Rāvaṇavadha · Chapter 20

samupetya tataḥ sītāmuktavān pavanā''tmajaḥ
diṣṭyā vardhasva vaidehi ! hatas trailokya-kaṇṭakaḥ

anujānīhi hanyantāṃ mayaitāḥ kṣudra-mānasāḥ
rakṣikās tava rākṣasyo, gṛhāṇaitāsu matsaram.

tṛṇhāni durā''cāraghora-rūpā''śaya-kriyāḥ,
hiṃsrā bhavatu te buddhiretās, kuru niṣṭhuram.

paścimaṃ karavāmaitat priyaṃ devi ! vayaṃ tava,"
tataḥ proktavatī sītā vānaraṃ karuṇā''śayā.

"upaśāmyatu, te buddhiḥ piṇḍa-nirveśa-kāriṣu
laghu-satveṣu, doṣo'yaṃ yat-kṛto-nihato 'sakau.

na hi preṣya-vadhaṃ ghoraṃ karavānyastu te matiḥ,
edhi kārya-karas tvaṃ me gatvā pravada rāghavam.

"didṛkṣur maithilī rāma ! paśyatu tvā'vilambitam".
tatheti sa pratijñāya gatvā rāghavamuktavān.

"utsukā''nīyatāṃ devī kākutstha-kula-nandana !"
kṣmāṃ likhitvā viniśvasya svarā''lokya vibhīṣaṇam

uktavān rāghavaḥ-"sītāmānayā 'laṃkṛtāmiti."
gatvā praṇamya tenoktā maithilī madhuraṃ vacaḥ.

"jahīhi śokāṃ vaidehi ! prītaye dhehi mānasam,
rāvaṇe jahihi dveṣāṃ, jahāhi pramadā-vanam.

snāhyanulimpa dhūpāya, nivassvā''vidhya ca srajam,
ratnānyā''muñca, saṃdīpte havir juhudhi pāvake,

addhi tvaṃ pañca-gavyaṃ ca, chindhi saṃrodha-jaṃ tamaḥ,
āroha śibikāṃ haimīṃ, dviṣāṃ jahi mano-rathān.

tṛṇeḍhu tvad-viyogotthāṃ rājanyānāṃ patiḥ śucam,
bhavatādadhiyuktā tvamata ūrdhvaṃ sva-veśmani.

dīkṣasva saha rāmeṇa tvaritaṃ turagā'dhvare,
dṛśyasva patyā prītena prītyā prekṣasva rāghavam.

ayaṃ niyogaḥ patyus te, kāryā nā'tra vicāraṇā,
bhūṣayā 'ṅgaṃ, pramāṇaṃ ced, rāmaṃ gantuṃ yatasva ca

mudā saṃyuhi kākutsthaṃ, svayaṃ cā ''pnūhi sampadam,
upehyūrdhvaṃ muhūrtāt tvaṃ devi ! rāghava-sannidhim.

ūrdhvaṃ muhūrtādahno 'ṅga ! svāminī sma bhava kṣiteḥ
rāja-patnī-niyoga-sthamanuśādhi purī-janam.

uttiṣṭhasva mate patyur, yatasvā 'laṅkṛtau tathā,
pratiṣṭhasva ca taṃ draṣṭuṃ draṣṭavyaṃ tvaṃ mahī-patim."

anuṣṭhāya yathā''diṣṭaṃ niyogaṃ janakā''tmajā
mamārūḍhavatī yānaṃ paṭṭāṃ'śuka-vṛtā''nanā.

lajjā'natā visaṃyoga-duḥkha-smaraṇa-vihvalā
sā'srā gatvā 'ntikaṃ patyur dīnā ruditavatyasau.

prāpta-cāritrya-sandehas tatas tāmuktavān nṛpaḥ
icchāme-"nā ''dade sīte ! tvāmahaṃ gamyatāmataḥ".

rāvaṇā'ṅka-pariśliṣṭā tvaṃ hṛl-lekha-karī mama
matiṃ badhāna sugrīve , rākṣasendraṃ gṛhāṇa vā.

aśāna bharatād bhogān, lakṣmaṇaṃ pravṛṇīṣva vā,
kāmād vā yāhi, mucyantāmāśā rāma-nibandhanāḥ.

kva ca khyāto raghor vaṃśaḥ, kva taṃ para-gṛhoṣitā,
anyasmai hṛdayaṃ dehi, nā 'nabhīṣṭe ghaṭāmahe.

yatheṣṭaṃ cara vaidehi !, panthānaḥ santu te śivāḥ,
kāmās te'nyatra tāyantāṃ viśaṅkāṃ tyaja mad-gatām.

tataḥ pragaditā vākyaṃ maithilā'bhijanā nṛpam
"strīsāmānyena sambhūtā śaṅkā mayi vimucyatām.

daivād bibhīhi kākutstha ! jihrīhi tvaṃ tathā janāt,
mithyā māmabhisaṃkrudhya- nna-vaśāṃ śatruṇā hṛtām.

cetasas tvayi vṛttir me, śarīraṃ rakṣasā hṛtam,
vidāṃkurvantu samyañco devāḥ satyamidaṃ vacaḥ

tvaṃ punīhi punīhīti punan vāyo ! jagattrayam
caran deheṣu bhūtānāṃ viddhi me buddhi-viplavam.

khamaṭa, dyāmaṭā 'ṭorvīmityaṭantyo 'ti-pāvanāḥ
yūyamāpo ! vijānīta mano-vṛttiṃ śubhāṃ mama.

jaganti dhatsva dhatsveti dadhatī tvaṃ vasundhare !
avehi mama cāritraṃ naktaṃ-divama-vicyutam.

rasān saṃhara, dīpyasva, dhvāntaṃ jahi, nabho bhrama,
itīhamānas tigmāṃ'śo ! vṛttaṃ jñātuṃ ghaṭasva me.

svarge vidyasva, bhuvyā''sva, bhujaṅga-nilaye bhava,
evaṃ vasan mamā ''kāśa ! saṃbudhyasva kṛtā'kṛtam.

citāṃ kuru ca saumitre ! vyasanasyā 'sya bheṣajam,
rāmas tuṣyatu me vā 'dya, pāpāṃ pluṣṇātu vā 'nalaḥ

rāghavasya matenā 'tha lakṣmaṇenā''citāṃ citām
dṛṣṭvā pradakṣiṇīkṛtya rāmaṃ pragaditā vacaḥ

pravapāṇi vapur vahnau rāsā 'haṃ śāṅkitā tvayā,
sarve vidantu śṛṇvantu bhavantaḥ sa plavaṅgamāḥ.

māṃ duṣṭāṃ jvalita-vapuḥ pluṣāṇa vahne ! saṃrakṣa kṣata-malināṃ suhṛd yathā vā,
eṣā 'haṃ kratuṣu vasor yathā ''jya-dhārā tvāṃ prāptā vidhi-vadudīrṇa-dīpti-mālam.