaḥ | atha khalu candraprabhaḥ kumārabhūta utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ prāvṛtya dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat - pṛccheyamahaṃ bhagavantaṃ tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ kaṃcideva pradeśam, sacenme bhagavānavakāśaṃ kuryāt pṛṣṭapraśnavyākaraṇāya | evamukte bhagavān candraprabhaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma - pṛccha tvaṃ kumārabhūta tathāgatamarhantaṃ samyaksaṃbuddhaṃ yad yadeva kāṅkṣasi | ahaṃ tasya tasyaiva praśnasya pṛṣṭasya vyākaraṇena cittamārādhayiṣyāmi | sarvajño 'smi samyaksaṃbuddhaḥ kumāra sarvadarśī sarvadharmabalavaiśāradyavṛṣabhatāmanuprāpto 'nāvaraṇavimokṣajñānasamanvāgataḥ | nāsti kumāra tathāgatasya sarvadharmeṣvajñātaṃ vā adṛṣṭaṃ vā aśrutaṃ vā aviditaṃ vā asākṣātkṛtaṃ vā anabhisaṃbuddhaṃ vā anantāparyanteṣu lokadhātuṣu | nityakṛtaste kumāra avakāśo bhavatu tathāgataṃ praśnaparipṛcchanāya | ahaṃ te tasya tasyaiva praśnasya pṛṣṭasya vyākaraṇena cittamārādhayiṣyāmi ||
atha khalu candraprabhaḥ kumārabhūtastuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātastasyāṃ velāyāṃ bhagavantaṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
kathaṃ carantaḥ saṃbuddha lokanātha prabhaṃkara /
labhate 'cintiyaṃ jñānaṃ vyākuruṣva hitaṃkara
kathaṃ carantu narendra satyavādi naravṛṣabha naradevapūjanīya /
atuliyu varu labdhamagrayāṇaṃ giravara pṛṣṭa viyākuruṣva nātha
adhyāśayena pṛcchāmi śāṭhyaṃ mama na vidyate /
sākṣī na kaścidanyo me anyatra puruṣottamāt
vipula praṇidhi mahyamasti chandaścariya prajānasi mahya śākyasiṃha /
na ca ahaṃ vacanavittako bhaviṣye laghu pratipatti bhaṇāhi me narendra
(Vaidya 3)
katarāhārakā dharmā buddhayāne bahuṃkarāḥ /
vyākuruṣva mahāvīra sarvadharmāṇa pāraga
upakare dharma mama brūhi nātha yatha naru niṣevatu bhoti tīkṣṇaprajñaḥ |
apagatabhayabhairavo atrasto na ca parityāgu karoti śīlaskandhāt /
vyapagatamadarāgadoṣamohaścarati ca cārika sarvaśāntadoṣaḥ
kathaṃ na tyajate śīlaṃ kathaṃ dhyānaṃ na riñcati /
kathaṃ niṣevate 'raṇyaṃ kathaṃ prajñā pravartate
kathaṃ daśabalaśāsane udāre abhirati vindati śīla rakṣamāṇaḥ /
kathaṃ bhavati acchidru śīlaskandhaḥ kathaṃ ca tuleti svabhāvu saṃskṛtasya
kathaṃ kāyena vācā pariśuddho bhoti paṇḍitaḥ /
asaṃkliṣṭena cittena buddhajñānaṃ niṣevate
kathaṃ bhavati viśuddhakāyakarmā kathaṃ ca vivarjita bhonti vācadoṣāḥ /
kathaṃ bhavati asaṃkliṣṭacittaḥ puruṣavara mama pṛṣṭa vyākuruṣva
atha khalu bhagavāṃścandraprabhaṃ kumārabhūtametadavocat - ekadharmeṇa kumāra samanvāgato bodhisattvo mahāsattva etān guṇān pratilabhate, kṣipraṃ cānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyate | katamenaikadharmeṇa? iha kumāra bodhisattvo mahāsattvaḥ sarvasattveṣu samacitto bhavati hitacitto 'pratihatacitto 'viṣamacittaḥ | anena kumāra ekadharmeṇa samanvāgato bodhisattvo mahāsattva etān guṇān pratilabhate kṣipraṃ cānuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyate ||
atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāṃ candraprabhaṃ kumārabhūtaṃ gāthābhiradhyabhāṣata - (Vaidya 4)
ekadharmaṃ samādāya bodhisattvo ya vartate /
etān guṇān sa labhate kṣipraṃ bodhiṃ ca budhyate
na ca kaści pratihanyate 'sya cittam apratihatacittu yo bhoti bodhisattvaḥ /
na ca khilu janayati na pradoṣaṃ labhati yathā parikīrtitān viśeṣān
samaṃ cittaṃ niṣevitvā vipāko darśitaḥ samaḥ /
samāḥ pādatalā bhonti samaścācāragocaraḥ
samamaviṣamacittu bhāvayitvā apagatadoṣakhilaḥ prahīṇakāṅkṣaḥ /
caraṇavaratalāḥ samāsya bhonti paramaprabhāsvara śuddhadarśanīyaḥ
daśadiśita viroci bodhisattvaḥ sphurati śirīya prabhāya buddhakṣetram /
yada bhavati sa labdhu śāntabhūmi tada bahusattva sthapeti buddhajñāne
Original text: Samādhirājasūtra · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1961 (Buddhist Sanskrit Texts, 2.) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0