Rasarnava · Chapter 12
oṣadhī kīdṛśī nātha rasamūrchākarī śubhā
kena vā bhasmasūtaḥ syāt kena vā khoṭabandhanam //
śṛṇu bhairavi yatnena rahasyaṃ rasabandhanam
brahmaviṣṇusurendrādyair na jñātaṃ vīravandite //
gaṅgāyamunayormadhye prayogo nāma rākṣasaḥ
tasyāsanne varārohe kṣaṇād badhyeta sūtakaḥ //
niśācarasya pattrāṇi gṛhṇīyāt sādhakottamaḥ
adho niṣpīḍitaṃ devi raso bhavati cottamaḥ //
rasaṃ saṃmardya tenaiva dināni trīṇi vārttikaḥ
āroṭaṃ bandhayet kṣipraṃ gaganaṃ tatra jārayet //
tena pattrarasenaiva sādhayedgaganaṃ punaḥ
saptadhā bhāvitaṃ tena tryūṣaṇena sahaikataḥ
yantre vidyādhare devi gaganaṃ tatra jārayet //
māsamātreṇa deveśi jīryate tat samaṃ same
samajīrṇe rase devi śatavedhī bhavedrasaḥ //
niśācararase devi gandhakaṃ bhāvayettataḥ
bhāvayet saptavāraṃ tu dvipadyāśca rasena tu //
tārasya pattralepena ardhārdhakāñcanottamam
gandhake samajīrṇe 'smin śatavedhī raso bhavet //
punastaṃ gandhakaṃ dattvā pattralepe raviṃ haret
taṃ raviṃ tāramadhye tu triguṇaṃ vāhayettataḥ //
hemārdhe militaṃ hema mātṛkāsamatāṃ vrajet
punastaṃ gandhakaṃ sākṣād drāvayitvā drutaṃ kuru //
rasendraṃ mardayettena gatadehaṃ tu kārayet
lepamātreṇa tenaiva kuṣṭhānaṣṭādaśa priye
arśo bhagaṃdaraṃ lūtāṃ śirorogāṃśca nāśayet //
niśācararase bhāvyaṃ saptavāraṃ tu tālakam
tenaiva ghātayedvaṅgaṃ vaṅgaṃ tāre tu nirvahet //
taṃ tāraṃ jārayet sūte tatsūtaṃ bandhanaṃ vrajet
lepamātreṇa tenaiva catuḥṣaṣṭitamo bhavet //
catuḥṣaṣṭitame bhāge śulvavedhaṃ tu dāpayet
śulvaṃ tu dāpayettāre tattāraṃ kāñcanaṃ bhavet
tattāraṃ jāyate śreṣṭhaṃ dharmakāmārthamokṣadam //
niśācarasya puṣpāṇi sūkṣmacūrṇāni kārayet
palāni daśa cūrṇasya rasairdhātryāstu bhāvayet //
ghṛtena madhunāloḍya navabhāṇḍe vinikṣipet
dhānyarāśau nidhātavyaṃ trisaptāhaṃ sureśvari //
tena bhakṣitamātreṇa valīpalitavarjitaḥ //
valkalaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu madhunā sahitaṃ lihet
ardhamāsaprayogeṇa pratyakṣo 'yaṃ bhavet priye //
tasya mūtrapurīṣeṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam
māsamātraprayogeṇa pannagaḥ kāñcanaṃ bhavet //
grāhyaṃ tatphalatailaṃ vā yantre pātālasaṃjñake
tena tailena deveśi rasaṃ saṃkocayedbudhaḥ //
tatkṣaṇājjāyate devi paṭṭabaddho mahārasaḥ //
kaṭukaṃ kaṅkaṇaṃ kāryaṃ rasaliṅge varānane
saṃkocya māraṇaṃ tena kartavyaṃ paramādbhutam //
niśācararase kṣiptaṃ saptavāraṃ tu bhāskaram
kālikārahitaṃ tena jāyate kanakaprabham //
tattāreṇa samaṃ bāhyaṃ tena siktaṃ tu vāpitam
daśāṃśaṃ vedhayet sūtaṃ daśa pītaṃ śatena ca //
śataṃ vedhayate lakṣaṃ sahasraṃ koṭivedhakam
daśāṃśaṃ koṭivedhi syāt koṭivedhi samena ca //
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham //
trailokyajananī yā syād oṣadhī ajanāyikā
tasyāḥ samparkamātreṇa baddhastiṣṭhati pāradaḥ //
saptāhaṃ marditastasyā mahauṣadhyā rasena saḥ
śatāṃśenaiva vedhena kurute divyakāñcanam //
dvisaptāhaṃ rase tasyā mardanādvaravarṇini
lakṣavedhī rasaḥ sākṣād aṣṭau lohāni kāñcanam //
trisaptāhena deveśi daśalakṣāṇi vidhyati
caturthe caiva saptāhe koṭivedhī mahārasaḥ //
svedatāpananighṛṣṭo mahauṣadhyā rasena tu
dadāti khecarīṃ siddhim anivāritagocaraḥ //
kāmayet kāminīnāṃ tu sahasraṃ divasāntare
naṣṭacchāyo hy adṛśyaśca trailokyaṃ ca bhramedrasaiḥ //
mahauṣadhyā rasenaiva mṛtasaṃjīvanaṃ bhavet
anena ghātayet sūtaṃ pañcāvasthaṃ kuru priye //
mṛtasya dāpayennasyaṃ hastapādau tu mardayet
tasya tu praviśejjīvo mṛtasyāpi varānane //
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham
narasārarasenaiva kṣaṇād badhyeta sūtakaḥ //
narasārarasaṃ dattvā dvipadīrajasā saha
dinānte bandhamāyāti sarvalohāni rañjayet //
narasārarasenaiva jīrṇe ṣaḍguṇapannage
tāre tāmre 'pi vā devi bhāvayettaṃ manaḥśilām //
nirgandhā jāyate sā tu ghātayettadrasāyanam
dvipadīrajasā sārdhaṃ niḥsattvaḥ pannago bhavet //
narasārarasenaiva jīrṇe ṣaḍguṇapannage
tāre tāmre 'pi vā devi koṭivedhī bhavedrasaḥ //
narasārarasastanye bhāvanāḥ saptadhā pṛthak
rasendraṃ dāpayedgrāsaṃ yantre vidyādharāhvaye //
jīryate gaganaṃ devi nirmukhaṃ ca varānane
narasārarasenaiva kīṭamārīrasena ca
drāvayedgaganaṃ devi tīkṣṇaṃ lohaṃ ca pannagam //
narasārarasenaiva hanūmatyā rasena ca
jāyate kāñcanaṃ divyaṃ niṣekād bhāskarapriye //
narasārarase dattvā mañjiṣṭhāraktacandanam
svarase mardayet paścāt pannagaṃ devi secayet //
tatkṣaṇāt kāñcanaṃ divyaṃ saptavāraṃ niṣecitam
ravighṛṣṭaṃ tu taṃ devi pannagaṃ triguṇaṃ priye //
tacchulvaṃ hemasaṃkāśaṃ tārapañcāṃśayojitam
aṣṭamāṃśayutaṃ hema hemakarmaṇi cauṣadham //
narasārarase bhāvyaṃ saptavāraṃ tu hiṅgulam
tenaiva ghātayettīkṣṇaṃ bhasmībhūtatvamādiśet //
tadbhasma tāmrapiṣṭaṃ tu triguṇaṃ tena nirvahet //
tacchulvaṃ hemasaṃkāśaṃ tāramaṣṭāṃśayojitam
tārahema samāṃśaṃ tu dviguṇaṃ pittalaṃ bhavet //
narasārarase bhāvyaṃ rasakaṃ saptavārataḥ
taṃ rasaṃ rasakaṃ caiva tīkṣṇaṃ lohaṃ ca pannagam //
narasārarasenaiva tenaivaikatra mardayet
tatkṣaṇājjāyate bandho rasasya rasakasya ca //
tīkṣṇaṃ nāgaṃ tathā śulvaṃ rasakena tu rañjayet
samastaṃ jāyate hema kūṣmāṇḍakusumaprabham //
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham //
kaṅkālakhecarī nāma oṣadhī parameśvari
tasyāstailaṃ tu saṃgṛhya māghakhecarisaṃyutam
bhāvayet dinamekaṃ tu pātre bhāskaranirmite //
dvitīye vāsare prāpte vajraratnaṃ tu ghātayet
anale dhāmayettat tu sutaptajvalanaprabham //
kaṅkālakhecarītaile vajraratnaṃ niṣecayet
daśavāraṃ niṣiktaṃ tu bhasmākāraṃ hi jāyate //
taddhemapakvabījaṃ tu tena bhasmasamaṃ kuru
tribhāgaṃ ṭaṅkaṇaṃ dattvā andhamūṣāgataṃ dhamet
tatkṣaṇānmilati dvaṃdvaṃ vajraratnaṃ ca kāñcanam //
candrahema varārohe samaṃ jārayate yadi
koṭivedhī raso devi lohānyaṣṭau ca vidhyati //
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham //
sabījā cauṣadhī grāhyā kācid gulmalatā priye
mantrasiṃhāsanī nāma dvitīyā devi khecarī
pātālayantre tattailaṃ gṛhṇīyāttāmrabhājane //
tasya tailasya madhye tu prakṣipet khecarīrasam
medinīyantramadhye tu sthāpayettu varānane //
pūrvauṣadhyā tu taddevi gaganaṃ medinītale
rasagrāsaṃ tato dattvā mardanādgolakaṃ kuru //
baddhvā poṭalikāṃ tena gaganaṃ tena jārayet
same tu gagane jīrṇe baddhastiṣṭhati sūtakaḥ //
bhastrāphūtkārayuktena dhāmyamānena naśyati
kākaviṣṭhāsamaṃ rūpaṃ samajīrṇasya jāyate //
dviguṇe gagane jīrṇe aṣṭau lohāni saṃharet //
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham //
śivadehāt samutpannā oṣadhī turasiṃhanī
jārayedgandhakaṃ sā tu jārayet sāpi tālakam //
kāñcanaṃ jārayet sāpi rasendraṃ sā ca baddhayet
pravālaṃ jārayet sā tu gaganaṃ drāvayet tathā
vajraṃ ca ghātayet sā tu sarvasattvaṃ ca pātayet //
jārayetsarvalohāni sattvānyapi ca pācayet
harīṃdarīrase nyasya gośṛṅge tu varānane
dhānyarāśau nidhātavyaṃ mṛtaṃ tiṣṭhati sūtakam //
divyauṣadhyā rasenaiva rasendraḥ suravandite
same tu kanake jīrṇe daśakoṭīstu vedhayet //
pañcame lakṣakoṭistu ṣaḍguṇe sparśavedhakaḥ
saptame dhūmavedhī syāt aṣṭame tv avalokataḥ
navame śabdavedhī syād ata ūrdhvaṃ na vidyate //
bhramanti paśavo mūḍhāḥ kulauṣadhivivarjitāḥ
tṛṇauṣadhirasānāṃ ca naiva siddhiḥ prajāyate //
tasmāt sarvaprayatnena jñātavyā tu kulauṣadhī //
divyauṣadhī catuḥṣaṣṭiḥ kulamadhye vyavasthitā
naiva jānanti mūḍhāste devamohena mohitāḥ //
adivyāstu tṛṇauṣadhyo jāyante girigahvare //
tṛṇauṣadhyā rase sūtaṃ naiva baddhaṃ kadācana
akṣayaṃ ca varārohe vahnimadhye na tiṣṭhati //
na khoṭo na ca vā bhasma naiva dravyaṃ karoti saḥ
kiṃ tat dravyaṃ prakurvīta dhāmyamāno na tiṣṭhati //
pattre pāke kaṭe chede naiva tiṣṭhati kāñcane
na vedhaṃ ca śatād ūrdhvaṃ karoti sa rasaḥ priye //
yāvanna baddhamekaṃ tu vikrītaṃ tattu kāñcanam
dharmārthakāmamokṣārthaṃ naiva dadyāttu tat priye //
nirjīvatvaṃ gataḥ sūtaḥ kathaṃ jīvaṃ dadāti ca
nirjīvena tu nirjīvaḥ kathaṃ jīvati śaṃkara //
divyauṣadhyā yadā devi rasendro mūrchito bhavet
kālikārahitaḥ sūtas tadā bhavati pārvati //
parasya harate kālaṃ kālikārahito rasaḥ
aṣṭānāṃ caiva lohānāṃ malaṃ śamayati kṣaṇāt //
mahāmūrchāgataṃ sūtaṃ ko vāpi kathayenmṛtam
divyauṣadhyā rasenaiva jāyate naṣṭacetanaḥ //
pañcabhūtātmakaḥ sūtas tiṣṭhatyeva sadāśivaḥ //
punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhanamīśvari //
kṣmāpālena hataṃ vajram anenaiva tu kāñcanam
vajrabhasma hemabhasma tadvai ekatra bandhayet //
niśācararase jāryaṃ narajīvena jārayet
taṃ sūtaṃ mārayedbhadre gajāridivyakauṣadhī //
bhakṣitaḥ sa raso yena so 'pi sākṣāt sadāśivaḥ
bhakṣite tolakaikena sparśavedhī bhavennaraḥ //
prasvedāttasya gātrasya rasarājaśca vedhyate
prasvedādapi mūtreṇa aṣṭau lohāni kāñcanam //
lakṣavarṣasahasrāṇi sa jīvet sādhakottamaḥ
prajāpatiḥ kṛṣṇatejāḥ kṣaṇādbadhnāti sūtakam //
gajārisparśanāddevi kṣmāpālena ca badhyate //
vajravallīrasenaiva bhāvitaṃ gaganaṃ priye
jārayedvālukāyantre khoṭo bhavati tatkṣaṇāt //
mṛtagolakamāṣaikaṃ māṣaikaṃ hemagolakam
ekīkṛtya tu saṃmardya luṅgāmlena dinatrayam
karṣaikaṃ nāgapattrāṇi rasakalkena lepayet //
veṣṭayedvṛścikālyā ca tatpiṇḍaṃ lepayet tataḥ
mārayet pannagaṃ devi śakragopanibhaṃ bhavet //
karṣaikaṃ tārapattrāṇi mṛtanāgena lepayet
vṛścikālyā ca tatpattraṃ lepitaṃ veṣṭayettataḥ //
tattāraṃ mriyate devi sindūrāruṇasaṃnibham
sahasrāṃśena tenaiva śulbavedhaṃ pradāpayet //
jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam //
kṣīrayuktā bahuphalā granthiyuktā ca pārvati
nāmnā caṭulaparṇīti śasyate rasabandhane //
ekavīrākandarase mūkamūṣāgataṃ rasam
dhamenmukhānilairbaddho bhakṣaṇāya praśasyate //
raktakañcukikandaṃ tu strīstanyena tu peṣitam
mūṣāyāṃ pūrvayogena kurute rasabandhanam //
vṛścikāpattrikābījaṃ nārīkṣīrasamanvitam
dhamayet pūrvavat sūtaṃ bhakṣaṇārthāya vārttikaḥ //
vajrakandaṃ samādāya rasamadhye vinikṣipet
gajendrākhyaṃ puṭaṃ dattvā saptadhā baddhatāṃ nayet //
bhakṣayet taṃ rasaṃ prājñaḥ ṣaṇmāsādamaro bhavet //
lāṅgalīkandamādāya karkoṭīkandameva ca
rasaṃ tanmadhyagaṃ kṛtvā svedayenmardayetpunaḥ //
mriyate nātra saṃdeho dhmātastīvrānalena tu
śukacañcugataṃ sūtaṃ puṭayeddhāmayettataḥ //
śatāṃśaṃ vedhakartāyaṃ dehasiddhikaro bhavet //
haṃsapādīrasaṃ sūtaṃ śūkakandodare kṣipet
gajendrapuṭanaṃ dadyāt mriyate nātra saṃśayaḥ //
haṃsāṅghriṃ śukatuṇḍīṃ ca gṛhītvā mardayed rasam
krauñcapādodare dattvā tato dadyāt puṭatrayam //
mriyate nātra saṃdeho lakṣavedhī mahārasaḥ //
tṛṇajyotiriti khyātā śṛṇu divyauṣadhī priye
niśāsu prajvalennityaṃ nāhni jvalati pārvati
tasyā mūle tu nikṣiptaṃ kṣīraṃ raktaṃ bhavet priye //
tanmūlarasagandhābhrair mātuluṅgāmlapeṣitaiḥ
śulbapattraṃ viliptaṃ tu bhaveddhema puṭatrayāt //
tanmūlacūrṇasaṃyukto rasarājaḥ sureśvari
mātuluṅgarase ghṛṣṭam abhrakaṃ carati kṣaṇāt //
athoccaṭīṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye
ekameva bhavennālaṃ tasya roma tu veṣṭanam //
tasyāgre ca bhavet puṣpaṃ śukatuṇḍasya saṃnibham
tatpattrāṇi ca deveśi śukapicchanibhāni ca
tatkandaṃ kuṣṭhasaṃsthānaṃ kṣīraṃ sindūrasaṃnibham //
jalaṃ sravenmadhūcchiṣṭaṃ tatsamādāya pārvati
vedhayet sarvalohāni kāñcanāni bhavanti ca //
rasatālakatutthāni mardayeduccaṭīrasaiḥ
ātape mriyate tapto raso divyauṣadhībalāt //
vedhayet sapta lohāni lakṣāṃśena varānane //
atha raktasnuhīkalpaṃ vakṣyāmi surasundari
snuhīkṣīreṇa śulbasya pattralepaṃ tu kārayet //
kṣīreṇa tāpayedbhūyaḥ saptavāraṃ varānane
āvartitaṃ bhaved yāvaj jāmbūnadasamaprabham //
athātastilatailena pācayecca dinatrayam
tathā śulvasya pattrāṇi vedhyaṃ jāmbunadaṃ bhavet //
rasaṃ raktasnuhīkṣīraṃ kunaṭīṃ gandhakābhrakam
daradaṃ caiva lohāni sahasrāṃśena vedhayet //
snuhīkṣīraṃ samādāya niśārdhaṃ hema cobhayam
kunaṭīṃ gandhacūrṇaṃ ca sarvamekatra mardayet //
anenaiva prakāreṇa niśārdhaṃ hema śodhayet
guṭikākṛtya tenaiva nāgaṃ vidhyati tatkṣaṇāt //
athātaḥ sthalapadminyā divyauṣadhyā vidhiṃ śṛṇu //
padminīsadṛśī pattraiḥ puṣpairapi ca tādṛśī
bhaṅge caiva bhavet kṣīraṃ raktavarṇaṃ suśobhanam //
ākramya vāmapādena paśyedgaganamaṇḍalam
paśyecca tārakāyuktaṃ grahanakṣatramaṇḍalam
lakṣayojanato devi sā jñeyā sthalapadminī //
tasyāḥ pañcāṅgamādāya haragaurīsamanvitam
manaḥśilātālayuktaṃ mākṣikeṇa samanvitam //
mardayet saptarātraṃ tu tena śulvaṃ ca vedhayet
sahasrāṃśena deveśi viddhaṃ bhavati kāñcanam //
tasyāḥ pañcāṅgamādāya pūrvoktavidhinā priye
cārayet sūtarājaṃ tu mūkamūṣāgataṃ dhamet //
mriyate mūṣikāmadhye saṃkocena na saṃśayaḥ
tenaiva sarvalohāni sahasrāṃśena vedhayet //
athātaḥ sampravakṣyāmi kumudinyā vidhiṃ priye
bhittvā kāśmīripāṣāṇe pūrṇimāyāṃ tu kārayet //
tasyāḥ pañcāṅgam ādāya bhāvayettu manaḥśilām
kharpare dhārayitvā tu bhāvayettu punaḥ punaḥ //
kharpare drāvitaṃ nāgaṃ tatkalkena yutaṃ kuru
kāśmīradravatulyaṃ hi jāyate kanakaṃ dhruvam //
citrakasya yathā grāhyaṃ kathayāmi samāsataḥ //
citrakastrividho jñeyo raktaḥ kṛṣṇo rasāyane
śuklo vyādhipraśamane śreṣṭho madhyaḥ kanīyasaḥ //
kṛṣṇaṃ raktaṃ sitaṃ vāpi hemante noddharedbudhaḥ //
kṛṣṇacitrakamutpāṭya gobhir nāghrātamīśvari
kṣīramadhyasthitaṃ kṣīraṃ kṛṣṇavarṇaṃ bhavet kṣaṇāt //
tasya pañcāṅgacūrṇena pāradaṃ saha mardayet
dhamecca mūkamūṣāyāṃ khoṭo bhavati tatkṣaṇāt //
raktāmbaradharo bhūtvā raktamālyānulepanaḥ
kṛṣṇapakṣe tu pañcamyāṃ raktaśālyodanena tu
baliṃ dattvā mahādevi raktacitrakamuddharet //
raktacitrakacūrṇena vaṅgas tāpais tribhis tribhiḥ
sarvadoṣavinirmuktaḥ stambhamāyāti tatkṣaṇāt //
tanmūlaṃ sūtakaṃ cāmle kaṅguṇītailasevanāt
ekaviṃśativāreṇa śulvaṃ śuddhaṃ bhaviṣyati //
raktacitrakabhallāta tailaliptaṃ puṭena tu
candrārkapattraṃ deveśi jāyate hema śobhanam //
nāginīkandasūtendraṃ raktacitrakasaṃyutam
pattralepapramāṇena candrārkaṃ kāñcanaṃ bhavet //
raktacitrakasaṃyukto raso 'pi sarvado bhavet //
jyotiṣmatītailavidhiṃ vakṣyāmi śṛṇu pārvati //
jyotiṣmatī nāma latā yā ca kāñcanasaṃnibhā
vallīvitānabahulā hemavarṇaphalā śubhā //
āṣāḍhapūrvapakṣe tu gṛhītvā bījamuttamam
tilavat kvāthayitvā tu hastaiḥ pādairathāpi vā
tasya tailaṃ samādāya kumbhe tāmramaye kṣipet //
tāpayedbhūgataṃ kumbhaṃ kramādūrdhvaṃ tuṣāgninā
ṣaṇmāse tu vyatikrānte sa ghaṭaḥ kāñcanaṃ bhavet //
taṃ tu hemamayaṃ kṛtvā tailamākṣikamiśritam
prativāpe niṣiñcet tat hema tāmrasamaṃ bhavet //
tathāca śatavedhi syād vidyāratnamanuttamam //
dagdhārohāṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye
sparśavedhe tu sā jñeyā sarvakāryārthasādhinī //
śastracchinnā mahādevi dagdhā vā pāvakena tu
prarohati kṣaṇāddivyā dagdhā chinnā mahauṣadhī //
raktaṃ pītaṃ sitaṃ kṛṣṇaṃ tasyāḥ puṣpaṃ prajāyate
caṇakasyeva pattrāṇi suprasūtāni lakṣayet //
sā sthitā gomatītīre gaṅgāyām arbude girau
ujjayinyā dakṣiṇato vanānteṣu ca dṛśyate //
tasyāḥ kandarasaṃ divyaṃ kṛṣṇarājisamanvitam
tāmbūlena samaṃ kṛtvā guṭikāṃ kārayedbudhaḥ //
sarveṣāmeva lohānāṃ drutānāṃ vahnimadhyataḥ
sahasraṃ vedhayitvā tu kāñcanaṃ kurute kṣaṇāt //
tathaiva mriyate sūtaḥ kāntahemābhrasaṃyutaḥ
kurute kāñcanaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam //
kaṭutumbīti vikhyātāṃ devi divyauṣadhīṃ śṛṇu //
tasyā bījāni saṃgṛhya sūkṣmacūrṇāni kārayet //
ekaviṃśativārāṃstu bhāvyaṃ dhātrīrasena tu
payasā sahitenaiva viśvabheṣajasaṃyutam //
bījaṃ yantre vinikṣipya tailaṃ saṃgṛhya paṇḍitaḥ
rasaṃ mūrchāpayet tena cakramardena mardayet //
gopittaṃ śikhipittaṃ ca kāṅkṣīkāsīsasaṃyutam
tāratulyāni caitāni sarveṣāṃ sūtakaḥ samaḥ //
meṣaśṛṅge nidhātavyaṃ māsamekaṃ nirantaram
lohadaṇḍena saṃsiktaṃ sarvalohāni vedhayet //
gandhakaṃ lohadaṇḍena ekaviṃśatibhāvitam
yuktaṃ lohamanenaiva jambīrarasasaṃyutam //
sabījaṃ sūtakopetam andhamūṣāniveśitam
bhūgataṃ māsamekaṃ tu tāraṃ kāñcanatāṃ nayet //
dalasya bhāgamekaṃ tu tārapañcakameva ca
śulvasya pañcabhāgaṃ ca bījasyaikaṃ ca yojayet //
ete dvādaśa bhāgāḥ syuḥ sarvaṃ taddhārayet kṣitau
sthānasyāsya niṣekaṃ tu bhūdaṇḍena tu kārayet //
pañcaviṃśaddinānte tu jāyate kanakottamam //
kṣīrakandavidhiṃ vakṣye sarvasiddhikaraṃ param
caturvarṇavidhaṃ tatra raktakandaḥ praśasyate //
bhagnam etacchravet kṣīraṃ raktavarṇaṃ suśobhanam //
meghānāṃ tu ninādena saṃjātairupaśobhitaiḥ
pattraiḥ snuhīsamaiḥ snigdhaiḥ saptabhir hemasuprabhaiḥ
bandhanaṃ rasarājasya sarvasattvavaśaṃkaram //
tasya kṣīraṃ tu saṃgṛhya tāraṃ nirvāpayedbudhaḥ
dhameddhavāgninā caiva jāyate hema śobhanam //
tintiṇīpattraniryāsair īṣattāmrarajoyutam
mardayet pāradaṃ prājño rasabandho bhaviṣyati //
toyamadhye vinikṣipya guṭikā vajravad bhavet //
śākavṛkṣasya deveśi niṣpīḍya rasamuttamam
raktacandanasaṃyuktaṃ sarvalohāni jārayet //
gandhapāṣāṇagandhena āyase viniyojayet
milanti sarvalohāni dravanti salilaṃ yathā //
gandhakaṃ rasakaṃ tāpyaṃ pāradaṃ raktacandanam
rudantyā rasasaṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam //
śākavṛkṣasya niryāsaṃ pattre tasya ca gālayet
śigrumūlasya cūrṇaṃ tu tadrasena vimardayet //
pralipya śulvapattrāṇi puṭe kṣiptvā vipācayet
taddrutaṃ kāñcanaṃ divyaṃ bhavellakṣaṇasaṃyutam //
phalāni śākavṛkṣasya paripakvāni saṃgṛhet
tadrasena yutaṃ prājñaḥ saptarātraṃ tu bhāvayet //
tadrasena samāyuktaṃ mañjiṣṭhāmiśritaṃ tathā
lepayet tārapattrāṇi dhmātaṃ bhavati kāñcanam //
devadālyā mahauṣadhyā vidhiṃ vakṣyāmi tatparam
sā śvetā vyādhināśe ca kṛṣṇā pītā rasāyane //
paurṇamāsyāṃ trayodaśyāṃ rāhugraste divākare
athavā kṛṣṇapañcamyām imāṃ vidhivaduddharet //
devadālīphalaṃ devi viṣṇukrāntā ca sūtakam
mūrchayed bandhayet kṣipraṃ śulvaṃ hema karoti ca //
devadālīphalaṃ mūlam īśvarīrasa eva ca
toyena marditaṃ kṛtvā vaṅgaṃ stambhayati kṣaṇāt //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śvetaguñjāvidhiṃ priye //
kṛṣṇapakṣe caturdaśyām aṣṭamyāṃ vā surārcite
kapāle mṛttikāṃ nyasya secayet salilena tu //
bījāni sitaguñjāyāḥ puṣpayogena vāpayet
vakṣyamāṇena mantreṇa kuryāt saṃgrahaṇaṃ tathā //
anena manunā proktā siddhirbhavati nānyathā
ṣaṇmāsena tathā vallīṃ mantrapūtena rakṣayet //
śuddhaśulvaṃ tu saṃgṛhya mūṣāmadhye tu saṃsthitam
tripañcapalasaṃkhyaṃ tu karṣārdhasitaguñjayā //
sahaikatra bhavettāraṃ tasya gandhavivarjitam
brahmarītisamāyuktaṃ guñjācūrṇaṃ sahaikataḥ
devānāṃ bhūṣaṇaṃ devi jāyate hema śobhanam //
candrodakena deveśi vakṣyāmi rasabandhanam //
śuklapakṣe pūrṇamāsyāṃ dṛṣṭvā pūrṇendumaṇḍalam
nirgacchanti mahīṃ bhittvā candratoyānyanekadhā //
kānicinmṛttivarṇāni rasena lavaṇāni tu
kāniciccandratulyāni vyomabhāsāni kānicit
candravṛddhyābhivardheran kṣīyeran tatkṣayeṇa tu //
dṛṣṭvā candrodakaṃ mantrī paurṇamāsyāṃ viśeṣataḥ
nirgacchati mahīṃ bhittvā candravṛddhyā vivardhate //
kṣetrabandhaṃ purā kṛtvā devamabhyarcya śaṃkaram
caturdaśyāṃ ca tatkṣetraṃ pūjayitvā vicakṣaṇaḥ
ahorātroṣito bhūtvā baliṃ tatra nivedayet //
pūrṇamāsyāṃ ca rātrau ca gatvā tasya samīpataḥ
candrodakaṃ tu saṃgṛhya mantrayuktaṃ sumantritam
āloḍya madhusarpirbhyāṃ pibettattu samāhitaḥ //
pītamātreṇa tenaiva mūrchā bhavati tatkṣaṇāt
candrodaye tato dṛṣṭe kṣīraṃ tasya tu dāpayet
saptarātraprayogeṇa candravannirmalo bhavet //
ekaviṃśatirātreṇa jīvedbrahmadinatrayam
ekamāsaprayogeṇa brahmāyuḥ sa bhavennaraḥ //
candrodakena gaganaṃ rasaṃ hema ca mardayet
mūṣāmadhyagataṃ dhmātaṃ tatkṣaṇādguṭikā bhavet //
ayaṃ ca sparśamātreṇa lohānyaṣṭau ca vedhayet //
tadrasena rasaṃ bhāvyaṃ vajreṇa samajāritam
catuḥṣaṣṭyaṃśataḥ piṇḍe dviguṇe tu sahasrakam //
daśasaṃkalikābaddhaṃ guñjāmātraṃ rasaṃ naraḥ
trilohaveṣṭitaṃ vaktre dhṛtvā cādṛśyatāṃ vrajet //
athātaḥ sampravakṣyāmi kartarīrasabandhanam //
asurāṇāṃ samāyoge krodhāviṣṭena cetasā
sudarśanaṃ mahācakraṃ preritaṃ muravairiṇā //
bhālapaṭṭāttatastasya nipetuḥ svedabindavaḥ
te bhūmau patitā divyāḥ saṃjātāḥ kartarīrasaḥ //
rakṣārthaṃ sthāpitaṃ tatra viṣṇunā ca sudarśanam
cakratulyaṃ bhramatyetad āyudhāni nikṛntati //
kurute garjitaṃ nādaṃ dhūmaṃ jvālāṃ vimuñcati
kartarī dṛṣṭimātreṇa tathānyā śabdakartarī //
sā sparśakartarī chāyā kartarī dhūmakartarī
sā jvālākartarī caiva śaktirghorasya kartarī //
lokānāṃ tu hitārthāya ghoraśaktir vyavasthitā
rasarūpā mahāghorā asiddhānāṃ tu chedinī //
tasyāḥ kṣetraṃ yadā gacchet aghorāstraṃ japettadā
punarghoraṃ nyasettatra athāstraṃ vinyasedbudhaḥ //
anulomavilomena dehe 'dhiṣṭhāpya kartarīm
mudrayā mudrayettāṃ tu aghorāstreṇa yojitām //
dīpenārādhayettāṃ tu stambhayeddhūpanena ca
viṣṭarāmudrayā tāṃ tu sthānayogaṃ niyojayet //
kañcukī tu śilā krāntā kumārī vajrakandakam
yoṣidraktaṃ gavāṃ mūtraṃ tilakaḥ sarvavaśyakṛt //
athātaḥ sampravakṣyāmi viṣodarasabandhanam //
viṣodakaṃ viṣasamaṃ ghṛtavacca ghṛtodakam
sitapītādivarṇāḍhyaṃ tacca devi rasottamam //
tatra gatvā vanoddeśe smaredghorasahasrakam
keśāḥ kṣiptāḥ sphuṭantyasmin ātmacchāyā na dṛśyate //
tailaṃ ca golakākāraṃ ghṛtaṃ caiva visarpati
gandhakasya haredgandhaṃ lavaṇāmlaṃ ca jāyate //
āptvā pālāśapattreṇa kaṭukālābuke kṣipet
viṣodakaṃ gandhakaṃ ca harabījaṃ ca tatsamam //
ajākṣīreṇa piṣṭvā tu śulvapattrāṇi lepayet
tat puṭena ca deveśi sindūrāruṇasaṃnibham
śatāṃśenaiva deveśi sarvalohāni vedhayet //
anena vidhinā devi nāgaḥ sindūratāṃ vrajet
sahasrāṃśena tasyaivaṃ tāraṃ vedhaṃ pradāpayet //
raktaṃ pītaṃ tathā kṛṣṇam uttarottarakāryakṛt //
tripalaṃ kāntapātre vā pātre 'lābumaye 'pi vā
gṛhītvā pūrvavat pattraiḥ pālāśair veṣṭayedbahiḥ //
sthāpayeddhānyarāśau tu divasānekaviṃśatim
mahiṣīkṣīramadhye tu bindumekaṃ tu sādhayet //
pāyasaṃ bhakṣayedyastu madhvājyena tu saṃyutam
yāvaccūrṇapalaṃ devi jīvettadbindusaṃkhyayā //
lāṅgalī gṛhadhūmaṃ ca sindūraṃ rajanīdvayam
meṣaśṛṅgīṃ ca śṛṅgīṃ ca kṛṣṇonmattaṃ ca mārakam //
sabījaṃ sūtakaṃ caiva viṣatoyena marditam
viṣatoyena medhāvī saptavārāṃśca bhāvayet //
athavā bhāvayettattu yāvaccūrṇaṃ tu tadbhavet
tena nāgaṃ pratīvāpya ṣoḍaśāṃśena sambhavet //
mūṣākhye veṇuyantre ca trivāramapi bhāvayet
dhūmaṃ pariharettasya aṅgavyādhikaraṃ param //
sthāpayennāgasindūraṃ pātre 'lābumaye tataḥ
taccūrṇaṃ tu śatāṃśena tārapattrāṇi vedhayet //
viṣapānīyamādāya yavāgau vartitaṃ śubham
niṣiktaṃ tacca varte 'yaṃ tāraṃ bhavati śobhanam //
viṣapānīyamādāya prakṣipecca rasottame
kunaṭīgandhapāṣāṇa viṣaṭaṅkaṇalāṅgalī //
naṣṭapiṣṭīkṛtaṃ khalle tārapattrāṇi lepayet
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ nirbījaṃ kanakaṃ bhavet //
viṣatṛṇavidhiṃ vakṣye samāhitamanāḥ śṛṇu //
gandhamākṣīkadaradaṃ kunaṭyā rasasaṃyutam
viṣatṛṇasamāyuktaṃ mātuluṅgāmlamarditam //
etat kalkaṃ palamātraṃ cauṣadhyā lepanaṃ kuru
niryāse tu puṭaṃ kuryāt trivāraṃ hema śobhanam //
saṃjīvanījalasyātha vidhiṃ vakṣyāmi pārvati //
śukreṇārādhito devi prāgahaṃ suravandite
dānavānāṃ hitārthāya mṛtānāṃ devasaṃgare //
mayā saṃjīvanī vidyā dattā codakarūpiṇī
tayā saṃjīvitā daityā ye mṛtā devasaṃgare //
nikṣiptā martyaloke sā samyak te kathayāmyaham //
asti martye mahāpuṇyā pavitrā dakṣiṇāpathe
nadī godāvarī nāma prasiddhā jāhnavī yathā //
dakṣiṇe ca taṭe tasyāḥ kadalīnagaraṃ param
tasya dakṣiṇataḥ śailaḥ sarvalokeṣu viśrutaḥ //
nāmnā kṛṣṇagiriśceti dṛśyate sarvamaṅgale
suprasiddhāmbikā nāma grāmastasyāsti saṃnidhau //
tatrāpyudakamālokya parīkṣyeta surārcite //
gṛhītvā śuṣkavaṃśaṃ tu kṣipettoyasya madhyataḥ
jāyate haritaṃ snigdham ahorātreṇa niścitam
muñcatyaṅkurapattrāṇi dṛśyate tanmanoharam //
balipuṣpopahāreṇa tato devīṃ samarcayet
kṣetrādhipaṃ gaṇeśaṃca caṇḍayonīśvaraṃ tathā //
tasya mantraṃ pravakṣyāmi triṣu lokeṣu durlabham //
tilāṃśca taṇḍulāṃścaiva mantreṇānena sarṣapān
saptābhimantritānkṛtvā sādhako dikṣu nikṣipet //
kaṭukālābuke toyaṃ kṛtarakṣaṃ samāhitaḥ
gṛhītvā tatprayatnena nijasthānaṃ samāśrayet //
saptābhimantritaṃ kṛtvā mantreṇānena tajjalam
dinamekaṃ tathā sūtaṃ svarṇamāṣadvayānvitam
mardayettena toyena pibettattu vicakṣaṇaḥ //
ekaviṃśatirātreṇa kṣīrāhāro 'tha yatnataḥ
jīvet kalpāyutaṃ sāgraṃ kāmarūpo mahābalaḥ //
yojanānāṃ śataṃ gatvā punareva nivartate
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ svecchācāraḥ sa khecaraḥ //
kanakaṃ pāradaṃ vyoma samamekatra yojayet
mardayettena toyena saptavāraṃ tu svedayet //
sa rasaḥ sarvalohāni ṣaṣṭyaṃśena tu vedhayet //
athavā taṃ rasaṃ divyaṃ madhunā saha bhakṣayet
māsamātraprayogeṇa jīvedbrahmadināyutam //
tasya mūtramalasvedaiḥ śulvaṃ bhavati kāñcanam //
nirvāte toyamādāya añjalitritayaṃ pibet
pītamātre bhavenmūrchā svāsthyaṃ syāt praharatrayāt //
ekaviṃśaddinānyevaṃ kṣīrāhāro bhavettataḥ
aṣṭavarṣākṛtiḥ prājñaḥ kāmarūpo mahābalaḥ //
paśyecchidrāṃ mahīṃ sarvāṃ saptapātālasaṃyutām
avadhyo devadaityānāṃ kalpāyuśca prajāyate //
athavodakamādāya pāradaṃ ca manaḥśilām
mardayet khallapāṣāṇe naṣṭapiṣṭaṃ bhavettataḥ //
svedayet saptarātraṃ tu trilohena ca veṣṭayet //
antardhānaṃ kṣaṇādgacchet vidyādharapatirbhavet
siddhakanyāśatavṛto yāvat kalpān caturdaśa //
dineṣu teṣu sarveṣu dadyācchālyodanaṃ ghṛtam
payasā ca samāyuktaṃ nityamevaṃ tu kārayet //
uṣṇodakavidhiṃ vakṣye samāhitamanāḥ śṛṇu
paśyeduṣṇodakaṃ yatra vāsaṃ tatraiva kārayet //
asti godāvarī nāma mahārāṣṭre 'tiviśrutā
tasyā uttarabhāge tu sahyādriḥ puṇyaparvataḥ //
tatra mātāpuraṃ nāma prasiddhaṃ devatāgṛham
tasmāduttarato devi kampākhyaṃ nagaraṃ param //
tatra kampeśvaro devas tatrāstyuṣṇodakaṃ dhruvam
praṇītākhyā nadī tatra snātvā vai sādhakottamaḥ
paścāduṣṇodake kuṇḍe vidhiṃ kuryād yathoditaḥ //
śarvarīm uṣitastatra dhanavāṃśca dine dine
bhakṣayenmāsamātraṃ tu jīved varṣaśatāṣṭakam //
varṣamekaṃ prayuñjīta jīvedvarṣāyutaṃ sukhī
valīpalitanirmukto bhogī caiva puraṃdaraḥ //
varṣamekaṃ pibet toyaṃ jīveccandrārkatārakam
tasya mūtrapurīṣeṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam //
uṣṇodakaṃ ca kāsīsaṃ gandhapāṣāṇasaṃyutam
caturthāṃśena rasakaṃ daśabhāgaṃ vinikṣipet //
śulvaṃ ca mardayet sarvaṃ naṣṭapiṣṭaṃ kṣaṇena tu
tena lepitamātreṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam //
niṣiktaṃ tena toyena prativāpaṃ daded budhaḥ
śulvaṃ ca jāyate hema taruṇādityavarcasam //
tajjalena niṣiktaṃ ca hema bījārthasaṃyutam
tāraṃ cānena mārgeṇa niṣiktaṃ hematāṃ vrajet //
uṣṇodakena bhallātaṃ tilapiṣṭaṃ ca bhakṣayet
māsadvayaprayogeṇa jīvedvarṣaśatatrayam //
rasagandhāśmarasakaṃ tutthaṃ daradamākṣikam
yāmamuṣṇāmbhasā ghṛṣṭaṃ tārapattrāṇi lepayet //
dvivāraṃ tu dhameddevi syāccaturdaśavarṇakam
krameṇānena deveśi śulvaṃ ṣoḍaśavarṇakam //
ekaikaṃ hematārāṃśaṃ dvaṃdvaṃ kāntābhrayoḥ pṛthak
uṣṇodakena saṃmardya dhamanāt khoṭatāṃ vrajet //
tanmukhe dhārayenmāsaṃ vajrakāyo bhavennaraḥ
taccūrṇaṃ yavamātraṃ tu bhakṣayenmadhusarpiṣā
yāvat palaṃ tasya malaiḥ śulvaṃ bhavati kāñcanam //
uṣṇodapācitān khādet kulatthān kṣīrapo bhavet
snānamuṣṇāmbhasā kuryāt varṣādvarṣaśatāyuṣam //
kṣīramuṣṇodakaṃ kvāthaṃ triphalāyāśca pācayet
pāyasaṃ kāntapātre tan māsam ekaṃ tu bhakṣayet
bhuktvā jīvet kalpaśataṃ vaiṣṇavāyur bhavennaraḥ //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śailodakavidhiṃ priye
kardamāpo mahīśailaṃ śilaṃ ceti caturvidham //
kānicit kṣaṇavedhīni dinavedhīni kānicit
pakṣamāsādiṣaṇmāsa vedhanāni mahītale //
kṣiptaṃ yadā bhavet kāṣṭhaṃ śailībhūtaṃ ca dṛśyate
bahirantaśca deveśi vedhakaṃ tat prakīrtitam //
hiṅgulaṃ haritālaṃ ca gandhakaṃ ca manaḥśilā
eṣāṃ gandhāpahāraṃ yat kurute tacca vedhakam //
gandhakaṃ tālakaṃ caiva toyapūrṇe ghaṭe kṣipet
yadā tadbudbudākāraṃ tadā śailodakaṃ bhavet
anyathā veṣṭakaṃ devi tadagrāhyaṃ nirarthakam //
śrīśaile śrīvanaprānte paryaṅkākhye śilātale
tatrasthaṃ kṣaṇavedhi syāt nadībhagavatītaṭe
ekāhe vedhakaṃ tatra gokarṇe tu dinatrayam //
bhadrāṅge dinavedhi syāt tristhalānte trivāsaram
dhāreśvare pākṣikaṃ syāt varṣāpuryāṃ dinaikataḥ //
brahmeśvare māsikaṃ syāt vyāghrapuryāṃ tu vāsaram
aghoreśe māsikaṃ tu siṃhadvīpe tathā punaḥ
dinamekaṃ brahmagirau vindhye tu kṣaṇavedhakam //
vāsaraṃ mālyavanteṣu kṣaṇavedhi śilodakam //
kiṣkindhyāparvate ramye pampātīre tṛṇodakam
tasya paścimato devi yojanadvitaye punaḥ
bhūśailamasti tatraiva tridinaṃ vedhi parvate //
sahyācale pure devyāḥ kṣīrakṣetrasya saṃnidhau
śailodakaṃ koṭivedhi durjadeśe 'pi vāsaram
lakṣavedhi nṛsiṃhasya nagare gokulābhidhe //
anyatra yatra tatrāpi brahmaviṣṇuśivodbhavam
amṛtaṃ tatra tatrāpi vajrīkaraṇam uttamam //
tasyotpattiṃ pravakṣyāmi yathā jānanti sādhakāḥ //
mahīṃ samuddhṛtavato varāhasya kalevarāt
yaḥ svedaḥ patitastasmāj jātaṃ śailodakaṃ param //
tanmukhe kṣaṇikaṃ jātaṃ kroḍadeśe tu vāsaram
bāhubhyāṃ tryahavedhi syāt māsavedhi tu pārśvayoḥ
ṣaṇmāsamaparāṅge ca sarvaṃ samaphalaṃ bhavet //
aghorāstreṇa tatkṣetra rakṣāṃ kṛtvā diśāṃ balim
dattvā lakṣaṃ japitvā tu gṛhṇīyādamṛtaṃ param //
śaradgrīṣmavasanteṣu hemante vā surārcite
āyase tāmrapātre vā pātre 'lābumaye 'thavā
śailāmbupalamaṣṭau tu palaṃ kṣīrasya nikṣipet //
kṣīrāvaśeṣaṃ saṃkvāthya trisaptāhaṃ pibennaraḥ
jīved varṣasahasraṃ tu valīpalitavarjitaḥ //
athavāṣṭapalaṃ kṣīraṃ palaikenāmbunā yutam
kṣīrāvaśeṣaṃ seveta pūrvoktaṃ labhate phalam //
kulatthāṣṭaguṇaṃ vāri pacedaṣṭāvaśeṣitam
caturguṇena tenājyaṃ pācayeddhṛtaśeṣitam //
lihyānmadhusamopetaṃ trisaptāhaṃ bṛhaspatiḥ
māsena śāstrasampattiṃ jñātvā devi balābalam
dvir aṣṭavarṣakākāraḥ sahasrāyur na saṃśayaḥ //
avaśiṣṭakulatthaṃ tu pādāṃśaṃ madhusarpiṣā
bhakṣayed varṣam ekaṃ tu māsenāyutajīvitaḥ //
tatsiddhatailenābhyaṅgaṃ mardanaṃ cāpi kārayet
māsamekaṃ tato mardyaṃ dehasiddhiṃ karoti ca //
pāmāvicarcikādadru kuṣṭhāni sahasā jayet
valīpalitanirmuktaḥ sahasrāyuśca jāyate //
yaḥ pibet prātarutthāya śailāmbuculukatrayam
ṣaṇmāsāt syāt sahasrāyur valīpalitavarjitaḥ //
athavā sūtakaṃ devi vāriṇā saha mardayet
māsenaikena deveśi naṣṭapiṣṭaṃ bhaviṣyati //
māsamātraṃ samaśnīyāt sa bhavedajarāmaraḥ //
athavā taṃ rasaṃ hemnā hemabhasma tato balī
mardayettena toyena dhāmayet khadirāgninā //
guṭikā sundarī nāma sarvāyudhanivāraṇī
kartā hartā svayaṃ siddho jīveccandrārkatārakam //
kunaṭī cābhramākṣīkaṃ hema tāraṃ tathaiva ca
tat sarvaṃ payasā kṣīrair madyaṃ pācyaṃ dinatrayam
māsamātraprayogeṇa valīpalitavarjitaḥ //
atha tenodakenaiva kṣīrārdhaṃ pāyasaṃ pacet
māsamātraprayogeṇa valīpalitanāśanam //
paktvā tenāmbhasā pathyāḥ ṣaṣṭiṃ trīṇi śatāni ca
madhu saṃyojya bhāṇḍasthaṃ bhūmau sarvaṃ nidhāpayet //
dine dine tathaikaikaṃ bhakṣayet prātarutthitaḥ
valīpalitanirmukto jīvedvarṣasahasrakam //
śailībhūtaṃ kulatthaṃ vā bhakṣayenmadhusarpiṣā
ṣaṇmāsena prāśanena jīvedvarṣasahasrakam //
kūṣmāṇḍaṃ māritaṃ kṛtvā yāni kāni phalāni ca
jale kṣiptāni lohāni śailībhūtāni bhakṣayet
kṣīrāhāraśca jīrṇānte vajrakāyo bhavennaraḥ //
tenodakena saṃmardya abhrakaṃ kvāthayet priye
kaṭutrayayutaṃ khādet jīvedvarṣasahasrakam //
athavā rasakarṣaikaṃ tajjalena tu mardayet
iṅgudīphalamadhyasthaṃ tacchailodakamadhyagam
kālena triguṇenaiva kāṭhinyaṃ tasya jāyate //
ṣaṇmāsaṃ tanmukhe dhāryaṃ vajrakāyaṃ karoti ca
daśanāgasamaprāṇo devaiḥ saha ca modate //
gṛhītvā triphalāṃ tatra śailavāriṇi nikṣipet
yadā bhavati tacchailaṃ gṛhītvā cūrṇayet tataḥ //
kāntajīrṇarasaṃ tena sārdhaṃ ghṛtamadhuplutam
bhakṣayedvarṣamekaṃ tu tataḥ kṣīrāśano bhavet //
udayādityasaṃkāśo medhāvī priyadarśanaḥ
nīlakuñcitakeśaśca jīveccandrārkatārakam //
pāradaṃ haritālaṃ ca śilā mākṣikameva ca
daradaṃ ca viṣaṃ caiva sarvamekatra kārayet //
mardayet khallapāṣāṇe mātuluṅgarasena ca
golakaṃ kārayitvā tu vārimadhye nidhāpayet //
tena tāraṃ ca śulvaṃ ca kāñcanaṃ bhavati dhruvam //
upayuñjīta māsaikaṃ valīpalitavarjitaḥ
sahasraṃ jīvitaṃ tasya mahābalaparākramaḥ //
śailībhūtāṃ haridrāṃ tu taccūrṇavāpamātrataḥ
hematvaṃ labhate nāgo bālārkasadṛśaprabham //
śailodake vinikṣipya bhūśaile kardame 'pi vā
jñātvā kālapramāṇena bandhayet pāradaṃ tataḥ //
raktakṣārayutaṃ dhmātaṃ suvarṇaṃ samasāritam
śatāṃśena tu lohānāṃ sarveṣāṃ hemakārakam //
dvitīyasāraṇāṃ prāpya bhakṣayenmadhusarpiṣā
tatkālaṃ cittajātānām ūrdhvaṃ bhavati cānilaḥ //
kālajñānaṃ bhavettasya jīvedayutapañcakam //
dvitīyasāraṇāṃ prāpya sahasrāṃśena vidhyati
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre divyatvaṃ labhate dhruvam //
nicule kakubhe caiva kiṃśuke madhuke 'pi vā
iṅgudīphalamadhye vā rajanīdvayamadhyataḥ //
pāradaṃ gandhakaṃ caiva mardayet gulikākṛti
pācayeddinamekaṃ tu hemnā saṃveṣṭya dhārayet //
triphalāvyoṣakalkena veṣṭayitvā prayatnataḥ
pādena kanakaṃ dattvā pāradaṃ tatra yojayet
kṣipecchailāmbumadhyasthaṃ gulikā vajravadbhavet //
pūrvavat sāraṇā kāryā pūrvavat siddhidā bhavet
dhāryamāṇā mukhe sā tu sahasrāyuṣkarī bhavet //
dvitīyasāraṇāyogād ayutaṃ vedhayettu sā
dhāryamāṇā mukhe seyam ayutāyuḥpradā bhavet //
tṛtīyasāraṇāyogāj jāyate lakṣavedhinī
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre lakṣāyurjāyate naraḥ //
caturthīṃ sāraṇāṃ prāpya koṭivedho na saṃśayaḥ
koṭyāyurjīvitaṃ tasya khecaratvaṃ ca labhyate //
pañcabhir daśakoṭiḥ syāt ṣaḍbhiḥ koṭiśataṃ bhavet
yāvaccandrārkajīvitvam anantabalavīryavān //
dadāti saptamīṃ sāpi sāraṇāṃ guṭikā parā
khecarī nāma vikhyātā bhairaveṇa pracoditā //
yastu tadrājikāmātraṃ māsamekaṃ tu bhakṣayet
vajradehaḥ sa siddhaḥ syāt divyastrījanavallabhaḥ
krīḍate khecarair bhogaiḥ svecchayā śivatāṃ vrajet //
nānāvidhaphalaṃ ca syāt tadrasair bījatailataḥ
tadbaddhaṃ pāradaṃ caiva guṭikāṃ śṛṇu sundari //
śuddhabaddharasendrastu gandhakaṃ tatra jārayet
triguṇe gandhake jīrṇe tena hema tu kārayet //
kārayedbhasma sūtaṃ tu kāñcanaṃ tatra sūtakam
tadbhasma sūtake jāryaṃ rasendrasya same samam //
tena sūtakajīrṇena vajraratnaṃ tu jārayet
tadvajraṃ jāyate bhasma sindūrāruṇasaṃnibham //
tadbhasma jārayate sūte triguṇe tu surārcite
hāṭake sārayettaṃ tu guṭikāṃ tena kārayet //
trilohāveṣṭitaṃ taṃ tu mukhe prakṣipya sādhakaḥ
naṣṭacchāyo bhavet so 'yam adṛśyo devadānavaiḥ //
tatkṣaṇādvedhayeddevi sarvalohāni kāñcanam
bahuvarṣasahasrāṇi nirvalīpalito bhavet //
śūlinaṃ śaktisaṃyuktaṃ ratnādiguṇabhūṣitam
vaktre kare ca bibhṛyāt sarvāyudhanivāraṇāt //
vyoma mākṣikasattvaṃ ca tārāmātraṃ surāyudham
vaikrāntaṃ tālakaṃ sūtaṃ ratnādiguṇabhūṣitam //
guṭikā sā varārohe madhuratrayasaṃyutā
vaktrasthā nāśayet sākṣāt palitaṃ nātra saṃśayaḥ
śivaśaktiśca deveśi ratnādiśivagā yathā //
hema tāraṃ tathā bhānuṃ samabhāgāni kārayet
strīrajo vyāghramadhyasthaṃ padmasūtreṇa veṣṭayet //
secayettat tathāveṣṭya guhyasthāne nidhāpayet
raṇe rājakule dyūte divye kāmye jayo bhavet
yanmukhe caiva tadgolaṃ sa sarvarañjako bhavet //
vaikrāntābhrakakāntaṃ tu sasyakaṃ tu surāyudham
vibhītakādisambhūta kāñcikasya samaṃ bhavet //
rājāvartaṃ tataḥ sūte yojayet pādayogataḥ
kumārīrasasaṃghṛṣṭā kṛtaikā guṭikā śubhā
rogamṛtyujarā hanti vaktrasthā nātra saṃśayaḥ //
pañcatāraṃ varārohe sūtakaṃ dvayameva ca
trayo gaganabhāgāḥ syur ekaikaṃ hemakāntayoḥ //
ardhaśulvavidhānena guṭikāmarasundari
akṣayo hy ajaraścaiva bhavettena mahābalaḥ
sarvarogavinirmukto jīvedvaktre vidhāraṇāt //
bhasmasūtapalaikaṃ ca mṛtakāntapalaṃ tathā
mākṣikasya palaṃ caiva śilājatupalaṃ punaḥ //
palamekaṃ viḍaṅgasya pathyācūrṇapalaṃ tathā
ekīkṛtyātha tat sarvaṃ madhvājyena tu peṣayet //
guṭikāḥ kārayeddevi ṣaṣṭyadhikaśatatrayam
ekaikaṃ bhakṣayennityaṃ varṣamekaṃ nirantaram //
jīvedvarṣasahasrāṇi rudratulyo mahābalaḥ //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi rasabhasmarasāyanam
vijñeyaṃ niṣparīhāraṃ sākṣāddivyauṣadhaṃ param //
āmalakyādi kāntaṃ ca pāradaṃ ca manaḥśilām
vākucīsaptabhāgaṃ ca kṣīriṇīrasapeṣitam
meghanādarasopetaṃ mūkamūṣāgataṃ puṭet //
māṣaṃ trimāṣaṃ triguṇaṃ bhakṣayettu krameṇa tu
varṣatrayaparaṃ devi pādaniṣkārdhakaṃ kramāt //
ṣaṭ saptāṣṭau ca varṣāṇi kramān niṣkapramāṇataḥ
bhuñjīta sa ca divyānnaṃ jarāvairūpyavarjitaḥ //
kiṃcit kāñcanasaṃyuktaṃ niṣkaṃ niṣkārdhameva ca
yo bhakṣayet tribhirvarṣaiḥ sarvavyādhīn jayatyalam //
aṣṭavarṣe sahasrāyuḥ dvādaśe lakṣavedhakaḥ
ṣoḍaśe vatsare devi divyarūpaḥ sa jāyate //
śatapalam abhayānām akṣadhātryos tathaiva kvathitajalaśatāṣṭau bhāgamaṣṭāvaśeṣam
ghṛtamadhusitayāḍhyaṃ vyoṣacitraṃ daśāṃśaṃ rasaphalarasasiddhaṃ lohajīrṇaṃ mṛtaṃ ca //
girijatusamamabhraṃ kāntabhṛṅgaṃ viḍaṅgaṃ rasasahitasubhāvyaṃ taṇḍulairdivyamukhyaiḥ
ahimarakṛtakalkaṃ lohapātrasthamāṣaṃ tridinatanususiddhaṃ kalkametadvariṣṭham //
lihati śayanakāle vāmanetrāvasevī ghananibiḍasumadhyo mattamātaṃgadarpaḥ
vigatasakaladoṣaḥ sarvadigdivyacakṣuḥ madana iva sukāntiḥ kāminīnāṃ pravīraḥ //
jaladalavavapuṣmān kuñcitānīlakeśaḥ suragururiva śuddhaḥ satkaviścitrakārī
vṛṣabhagativiceṣṭaḥ snigdhagambhīraghoṣaḥ suragaja iva loke śrāntihantāśu nityam //
prabhavati khalu loke somatārārkajīvī kamalasadanasuśrīr nyāyaśāstrādivettā
sujanasamayapātā dharmadīkṣānumātā hariharamagabhīraḥ sūryasomābdhidhīraḥ //
kāntahemaravicandramabhrakaṃ golakaṃ nihitamiṅgudīphale
śailavārivarasiddhagolakaṃ sundaraṃ hy amararañjakaṃ śubham //
kāntahemaravicandram abhrakaṃ vajraratnam ahirājagolakam
kṣiptam āmalakakāṣṭhakoṭare bhūmiśailanihitaṃ samuddhṛtam
śailatāṃ gatamathāhitaṃ mukhe vajrakāyakaram alpavāsaraiḥ //
tālahemavaraśulbasūtakaiḥ golakaṃ varaṇakāṣṭhayantritam
śailavārikṛtasundarīrasaṃ khecarīti guṭikā nigadyate //
śailāmbunikṣiptapalāśabījaṃ śailīkṛtaṃ kṣaudraghṛtena khādet
triḥsaptarātraṃ dinamekamekaṃ sahasrajīvī vijayī naraḥ syāt //
sūtakaṃ cābhrakaṃ caiva vajrīkṣīrasamanvitam
hāṭakena samāyuktaṃ guṭikā khecarī bhavet //
karañjaphalamadhyasthaṃ sūtakaṃ tatra nikṣipet
ghṛtaśailāmbumadhyasthaṃ sahasrāyuḥ prayacchati //
tinduke dvisahasrāyuḥ jambīre trisahasrakam
mātuluṅge ca nāraṅge catuḥpañcasahasrakam //
rambhāphale ṣaṭsahasraṃ panase saptasaṃkhyakam
vibhītakaphale caiva daśasāhasrasaṃkhyakam //
nārikele mahābhāge sahasrāṇi caturdaśa
triṃśatsahasraṃ padme ca lakṣamāmalake punaḥ //
abhrapattradrave kvātham ahorātraṃ śilodake
tasmāttu coddhṛtaṃ sūtaṃ mṛtyudāridryanāśanam //
sāraṇākramayogena navīnaṃ jāyate vapuḥ
rase rasāyane caiva lakṣavedhī na saṃśayaḥ //
kardamaṃ ca kumāryāśca rasena kṛtagolakam
dhamanāt patate sattvaṃ mukhe taddhārayennaraḥ
ṣaṇmāsena prayogeṇa hy ajarāmaratāṃ vrajet //
srotoñjanayutaṃ dhmātaṃ sattvaṃ pāradamiśritam
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre adṛśyo bhavati dhruvam //
yasya yo vidhirāmnāta udakasya śivāgame
rasenaiva tu kāle tu kuryādeva rasāyanam //
Original text: Rasārṇava, 1-12 · Edition: Praphulla Chandra Ray Calcutta : Asiatic Society 1908-1910 (Bibliotheca Indica, 175) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0