Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 92
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe caṇḍādityatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikanavatitamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 92
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
tato gacchettu rājendra yamahāsyamanuttamam /
sarvapāpaharaṃ tīrthaṃ narmadātaṭamāśritam
yudhiṣṭhira uvāca:
yamahāsyaṃ kathaṃ jātaṃ pṛthivyāṃ dvijapuṃgava /
etatsarvaṃ mamākhyāhi paraṃ kautūhalaṃ hi me
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
sādhu sādhu mahāprājña pṛṣṭo 'haṃ nṛpanandana /
snānārthaṃ narmadāṃ puṇyāmāgataste pitā purā
rajakena yathā dhautaṃ vastraṃ bhavati nirmalam /
tathāsau nirmalo jāto dharmarājo yudhiṣṭhira
sa paśyannirmalaṃ dehaṃ hasanprovāca vismitaḥ
yama uvāca:
matpuraṃ katham āyānti manujāḥ pāpabṛṃhitāḥ /
snānenaikena revāyāḥ prāpyate vaiṣṇavaṃ padam
samarthā ye na paśyanti revāṃ puṇyajalāṃ śubhām /
jātyandhaiste samā jñeyā mṛtaiḥ paṅgubhireva vā
samarthā ye na paśyanti revāṃ puṇyajalāṃ nadīm /
etasmāt kāraṇād rājanhasito lokaśāsanaḥ
sthāpayitvā yamastatra devaṃ svargaṃ jagāma ha /
yamahāseśvare rājañjitakrodho jitendriyaḥ
viśeṣāccāśvine māsi kṛṣṇapakṣe caturdaśīm /
upoṣya parayā bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate
rātrau jāgaraṇaṃ kuryāddīpaṃ devasya bodhayet /
ghṛtena caiva rājendra śṛṇu tatrāsti yatphalam
mucyate pātakaiḥ sarvair agamyāgamanodbhavaiḥ /
abhakṣyabhakṣaṇodbhūtair apeyāpeyajair api
avāhyavāhite yatsyād adohyādohane yathā /
snānamātreṇa tasyaivaṃ yānti pāpānyanekadhā
yamalokaṃ na vīkṣeta manujaḥ sa kadācana /
pitḥṇāṃ paramaṃ guhyamidaṃ bhūmau nareśvara
dadatām akṣayaṃ sarvaṃ yamahāsye na saṃśayaḥ /
amāvāsyāṃ jitakrodho yastu pūjayate dvijān
hiraṇyabhūmidānena tiladānena bhūyasā /
kṛṣṇājinapradānena tiladhenupradānataḥ
vidhānoktadvijāgryāya ye pradāsyanti bhaktitaḥ /
hayaṃ vā kuṃjaraṃ vātha dhūrvahau sīrasaṃyutau
kanyāṃ vasumatīṃ gāṃ ca mahiṣīṃ vā payasvinīm /
dadate ye nṛpaśreṣṭha nopasarpanti te yamam
yamo 'pi bhavati prītaḥ pratijanma yudhiṣṭhira /
yamasya vāho mahiṣo mahiṣyastasya mātaraḥ
tāsāṃ dānaprabhāveṇa yamaḥ prīto bhaved dhruvam /
nāsau yamamavāpnoti yadi pāpaiḥ samāvṛtaḥ
etasmāt kāraṇād atra mahiṣīdānamuttamam /
tasyāḥ śṛṅge jalaṃ kāryaṃ dhūmravastrānuveṣṭitā
āyasasya khurāḥ kāryās tāmrapṛṣṭhāḥ subhūṣitāḥ /
lavaṇācalaṃ pūrvasyāmāgneyyāṃ guḍaparvatam
kārpāsaṃ yāmyabhāgaṃ tu navanītaṃ tu nairṛte /
paścime saptadhānyāni vāyavye taṃdulāḥ smṛtāḥ
saumye tu kāñcanaṃ dadyād īśāne ghṛtameva ca /
pradadyādyamarājo me prīyatāmityudīrayan
ityuccārya dvijasyāgre yamalokaṃ mahābhayam /
asipattravanaṃ ghoraṃ yamacullī sudāruṇā
raudrā vaitaraṇī caiva kumbhīpāko bhayāvahaḥ /
kālasūtro mahābhīmas tathā yamalaparvatau
krakacaṃ tailayantraṃ ca śvāno gṛdhrāḥ sudāruṇāḥ /
nirucchvāsā mahānādā bhairavo rauravastathā
ete ghorā yāmyaloke śrūyante dvijasattama /
tvatprasādena te somyāstīrthasyāsya prabhāvataḥ
dānasyāsya prabhāveṇa yamarājaprasādataḥ /
narake 'haṃ na yāsyāmi dvija janmani janmani
yamahāsyasya cākhyānam idaṃ śṛṇvanti ye narāḥ /
te 'pi pāpavinirmuktā na paśyanti yamālayam
Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0