Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 55

55.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcamāvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe dīrghatapasaḥ svargārohaṇavarṇanaṃ nāma catuḥpañcāśattamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 55
uttānapāda uvāca:
māhātmyaṃ tīrthajaṃ dṛṣṭvā citraseno nareśvaraḥ /
kiṃ cakāra kva vā vāsaṃ kimāhāro babhūva ha

55.2

īśvara uvāca:
bhṛgutuṅgaṃ samāruhya aiśānīṃ diśamāśritaḥ /
tapaścacāra vipulaṃ kuṇḍe tatra nṛpottamaḥ

55.3

sarvān devān hṛdi dhyātvā brahmaviṣṇumaheśvarān /
vicikṣepa yadātmānaṃ pratyakṣau rudrakeśavau /
kare gṛhītvā rājānaṃ rudro vacanam abravīt

55.4

īśvara uvāca:
prāṇatyāgaṃ mahārāja mā kāle tvaṃ kṛthā vṛthā /
adyāpyasi yuvā tvaṃ vai na yuktaṃ maraṇaṃ tava

55.5

svasthānaṃ gaccha śīghraṃ tvaṃ bhuktvā bhogānyathepsitān /
kuru niṣkaṇṭakaṃ rājyaṃ nāke śakra ivāparaḥ

55.6

citrasena uvāca:
na rājyaṃ kāmaye deva na putrān na ca bāndhavān /
na bhāryāṃ na ca kośaṃ ca na gajān na turaṃgamān

55.7

muñca muñca mahādeva mā vighnaḥ kriyatāṃ mama /
svargaprāptir mamādyaiva tvatprasādānmaheśvara

55.8

īśvara uvāca:
yasyāgrato bhaved brahmā viṣṇuḥ śambhus tathaiva ca /
svargeṇa tasya kiṃ kāryaṃ sa gataḥ kiṃ kariṣyati

55.9

tuṣṭā vayaṃ trayo devā vṛṇīṣva varamuttamam /
yathepsitaṃ mahārāja satyam etad asaṃśayam

55.10

citrasena uvāca:
yadi tuṣṭāstrayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ /
adyaprabhṛti yuṣmābhiḥ sthātavyam iha sarvadā

55.11

gayāśiro yathā puṇyaṃ kṛtaṃ yuṣmābhir eva ca /
tathaivedaṃ prakartavyaṃ śūlabhedaṃ ca pāvanam

55.12

yatrayatra sthitā yūyaṃ tatratatra vasāmyaham /
gaṇānāṃ caiva sarveṣām ādhipatyam athāstu me

55.13

īśvara uvāca:
adyaprabhṛti tiṣṭhāmaḥ śūlabhede nareśvara /
trikālāṃ hi trayo devāḥ kalāṃśena vasāmahe

55.14

nandisaṃjño gaṇādhīśo bhaviṣyati bhavāndhruvam /
matsamīpe tu bhavata ādau pūjā bhaviṣyati

55.15

prakṣipya tāni cāsthīni yatra dīrghatapā yayau /
sakuṭumbo vimānasthaḥ svargatas tvaṃ tathā kuru

55.16

evaṃ devā varaṃ dattvā citrasenāya pārthiva /
kuṇḍamūrdhani yāmyāyāṃ trayo devās tadā sthitāḥ

55.17

parasparaṃ vadantyevaṃ puṇyatīrthamidaṃ param /
yathā hi gayāśiraḥ puṇyaṃ pūrvameva paṭhyate /
tathā revātaṭe puṇyaṃ śūlabhedaṃ na saṃśayaḥ

55.18

īśvara uvāca:
idaṃ tīrthaṃ tathā puṇyaṃ yathā puṇyaṃ gayāśiraḥ /
sakṛtpiṇḍodakenaiva naro nirmalatāṃ vrajet

55.19

ekaṃ gayāśiro muktvā sarvatīrthāni bhūpate /
śūlabhedasya tīrthasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

55.20

kuṇḍam udīcyāṃ yāmyāyāṃ daśahastapramāṇataḥ /
raudravāruṇakāṣṭhāyāṃ pramāṇaṃ caikaviṃśati

55.21

etatpramāṇaṃ tattīrthaṃ piṇḍadānādikarmasu /
nādharmaniratā dātuṃ labhante dānamatra hi

55.22

viṣṇustu pitṛrūpeṇa brahmarūpī pitāmahaḥ /
prapitāmaho rudro 'bhūdevaṃ tripuruṣāḥ sthitāḥ

55.23

kadā paśyati tīrthaṃ vai kadā nastārayiṣyati /
iti pratīkṣāṃ kurvanti putrāṇāṃ satataṃ nṛpa /
śūlabhede naraḥ snātvā dṛṣṭvā śūladharaṃ sakṛt

55.24

nāputro nādhano rogī saptajanmasu jāyate /
ekaviṃśatiṃ pituḥ pakṣe mātuśvaivekaviṃśatim

55.25

bhāryāpakṣe daśaiveha kulānyetāni tārayet /
śūlabhedavane rājañchākamūlaphalairapi

55.26

ekasminbhojite vipre koṭīr bhavati bhojitā /
pañcasthāneṣu yaḥ śrāddhaṃ kurute bhaktimān naraḥ

55.27

kulāni pretabhūtāni sarvāṇyapi hi tārayet /
dvijadevaprasādena pitḥṇāṃ ca prasādataḥ

55.28

śrāddhado nivaset tatra yatra devo maheśvaraḥ /
syurātmaghātino ye ca gobrāhmaṇahanāśca ye

55.29

daṃṣṭribhir jalapāte ca vidyutpāteṣu ye mṛtāḥ /
na yeṣām agnisaṃskāro nāśaucaṃ nodakakriyā

55.30

tatra tīrthe tu yasteṣāṃ śrāddhaṃ kurvīta bhaktitaḥ /
mokṣāvāptir bhavet teṣāṃ yugamekaṃ na saṃśayaḥ

55.31

ajñānād yatkṛtaṃ pāpaṃ bālabhāvācca yatkṛtam /
tatsarvaṃ nāśayet pāpaṃ snānamātreṇa bhūpate

55.32

rajakena yathā dhautaṃ vastraṃ bhavati nirmalam /
tathā pāpo 'pi tattīrthe snāto bhavati nirmalaḥ

55.33

saṃnyāsaṃ kurute yo 'tra tīrthe vidhisamanvitam /
dhyāyan nityaṃ mahādevaṃ sa gacchet paramaṃ padam

55.34

krīḍitvā sa yathākāmaṃ svecchayā śivamandire /
vedavedāṅgatattvajño jāyate 'sau śubhe kule

55.35

rūpavānsubhagaścaiva sarvavyādhivivarjitaḥ /
rājā vā rājaputro vācārasamanvitaḥ

55.36

etatte kathitaṃ rājaṃstīrthasya phalamuttamam /
yacchrutvā mānavo nityaṃ mucyate sarvakilbiṣaiḥ

55.37

ya idaṃ śrāvayen nityamākhyānaṃ dvijapuṃgavān /
śrāddhe devakule vāpi paṭhetparvṇi parvṇi

55.38

gīrvāṇāstasya tuṣyanti manuṣyāḥ pitṛbhiḥ saha /
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva naśyate sarvapātakam

55.39

likhitvā tīrthamāhātmyaṃ brāhmaṇebhyo dadāti yaḥ /
jātismaratvaṃ labhate prāpnotyabhimataṃ phalam

55.40

rudraloke vaset tāvad yāvad akṣaram anvitam

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc