Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 167
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe siddheśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma ṣaṭṣaṣṭyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 167
yudhiṣṭhira uvāca:
narmadādakṣiṇe kūle tvaccihnenopalakṣitam /
tīrtham etan mamākhyāhi sambhavaṃ ca mahāmune
mārkaṇḍeya uvāca:
purā kṛtayugasyādau dakṣiṇe girimuttamam /
vindhyaṃ sarvaguṇopetaṃ niyato niyatāśanaḥ
ṛṣisaṅghaiḥ kṛtātithyo daṇḍake nyavasaṃ ciram /
uṣitvā suciraṃ kālaṃ varṣāṇāmayutaṃ sukhī
tān ṛṣīn samanujñāpya śiṣyairanugatastataḥ /
nivṛttaḥ sumahābhāga narmadākūlam āgataḥ
puṇyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca sarvapāpavināśanam /
kṛtvāhamāspadaṃ tatra dvijasaṃghasamāyutaḥ
brahmacāribhirākīrṇaṃ gārhasthye supratiṣṭhitaiḥ /
vānaprasthaiśca yatibhiryatāhārair yatātmabhiḥ
tapasvibhirmahābhāgaiḥ kāmakrodhavivarjitaiḥ /
tatrāhaṃ varṣamayutaṃ tapaḥ kṛtvā sudāruṇam
ārādhayaṃ vāsudevaṃ prabhuṃ kartāram īśvaram /
japaṃstapobhirniyamairnarmadākūlamāśritaḥ
tatastau varadau devau samāyātau yudhiṣṭhira /
pratyakṣau bhāskarau rājannumāśrībhyāṃ vibhūṣitau
praṇamyāhaṃ tato devau bhaktiyukto vaco 'bruvam /
bhavantau prārthayāmi sma varārhau varadau śivau
dharmasthitiṃ mahābhāgau bhaktiṃ vānuttamāṃ yuvām /
ajaro vyādhirahitaḥ pañcaviṃśativarṣavat /
asminsthāne sadā stheyaṃ saha devairasaṃśayam
evamuktau mayā pārtha tau devau kṛṣṇaśaṅkarau /
māmūcatuḥ prahṛṣṭau tau nivāsārthaṃ yudhiṣṭhira
devāvūcatuḥ /
asminsthāne sthitau viddhi saha devaiḥ savāsavaiḥ /
evamuktvā tato devau tatraivāntaradhīyatām
ahaṃ ca sthāpayitvā tau śaṅkaraṃ kṛṣṇamavyayam /
kṛtakṛtyastato jātaḥ sampūjya susamāhitaḥ
tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā pūjayet parameśvaram /
mārkaṇḍeśvaranāmnā vai viṣṇuṃ tribhuvaneśvaram
sa gacchetparamaṃ sthānaṃ vaiṣṇavaṃ śaivameva ca /
ghṛtena payasā vātha dadhnā ca madhunā tathā
nārmadenodakenātha gandhadhūpaiḥ suśobhanaiḥ /
puṣpopahāraiśca tathā naivedyair niyatātmavān
evaṃ viṣṇoḥ prakurvīta jāgaraṃ bhaktitatparaḥ /
snānādīni tathā rājanprayataḥ śucimānasaḥ
jyeṣṭhe māsi site pakṣe caturdaśyāmupoṣitaḥ /
dvādaśyāṃ kārayed devapūjanaṃ vaiṣṇavo naraḥ
evaṃ kṛtvā caturdaśyāmekādaśyāṃ narottama /
vaiṣṇavaṃ lokam āpnoti viṣṇutulyo bhavennaraḥ
māheśvare ca rājendra gaṇavanmodate pure /
śrāddhaṃ ca kurute tatra pitḥn uddiśya susthiraḥ
tasya te hyakṣayāṃ tṛptiṃ prāpnuvanti na saṃśayaḥ /
narmadāyāṃ dvijaḥ snātvā maunī niyatamānasaḥ
upāsya sandhyāṃ tatrastho japaṃ kṛtvā suśobhanam /
tarpayitvā pitḥndevānmanuṣyāṃśca yathāvidhi
kṛṣṇasya purataḥ sthitvā mārkaṇḍeśasya vā punaḥ /
ṛgyajuḥsāmamantrāṃśca japedatra prayatnataḥ
ṛcamekāṃ japedyastu ṛgvedasya phalaṃ labhet /
yajurvedasya yajuṣā sāmnā sāmaphalaṃ labhet
ekasminbhojite vipre koṭirbhavati bhojitā /
mṛtaprajā tu yā nārī vandhyā strījananī tathā
rudrāṃstu vidhivajjaptvā brāhmaṇo vedatattvavit /
liṅgasya dakṣiṇe pārśve sthāpayet kalaśaṃ śivam
rudraikādaśabhirmantraiḥ snāpayet kalaśāmbhasā /
putramāpnoti rājendra dīrghāyuṣamakalmaṣam
mārkaṇḍeśvaravṛkṣānyo dūrasthān api paśyati /
brahmahatyādipāpebhyo mucyate śaṅkaro 'bravīt
ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā paṭhedvā nṛpasattama /
sarvapāpaviśuddhātmā jāyate nātra saṃśayaḥ
idaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ dhanyaṃ duḥkhapraṇāśanam /
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ vāpi sarvapāpapramocanam
Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0