Rasasaṃketakalikā [= Rasasaṅketakalikā] · Chapter 5

RSK, 5
viṣaṃ vyoṣaṃ haridrābdaṃ nimbapatraṃ viḍaṅgakam /
guṭī chāgāmbunā baddhā syājjayā yogavāhikā

sūtārkayorviṣaṃ gandhaṃ viṅgaṃgāgnyabdakesaram /
reṇukā granthikaṃ bolaṃ sarveṣāṃ dviguṇaṃ guḍam

kolapramāṇāṃ guṭikāṃ bhakṣayetprātareva hi /
kāse śvāse kṣaye gulme pramehe viṣamajvare

śoke pāṇḍvāmaye kuṣṭhe grahaṇyarśobhagandare /
vijayāguṭikā hyeṣā rudraproktādhikā guṇaiḥ

aṅkolāgnī ca gandhoṣaṇarasaviṣakaṃ pittabhājaṃ kramāttatsāmudraṃ cārkadugdhaistribhiratha puṭitaṃ nimbutoyairvimardya /
kṛtvā guñjāsamānām iṣuśararasadigvahnibāṇeṣudigbhir dadyācchleṣmānilārśo jvaraṃ jaṭharaṃ kaphetāṃ vaṭīṃ śaṅkarākhyām

ciñcākṣārapalaṃ paṭuvrajapalaṃ nimbūrasaiḥ kalkitaṃ tasmiñchaṅkhapalaṃ prataptamasakṛnnirvāpya śīrṇāvadhim /
hiṅguvyoṣapalaṃ rasāmṛtabalīnnikṣipya niṣkāṃśakān baddhā śaṅkhavaṭī kṣayagrahaṇikāgulmāṃśca śūlaṃ jayet

rasaṃ kṛṣṇābhayā tvakṣaṃ vāsā bhārgī kramottaram /
tatsamaṃ khādiraṃ sāraṃ babbūlakvāthabhāvitam

ekaviṃśativārāṃśca madhunākṣamitā vaṭī /
kāsaṃ śvāsaṃ kṣayaṃ hikkāṃ hantyeṣā kāsakartarī

vyoṣagranthi vacāgni hiṃgu jaraṇadvandvaṃ viṣaṃ nimbukaṃ drāvair ārdrakair aservimṛṣitaṃ tulyau marīcopamā /
vartiḥ sā vinihanti śūlamakhilaṃ sarvāṅgajaṃ mārutam vahniṃ cāśu karoti vāḍavasamaṃ sūryaprabhāvābhidhā

elā sakarpūrasitā sadhātrī jātīphalaṃ śālmaligokṣurau ca /
sūtendravaṅgāyasabhasma sarvam etatsamānaṃ paribhāvayecca

guḍūcikā śālmalikā kaṣāyair niṣkārdhamānā madhunā tataśca /
baddhā guṭī candrakaleti saṃjñā meheṣu sarveṣu niyojanīyā

hiṅgulaṃ ca caturjātaṃ lavaṅgauṣadhacandanam /
jātijaṃ kesaraṃ kṛṣṇā tvākallamahiphenakam

kastūrīndusamaṃ sarvaṃ tatsame vijayāsite /
kṣaudraiḥ kolamitā kāryā guṭī bhogapurandarī

śukrastambhakarī hyeṣā balamāṃsavivardhinī /
naraścaṭakavad gacchecchatavāraṃ sthirendriyaḥ

vaṅgaṃ kāsīsakaṃ kṛṣṇā guñjātulyārdrakāmbunā /
kaphavātāmayaṃ hanti guṭī nāgārjunābhidhā

triphalā viḍaṅgasomābhallātakavahniviśvānām /
aṣṭau śuklavacāyā bhāgāḥ syuḥ sadviṣasyaikaḥ /
etatsarvaṃ gojalapiṣṭaṃ vaṭikāstu caṇakābhāḥ /
chāyāśuṣkā deyā tridvyekacatuḥkramād vijñaiḥ

sārpavisūcigadārte duṣṭājīrṇahate tridoṣe'pi /
sadyo jīvati puruṣo mṛto'pi guṭikāprabhāveṇa

mūlena patreṇa phalena vāpi vyoṣānvitā yā kitavodbhavena /
baddhā guṭī sā sahasaiva hanti sonmādadoṣatrayaduṣṭavātān

kaṭphalāmbugilaṃ kṛṣṇāṃ hiṅgulaṃ bolaṭaṅkaṇam /
guḍena guṭikā śāṇamitā sā navame'hni

uṣṇodakena dātavyā sadyo 'larkaviṣāpahā /
garabhṛṅgoṣaṇaṃ cūrṇaṃ sājyaṃ vā tadviṣāpaham

rasarājaśulvagandhakasuratiktaiḥ pītabhṛṅgamaricaiśca /
brāhmīdvitayarasāḍhyā guṭikāḥ kāryāścaṇakābhāḥ

ekā deyā prathamaṃ tridoṣavikalasya mūrchitasyāpi /
anyā muhūrtaparataḥ praharād anyāparā naiva

jīvati mṛto'pi puruṣas tridoṣajānvitatandrikāyuktaḥ /
śrīnāgārjunagaditā guṭikā mṛtasaṃjīvanīkhyātā

elavālukābhayābolamindrā guggulusaṃyutā /
snuhīkṣīreṇa guṭikā śothinī jvaranāśinī

varā vyoṣaṃ varaṃ tutthaṃ yaṣṭī vellārkavārijam /
rodhraṃ rasāñjanaṃ cūrṇaṃ vartiḥ kāryā nabho'mbunā

sadyo'kṣikopaṃ stanyena timiraṃ rodhratoyataḥ /
kiṃśukasya rasāddhanti billaṃ puṣpaṃ ca raktatām

paṭalaṃ vastamūtreṇa stambhe pāṭalipatane /
nāgārjunena likhitā sarvanetrāmayāpahā

vyoṣaṃ varā varaṃ hiṅgu tiktogrā naktamālakaḥ /
gaurī kaṭu tvajāmūtraiś chāyāśuṣkā guṭīkṛtā

apasmārasmṛtibhraṃśamunmādaṃ śiraso rujam /
naktāndhyaṃ timiraṃ hanti doṣaṃ bhūtādikaṃ bhramam

ekadvitricaturthākhyaṃ mañjanāj jvarameva ca /
sannipātaṃ tvacaitanyaṃ nāśayet supracetanam

saindhavena yuktaṃ vajrīkṣīram agnivipācitam /
dvivallamuṣṇakaiḥ pītaṃ virekājjvaranāśanam

lavaṇaṃ bhānudugdhena sakṛdbhāvitamātape /
gavyena payasā pītaṃ karṣārdhaṃ vāntikārakam

sūtendraṃ balitālakaṃ ca kunaṭī khalve samāṃśaṃ dinaṃ sauvīreṇa vimardya tena vasanaṃ vartīkṛtaṃ lepayet /
tailena pravilepitaṃ ca bahuśo vahniṃ tato dīpayet tasmādyadgalitaṃ tu tailamasitaṃ tenāṅgalepaḥ kṛtaḥ

jaṅghābāhukarāgrapādaśirasāṃ kampānaśeṣāñjayet kuṣṭhaṃ tīvrabhagandaraṃ vraṇagaṇānrogānmahāgṛdhrasīm /
anyān rogagaṇāṃśca vātajanitānnāḍīvraṇāndustarān /
vikhyātaṃ bhuvanatraye gadaharaṃ vātāritailaṃ mahat

rāmaṭhaṃ nimbapatrāṇi phenaḥ sāgarasaṃbhavaḥ /
etāni samabhāgāni tadvaddeyaṃ sitaṃ viṣam

gomūtreṇa samāyuktaṃ kaṭutailaṃ vipācayet /
tenaiva pūrayetkarṇaṃ narakuñjaravājinām

karṇarogaṃ nihantyāśu lepanācchiraso gadān /
nāmnā karṇāmṛtaṃ tailaṃ brahmaṇā nirmitaṃ svayam

kastūrīnduśca bāhlīkaṃ nakhaṃ māṃsī ca sarjakam /
mustāguru sitā sarvaṃ kramavṛddhaṃ samaṃ puram

stokaṃ stokaṃ kṣipettailaṃ dinaikamatha kuṭṭayet /
vartiṃ nirvāpayet dīptāṃ divyaṃ dhūmaṃ vimuñcati

sarvadevapriyaḥ sarvaḥ mantrasiddhipradāyakaḥ /
snāne vastre ratāgāre dhūpo'yaṃ rājavallabhaḥ /
bhvagnitithimite varṣe cāmuṇḍo yoginīpure /
rasasaṃketakalikāṃ kṛtavān iṣṭasiddhidām