Rāvaṇavadha · Chapter 19
apa-manyus tato vākyaṃ paulastyo rāmamuktavān
"a-śocyo'pi vrajannastaṃ sanābhir dunuyān na kim.
taṃ no devā vidheyāsur yena rāvaṇa-vad vayam
sapatnāṃś ca 'dhijīyāsma, saṃgrāme ca mṛṣīmahi.
kriyeraṃś ca daśā''syena yathā 'nyenā 'pi naḥ kule
devadyañco narā'hārā nyañcaśca dviṣatāṃ gaṇāḥ.
sa eva ghārayet prāṇānīdṛśe bandhu-viplave,
bhavedāśvāsako yasya suhṛcchakto bhavādṛśaḥ.
mriyeyordhvaṃ muhūrtāddhi, na syās tvaṃ yadi me gatiḥ,
āśaṃsā ca hi naḥ, prete jīvema-daśamūrdhani.
prakuryāma vayaṃ deśe garhyāṃ tatra kathaṃ ratim,
yatra viṃśati-hastasya na sodaryasya sambhavaḥ."
āmantrayeta tān prahvān mantriṇo'tha vibhīṣaṇaḥ
"gaccheta tvaritaṃ laṅkāṃ, rāja-veśma viśeta ca.
ādadīdhvaṃ mahā'rhāṇi tatra vāsāṃsi sa-tvarāḥ
uddhunīyāta sat-ketūn, nirharetā'grya-candanam.
muñcetā''kāśa-dhūpāṃśca, grathnīyāta srajaḥ śubhāḥ,
ānayetā 'mitaṃ dāru karpūrā'guru-kuṅkumam.
uhyeran yajña pātrāṇi, hriyeta ca vibhāvasuḥ,
bhriyeta cā''jyamṛtvigbhiḥ, kalpyeta ca samit-kuśam.
snānīyaiḥ snāpayetā''śu, ramyair limpeta varṇakaiḥ,
alaṅkuryāta ratnaiśca rāvaṇā'rhair daśā''nanam.
vāsayeta su-vāsobhyāṃ medhyābhyāṃ rākṣasā''dhipam,
ṛtvik sragviṇamādadhyāt prāṅ-mūrdhānaṃ mṛgā'jine.
yajña-pātrāṇi gotreṣu cinuyāc ca yathā-vidhi,
juhuyāc ca havir vahnau, gāyeyuḥ sāma sāmagāḥ."
gatvā 'tha te purīṃ laṅkāṃ kṛtvā sarvaṃ yathoditam
samīpe'ntyā''huteḥ sā'srāḥ proktavanto vibhīṣaṇam
"kṛtaṃ sarvaṃ yathoddiṣṭaṃ, kartuṃ vahni-jala-kriyām
prayatethā mahārāja ! saha sarvaiḥ sva-bandhubhiḥ.
ajñā-van notsahethās tvaṃ, dheyā dhīra-tvama-cyutam,
stheyāḥ kāryeṣu bandhūnāṃ, heyāḥ śokodbhavaṃ tamaḥ.
nā'vakalpyamidaṃ, glāyed yat kṛcchreṣu bhavānapi
na pṛthag-jana-vaj jātu pramuhyet paṇḍito janaḥ.
yacca yatra bhavāṃs tiṣṭhet, tatrā 'nyo rāvaṇasya na,
yacca yatra bhavān sīden mahadbhis tad vigarhitam.
āścaryaṃ, yacca yatra tvāṃ prabrūyāma vayaṃ hitam,
api sākṣāt praśiṣyās tvaṃ kṛcchreṣvindra-purohitam.
kāmo janasya"jahyās tvaṃ pramādaṃ nairṛtā'dhipa !"
uta dviṣo'nuśoceyur viplave, kimu bāndhavāḥ.
sa bhavān bhrātṛ-vad rakṣed yathāvadakhilaṃ janam,
na bhavān saṃpramuhyec cedāśvasyuś ca niśācarāḥ,
tataḥ sa gatavān kartuṃ bhrāturagni-jala-kriyām.
proktavān kṛta-kartavyaṃ vaco rāmo'tha rākṣasam.
ambhāṃsi rukma-kumbhena siñcan mūrdhi samādhimān
"tvaṃ rājā rakṣasāṃ laṅkā- mavekṣethā vibhīṣana ?
kruddhānanunayeḥ samyak, dhanairlubdhānupārjayeḥ,
mānino mānayeḥ kāle, trastān paulastya ! sāntvayeḥ.
icchā me paramā, nandeḥ kathaṃ tvaṃ vṛtra-śatru-vat,
iccheddhi suhṛdaṃ sarvo vṛddhi-saṃsthaṃ yataḥ suhṛt.
vardhiṣīṣṭāḥ svajāteṣu, vadhyās tvaṃ ripu-saṃhatīḥ,
bhūyās tvaṃ guṇināṃ mānyas, teṣāṃ stheyā vyavasthitau.
dheyās tvaṃ suhṛdāṃ prītiṃ, vandiṣīṣṭhā divaukasaḥ,
somaṃ peyāś ca, heyāś ca hiṃsrā hāni-karīḥ kriyāḥ
avaseyāś ca kāryāṇi dharmeṇa pura-vāsinām,
anurāgaṃ kriyā rājan ! sadā sarva-gataṃ jane.
ghāniṣīṣṭa tvayā manyur, grāhiṣīṣṭa samunnatiḥ,
rakṣobhir darśiṣīṣṭhās tvaṃ, drakṣīran bhavatā ca te.
manyuṃ vadhyā bhaṭa-vadha-kṛtaṃ bāla-vṛddhasya rājan !, śāstrā'bhijñāḥ sadasi su-dhiyaḥ sannidhiṃ te kriyāsuḥ,
saṃraṃsīṣṭhāḥ sura-muni-gate vartmani prājya-dharme, saṃbhutsīṣṭhāḥ su-naya-nayanair vidviṣāmīhitāni."
Original text: Rāvaṇavadha (= Bhaṭṭikāvya) · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0