Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 57

57.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe vyādhavākyopadeśakathanapūrvakadānādiphalavarṇanaṃ nāma ṣaṭpañcāśattamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 57
īśvara uvāca:
bhānumatī dvijānbhojya bubhuje bhuktaśeṣataḥ /
bhuktvā susukhamāsthāya tadannaṃ pariṇāmya ca

57.2

trayodaśyāṃ tato gatvā madanākhyatithau tadā /
mārkaṇḍasya hrade snātvānarcya devaṃ guhāśayam

57.3

kṛtopavāsaniyamā snāpayitvā maheśvaram /
pañcāmṛtasugandhena dhūpadīpanivedanaiḥ

57.4

ārcayadvividhaiḥ puṣpairnaivedyaiśca suśobhanaiḥ /
kṣapājāgaraṇaṃ kṛtvā śrutvā paurāṇikīṃ kathām

57.5

nṛtyagītaistathā stotrairdadhyau devaṃ maheśvaram /
annaṃ vistāritaṃ sarvaṃ devasyāgre yathāvidhi

57.6

cāturvarṇyasutāḥ sarve bhojitāḥ saparicchadāḥ /
caturdaśyāṃ dinaṃ yāvatsampūjya vṛṣabhadhvajam

57.7

śaṅkhavāditrabherībhiḥ paṭahadhvanināditam /
kṣapājāgaraṇaṃ kṛtvā prabhūtajanasaṃkulam

57.8

nṛtyagītaistathā stotraiḥ preritā sā niśā tadā /
prabhāte bhojitā viprāḥ pāyasairmadhusarpiṣā

57.9

dattvā dānāni viprebhyaḥ śaktyā viprānusārataḥ /
arcayitvā mahāpuṣpaiḥ sugandhair madanena ca

57.10

vicitraiḥ sūkṣmavastraiśca devaḥ sampūjya veṣṭitaḥ /
sragdāmalambamānaiśca bahudīpasamujjvalaiḥ

57.11

pakvānnair vividhair bhakṣyaiḥ suvṛttair modakādibhiḥ /
tataste brāhmaṇāḥ sarve vedādhyayanatatparāḥ

57.12

tatparva kīrtayāṃścakruḥ padmakaṃ nāma nāmataḥ /
ādityasya dinaṃ tvadya tithiḥ pañcadaśī tathā

57.13

tvāṣṭrameva ca nakṣatraṃ saṃkrāntir viṣuvantathā /
vyatīpātastathā yogaḥ karaṇaviṣṭireva ca

57.14

padmakaṃ nāma parvaitad ayanādicaturguṇam /
atra dattaṃ hutaṃ japtaṃ sarvaṃ bhavati cākṣayam

57.15

te dvijā bhānumatyātha śūlabhedaṃ gatāḥ saha /
dadṛśuḥ śabaraṃ kuṇḍe bhāryayā saha saṃsthitam

57.16

aiśānīṃ sa diśaṃ gatvā parvate bhṛgumūrdhani /
patituṃ ca samārūḍho bhāryayā saha pārthiva

57.17

bhānumatyuvāca:
tiṣṭha tiṣṭha mahāsattva śṛṇuṣva vacanaṃ mama /
kimarthaṃ tyajasi prāṇānadyāpi ca yuvā bhavān

57.18

kaḥ santāpaḥ ka udvegaḥ kiṃ duḥkhaṃ vyādhireva ca /
śiśuḥ saṃdṛśyase 'dyāpi kāraṇaṃ kathyatāmidam

57.19

śabara uvāca:
kāraṇaṃ nāsti me kiṃcinna duḥkhaṃ kiṃcideva tu /
saṃsārabhayabhīto 'haṃ nānyā buddhiḥ pravartate

57.20

duḥkhena labhyate yasmānmānuṣyaṃ janma bhāgyataḥ /
mānuṣyaṃ janma cāsādya yā na dharmaṃ samācaret

57.21

sa gacchennirayaṃ ghoramātmadoṣeṇa sundari /
tasmātpatitumicchāmi tīrthe 'sminpāpanāśane

57.22

rājñyuvāca:
adyāpi vartate kālo dharmasyopārjane tava /
kṛtāpakṛtakarmā vai vratadānair viśudhyati

57.23

ahaṃ dāsyāmi dhānyaṃ vā vāsāṃsi draviṇaṃ bahu /
nityamācara dharmaṃ tvaṃ dhyāyannityaṃ maheśvaram

57.24

śabara uvāca:
naivāhaṃ kāmaye vittaṃ na dhānyaṃ vastrameva ca /
yo yasyaivānnamaśnāti sa tasyāśnāti kilbiṣam

57.25

rājñyuvāca:
kandamūlaphalāhāro bhramitvā bhaikṣyamuttamam /
avagāhya sutīrthāni sarvapāpaiḥ pramucyate

57.26

tato vimuktapāpastu yatkiṃcitkurute śuciḥ /
karmaṇā tena pūtastvaṃ sadgatiṃ prāpsyasi dhruvam

57.27

śabara uvāca:
annamadya mayā tyaktaṃ prāṇebhyo 'pi mahattaram /
satyaṃ na lopayed devi niścitātra matirmama

57.28

prasādaḥ kriyatāṃ devi kṣamasvādya janaiḥ saha /
ardhottarīyavastreṇa saṃyamyātmānamudyataḥ

57.29

bhāryayā sahito vyādho hariṃ dhyātvā papāta ha /
nagārdhāt patito yāvadgatajīvo narādhipa

57.30

cūrṇībhūtau hi tau dṛṣṭvā kuṇḍasyopari bhūmipa /
trimuhūrte gate kāle śabaro bhāryayā saha

57.31

divyaṃ vimānamārūḍho gataścānuttamāṃ gatim

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc