Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 221

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe loṭaṇeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma viṃśatyuttaradviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 221
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
tato gacchettu rājendra revāyā dakṣiṇe taṭe /
krośadvayāntare tīrthaṃ matṛtīrthād anuttamam

nāmnā haṃseśvaraṃ puṇyaṃ vaimanasyavināśanam /
kaśyapasya kule jāto haṃso dākṣāyaṇīsutaḥ

brahmaṇo vāhanaṃ jātaḥ purā taptvā tapo mahat /
saikadā vidhinirdeśaṃ vinā vaiyagryamāsthitaḥ

abhibhūtaḥ śivagaṇaiḥ praṇanāśa yudhiṣṭhira /
dakṣayajñapramathane kāṃdiśīko vidhiṃ vinā

brahmaṇā saṃsṛto 'pyāśu nāyāti sa yadā khagaḥ /
tadā taṃ śaptavānbrahmā pātayāmāsa vai padāt

tataḥ sa śaptamātmānaṃ matvā haṃsastvarānvitaḥ /
pitāmahamupāgamya praṇipatyedam abravīt

haṃsa uvāca:
tiryagyonisamutpannaṃ bhavāñchaptuṃ na cārhati /
svabhāva eva tiryakṣu vivekavikalaṃ manaḥ

tathāpi deva pāpo 'smi yadahaṃ svāminaṃ tyaje /
kiṃ tu dhāvadbhir atyugrairgaṇaiḥ śārvaiḥ pitāmaha /
sahasāhaṃ bhayākrāntastrastastyaktvā palāyitaḥ

adyāpi bhayamevāhaṃ paśyannasmi vibho puraḥ /
tena smṛto 'pi bhavatā nāvrajaṃ bhavadantike

śrīmārkaṇḍeya uvāca:
iti bruvanneva hi dhāturagre haṃsaḥ śvasatyakṣipūjyaḥ sudīnaḥ /
tiryañcaṃ māṃ pāpinaṃ mūḍhabuddhiṃ prabho puraḥ patitaṃ pāhi pāhi

eko devastvaṃ hi sargasya kartā nānāvidhaṃ sṛṣṭametattvayaiva /
ahaṃ sṛṣṭastvīdṛśo yattvayā vai so 'yaṃ doṣo dhātar addhā tavaiva

śāpasya vānugrahasyāpi śaktastvatto nānyaḥ śaraṇaṃ kaṃ vrajāmi /
sevādharmādvicyutaṃ dāsabhūtaṃ capeṭairhantavyaṃ vai tāta māṃ trāhi bhaktam

vidyāvidye tvatta evāvirāstāṃ dharmādharmau sadasad dyurniśe ca /
nānābhāvāñjagatastvaṃ vidhatses taṃ tvāmekaṃ śaraṇaṃ vai prapadye

eko 'si bahurūpo 'si nānācitraikakarmataḥ /
niṣkarmākhilakarmāsi tvāmataḥ śaraṇaṃ vraje

namonamo vareṇyāya varadāya namonamaḥ /
namo dhātre vidhātre ca śaraṇyāya namonamaḥ

śikṣākṣaraviyukteyaṃ vāṇī me stauti kiṃ vibho /
kā śaktiḥ kiṃ parijñānamidamuktaṃ kṣamasva me

śrīmārkaṇḍeya uvāca:
evaṃ vadati haṃse vai brahmā prāha prasannadhīḥ /
śikṣā dattā tavaiveyaṃ mā viṣādaṃ kṛthāḥ khaga

tapasā śodhayātmānaṃ yathā śāpāntamāpnuyāḥ /
revāsevāṃ kuru snātvā sthāpayitvā maheśvaram /
acireṇaiva kālena tataḥ saṃsthānamāpsyasi

yacceṣṭvā bahubhir yajñaiḥ samāptavaradakṣiṇaiḥ /
gosvarṇakoṭidānaiśca tatphalaṃ sthāpite śive

brahmaghno vā surāpo vā svarṇahṛd gurutalpagaḥ /
revātīre śivaṃ sthāpya mucyate sarvapātakaiḥ

tasmādbhargasarittīre sthāpayitvā triyambakam /
viyuktaḥ sarvadoṣaistvaṃ yāsyase padamuttamam

evamuktaḥ sa vidhinā hṛṣṭatuṣṭaḥ khagottamaḥ /
tathetyuktvā jagāmāśu narmadātīramuttamam

tapastaptvā kiyatkālaṃ sthāpayāmāsa śaṅkaram

svanāmnā bharataśreṣṭha haṃseśvaramanuttamam /
pūjayitvā paraṃ sthānaṃ prāptavānkhagasattamaḥ

tatra haṃseśvare tīrthe gatvā snātvā yudhiṣṭhira /
pūjayetparameśānaṃ sa pāpaiḥ parimucyate

stuvannekamanā devaṃ na dainyaṃ prāpnuyāt kvacit /
śrāddhaṃ dīpapradānaṃ ca brāhmaṇānāṃ ca bhojanam /
dattvā śaktyā nṛpaśreṣṭha svargaloke mahīyate

trikālam ekakālaṃ vā yo bhaktyā pūjayecchivam /
navaprasūtāṃ dhenuṃ ca dattvā pārtha dvijottame /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi śivaloke mahīyate