Language

ENहिગુ
Scripture Library

Rasarnava · Chapter 12

12.1

oṣadhī kīdṛśī nātha rasamūrchākarī śubhā
kena vā bhasmasūtaḥ syāt kena vā khoṭabandhanam //

12.2

śṛṇu bhairavi yatnena rahasyaṃ rasabandhanam
brahmaviṣṇusurendrādyair na jñātaṃ vīravandite //

12.3

gaṅgāyamunayormadhye prayogo nāma rākṣasaḥ
tasyāsanne varārohe kṣaṇād badhyeta sūtakaḥ //

12.4

niśācarasya pattrāṇi gṛhṇīyāt sādhakottamaḥ
adho niṣpīḍitaṃ devi raso bhavati cottamaḥ //

12.5

rasaṃ saṃmardya tenaiva dināni trīṇi vārttikaḥ
āroṭaṃ bandhayet kṣipraṃ gaganaṃ tatra jārayet //

12.6

tena pattrarasenaiva sādhayedgaganaṃ punaḥ
saptadhā bhāvitaṃ tena tryūṣaṇena sahaikataḥ
yantre vidyādhare devi gaganaṃ tatra jārayet //

12.7

māsamātreṇa deveśi jīryate tat samaṃ same
samajīrṇe rase devi śatavedhī bhavedrasaḥ //

12.8

niśācararase devi gandhakaṃ bhāvayettataḥ
bhāvayet saptavāraṃ tu dvipadyāśca rasena tu //

12.9

tārasya pattralepena ardhārdhakāñcanottamam
gandhake samajīrṇe 'smin śatavedhī raso bhavet //

12.10

punastaṃ gandhakaṃ dattvā pattralepe raviṃ haret
taṃ raviṃ tāramadhye tu triguṇaṃ vāhayettataḥ //

12.11

hemārdhe militaṃ hema mātṛkāsamatāṃ vrajet
punastaṃ gandhakaṃ sākṣād drāvayitvā drutaṃ kuru //

12.12

rasendraṃ mardayettena gatadehaṃ tu kārayet
lepamātreṇa tenaiva kuṣṭhānaṣṭādaśa priye
arśo bhagaṃdaraṃ lūtāṃ śirorogāṃśca nāśayet //

12.13

niśācararase bhāvyaṃ saptavāraṃ tu tālakam
tenaiva ghātayedvaṅgaṃ vaṅgaṃ tāre tu nirvahet //

12.14

taṃ tāraṃ jārayet sūte tatsūtaṃ bandhanaṃ vrajet
lepamātreṇa tenaiva catuḥṣaṣṭitamo bhavet //

12.15

catuḥṣaṣṭitame bhāge śulvavedhaṃ tu dāpayet
śulvaṃ tu dāpayettāre tattāraṃ kāñcanaṃ bhavet
tattāraṃ jāyate śreṣṭhaṃ dharmakāmārthamokṣadam //

12.16

niśācarasya puṣpāṇi sūkṣmacūrṇāni kārayet
palāni daśa cūrṇasya rasairdhātryāstu bhāvayet //

12.17

ghṛtena madhunāloḍya navabhāṇḍe vinikṣipet
dhānyarāśau nidhātavyaṃ trisaptāhaṃ sureśvari //

12.18

tena bhakṣitamātreṇa valīpalitavarjitaḥ //

12.19

valkalaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu madhunā sahitaṃ lihet
ardhamāsaprayogeṇa pratyakṣo 'yaṃ bhavet priye //

12.20

tasya mūtrapurīṣeṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam
māsamātraprayogeṇa pannagaḥ kāñcanaṃ bhavet //

12.21

grāhyaṃ tatphalatailaṃ vā yantre pātālasaṃjñake
tena tailena deveśi rasaṃ saṃkocayedbudhaḥ //

12.22

tatkṣaṇājjāyate devi paṭṭabaddho mahārasaḥ //

12.23

kaṭukaṃ kaṅkaṇaṃ kāryaṃ rasaliṅge varānane
saṃkocya māraṇaṃ tena kartavyaṃ paramādbhutam //

12.24

niśācararase kṣiptaṃ saptavāraṃ tu bhāskaram
kālikārahitaṃ tena jāyate kanakaprabham //

12.25

tattāreṇa samaṃ bāhyaṃ tena siktaṃ tu vāpitam
daśāṃśaṃ vedhayet sūtaṃ daśa pītaṃ śatena ca //

12.26

śataṃ vedhayate lakṣaṃ sahasraṃ koṭivedhakam
daśāṃśaṃ koṭivedhi syāt koṭivedhi samena ca //

12.27

punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham //

12.28

trailokyajananī yā syād oṣadhī ajanāyikā
tasyāḥ samparkamātreṇa baddhastiṣṭhati pāradaḥ //

12.29

saptāhaṃ marditastasyā mahauṣadhyā rasena saḥ
śatāṃśenaiva vedhena kurute divyakāñcanam //

12.30

dvisaptāhaṃ rase tasyā mardanādvaravarṇini
lakṣavedhī rasaḥ sākṣād aṣṭau lohāni kāñcanam //

12.31

trisaptāhena deveśi daśalakṣāṇi vidhyati
caturthe caiva saptāhe koṭivedhī mahārasaḥ //

12.32

svedatāpananighṛṣṭo mahauṣadhyā rasena tu
dadāti khecarīṃ siddhim anivāritagocaraḥ //

12.33

kāmayet kāminīnāṃ tu sahasraṃ divasāntare
naṣṭacchāyo hy adṛśyaśca trailokyaṃ ca bhramedrasaiḥ //

12.34

mahauṣadhyā rasenaiva mṛtasaṃjīvanaṃ bhavet
anena ghātayet sūtaṃ pañcāvasthaṃ kuru priye //

12.35

mṛtasya dāpayennasyaṃ hastapādau tu mardayet
tasya tu praviśejjīvo mṛtasyāpi varānane //

12.36

punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham
narasārarasenaiva kṣaṇād badhyeta sūtakaḥ //

12.37

narasārarasaṃ dattvā dvipadīrajasā saha
dinānte bandhamāyāti sarvalohāni rañjayet //

12.38

narasārarasenaiva jīrṇe ṣaḍguṇapannage
tāre tāmre 'pi vā devi bhāvayettaṃ manaḥśilām //

12.39

nirgandhā jāyate sā tu ghātayettadrasāyanam
dvipadīrajasā sārdhaṃ niḥsattvaḥ pannago bhavet //

12.40

narasārarasenaiva jīrṇe ṣaḍguṇapannage
tāre tāmre 'pi vā devi koṭivedhī bhavedrasaḥ //

12.41

narasārarasastanye bhāvanāḥ saptadhā pṛthak
rasendraṃ dāpayedgrāsaṃ yantre vidyādharāhvaye //

12.42

jīryate gaganaṃ devi nirmukhaṃ ca varānane
narasārarasenaiva kīṭamārīrasena ca
drāvayedgaganaṃ devi tīkṣṇaṃ lohaṃ ca pannagam //

12.43

narasārarasenaiva hanūmatyā rasena ca
jāyate kāñcanaṃ divyaṃ niṣekād bhāskarapriye //

12.44

narasārarase dattvā mañjiṣṭhāraktacandanam
svarase mardayet paścāt pannagaṃ devi secayet //

12.45

tatkṣaṇāt kāñcanaṃ divyaṃ saptavāraṃ niṣecitam
ravighṛṣṭaṃ tu taṃ devi pannagaṃ triguṇaṃ priye //

12.46

tacchulvaṃ hemasaṃkāśaṃ tārapañcāṃśayojitam
aṣṭamāṃśayutaṃ hema hemakarmaṇi cauṣadham //

12.47

narasārarase bhāvyaṃ saptavāraṃ tu hiṅgulam
tenaiva ghātayettīkṣṇaṃ bhasmībhūtatvamādiśet //

12.48

tadbhasma tāmrapiṣṭaṃ tu triguṇaṃ tena nirvahet //

12.49

tacchulvaṃ hemasaṃkāśaṃ tāramaṣṭāṃśayojitam
tārahema samāṃśaṃ tu dviguṇaṃ pittalaṃ bhavet //

12.50:

narasārarase bhāvyaṃ rasakaṃ saptavārataḥ
taṃ rasaṃ rasakaṃ caiva tīkṣṇaṃ lohaṃ ca pannagam //

12.50:

narasārarasenaiva tenaivaikatra mardayet
tatkṣaṇājjāyate bandho rasasya rasakasya ca //

12.51

tīkṣṇaṃ nāgaṃ tathā śulvaṃ rasakena tu rañjayet
samastaṃ jāyate hema kūṣmāṇḍakusumaprabham //

12.52

punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham //

12.53

kaṅkālakhecarī nāma oṣadhī parameśvari
tasyāstailaṃ tu saṃgṛhya māghakhecarisaṃyutam
bhāvayet dinamekaṃ tu pātre bhāskaranirmite //

12.54

dvitīye vāsare prāpte vajraratnaṃ tu ghātayet
anale dhāmayettat tu sutaptajvalanaprabham //

12.55

kaṅkālakhecarītaile vajraratnaṃ niṣecayet
daśavāraṃ niṣiktaṃ tu bhasmākāraṃ hi jāyate //

12.56

taddhemapakvabījaṃ tu tena bhasmasamaṃ kuru
tribhāgaṃ ṭaṅkaṇaṃ dattvā andhamūṣāgataṃ dhamet
tatkṣaṇānmilati dvaṃdvaṃ vajraratnaṃ ca kāñcanam //

12.57

candrahema varārohe samaṃ jārayate yadi
koṭivedhī raso devi lohānyaṣṭau ca vidhyati //

12.58

punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham //

12.59

sabījā cauṣadhī grāhyā kācid gulmalatā priye
mantrasiṃhāsanī nāma dvitīyā devi khecarī
pātālayantre tattailaṃ gṛhṇīyāttāmrabhājane //

12.60

tasya tailasya madhye tu prakṣipet khecarīrasam
medinīyantramadhye tu sthāpayettu varānane //

12.61

pūrvauṣadhyā tu taddevi gaganaṃ medinītale
rasagrāsaṃ tato dattvā mardanādgolakaṃ kuru //

12.62

baddhvā poṭalikāṃ tena gaganaṃ tena jārayet
same tu gagane jīrṇe baddhastiṣṭhati sūtakaḥ //

12.63

bhastrāphūtkārayuktena dhāmyamānena naśyati
kākaviṣṭhāsamaṃ rūpaṃ samajīrṇasya jāyate //

12.64

dviguṇe gagane jīrṇe aṣṭau lohāni saṃharet //

12.65

punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham //

12.66

śivadehāt samutpannā oṣadhī turasiṃhanī
jārayedgandhakaṃ sā tu jārayet sāpi tālakam //

12.67

kāñcanaṃ jārayet sāpi rasendraṃ sā ca baddhayet
pravālaṃ jārayet sā tu gaganaṃ drāvayet tathā
vajraṃ ca ghātayet sā tu sarvasattvaṃ ca pātayet //

12.68

jārayetsarvalohāni sattvānyapi ca pācayet
harīṃdarīrase nyasya gośṛṅge tu varānane
dhānyarāśau nidhātavyaṃ mṛtaṃ tiṣṭhati sūtakam //

12.69

divyauṣadhyā rasenaiva rasendraḥ suravandite
same tu kanake jīrṇe daśakoṭīstu vedhayet //

12.70

pañcame lakṣakoṭistu ṣaḍguṇe sparśavedhakaḥ
saptame dhūmavedhī syāt aṣṭame tv avalokataḥ
navame śabdavedhī syād ata ūrdhvaṃ na vidyate //

12.71

bhramanti paśavo mūḍhāḥ kulauṣadhivivarjitāḥ
tṛṇauṣadhirasānāṃ ca naiva siddhiḥ prajāyate //

12.72

tasmāt sarvaprayatnena jñātavyā tu kulauṣadhī //

12.73

divyauṣadhī catuḥṣaṣṭiḥ kulamadhye vyavasthitā
naiva jānanti mūḍhāste devamohena mohitāḥ //

12.74

adivyāstu tṛṇauṣadhyo jāyante girigahvare //

12.75

tṛṇauṣadhyā rase sūtaṃ naiva baddhaṃ kadācana
akṣayaṃ ca varārohe vahnimadhye na tiṣṭhati //

12.76

na khoṭo na ca vā bhasma naiva dravyaṃ karoti saḥ
kiṃ tat dravyaṃ prakurvīta dhāmyamāno na tiṣṭhati //

12.77

pattre pāke kaṭe chede naiva tiṣṭhati kāñcane
na vedhaṃ ca śatād ūrdhvaṃ karoti sa rasaḥ priye //

12.78

yāvanna baddhamekaṃ tu vikrītaṃ tattu kāñcanam
dharmārthakāmamokṣārthaṃ naiva dadyāttu tat priye //

12.79

nirjīvatvaṃ gataḥ sūtaḥ kathaṃ jīvaṃ dadāti ca
nirjīvena tu nirjīvaḥ kathaṃ jīvati śaṃkara //

12.80

divyauṣadhyā yadā devi rasendro mūrchito bhavet
kālikārahitaḥ sūtas tadā bhavati pārvati //

12.81

parasya harate kālaṃ kālikārahito rasaḥ
aṣṭānāṃ caiva lohānāṃ malaṃ śamayati kṣaṇāt //

12.82

mahāmūrchāgataṃ sūtaṃ ko vāpi kathayenmṛtam
divyauṣadhyā rasenaiva jāyate naṣṭacetanaḥ //

12.83

pañcabhūtātmakaḥ sūtas tiṣṭhatyeva sadāśivaḥ //

12.84

punaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhanamīśvari //

12.85

kṣmāpālena hataṃ vajram anenaiva tu kāñcanam
vajrabhasma hemabhasma tadvai ekatra bandhayet //

12.86

niśācararase jāryaṃ narajīvena jārayet
taṃ sūtaṃ mārayedbhadre gajāridivyakauṣadhī //

12.87

bhakṣitaḥ sa raso yena so 'pi sākṣāt sadāśivaḥ
bhakṣite tolakaikena sparśavedhī bhavennaraḥ //

12.88

prasvedāttasya gātrasya rasarājaśca vedhyate
prasvedādapi mūtreṇa aṣṭau lohāni kāñcanam //

12.89

lakṣavarṣasahasrāṇi sa jīvet sādhakottamaḥ
prajāpatiḥ kṛṣṇatejāḥ kṣaṇādbadhnāti sūtakam //

12.90

gajārisparśanāddevi kṣmāpālena ca badhyate //

12.91

vajravallīrasenaiva bhāvitaṃ gaganaṃ priye
jārayedvālukāyantre khoṭo bhavati tatkṣaṇāt //

12.92

mṛtagolakamāṣaikaṃ māṣaikaṃ hemagolakam
ekīkṛtya tu saṃmardya luṅgāmlena dinatrayam
karṣaikaṃ nāgapattrāṇi rasakalkena lepayet //

12.93

veṣṭayedvṛścikālyā ca tatpiṇḍaṃ lepayet tataḥ
mārayet pannagaṃ devi śakragopanibhaṃ bhavet //

12.94

karṣaikaṃ tārapattrāṇi mṛtanāgena lepayet
vṛścikālyā ca tatpattraṃ lepitaṃ veṣṭayettataḥ //

12.95

tattāraṃ mriyate devi sindūrāruṇasaṃnibham
sahasrāṃśena tenaiva śulbavedhaṃ pradāpayet //

12.96

jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam //

12.97

kṣīrayuktā bahuphalā granthiyuktā ca pārvati
nāmnā caṭulaparṇīti śasyate rasabandhane //

12.98

ekavīrākandarase mūkamūṣāgataṃ rasam
dhamenmukhānilairbaddho bhakṣaṇāya praśasyate //

12.99

raktakañcukikandaṃ tu strīstanyena tu peṣitam
mūṣāyāṃ pūrvayogena kurute rasabandhanam //

12.100

vṛścikāpattrikābījaṃ nārīkṣīrasamanvitam
dhamayet pūrvavat sūtaṃ bhakṣaṇārthāya vārttikaḥ //

12.101

vajrakandaṃ samādāya rasamadhye vinikṣipet
gajendrākhyaṃ puṭaṃ dattvā saptadhā baddhatāṃ nayet //

12.102

bhakṣayet taṃ rasaṃ prājñaḥ ṣaṇmāsādamaro bhavet //

12.103

lāṅgalīkandamādāya karkoṭīkandameva ca
rasaṃ tanmadhyagaṃ kṛtvā svedayenmardayetpunaḥ //

12.104

mriyate nātra saṃdeho dhmātastīvrānalena tu
śukacañcugataṃ sūtaṃ puṭayeddhāmayettataḥ //

12.105

śatāṃśaṃ vedhakartāyaṃ dehasiddhikaro bhavet //

12.106

haṃsapādīrasaṃ sūtaṃ śūkakandodare kṣipet
gajendrapuṭanaṃ dadyāt mriyate nātra saṃśayaḥ //

12.107

haṃsāṅghriṃ śukatuṇḍīṃ ca gṛhītvā mardayed rasam
krauñcapādodare dattvā tato dadyāt puṭatrayam //

12.108

mriyate nātra saṃdeho lakṣavedhī mahārasaḥ //

12.109

tṛṇajyotiriti khyātā śṛṇu divyauṣadhī priye
niśāsu prajvalennityaṃ nāhni jvalati pārvati
tasyā mūle tu nikṣiptaṃ kṣīraṃ raktaṃ bhavet priye //

12.110

tanmūlarasagandhābhrair mātuluṅgāmlapeṣitaiḥ
śulbapattraṃ viliptaṃ tu bhaveddhema puṭatrayāt //

12.111

tanmūlacūrṇasaṃyukto rasarājaḥ sureśvari
mātuluṅgarase ghṛṣṭam abhrakaṃ carati kṣaṇāt //

12.112

athoccaṭīṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye
ekameva bhavennālaṃ tasya roma tu veṣṭanam //

12.113

tasyāgre ca bhavet puṣpaṃ śukatuṇḍasya saṃnibham
tatpattrāṇi ca deveśi śukapicchanibhāni ca
tatkandaṃ kuṣṭhasaṃsthānaṃ kṣīraṃ sindūrasaṃnibham //

12.114

jalaṃ sravenmadhūcchiṣṭaṃ tatsamādāya pārvati
vedhayet sarvalohāni kāñcanāni bhavanti ca //

12.115

rasatālakatutthāni mardayeduccaṭīrasaiḥ
ātape mriyate tapto raso divyauṣadhībalāt //

12.116

vedhayet sapta lohāni lakṣāṃśena varānane //

12.117

atha raktasnuhīkalpaṃ vakṣyāmi surasundari
snuhīkṣīreṇa śulbasya pattralepaṃ tu kārayet //

12.118

kṣīreṇa tāpayedbhūyaḥ saptavāraṃ varānane
āvartitaṃ bhaved yāvaj jāmbūnadasamaprabham //

12.119:

athātastilatailena pācayecca dinatrayam
tathā śulvasya pattrāṇi vedhyaṃ jāmbunadaṃ bhavet //

12.119:

rasaṃ raktasnuhīkṣīraṃ kunaṭīṃ gandhakābhrakam
daradaṃ caiva lohāni sahasrāṃśena vedhayet //

12.120

snuhīkṣīraṃ samādāya niśārdhaṃ hema cobhayam
kunaṭīṃ gandhacūrṇaṃ ca sarvamekatra mardayet //

12.121

anenaiva prakāreṇa niśārdhaṃ hema śodhayet
guṭikākṛtya tenaiva nāgaṃ vidhyati tatkṣaṇāt //

12.122

athātaḥ sthalapadminyā divyauṣadhyā vidhiṃ śṛṇu //

12.123

padminīsadṛśī pattraiḥ puṣpairapi ca tādṛśī
bhaṅge caiva bhavet kṣīraṃ raktavarṇaṃ suśobhanam //

12.124

ākramya vāmapādena paśyedgaganamaṇḍalam
paśyecca tārakāyuktaṃ grahanakṣatramaṇḍalam
lakṣayojanato devi sā jñeyā sthalapadminī //

12.125

tasyāḥ pañcāṅgamādāya haragaurīsamanvitam
manaḥśilātālayuktaṃ mākṣikeṇa samanvitam //

12.126

mardayet saptarātraṃ tu tena śulvaṃ ca vedhayet
sahasrāṃśena deveśi viddhaṃ bhavati kāñcanam //

12.127

tasyāḥ pañcāṅgamādāya pūrvoktavidhinā priye
cārayet sūtarājaṃ tu mūkamūṣāgataṃ dhamet //

12.128

mriyate mūṣikāmadhye saṃkocena na saṃśayaḥ
tenaiva sarvalohāni sahasrāṃśena vedhayet //

12.129

athātaḥ sampravakṣyāmi kumudinyā vidhiṃ priye
bhittvā kāśmīripāṣāṇe pūrṇimāyāṃ tu kārayet //

12.130

tasyāḥ pañcāṅgam ādāya bhāvayettu manaḥśilām
kharpare dhārayitvā tu bhāvayettu punaḥ punaḥ //

12.131

kharpare drāvitaṃ nāgaṃ tatkalkena yutaṃ kuru
kāśmīradravatulyaṃ hi jāyate kanakaṃ dhruvam //

12.132

citrakasya yathā grāhyaṃ kathayāmi samāsataḥ //

12.133

citrakastrividho jñeyo raktaḥ kṛṣṇo rasāyane
śuklo vyādhipraśamane śreṣṭho madhyaḥ kanīyasaḥ //

12.134

kṛṣṇaṃ raktaṃ sitaṃ vāpi hemante noddharedbudhaḥ //

12.135

kṛṣṇacitrakamutpāṭya gobhir nāghrātamīśvari
kṣīramadhyasthitaṃ kṣīraṃ kṛṣṇavarṇaṃ bhavet kṣaṇāt //

12.136

tasya pañcāṅgacūrṇena pāradaṃ saha mardayet
dhamecca mūkamūṣāyāṃ khoṭo bhavati tatkṣaṇāt //

12.137

raktāmbaradharo bhūtvā raktamālyānulepanaḥ
kṛṣṇapakṣe tu pañcamyāṃ raktaśālyodanena tu
baliṃ dattvā mahādevi raktacitrakamuddharet //

12.138

raktacitrakacūrṇena vaṅgas tāpais tribhis tribhiḥ
sarvadoṣavinirmuktaḥ stambhamāyāti tatkṣaṇāt //

12.139

tanmūlaṃ sūtakaṃ cāmle kaṅguṇītailasevanāt
ekaviṃśativāreṇa śulvaṃ śuddhaṃ bhaviṣyati //

12.140

raktacitrakabhallāta tailaliptaṃ puṭena tu
candrārkapattraṃ deveśi jāyate hema śobhanam //

12.141

nāginīkandasūtendraṃ raktacitrakasaṃyutam
pattralepapramāṇena candrārkaṃ kāñcanaṃ bhavet //

12.142

raktacitrakasaṃyukto raso 'pi sarvado bhavet //

12.143

jyotiṣmatītailavidhiṃ vakṣyāmi śṛṇu pārvati //

12.144

jyotiṣmatī nāma latā yā ca kāñcanasaṃnibhā
vallīvitānabahulā hemavarṇaphalā śubhā //

12.145

āṣāḍhapūrvapakṣe tu gṛhītvā bījamuttamam
tilavat kvāthayitvā tu hastaiḥ pādairathāpi vā
tasya tailaṃ samādāya kumbhe tāmramaye kṣipet //

12.146

tāpayedbhūgataṃ kumbhaṃ kramādūrdhvaṃ tuṣāgninā
ṣaṇmāse tu vyatikrānte sa ghaṭaḥ kāñcanaṃ bhavet //

12.147

taṃ tu hemamayaṃ kṛtvā tailamākṣikamiśritam
prativāpe niṣiñcet tat hema tāmrasamaṃ bhavet //

12.148

tathāca śatavedhi syād vidyāratnamanuttamam //

12.149

dagdhārohāṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye
sparśavedhe tu sā jñeyā sarvakāryārthasādhinī //

12.150

śastracchinnā mahādevi dagdhā vā pāvakena tu
prarohati kṣaṇāddivyā dagdhā chinnā mahauṣadhī //

12.151

raktaṃ pītaṃ sitaṃ kṛṣṇaṃ tasyāḥ puṣpaṃ prajāyate
caṇakasyeva pattrāṇi suprasūtāni lakṣayet //

12.152

sā sthitā gomatītīre gaṅgāyām arbude girau
ujjayinyā dakṣiṇato vanānteṣu ca dṛśyate //

12.153

tasyāḥ kandarasaṃ divyaṃ kṛṣṇarājisamanvitam
tāmbūlena samaṃ kṛtvā guṭikāṃ kārayedbudhaḥ //

12.154

sarveṣāmeva lohānāṃ drutānāṃ vahnimadhyataḥ
sahasraṃ vedhayitvā tu kāñcanaṃ kurute kṣaṇāt //

12.155

tathaiva mriyate sūtaḥ kāntahemābhrasaṃyutaḥ
kurute kāñcanaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam //

12.156

kaṭutumbīti vikhyātāṃ devi divyauṣadhīṃ śṛṇu //

12.157

tasyā bījāni saṃgṛhya sūkṣmacūrṇāni kārayet //

12.158

ekaviṃśativārāṃstu bhāvyaṃ dhātrīrasena tu
payasā sahitenaiva viśvabheṣajasaṃyutam //

12.159

bījaṃ yantre vinikṣipya tailaṃ saṃgṛhya paṇḍitaḥ
rasaṃ mūrchāpayet tena cakramardena mardayet //

12.160

gopittaṃ śikhipittaṃ ca kāṅkṣīkāsīsasaṃyutam
tāratulyāni caitāni sarveṣāṃ sūtakaḥ samaḥ //

12.161

meṣaśṛṅge nidhātavyaṃ māsamekaṃ nirantaram
lohadaṇḍena saṃsiktaṃ sarvalohāni vedhayet //

12.162:

gandhakaṃ lohadaṇḍena ekaviṃśatibhāvitam
yuktaṃ lohamanenaiva jambīrarasasaṃyutam //

12.162:

sabījaṃ sūtakopetam andhamūṣāniveśitam
bhūgataṃ māsamekaṃ tu tāraṃ kāñcanatāṃ nayet //

12.163

dalasya bhāgamekaṃ tu tārapañcakameva ca
śulvasya pañcabhāgaṃ ca bījasyaikaṃ ca yojayet //

12.164

ete dvādaśa bhāgāḥ syuḥ sarvaṃ taddhārayet kṣitau
sthānasyāsya niṣekaṃ tu bhūdaṇḍena tu kārayet //

12.165

pañcaviṃśaddinānte tu jāyate kanakottamam //

12.166

kṣīrakandavidhiṃ vakṣye sarvasiddhikaraṃ param
caturvarṇavidhaṃ tatra raktakandaḥ praśasyate //

12.167

bhagnam etacchravet kṣīraṃ raktavarṇaṃ suśobhanam //

12.168

meghānāṃ tu ninādena saṃjātairupaśobhitaiḥ
pattraiḥ snuhīsamaiḥ snigdhaiḥ saptabhir hemasuprabhaiḥ
bandhanaṃ rasarājasya sarvasattvavaśaṃkaram //

12.169

tasya kṣīraṃ tu saṃgṛhya tāraṃ nirvāpayedbudhaḥ
dhameddhavāgninā caiva jāyate hema śobhanam //

12.170

tintiṇīpattraniryāsair īṣattāmrarajoyutam
mardayet pāradaṃ prājño rasabandho bhaviṣyati //

12.171

toyamadhye vinikṣipya guṭikā vajravad bhavet //

12.172

śākavṛkṣasya deveśi niṣpīḍya rasamuttamam
raktacandanasaṃyuktaṃ sarvalohāni jārayet //

12.173

gandhapāṣāṇagandhena āyase viniyojayet
milanti sarvalohāni dravanti salilaṃ yathā //

12.174

gandhakaṃ rasakaṃ tāpyaṃ pāradaṃ raktacandanam
rudantyā rasasaṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam //

12.175

śākavṛkṣasya niryāsaṃ pattre tasya ca gālayet
śigrumūlasya cūrṇaṃ tu tadrasena vimardayet //

12.176

pralipya śulvapattrāṇi puṭe kṣiptvā vipācayet
taddrutaṃ kāñcanaṃ divyaṃ bhavellakṣaṇasaṃyutam //

12.177

phalāni śākavṛkṣasya paripakvāni saṃgṛhet
tadrasena yutaṃ prājñaḥ saptarātraṃ tu bhāvayet //

12.178

tadrasena samāyuktaṃ mañjiṣṭhāmiśritaṃ tathā
lepayet tārapattrāṇi dhmātaṃ bhavati kāñcanam //

12.179

devadālyā mahauṣadhyā vidhiṃ vakṣyāmi tatparam
sā śvetā vyādhināśe ca kṛṣṇā pītā rasāyane //

12.180

paurṇamāsyāṃ trayodaśyāṃ rāhugraste divākare
athavā kṛṣṇapañcamyām imāṃ vidhivaduddharet //

12.181

devadālīphalaṃ devi viṣṇukrāntā ca sūtakam
mūrchayed bandhayet kṣipraṃ śulvaṃ hema karoti ca //

12.182

devadālīphalaṃ mūlam īśvarīrasa eva ca
toyena marditaṃ kṛtvā vaṅgaṃ stambhayati kṣaṇāt //

12.183

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śvetaguñjāvidhiṃ priye //

12.184

kṛṣṇapakṣe caturdaśyām aṣṭamyāṃ vā surārcite
kapāle mṛttikāṃ nyasya secayet salilena tu //

12.185

bījāni sitaguñjāyāḥ puṣpayogena vāpayet
vakṣyamāṇena mantreṇa kuryāt saṃgrahaṇaṃ tathā //

12.186

anena manunā proktā siddhirbhavati nānyathā
ṣaṇmāsena tathā vallīṃ mantrapūtena rakṣayet //

12.187

śuddhaśulvaṃ tu saṃgṛhya mūṣāmadhye tu saṃsthitam
tripañcapalasaṃkhyaṃ tu karṣārdhasitaguñjayā //

12.188

sahaikatra bhavettāraṃ tasya gandhavivarjitam
brahmarītisamāyuktaṃ guñjācūrṇaṃ sahaikataḥ
devānāṃ bhūṣaṇaṃ devi jāyate hema śobhanam //

12.189

candrodakena deveśi vakṣyāmi rasabandhanam //

12.190

śuklapakṣe pūrṇamāsyāṃ dṛṣṭvā pūrṇendumaṇḍalam
nirgacchanti mahīṃ bhittvā candratoyānyanekadhā //

12.191

kānicinmṛttivarṇāni rasena lavaṇāni tu
kāniciccandratulyāni vyomabhāsāni kānicit
candravṛddhyābhivardheran kṣīyeran tatkṣayeṇa tu //

12.192

dṛṣṭvā candrodakaṃ mantrī paurṇamāsyāṃ viśeṣataḥ
nirgacchati mahīṃ bhittvā candravṛddhyā vivardhate //

12.193

kṣetrabandhaṃ purā kṛtvā devamabhyarcya śaṃkaram
caturdaśyāṃ ca tatkṣetraṃ pūjayitvā vicakṣaṇaḥ
ahorātroṣito bhūtvā baliṃ tatra nivedayet //

12.194

pūrṇamāsyāṃ ca rātrau ca gatvā tasya samīpataḥ
candrodakaṃ tu saṃgṛhya mantrayuktaṃ sumantritam
āloḍya madhusarpirbhyāṃ pibettattu samāhitaḥ //

12.195

pītamātreṇa tenaiva mūrchā bhavati tatkṣaṇāt
candrodaye tato dṛṣṭe kṣīraṃ tasya tu dāpayet
saptarātraprayogeṇa candravannirmalo bhavet //

12.196

ekaviṃśatirātreṇa jīvedbrahmadinatrayam
ekamāsaprayogeṇa brahmāyuḥ sa bhavennaraḥ //

12.197

candrodakena gaganaṃ rasaṃ hema ca mardayet
mūṣāmadhyagataṃ dhmātaṃ tatkṣaṇādguṭikā bhavet //

12.198

ayaṃ ca sparśamātreṇa lohānyaṣṭau ca vedhayet //

12.199

tadrasena rasaṃ bhāvyaṃ vajreṇa samajāritam
catuḥṣaṣṭyaṃśataḥ piṇḍe dviguṇe tu sahasrakam //

12.200

daśasaṃkalikābaddhaṃ guñjāmātraṃ rasaṃ naraḥ
trilohaveṣṭitaṃ vaktre dhṛtvā cādṛśyatāṃ vrajet //

12.201

athātaḥ sampravakṣyāmi kartarīrasabandhanam //

12.202

asurāṇāṃ samāyoge krodhāviṣṭena cetasā
sudarśanaṃ mahācakraṃ preritaṃ muravairiṇā //

12.203

bhālapaṭṭāttatastasya nipetuḥ svedabindavaḥ
te bhūmau patitā divyāḥ saṃjātāḥ kartarīrasaḥ //

12.204

rakṣārthaṃ sthāpitaṃ tatra viṣṇunā ca sudarśanam
cakratulyaṃ bhramatyetad āyudhāni nikṛntati //

12.205

kurute garjitaṃ nādaṃ dhūmaṃ jvālāṃ vimuñcati
kartarī dṛṣṭimātreṇa tathānyā śabdakartarī //

12.206

sā sparśakartarī chāyā kartarī dhūmakartarī
sā jvālākartarī caiva śaktirghorasya kartarī //

12.207

lokānāṃ tu hitārthāya ghoraśaktir vyavasthitā
rasarūpā mahāghorā asiddhānāṃ tu chedinī //

12.208

tasyāḥ kṣetraṃ yadā gacchet aghorāstraṃ japettadā
punarghoraṃ nyasettatra athāstraṃ vinyasedbudhaḥ //

12.209

anulomavilomena dehe 'dhiṣṭhāpya kartarīm
mudrayā mudrayettāṃ tu aghorāstreṇa yojitām //

12.210

dīpenārādhayettāṃ tu stambhayeddhūpanena ca
viṣṭarāmudrayā tāṃ tu sthānayogaṃ niyojayet //

12.211

kañcukī tu śilā krāntā kumārī vajrakandakam
yoṣidraktaṃ gavāṃ mūtraṃ tilakaḥ sarvavaśyakṛt //

12.212

athātaḥ sampravakṣyāmi viṣodarasabandhanam //

12.213

viṣodakaṃ viṣasamaṃ ghṛtavacca ghṛtodakam
sitapītādivarṇāḍhyaṃ tacca devi rasottamam //

12.214

tatra gatvā vanoddeśe smaredghorasahasrakam
keśāḥ kṣiptāḥ sphuṭantyasmin ātmacchāyā na dṛśyate //

12.215

tailaṃ ca golakākāraṃ ghṛtaṃ caiva visarpati
gandhakasya haredgandhaṃ lavaṇāmlaṃ ca jāyate //

12.216

āptvā pālāśapattreṇa kaṭukālābuke kṣipet
viṣodakaṃ gandhakaṃ ca harabījaṃ ca tatsamam //

12.217

ajākṣīreṇa piṣṭvā tu śulvapattrāṇi lepayet
tat puṭena ca deveśi sindūrāruṇasaṃnibham
śatāṃśenaiva deveśi sarvalohāni vedhayet //

12.218

anena vidhinā devi nāgaḥ sindūratāṃ vrajet
sahasrāṃśena tasyaivaṃ tāraṃ vedhaṃ pradāpayet //

12.219

raktaṃ pītaṃ tathā kṛṣṇam uttarottarakāryakṛt //

12.220

tripalaṃ kāntapātre vā pātre 'lābumaye 'pi vā
gṛhītvā pūrvavat pattraiḥ pālāśair veṣṭayedbahiḥ //

12.221

sthāpayeddhānyarāśau tu divasānekaviṃśatim
mahiṣīkṣīramadhye tu bindumekaṃ tu sādhayet //

12.222

pāyasaṃ bhakṣayedyastu madhvājyena tu saṃyutam
yāvaccūrṇapalaṃ devi jīvettadbindusaṃkhyayā //

12.223:

lāṅgalī gṛhadhūmaṃ ca sindūraṃ rajanīdvayam
meṣaśṛṅgīṃ ca śṛṅgīṃ ca kṛṣṇonmattaṃ ca mārakam //

12.223:

sabījaṃ sūtakaṃ caiva viṣatoyena marditam
viṣatoyena medhāvī saptavārāṃśca bhāvayet //

12.224

athavā bhāvayettattu yāvaccūrṇaṃ tu tadbhavet
tena nāgaṃ pratīvāpya ṣoḍaśāṃśena sambhavet //

12.225

mūṣākhye veṇuyantre ca trivāramapi bhāvayet
dhūmaṃ pariharettasya aṅgavyādhikaraṃ param //

12.226

sthāpayennāgasindūraṃ pātre 'lābumaye tataḥ
taccūrṇaṃ tu śatāṃśena tārapattrāṇi vedhayet //

12.227

viṣapānīyamādāya yavāgau vartitaṃ śubham
niṣiktaṃ tacca varte 'yaṃ tāraṃ bhavati śobhanam //

12.228

viṣapānīyamādāya prakṣipecca rasottame
kunaṭīgandhapāṣāṇa viṣaṭaṅkaṇalāṅgalī //

12.228

naṣṭapiṣṭīkṛtaṃ khalle tārapattrāṇi lepayet
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ nirbījaṃ kanakaṃ bhavet //

12.229

viṣatṛṇavidhiṃ vakṣye samāhitamanāḥ śṛṇu //

12.230

gandhamākṣīkadaradaṃ kunaṭyā rasasaṃyutam
viṣatṛṇasamāyuktaṃ mātuluṅgāmlamarditam //

12.231

etat kalkaṃ palamātraṃ cauṣadhyā lepanaṃ kuru
niryāse tu puṭaṃ kuryāt trivāraṃ hema śobhanam //

12.232

saṃjīvanījalasyātha vidhiṃ vakṣyāmi pārvati //

12.233

śukreṇārādhito devi prāgahaṃ suravandite
dānavānāṃ hitārthāya mṛtānāṃ devasaṃgare //

12.234

mayā saṃjīvanī vidyā dattā codakarūpiṇī
tayā saṃjīvitā daityā ye mṛtā devasaṃgare //

12.235

nikṣiptā martyaloke sā samyak te kathayāmyaham //

12.236

asti martye mahāpuṇyā pavitrā dakṣiṇāpathe
nadī godāvarī nāma prasiddhā jāhnavī yathā //

12.237

dakṣiṇe ca taṭe tasyāḥ kadalīnagaraṃ param
tasya dakṣiṇataḥ śailaḥ sarvalokeṣu viśrutaḥ //

12.238

nāmnā kṛṣṇagiriśceti dṛśyate sarvamaṅgale
suprasiddhāmbikā nāma grāmastasyāsti saṃnidhau //

12.239

tatrāpyudakamālokya parīkṣyeta surārcite //

12.240

gṛhītvā śuṣkavaṃśaṃ tu kṣipettoyasya madhyataḥ
jāyate haritaṃ snigdham ahorātreṇa niścitam
muñcatyaṅkurapattrāṇi dṛśyate tanmanoharam //

12.241

balipuṣpopahāreṇa tato devīṃ samarcayet
kṣetrādhipaṃ gaṇeśaṃca caṇḍayonīśvaraṃ tathā //

12.242

tasya mantraṃ pravakṣyāmi triṣu lokeṣu durlabham //

12.243

tilāṃśca taṇḍulāṃścaiva mantreṇānena sarṣapān
saptābhimantritānkṛtvā sādhako dikṣu nikṣipet //

12.244

kaṭukālābuke toyaṃ kṛtarakṣaṃ samāhitaḥ
gṛhītvā tatprayatnena nijasthānaṃ samāśrayet //

12.245

saptābhimantritaṃ kṛtvā mantreṇānena tajjalam
dinamekaṃ tathā sūtaṃ svarṇamāṣadvayānvitam
mardayettena toyena pibettattu vicakṣaṇaḥ //

12.246

ekaviṃśatirātreṇa kṣīrāhāro 'tha yatnataḥ
jīvet kalpāyutaṃ sāgraṃ kāmarūpo mahābalaḥ //

12.247

yojanānāṃ śataṃ gatvā punareva nivartate
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ svecchācāraḥ sa khecaraḥ //

12.248

kanakaṃ pāradaṃ vyoma samamekatra yojayet
mardayettena toyena saptavāraṃ tu svedayet //

12.249

sa rasaḥ sarvalohāni ṣaṣṭyaṃśena tu vedhayet //

12.250

athavā taṃ rasaṃ divyaṃ madhunā saha bhakṣayet
māsamātraprayogeṇa jīvedbrahmadināyutam //

12.251

tasya mūtramalasvedaiḥ śulvaṃ bhavati kāñcanam //

12.252

nirvāte toyamādāya añjalitritayaṃ pibet
pītamātre bhavenmūrchā svāsthyaṃ syāt praharatrayāt //

12.253

ekaviṃśaddinānyevaṃ kṣīrāhāro bhavettataḥ
aṣṭavarṣākṛtiḥ prājñaḥ kāmarūpo mahābalaḥ //

12.254

paśyecchidrāṃ mahīṃ sarvāṃ saptapātālasaṃyutām
avadhyo devadaityānāṃ kalpāyuśca prajāyate //

12.255

athavodakamādāya pāradaṃ ca manaḥśilām
mardayet khallapāṣāṇe naṣṭapiṣṭaṃ bhavettataḥ //

12.256

svedayet saptarātraṃ tu trilohena ca veṣṭayet //

12.257

antardhānaṃ kṣaṇādgacchet vidyādharapatirbhavet
siddhakanyāśatavṛto yāvat kalpān caturdaśa //

12.258

dineṣu teṣu sarveṣu dadyācchālyodanaṃ ghṛtam
payasā ca samāyuktaṃ nityamevaṃ tu kārayet //

12.259

uṣṇodakavidhiṃ vakṣye samāhitamanāḥ śṛṇu
paśyeduṣṇodakaṃ yatra vāsaṃ tatraiva kārayet //

12.260

asti godāvarī nāma mahārāṣṭre 'tiviśrutā
tasyā uttarabhāge tu sahyādriḥ puṇyaparvataḥ //

12.261

tatra mātāpuraṃ nāma prasiddhaṃ devatāgṛham
tasmāduttarato devi kampākhyaṃ nagaraṃ param //

12.262

tatra kampeśvaro devas tatrāstyuṣṇodakaṃ dhruvam
praṇītākhyā nadī tatra snātvā vai sādhakottamaḥ
paścāduṣṇodake kuṇḍe vidhiṃ kuryād yathoditaḥ //

12.263

śarvarīm uṣitastatra dhanavāṃśca dine dine
bhakṣayenmāsamātraṃ tu jīved varṣaśatāṣṭakam //

12.264

varṣamekaṃ prayuñjīta jīvedvarṣāyutaṃ sukhī
valīpalitanirmukto bhogī caiva puraṃdaraḥ //

12.265

varṣamekaṃ pibet toyaṃ jīveccandrārkatārakam
tasya mūtrapurīṣeṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam //

12.266

uṣṇodakaṃ ca kāsīsaṃ gandhapāṣāṇasaṃyutam
caturthāṃśena rasakaṃ daśabhāgaṃ vinikṣipet //

12.267

śulvaṃ ca mardayet sarvaṃ naṣṭapiṣṭaṃ kṣaṇena tu
tena lepitamātreṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam //

12.268

niṣiktaṃ tena toyena prativāpaṃ daded budhaḥ
śulvaṃ ca jāyate hema taruṇādityavarcasam //

12.269

tajjalena niṣiktaṃ ca hema bījārthasaṃyutam
tāraṃ cānena mārgeṇa niṣiktaṃ hematāṃ vrajet //

12.270

uṣṇodakena bhallātaṃ tilapiṣṭaṃ ca bhakṣayet
māsadvayaprayogeṇa jīvedvarṣaśatatrayam //

12.271

rasagandhāśmarasakaṃ tutthaṃ daradamākṣikam
yāmamuṣṇāmbhasā ghṛṣṭaṃ tārapattrāṇi lepayet //

12.272

dvivāraṃ tu dhameddevi syāccaturdaśavarṇakam
krameṇānena deveśi śulvaṃ ṣoḍaśavarṇakam //

12.273

ekaikaṃ hematārāṃśaṃ dvaṃdvaṃ kāntābhrayoḥ pṛthak
uṣṇodakena saṃmardya dhamanāt khoṭatāṃ vrajet //

12.274

tanmukhe dhārayenmāsaṃ vajrakāyo bhavennaraḥ
taccūrṇaṃ yavamātraṃ tu bhakṣayenmadhusarpiṣā
yāvat palaṃ tasya malaiḥ śulvaṃ bhavati kāñcanam //

12.275

uṣṇodapācitān khādet kulatthān kṣīrapo bhavet
snānamuṣṇāmbhasā kuryāt varṣādvarṣaśatāyuṣam //

12.276

kṣīramuṣṇodakaṃ kvāthaṃ triphalāyāśca pācayet
pāyasaṃ kāntapātre tan māsam ekaṃ tu bhakṣayet
bhuktvā jīvet kalpaśataṃ vaiṣṇavāyur bhavennaraḥ //

12.277

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śailodakavidhiṃ priye
kardamāpo mahīśailaṃ śilaṃ ceti caturvidham //

12.278

kānicit kṣaṇavedhīni dinavedhīni kānicit
pakṣamāsādiṣaṇmāsa vedhanāni mahītale //

12.279

kṣiptaṃ yadā bhavet kāṣṭhaṃ śailībhūtaṃ ca dṛśyate
bahirantaśca deveśi vedhakaṃ tat prakīrtitam //

12.280

hiṅgulaṃ haritālaṃ ca gandhakaṃ ca manaḥśilā
eṣāṃ gandhāpahāraṃ yat kurute tacca vedhakam //

12.281

gandhakaṃ tālakaṃ caiva toyapūrṇe ghaṭe kṣipet
yadā tadbudbudākāraṃ tadā śailodakaṃ bhavet
anyathā veṣṭakaṃ devi tadagrāhyaṃ nirarthakam //

12.282

śrīśaile śrīvanaprānte paryaṅkākhye śilātale
tatrasthaṃ kṣaṇavedhi syāt nadībhagavatītaṭe
ekāhe vedhakaṃ tatra gokarṇe tu dinatrayam //

12.283

bhadrāṅge dinavedhi syāt tristhalānte trivāsaram
dhāreśvare pākṣikaṃ syāt varṣāpuryāṃ dinaikataḥ //

12.284

brahmeśvare māsikaṃ syāt vyāghrapuryāṃ tu vāsaram
aghoreśe māsikaṃ tu siṃhadvīpe tathā punaḥ
dinamekaṃ brahmagirau vindhye tu kṣaṇavedhakam //

12.285

vāsaraṃ mālyavanteṣu kṣaṇavedhi śilodakam //

12.286

kiṣkindhyāparvate ramye pampātīre tṛṇodakam
tasya paścimato devi yojanadvitaye punaḥ
bhūśailamasti tatraiva tridinaṃ vedhi parvate //

12.287

sahyācale pure devyāḥ kṣīrakṣetrasya saṃnidhau
śailodakaṃ koṭivedhi durjadeśe 'pi vāsaram
lakṣavedhi nṛsiṃhasya nagare gokulābhidhe //

12.288

anyatra yatra tatrāpi brahmaviṣṇuśivodbhavam
amṛtaṃ tatra tatrāpi vajrīkaraṇam uttamam //

12.289

tasyotpattiṃ pravakṣyāmi yathā jānanti sādhakāḥ //

12.290

mahīṃ samuddhṛtavato varāhasya kalevarāt
yaḥ svedaḥ patitastasmāj jātaṃ śailodakaṃ param //

12.291

tanmukhe kṣaṇikaṃ jātaṃ kroḍadeśe tu vāsaram
bāhubhyāṃ tryahavedhi syāt māsavedhi tu pārśvayoḥ
ṣaṇmāsamaparāṅge ca sarvaṃ samaphalaṃ bhavet //

12.292

aghorāstreṇa tatkṣetra rakṣāṃ kṛtvā diśāṃ balim
dattvā lakṣaṃ japitvā tu gṛhṇīyādamṛtaṃ param //

12.293

śaradgrīṣmavasanteṣu hemante vā surārcite
āyase tāmrapātre vā pātre 'lābumaye 'thavā
śailāmbupalamaṣṭau tu palaṃ kṣīrasya nikṣipet //

12.294

kṣīrāvaśeṣaṃ saṃkvāthya trisaptāhaṃ pibennaraḥ
jīved varṣasahasraṃ tu valīpalitavarjitaḥ //

12.295

athavāṣṭapalaṃ kṣīraṃ palaikenāmbunā yutam
kṣīrāvaśeṣaṃ seveta pūrvoktaṃ labhate phalam //

12.296

kulatthāṣṭaguṇaṃ vāri pacedaṣṭāvaśeṣitam
caturguṇena tenājyaṃ pācayeddhṛtaśeṣitam //

12.297

lihyānmadhusamopetaṃ trisaptāhaṃ bṛhaspatiḥ
māsena śāstrasampattiṃ jñātvā devi balābalam
dvir aṣṭavarṣakākāraḥ sahasrāyur na saṃśayaḥ //

12.298

avaśiṣṭakulatthaṃ tu pādāṃśaṃ madhusarpiṣā
bhakṣayed varṣam ekaṃ tu māsenāyutajīvitaḥ //

12.299

tatsiddhatailenābhyaṅgaṃ mardanaṃ cāpi kārayet
māsamekaṃ tato mardyaṃ dehasiddhiṃ karoti ca //

12.300

pāmāvicarcikādadru kuṣṭhāni sahasā jayet
valīpalitanirmuktaḥ sahasrāyuśca jāyate //

12.301

yaḥ pibet prātarutthāya śailāmbuculukatrayam
ṣaṇmāsāt syāt sahasrāyur valīpalitavarjitaḥ //

12.302

athavā sūtakaṃ devi vāriṇā saha mardayet
māsenaikena deveśi naṣṭapiṣṭaṃ bhaviṣyati //

12.303

māsamātraṃ samaśnīyāt sa bhavedajarāmaraḥ //

12.304

athavā taṃ rasaṃ hemnā hemabhasma tato balī
mardayettena toyena dhāmayet khadirāgninā //

12.305

guṭikā sundarī nāma sarvāyudhanivāraṇī
kartā hartā svayaṃ siddho jīveccandrārkatārakam //

12.306

kunaṭī cābhramākṣīkaṃ hema tāraṃ tathaiva ca
tat sarvaṃ payasā kṣīrair madyaṃ pācyaṃ dinatrayam
māsamātraprayogeṇa valīpalitavarjitaḥ //

12.307

atha tenodakenaiva kṣīrārdhaṃ pāyasaṃ pacet
māsamātraprayogeṇa valīpalitanāśanam //

12.308

paktvā tenāmbhasā pathyāḥ ṣaṣṭiṃ trīṇi śatāni ca
madhu saṃyojya bhāṇḍasthaṃ bhūmau sarvaṃ nidhāpayet //

12.309

dine dine tathaikaikaṃ bhakṣayet prātarutthitaḥ
valīpalitanirmukto jīvedvarṣasahasrakam //

12.310

śailībhūtaṃ kulatthaṃ vā bhakṣayenmadhusarpiṣā
ṣaṇmāsena prāśanena jīvedvarṣasahasrakam //

12.311

kūṣmāṇḍaṃ māritaṃ kṛtvā yāni kāni phalāni ca
jale kṣiptāni lohāni śailībhūtāni bhakṣayet
kṣīrāhāraśca jīrṇānte vajrakāyo bhavennaraḥ //

12.312

tenodakena saṃmardya abhrakaṃ kvāthayet priye
kaṭutrayayutaṃ khādet jīvedvarṣasahasrakam //

12.313

athavā rasakarṣaikaṃ tajjalena tu mardayet
iṅgudīphalamadhyasthaṃ tacchailodakamadhyagam
kālena triguṇenaiva kāṭhinyaṃ tasya jāyate //

12.314

ṣaṇmāsaṃ tanmukhe dhāryaṃ vajrakāyaṃ karoti ca
daśanāgasamaprāṇo devaiḥ saha ca modate //

12.315

gṛhītvā triphalāṃ tatra śailavāriṇi nikṣipet
yadā bhavati tacchailaṃ gṛhītvā cūrṇayet tataḥ //

12.316

kāntajīrṇarasaṃ tena sārdhaṃ ghṛtamadhuplutam
bhakṣayedvarṣamekaṃ tu tataḥ kṣīrāśano bhavet //

12.317

udayādityasaṃkāśo medhāvī priyadarśanaḥ
nīlakuñcitakeśaśca jīveccandrārkatārakam //

12.318

pāradaṃ haritālaṃ ca śilā mākṣikameva ca
daradaṃ ca viṣaṃ caiva sarvamekatra kārayet //

12.319

mardayet khallapāṣāṇe mātuluṅgarasena ca
golakaṃ kārayitvā tu vārimadhye nidhāpayet //

12.320

tena tāraṃ ca śulvaṃ ca kāñcanaṃ bhavati dhruvam //

12.321

upayuñjīta māsaikaṃ valīpalitavarjitaḥ
sahasraṃ jīvitaṃ tasya mahābalaparākramaḥ //

12.322

śailībhūtāṃ haridrāṃ tu taccūrṇavāpamātrataḥ
hematvaṃ labhate nāgo bālārkasadṛśaprabham //

12.323

śailodake vinikṣipya bhūśaile kardame 'pi vā
jñātvā kālapramāṇena bandhayet pāradaṃ tataḥ //

12.324

raktakṣārayutaṃ dhmātaṃ suvarṇaṃ samasāritam
śatāṃśena tu lohānāṃ sarveṣāṃ hemakārakam //

12.325

dvitīyasāraṇāṃ prāpya bhakṣayenmadhusarpiṣā
tatkālaṃ cittajātānām ūrdhvaṃ bhavati cānilaḥ //

12.326

kālajñānaṃ bhavettasya jīvedayutapañcakam //

12.327

dvitīyasāraṇāṃ prāpya sahasrāṃśena vidhyati
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre divyatvaṃ labhate dhruvam //

12.328

nicule kakubhe caiva kiṃśuke madhuke 'pi vā
iṅgudīphalamadhye vā rajanīdvayamadhyataḥ //

12.329

pāradaṃ gandhakaṃ caiva mardayet gulikākṛti
pācayeddinamekaṃ tu hemnā saṃveṣṭya dhārayet //

12.330

triphalāvyoṣakalkena veṣṭayitvā prayatnataḥ
pādena kanakaṃ dattvā pāradaṃ tatra yojayet
kṣipecchailāmbumadhyasthaṃ gulikā vajravadbhavet //

12.331

pūrvavat sāraṇā kāryā pūrvavat siddhidā bhavet
dhāryamāṇā mukhe sā tu sahasrāyuṣkarī bhavet //

12.332

dvitīyasāraṇāyogād ayutaṃ vedhayettu sā
dhāryamāṇā mukhe seyam ayutāyuḥpradā bhavet //

12.333

tṛtīyasāraṇāyogāj jāyate lakṣavedhinī
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre lakṣāyurjāyate naraḥ //

12.334

caturthīṃ sāraṇāṃ prāpya koṭivedho na saṃśayaḥ
koṭyāyurjīvitaṃ tasya khecaratvaṃ ca labhyate //

12.335

pañcabhir daśakoṭiḥ syāt ṣaḍbhiḥ koṭiśataṃ bhavet
yāvaccandrārkajīvitvam anantabalavīryavān //

12.336

dadāti saptamīṃ sāpi sāraṇāṃ guṭikā parā
khecarī nāma vikhyātā bhairaveṇa pracoditā //

12.337

yastu tadrājikāmātraṃ māsamekaṃ tu bhakṣayet
vajradehaḥ sa siddhaḥ syāt divyastrījanavallabhaḥ
krīḍate khecarair bhogaiḥ svecchayā śivatāṃ vrajet //

12.338

nānāvidhaphalaṃ ca syāt tadrasair bījatailataḥ
tadbaddhaṃ pāradaṃ caiva guṭikāṃ śṛṇu sundari //

12.339

śuddhabaddharasendrastu gandhakaṃ tatra jārayet
triguṇe gandhake jīrṇe tena hema tu kārayet //

12.340

kārayedbhasma sūtaṃ tu kāñcanaṃ tatra sūtakam
tadbhasma sūtake jāryaṃ rasendrasya same samam //

12.341

tena sūtakajīrṇena vajraratnaṃ tu jārayet
tadvajraṃ jāyate bhasma sindūrāruṇasaṃnibham //

12.342

tadbhasma jārayate sūte triguṇe tu surārcite
hāṭake sārayettaṃ tu guṭikāṃ tena kārayet //

12.343

trilohāveṣṭitaṃ taṃ tu mukhe prakṣipya sādhakaḥ
naṣṭacchāyo bhavet so 'yam adṛśyo devadānavaiḥ //

12.344

tatkṣaṇādvedhayeddevi sarvalohāni kāñcanam
bahuvarṣasahasrāṇi nirvalīpalito bhavet //

12.345

śūlinaṃ śaktisaṃyuktaṃ ratnādiguṇabhūṣitam
vaktre kare ca bibhṛyāt sarvāyudhanivāraṇāt //

12.346

vyoma mākṣikasattvaṃ ca tārāmātraṃ surāyudham
vaikrāntaṃ tālakaṃ sūtaṃ ratnādiguṇabhūṣitam //

12.347

guṭikā sā varārohe madhuratrayasaṃyutā
vaktrasthā nāśayet sākṣāt palitaṃ nātra saṃśayaḥ
śivaśaktiśca deveśi ratnādiśivagā yathā //

12.348

hema tāraṃ tathā bhānuṃ samabhāgāni kārayet
strīrajo vyāghramadhyasthaṃ padmasūtreṇa veṣṭayet //

12.349

secayettat tathāveṣṭya guhyasthāne nidhāpayet
raṇe rājakule dyūte divye kāmye jayo bhavet
yanmukhe caiva tadgolaṃ sa sarvarañjako bhavet //

12.350

vaikrāntābhrakakāntaṃ tu sasyakaṃ tu surāyudham
vibhītakādisambhūta kāñcikasya samaṃ bhavet //

12.351

rājāvartaṃ tataḥ sūte yojayet pādayogataḥ
kumārīrasasaṃghṛṣṭā kṛtaikā guṭikā śubhā
rogamṛtyujarā hanti vaktrasthā nātra saṃśayaḥ //

12.352

pañcatāraṃ varārohe sūtakaṃ dvayameva ca
trayo gaganabhāgāḥ syur ekaikaṃ hemakāntayoḥ //

12.353

ardhaśulvavidhānena guṭikāmarasundari
akṣayo hy ajaraścaiva bhavettena mahābalaḥ
sarvarogavinirmukto jīvedvaktre vidhāraṇāt //

12.354

bhasmasūtapalaikaṃ ca mṛtakāntapalaṃ tathā
mākṣikasya palaṃ caiva śilājatupalaṃ punaḥ //

12.355

palamekaṃ viḍaṅgasya pathyācūrṇapalaṃ tathā
ekīkṛtyātha tat sarvaṃ madhvājyena tu peṣayet //

12.356

guṭikāḥ kārayeddevi ṣaṣṭyadhikaśatatrayam
ekaikaṃ bhakṣayennityaṃ varṣamekaṃ nirantaram //

12.357

jīvedvarṣasahasrāṇi rudratulyo mahābalaḥ //

12.358

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi rasabhasmarasāyanam
vijñeyaṃ niṣparīhāraṃ sākṣāddivyauṣadhaṃ param //

12.359

āmalakyādi kāntaṃ ca pāradaṃ ca manaḥśilām
vākucīsaptabhāgaṃ ca kṣīriṇīrasapeṣitam
meghanādarasopetaṃ mūkamūṣāgataṃ puṭet //

12.360

māṣaṃ trimāṣaṃ triguṇaṃ bhakṣayettu krameṇa tu
varṣatrayaparaṃ devi pādaniṣkārdhakaṃ kramāt //

12.361

ṣaṭ saptāṣṭau ca varṣāṇi kramān niṣkapramāṇataḥ
bhuñjīta sa ca divyānnaṃ jarāvairūpyavarjitaḥ //

12.362

kiṃcit kāñcanasaṃyuktaṃ niṣkaṃ niṣkārdhameva ca
yo bhakṣayet tribhirvarṣaiḥ sarvavyādhīn jayatyalam //

12.363

aṣṭavarṣe sahasrāyuḥ dvādaśe lakṣavedhakaḥ
ṣoḍaśe vatsare devi divyarūpaḥ sa jāyate //

12.364

śatapalam abhayānām akṣadhātryos tathaiva kvathitajalaśatāṣṭau bhāgamaṣṭāvaśeṣam
ghṛtamadhusitayāḍhyaṃ vyoṣacitraṃ daśāṃśaṃ rasaphalarasasiddhaṃ lohajīrṇaṃ mṛtaṃ ca //

12.365

girijatusamamabhraṃ kāntabhṛṅgaṃ viḍaṅgaṃ rasasahitasubhāvyaṃ taṇḍulairdivyamukhyaiḥ
ahimarakṛtakalkaṃ lohapātrasthamāṣaṃ tridinatanususiddhaṃ kalkametadvariṣṭham //

12.366

lihati śayanakāle vāmanetrāvasevī ghananibiḍasumadhyo mattamātaṃgadarpaḥ
vigatasakaladoṣaḥ sarvadigdivyacakṣuḥ madana iva sukāntiḥ kāminīnāṃ pravīraḥ //

12.367

jaladalavavapuṣmān kuñcitānīlakeśaḥ suragururiva śuddhaḥ satkaviścitrakārī
vṛṣabhagativiceṣṭaḥ snigdhagambhīraghoṣaḥ suragaja iva loke śrāntihantāśu nityam //

12.368

prabhavati khalu loke somatārārkajīvī kamalasadanasuśrīr nyāyaśāstrādivettā
sujanasamayapātā dharmadīkṣānumātā hariharamagabhīraḥ sūryasomābdhidhīraḥ //

12.369

kāntahemaravicandramabhrakaṃ golakaṃ nihitamiṅgudīphale
śailavārivarasiddhagolakaṃ sundaraṃ hy amararañjakaṃ śubham //

12.370

kāntahemaravicandram abhrakaṃ vajraratnam ahirājagolakam
kṣiptam āmalakakāṣṭhakoṭare bhūmiśailanihitaṃ samuddhṛtam
śailatāṃ gatamathāhitaṃ mukhe vajrakāyakaram alpavāsaraiḥ //

12.371

tālahemavaraśulbasūtakaiḥ golakaṃ varaṇakāṣṭhayantritam
śailavārikṛtasundarīrasaṃ khecarīti guṭikā nigadyate //

12.372

śailāmbunikṣiptapalāśabījaṃ śailīkṛtaṃ kṣaudraghṛtena khādet
triḥsaptarātraṃ dinamekamekaṃ sahasrajīvī vijayī naraḥ syāt //

12.373

sūtakaṃ cābhrakaṃ caiva vajrīkṣīrasamanvitam
hāṭakena samāyuktaṃ guṭikā khecarī bhavet //

12.374

karañjaphalamadhyasthaṃ sūtakaṃ tatra nikṣipet
ghṛtaśailāmbumadhyasthaṃ sahasrāyuḥ prayacchati //

12.375

tinduke dvisahasrāyuḥ jambīre trisahasrakam
mātuluṅge ca nāraṅge catuḥpañcasahasrakam //

12.376

rambhāphale ṣaṭsahasraṃ panase saptasaṃkhyakam
vibhītakaphale caiva daśasāhasrasaṃkhyakam //

12.377

nārikele mahābhāge sahasrāṇi caturdaśa
triṃśatsahasraṃ padme ca lakṣamāmalake punaḥ //

12.378

abhrapattradrave kvātham ahorātraṃ śilodake
tasmāttu coddhṛtaṃ sūtaṃ mṛtyudāridryanāśanam //

12.379

sāraṇākramayogena navīnaṃ jāyate vapuḥ
rase rasāyane caiva lakṣavedhī na saṃśayaḥ //

12.380

kardamaṃ ca kumāryāśca rasena kṛtagolakam
dhamanāt patate sattvaṃ mukhe taddhārayennaraḥ
ṣaṇmāsena prayogeṇa hy ajarāmaratāṃ vrajet //

12.381

srotoñjanayutaṃ dhmātaṃ sattvaṃ pāradamiśritam
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre adṛśyo bhavati dhruvam //

12.382

yasya yo vidhirāmnāta udakasya śivāgame
rasenaiva tu kāle tu kuryādeva rasāyanam //

Original text: Rasārṇava, 1-12 · Edition: Praphulla Chandra Ray Calcutta : Asiatic Society 1908-1910 (Bibliotheca Indica, 175) · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc