Ratnatrayaparīkṣā · Verses 258-277

sati bāhye tadajñānaṃ vastuni syāt tamaḥkṛtam
tamasācchādyamānā hi na te muktā bhavanti ca //

vikalpo bindusaṃkṣobhāc chabdavedhena saṃvidām
jāyate malaruddhānām aṇūnāmarthadarśane //

nirmalānāmasaṃkṣobhād bindostadbandhamokṣajā
nirvikalpārthasaṃvittis tadaharjātabālavat //

yo yadā vartate bhāvo bhūto bhāvi ca tat tadā
yathārthasthitiṃ gṛḥnāti svasaṃvedyā cidavyayā //

na te viśvasya kartāraḥ kartāsya śiva eva yat
na hi kartṛbahutvasya gamakaṃ vidyate kvacit //

nityamuktoditācintya prabhāvā śaktisaṃjñitā
saṃvidāśrayate śaśvac chivaṃ paramakāraṇam //

sa tayā jaḍamākramya sṛjatyavati hanti ca
tirodadhāti bhagavān anugṛhṇāti cātmanaḥ //

kṛtyeṣu teṣu kartāsau trividhaḥ pañcasūcyate
śaktimānāhitodyogaḥ pravṛttaśceti deśikaiḥ //

tatra śakto bhavedādyo niṣkalaḥ śivasaṃjñitaḥ
tasmin mukulitevāste kriyākhyā śaktiraiśvarī //

saivonmiṣantī samprāpta bindugarbhabharālasā
patyurāviṣkarotyuccaiḥ paramānandasantatim //

sa tayā ramate nityaṃ samudyuktaḥ sadāśivaḥ
pañcamantratanuḥ śrīmān devaḥ sakalaniṣkalaḥ //

mananāt sarvabhāvānāṃ trāṇāt saṃsārasāgarāt
mantrarūpā hi tacchaktir mananatrāṇadharmiṇī //

kāryabhedādadhiṣṭhāna vaśādekaiva pañcadhā
sā bhāti binduśāntyādi pañcādhiṣṭheyagocarā //

binduḥ śāntiḥ kalā vidyā pratiṣṭhā sanivṛttikā
bhogasthānāni pañcaiṣāṃ bindusaṃjñā śiveritā //

kalānāmavibhāgo 'yaṃ pañcānāṃ bindusaṃjñitaḥ
tadgocarā parā mūrtir aparā kāryagocarā //

yā taysa vimalā śaktiḥ śivasya samavāyinī
saiva mūrtiḥ kriyābhedāt sādākhyā tanurucyate //

mahāmāyā samākrāntā śivena balaśālinā
bhogasthānaniviṣṭānāṃ nirmalānāṃ śivātmanām //

tanubhogendriyasthāna vijñānādi karoti yat
tatkāryaṃ sā kriyāśaktir asāvapi tathocyate //

sarvajñānakriyārūpā śaktirekā hi śūlinaḥ
icchājñānakriyādyā yat prabhavāḥ karyayonayaḥ //

īśvarāṇāṃ śivānāṃ ca mahāmāyāmayāstathā
dehendriyādayaḥ śuddhāḥ subhagāḥ svadhikārakāḥ //